II SA/Wa 1790/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Janusz Walawski (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odprawy mieszkaniowej - oddala skargę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2145/12 uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2012 r. nr [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie wypłaty J. B. odprawy mieszkaniowej i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że organ powinien przede wszystkim ustalić w oparciu o jakie przepisy będzie badał materię istnienia prawa skarżącego do spornego świadczenia, a w pierwszej kolejności ustalić datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Okolicznością niesporną jest, że wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2012 r. i jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Zasadność żądania powinna być oceniana według stanu prawnego istniejącego na tę chwilę. Wbrew stanowisku organu, za stosowaniem wcześniejszych regulacji prawnych nie przemawiają przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Zgodnie bowiem z jej art. 18 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy zmienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte pod rządami powołanej ustawy w brzmieniu już zmienionym, a zatem należało stosować przepisy aktualnie obowiązującej ustawy. Brak jest podstaw ku temu, aby rozstrzygać zasadność wniosku w oparciu o przepisy nieaktualne już w dniu orzekania. Wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej może być uwzględniony tylko w sytuacji, gdy strona nabyła sporne uprawnienie. Organ powinien to ustalić i stosownie do wyniku tych ustaleń, ocenić jego zasadność. Brak jest więc przesłanek umożliwiających przyjęcie, że postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej stało się bezprzedmiotowe, bowiem przedmiot sprawy istnieje i wymaga ona merytorycznego rozstrzygnięcia. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działają na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7, art. 47 w zw. z art. 23 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, w dniu [...] lipca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że sprawę należało rozpoznać na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosku, tj. na dzień [...] czerwca 2012 r. Strona swoje prawo do odprawy mieszkaniowej wywodzi z art. 23 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi: Ust. 3 w razie śmierci: 1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny, lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 2) żołnierza służby kontraktowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 3) żołnierza pełniącego służbę kandydacką, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, służbę przygotowawczą albo służbę okresową, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 4) żołnierza, o którym w pkt 1-3, zmarłego w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej – wspólnie zamieszkałym z nim w dniu jego śmierci: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 4. 4. Osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują: 1) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, wypłacana uprawnionym w częściach równych: a) w wysokości obliczonej według ilości norm przysługujących zmarłemu żołnierzowi w dniu jego śmierci; b) w wysokości 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, obliczonej według zasad określonych w art. 47, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, albo; 2) zajmowany lokal mieszkalny, lokal zamienny w przypadku zajmowania kwatery, jeżeli Agencja ma taki w swoim zasobie mieszkaniowym i internatowym, za ich zgodą, albo; 3) lokal mieszkalny odpowiadający uprawnieniom żołnierza w dniu jego śmierci, ustalonym na zasadach określonych w art. 26 ust. 1-4, będący w zasobie mieszkaniowym i internatowym Agencji, w wybranej przez nich miejscowości, o ile śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, na ich wniosek. Z akt sprawy wynika, że J. B. jest wnukiem zmarłego emeryta wojskowego [...] E. P. i w dniu jego śmierci, tj. w dniu [...] października 1997 r. zamieszkiwał stale w lokalu mieszkalnym w W. przy ul. [...] E. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] czerwca 1968 r. i w dniu śmierci posiadał uprawnienia do emerytury wojskowej oraz wojskowej renty inwalidzkiej. Oznacza to, że w dniu śmierci nie był żołnierzem zawodowym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.), emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do emerytury wojskowej. Rencistą wojskowym, zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo wojskowej renty inwalidzkiej. Natomiast art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), żołnierzem zawodowym jest żołnierz w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Określenie "żołnierz służby stałej/kontraktowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej" zawarte w art. 23 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dotyczy więc żołnierza zawodowego w służbie czynnej, odpowiednio służby stałej lub kontraktowej, który do dnia śmierci mimo nabycia prawa do emerytury nadal pełni służbę wojskową i nie został z niej zwolniony. Nie można zatem uznać za żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, emeryta lub rencisty wojskowego. Powyższe wyklucza, że E. P. w chwili śmierci był którymkolwiek ze wskazanych enumeratywnie w art. 23 ust. 3 pkt 1 – 4 powołanej ustawy żołnierzy zawodowym. J. B. w dniu złożenia wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie był wnukiem żołnierza zawodowego, a wnukiem zmarłego emeryta i rencisty wojskowego, co wyklucza, zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt 1-4 przedmiotowej ustawy wypłatę odprawy mieszkaniowej na rzecz ww. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. B., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów prawa materialnego: 1) art. 23 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie niezgodnej z treścią tego przepisu wykładni zawężającej krąg osób, którym przysługuje odprawa mieszkaniowa; 2) art. 23 ust. 9 powołanej ustawy, poprzez odmowę wydania decyzji w przedmiocie orzeczenia o wypłacie odprawy mieszkaniowej pomimo, że przywołana norma prawna wylicza enumeratywnie wszystkie przypadki, gdy odprawa mieszkaniowa nie przysługuje osobom, o których mowa w ust. 3 art. 23 tejże ustawy i żadna z hipotez tam zawartych nