I SA/Bd 768/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-11-10

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Ewa Kruppik – Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem może zostać wydane przed wydaniem decyzji administracyjnej określającej obowiązek zwrotu tej dotacji?
Ratio decidendi
Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem jest przedwczesne, jeśli nie poprzedza go decyzja administracyjna określająca obowiązek zwrotu dotacji, jej kwotę oraz termin naliczania odsetek. Zwrot dotacji następuje w drodze decyzji, a dopiero po jej wydaniu można mówić o zasadach zarachowania wpłat.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta B. wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty skarżącego na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło to postanowienie, uznając je za przedwczesne z uwagi na brak wcześniejszej decyzji określającej obowiązek zwrotu dotacji. Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO, kwestionując m.in. brak odniesienia się organu odwoławczego do jego zarzutów oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] orzekł zaliczyć wpłatę z dnia 15 stycznia 2015 r. w wysokości 3.870,19 zł, dokonaną przez K.S. (skarżącego), prowadzącego [...] Szkoły "N." na poczet dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, ustalonej na podstawie sporządzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w B. "Analizy zebranego materiału dowodowego" nr [...], doręczonej stronie w dniu 23 lipca 2014r. w sposób następujący: 1. na poczet należności głównej z tytułu zawyżenia wydatków dotyczących najmu sal w Zespole Szkół Mechanicznych Nr 1 w B. - 2.566,32 zł, 2. na poczet odsetek - 1.303,87 zł. W uzasadnieniu podjętego postanowienia Prezydent wskazał, że w ww. "Analizie...", sporządzonej w ramach kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. stwierdzono, że doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, poprzez zawyżenie w rozliczeniu dotacji wydatków na wynajem sal dydaktycznych w Zespole Szkół Mechanicznych Nr l w B., przez skarżącego na łączną kwotę 10.517,93 zł, z czego: 1) w zakresie Liceum Profilowanego dla Dorosłych w kwocie 3.870,19 zł, 2). w zakresie Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w kwocie 4.382,51 zł, 3). w zakresie Policealnego Studium Zawodowego dla Dorosłych w kwocie 2.265,23 zł. Organ powołał art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1999r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm.), zgodnie z którym dotacje powinny zostać zwrócone wraz z należnymi odsetkami (liczonymi od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji) w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Prezydenta skuteczne stwierdzenie nieprawidłowości miało miejsce w momencie zapoznania się kontrolowanego z protokołem kontroli, tj. z dniem 23 lipca 2014r. Dla poparcia swego stanowiska w tym zakresie organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 928/11. Organ powołał przy tym art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którymi w stosunku do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno - prawnym, którymi są dotacje podlegające zwrotowi stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. i działu III Ordynacji podatkowej. Wskazano, że w dniu 15 stycznia 2015r. skarżący przelał na rachunek organu kwotę 10.517,93 zł, wskazując, iż jest to "należność główna - pismo z dnia 30 grudnia 2014r. nr WE-II.4431.74.2014". W związku z powyższym organ uznał, że skoro strona wyraźnie określiła tytuł, którego dotyczy (należność główna), a wpłata nie pokryła całości zaległości wraz z odsetkami, należało zaliczyć ją proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę, w stosunku, jakim w dniu wpłaty, pozostawała kwota zaległości do kwoty odsetek za zwłokę z tego tytułu. Zdaniem Prezydenta w sprawie znajdują również zastosowanie przepisy art. 55 § 2, art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. W sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji. które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 ze zm.). W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na powstałe naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego przywołane przez organ przepisy nie zawierają wskazania podstawy prawnej normującej kompetencje tego organu do wydania postanowienia w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi. Ponadto, w ocenie strony w podjętym rozstrzygnięciu brak jest jakiegokolwiek odesłania do oświadczenia Prezydenta, zawierającego delegację na rzecz swojego zastępcy do wydania tego postanowienia. Ponadto skarżący wskazał, że podjęte rozstrzygnięcie nie zawiera żadnych wyliczeń pozwalających na skontrolowanie tego zarachowania, dlatego też w ocenie strony nie sposób jest ocenić dokonanej proporcjonalności podjętego zarachowania, jego proporcji, zasady (zastosowanego ułamka), według których podzielono wpłaconą kwotę na należność główną i należność odsetkową. W przekonaniu skarżącego postanowienie nie precyzuje także okresu za jaki zostały naliczone odsetki, bowiem nie zawiera daty początkowej ich naliczania. Strona zakwestionowała również wskazaną przez organ okoliczność uznania należności objętych zaskarżonym postanowieniem jako "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem." Rozpatrując złożone zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że skarżący dokonał zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem z tytułu zawyżenia w rozliczeniu dotacji wydatków na wynajem sal dydaktycznych w Zespole Szkół Mechanicznych nr l w B. w kwocie 10.617,93 zł. Kolegium wyjaśniło także, że ustalenia dotyczące dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zostały stwierdzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w trakcie przeprowadzonej kontroli oraz przedstawione w "Analizie...", która została doręczona kontrolowanemu w dniu 23 lipca 2014 r. Organ wskazał również, że stwierdzona przez Dyrektora UKS kwota dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wyniosła w należności głównej 1.235.695,78 zł, a organ kontroli ustalił 3 rodzaje wydatków w tym zakresie, które poniesione zostały na reklamę, usługi prawne, ZUS przedsiębiorcy oraz najem sal w odniesieniu do 3 szkół prowadzonych przez skarżącego (Liceum Profilowane dla Dorosłych, Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, Policealne Studium Zawodowe dla Dorosłych). Organ odwoławczy podkreślił także fakt, że ustalenia te wynikały z pisma Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta B. z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr [...], które organ ten skierował do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W piśmie tym wskazano, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem naliczona wraz z odsetkami na dzień 31 marca 2015 r. wynosi łącznie kwotę 1.914.905,73 zł. Dodatkowo z pisma wynikało, że skuteczne stwierdzenie nieprawidłowości wobec kontrolowanego ma miejsce z momentem zapoznania się z protokołem kontroli, co zarazem skutkuje rozpoczęciem 15 - dniowego terminu do dobrowolnego zwrotu dotacji, a upływ tego czasu rozpoczyna bieg terminu naliczania odsetek (zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 928/11). Dlatego momentem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 1.738,88 zł jest dzień 23 lipca 2014 r. (należność główna 1.235.695,78 zł oraz odsetki naliczone do dnia 31 marca 2015 r. 679.209,95 zł), tj. dzień podpisania "Analizy zebranego materiału" przez kontrolowanego. Ponadto z przedmiotowej informacji wynikało, że wpłata dokonana przez skarżącego w wysokości 10.517,93 zł nie pokryła całości zaległości wraz z odsetkami dlatego zaliczona ją proporcjonalnie na poczet zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę. Organ podał również, że dokonaną wpłatę zaliczono w kwocie 6.981,88 zł na należność główną oraz na odsetki 3.536,05 zł oraz że na każdą z kontrolowanych szkół wydano odrębnie postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a po uprawomocnieniu się tych postanowień zostanie wydana decyzja określająca kwotę dotacji do zwrotu. W związku z tak zaistniałym stanem faktycznym Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta B. wydał w sprawie w dniu [...] 3 postanowienia sprawie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, ustalonej na podstawie "Analizy" w tym będące przedmiotem niniejszego postępowania, dotyczące zawyżenia wydatków za najem sal w Zespole Szkół Mechanicznych Nr l w B. dotyczących Liceum Profilowanego dla Dorosłych. Uzasadniając rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia organu I instancji Kolegium wskazało w pierwszej kolejności na błędną podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia oraz błędne odniesienie się organu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 928/11 oraz podkreśliło, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią niepodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno - prawnym, podlegające reżimowi określonemu w art. 60 - 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Kolegium wskazało, że z art. 60 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy wynika, że zwrot kwoty dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego następuje w przypadku: dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W związku z powyższym, Kolegium wskazało, że zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W ocenie Kolegium Prezydent Miasta B. winien był rozstrzygnąć w pierwszej kolejności kwestię zwrotu dotacji w formie decyzji administracyjnej (do czego jest organem właściwym na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych), powołać podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia (co będzie miało zasadnicze znaczenie w kwestii naliczania odsetek) oraz rozstrzygnąć również w tej decyzji o odsetkach. SKO podało, że postępowanie, którego przedmiotem są niepodatkowe należności budżetowe jest dwuinstancyjne, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organy odwoławcze wymienia ust. 3 art. 61. Konkludując Kolegium stwierdziło, że zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zdaniem organu II instancji w przedmiotowej sprawie zabrakło decyzji określającej skarżącemu obowiązek zwrotu do budżetu dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami. Dlatego też, Kolegium uznało za błędne działanie Prezydenta Miasta, który przed wydaniem decyzji o zwrocie dotacji do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, podjął postanowienie w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem Kolegium orzekanie o zarachowaniu kwoty wpłaconej w dniu 15 stycznia 2015 r. jest przedwczesne. W konsekwencji mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności oraz brak podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie: - art. 107 § 3, w związku z art. 126 i art. 140 K.p.a., poprzez brak ustosunkowania się przez organ i niezajęcie w uzasadnieniu stanowiska, co do szeregu zarzutów postawionych przez skarżącego, podczas gdy organ odwoławczy ma bezwzględny obowiązek odniesienia się do każdego zarzutu przedstawionego w środku odwoławczym, - art. 124 § 2, art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej postanowienia, w zakresie stwierdzenia że decyzja określająca obowiązek zwrotu do budżetu dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego musi poprzedzać wydanie postanowienia w przedmiocie zarachowania wpłaconej kwoty dotacji, - art. 77 § 1, w związku z art. 140 i art. 144 K.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tj. wydanie postanowienia w oparciu o pismo Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta B. oraz trzech postanowień Prezydenta Miasta B. z dnia [...], - art. 55 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu nieuprawnionego założenia, że brak wydania decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji uniemożliwia dokonanie przez beneficjenta takiego zwrotu oraz uniemożliwia wydanie postanowienia w przedmiocie zarachowania dokonanych wpłat, podczas gdy decyzja w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, więc dopuszczalne jest zarachowanie - w drodze postanowienia - wpłaty beneficjenta, dokonanej mimo niewydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji. Uzasadniając skargę strona przedstawiła przebieg postępowania oraz wskazała na swoje zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta B.. Przywołując orzecznictwo , sądów administracyjnych zarzuciła, iż organ II instancji nie odniósł się właściwie do zarzutów zawartych w środku odwoławczym, co jest naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie strony nie dokonało analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Strona podniosła ponadto, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy - podobnie zresztą jak organ pierwszej instancji - w istocie rzeczy nie dokonał własnych ustaleń. z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy istotne okoliczności ustalił na podstawie "pisma Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta B. z dnia 16 kwietnia 2015 roku nr [...]" skierowanego do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zdaniem strony brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w szczególności odniesienia się do dokumentów źródłowych, przez co należy rozumieć nie tyle nawet protokół kontroli wydany przez Urząd Kontroli Skarbowej, czy też wydaną w toku kontroli "Analizę materiału dowodowego", ale dokumentów, na podstawie których protokół i analiza zostały wydane. W ocenie skarżącego pominięcie dokumentów źródłowych w postaci protokołu kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a zamiast tego oparcie się przez organ na korespondencji prowadzonej pomiędzy dwoma organami (Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej i Prezydentem Miasta) jest niezrozumiałe i nieprawidłowe. Kontynuując zarzuty dotyczące braków w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego strona ponownie wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w nie ustosunkowało się - z jednym wyjątkiem - do zarzutów skarżącego zgłoszonych w złożonym zażaleniu. Dodatkowo, w przekonaniu strony skarżącej podjęte postanowienie nie zawiera elementów określonych wart. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 oraz art. 126 K.p.a. W dalszej kolejności uzasadniając naruszenie przepisów prawa materialnego, skarżący wskazał, że treści art. 55 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie wynika, by możliwość zarachowania była uzależniona od wcześniejszego stwierdzenia istnienia zobowiązania, w sytuacji gdy zobowiązanie zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Dla poparcia swego stanowiska strona przywołała wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1748/07. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Niniejsza sprawa dotyczy zaliczenia wpłaty w kwocie 3.870,19 zł., dotyczącej Liceum Profilowanego dla Dorosłych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu. Jak wynika ze stanu faktycznego Prezydent Miasta B. wydał w dniu [...] ww. sprawach 3 postanowienia w których dokonał zaliczenia wpłat, które nie pokrywały w całości zadłużenia na poczet należności głównej i odsetek stosując proporcję o której mowa w art. 55 § 2, art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.– dalej zwane w skrócie SKO lub "Kolegium" rozpatrując zażalenia skarżącego uznało, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowe zarówno co do formy jak i przywołanej podstawy prawnej dlatego postanowieniami z [...] uchyliło ww. postanowienia w całości. W uzasadnieniu przywołało stan faktyczny i wskazało, że skarżący dokonał zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem z tytułu zawyżenia w rozliczeniu dotacji wydatków na wynajem sal dydaktycznych w kwotach wskazanych, a dotyczących ww. szkół łącznie w kwocie 10.517,93 zł. Kolegium wyjaśniło także, że ustalenia dotyczące dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zostały stwierdzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (Dyrektora UKS) w trakcie przeprowadzonej kontroli oraz przedstawione w "Analizie...", która została doręczona kontrolowanemu w dniu 23 lipca 2014 r. Organ wskazał również, że stwierdzona przez Dyrektora UKS kwota dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wyniosła w należności głównej 1.235.695,78 zł, a organ kontroli ustalił 3 rodzaje wydatków w tym zakresie, które poniesione zostały na reklamę, usługi prawne, ZUS przedsiębiorcy oraz najem sal w odniesieniu do 3 szkół prowadzonych przez skarżącego (Liceum Profilowane dla Dorosłych, Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, Policealne Studium Zawodowe dla Dorosłych). Organ odwoławczy podkreślił także fakt, że ustalenia te wynikały z pisma Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta B. z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr [...], które organ ten skierował do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W piśmie tym wskazano, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem naliczona wraz z odsetkami na dzień 31 marca 2015 r. wynosi łącznie kwotę 1.914.905,73 złotych. Dodatkowo z pisma wynikało, że skuteczne stwierdzenie nieprawidłowości wobec kontrolowanego ma miejsce z momentem zapoznania się z protokołem kontroli, co zarazem skutkuje rozpoczęciem 15 - dniowego terminu do dobrowolnego zwrotu dotacji, a upływ tego czasu rozpoczyna bieg terminu naliczania odsetek (zgodnie z wyrokiem WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 928/11). Wskazano, że w ocenie Prezydenta momentem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 1.738,88 zł jest dzień 23 lipca 2014r. (należność główna 1.235.695,78 zł oraz odsetki naliczone do dnia 31 marca 2015 r. 679.209,95 zł), tj. dzień podpisania "Analizy zebranego materiału" przez kontrolowanego. Odnosząc się do dokonanej przez skarżącego wpłaty w kwocie 10.517,93 zł. Prezydent uznał, że dokonana wpłata nie pokryła w całości zaległości wraz z odsetkami, dlatego zaliczono ją proporcjonalnie na poczet zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę. Organ podał, że dokonaną wpłatę zaliczono w kwocie 6.981,88 zł na należność główną oraz na odsetki 3.536,05 zł oraz że na każdą z kontrolowanych szkół wydano odrębnie postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a po uprawomocnieniu się tych postanowień zostanie wydana decyzja określająca kwotę dotacji do zwrotu. W związku z tak zaistniałym stanem faktycznym Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta B. wydał w sprawie w dniu [...] 3 postanowienia sprawie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, ustalonej na podstawie "Analizy" w tym będące przedmiotem niniejszego postępowania, dotyczące zawyżenia wydatków za najem sal. SKO uzasadniając rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia organu I instancji wskazało w pierwszej kolejności na błędną podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia oraz błędne odniesienie się organu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 928/11. SKO podało, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią niepodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno - prawnym, podlegające reżimowi określonemu w art. 60 - 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Kolegium wskazało, że z art. 60 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy wynika, że zwrot kwoty dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego następuje w przypadku: dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W konsekwencji zdaniem ww. organu zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W ocenie SKO Prezydent Miasta B. powinien przede wszystkim wydać decyzję, a przesłanką do jej wydania jest stwierdzenie że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. SKO podkreśliło, że Prezydent jest organem właściwym do jej wydania do czego go uprawnia przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, wskazać podstawę prawną oraz rozstrzygnąć kwestię odsetek , wskazując prawidłowo moment od którego należy liczyć należne odsetki. SKO podało, że postępowanie, którego przedmiotem są niepodatkowe należności budżetowe jest dwuinstancyjne, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organy odwoławcze wymienia ust. 3 art. 61 wyżej cytowanej ustawy. Zdaniem organu oznacza w postępowaniu zabrakło decyzji a postanowienie o zaliczeniu wpłat było przedwczesne. Skarżący w skardze wniósł o uchylenie wydanego przez SKO postanowienia. Zdaniem strony w sprawie doszło do naruszenia przede wszystkim kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności : 1. art. 107 § 3, w związku z art. 126 i art. 140 K.p.a., poprzez brak ustosunkowania się przez organ i niezajęcie w uzasadnieniu stanowiska, co do szeregu zarzutów postawionych przez skarżącego, podczas gdy organ odwoławczy ma bezwzględny obowiązek odniesienia się do każdego zarzutu przedstawionego w środku odwoławczym, 2. art. 124 § 2, art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej postanowienia, w zakresie stwierdzenia że decyzja określająca obowiązek zwrotu do budżetu dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego musi poprzedzać wydanie postanowienia w przedmiocie zarachowania wpłaconej kwoty dotacji, 3. art. 77 § 1, w związku z art. 140 i art. 144 K.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tj. wydanie postanowienia w oparciu o pismo Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta Bydgoszczy oraz trzech postanowień Prezydenta Miasta B. z dnia [...], 4. art. 55 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu nieuprawnionego założenia, że brak wydania decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji uniemożliwia dokonanie przez beneficjenta takiego zwrotu oraz uniemożliwia wydanie postanowienia w przedmiocie zarachowania dokonanych wpłat, podczas gdy decyzja w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, więc dopuszczalne jest zarachowanie - w drodze postanowienia - wpłaty beneficjenta, dokonanej mimo niewydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji. Uzasadniając skargę strona przedstawiła przebieg postępowania oraz wskazała na swoje zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta B. przywołując orzecznictwo , sądów administracyjnych zarzuciła, iż organ II instancji nie odniósł się właściwie do zarzutów zawartych w środku odwoławczym, co jest naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie strony nie dokonało analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Strona podniosła ponadto, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy - podobnie zresztą jak organ pierwszej instancji - w istocie rzeczy nie dokonał własnych ustaleń. Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszych spraw należy wskazać, że przedmiotem oceny Sądu nie jest ocena czy dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem czy w nadmiernej wysokości. Ocenie Sądu podlega postanowienie SKO uchylające postanowienie Prezydenta Miasta B., czyli akt który jest wyłącznie czynnością formalną matematyczną i sprowadza się do ustalenia zasad zarachowania wpłaty na poczet dotacji, co do której nie rozstrzygnięto decyzją ani o zwrocie ani o wysokości kwoty ani o terminie od którego należy liczyć należne odsetki. Niniejsza sprawa dotyczy zaliczenia wpłaty na poczet zaległości związanej z Liceum Profilowanym dla Dorosłych, w imieniu którego działa skarżący. Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego odnoszą się do postanowienia Prezydenta czyli organu I instancji a nie do postanowienia organu odwoławczego, którego rozstrzygnięcie uchylające w całości jest prawidłowe. Skarżący po wydaniu postanowienia przez Prezydenta nie uzyskał przecież żadnej wiedzy, co do tego, czy dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem , nie postanowiono o zwrocie dotacji, ani o jej kwocie i odsetkach należnych od strony. Zatem skoro skarżący domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia, to takiego powinien oczekiwać od organu właściwego, czyli zgodnie z art. 60 o.f.p. od Prezydenta. Dopiero po wydaniu stosownej decyzji można mówić w ogóle o wysokości należnych odsetek i wskazać termin od którego należy zacząć odliczanie odsetek. Te uprawnienia posiada wyłącznie organ, którym jest Prezydent Miasta B.. Dlatego w opinii Sądu uchylenie ww. postanowienia było zasadne, co oznacza, że nie znajdują oparcia pozostałe zarzuty skargi pod adresem organu odwoławczego, który w opinii Sądu zasadnie wyeliminował błędne postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdza, że popiera pogląd , jaki wyraził WSA w Kielcach w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. w sprawie II SA/Ke 45/12 gdzie Sąd ten sformułował następującą tezę:" Zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości ". Należy zgodzić się z poglądem ww. Sądu, że decyzja o zwrocie ma pełną ochronę prawną podlegając reżimowi, określonemu w art.60 – 67 ustawy u.f.p. z 2009 r." Należy zgodzić się z organem, że zarachowanie jest tylko czynnością techniczną, a kwestia sporna to forma uchylonego rozstrzygnięcia i błędna podstawa prawna. W sprawie przede wszystkim zastosowanie ma ustawa z 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych, gdzie Ustawodawca wskazał w art. 60 pkt 1 stanowiąc, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno – prawnym i są w szczególności dochody budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego : kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych. Z treści art. 67 ww. ustawy wynika, że do spraw należności, o których była mowa w art. 60 stosuje się przepisy kpa ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy Op. (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ). Z przepisu art. 60 cyt. ustawy , w związku z art. 252 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy ufp wynika, że zwrot kwoty dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego następuje w przypadku dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. SKO wskazało, że Prezydent swoje rozstrzygnięcie oparł na jednostkowym wyroku WSA w Gdańsku z 8 lutego 2012 w sprawie I SA/Gd 928/11, które dotyczyło ustaleń protokołu kontroli oraz terminów naliczania odsetek a odwoływało się do uchwały Rady Powiatu Kwidzyńskiego dot. rozliczania dotacji, trybów i zakresu kontroli co do prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanej szkole przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego. Kontrola w zacytowanym przez organ I instancji wyroku była prowadzona przez pracowników Starostwa Powiatowego w Kwidzynie i postępowanie to dotyczyło art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zatem przywołanie ww. wyroku jako podstawy rozstrzygnięcia było błędem. Sąd mając powyższe na uwadze stwierdza, że istotnie w sprawie zabrakło decyzji stwierdzającej, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. Skoro brak jest decyzji stwierdzającej powyższe i nie określono kwoty do zwrotu ani terminu jej zwrotu to orzekanie o zarachowaniu jest w istocie przedwczesne, zważywszy na fakt, że skarżący w zażaleniu na postanowienie Prezydenta sam podnosił, iż w sprawie winna być wydana decyzja. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że weryfikacja postanowienia Prezydenta wymyka się spod oceny , gdyż organ nie wskazał stronie w jaki sposób ustalił należność główną oraz nie określił według jakich stawek zostały wyliczone odsetki za zwłokę od jakiej kwoty i za jaki okres. Wszystkie ww. błędy rozstrzygnięcia I instancji zostały naprawione przez organ odwoławczy a zatem wbrew stanowisku skarżącego rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest poprawne procesowo i zostało wydane w zgodzie z prawem materialnym, co oznacza, że Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które to naruszenie pozwalałoby na wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W związku z powyższym, sąd na podstawie art. 151 wyżej cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło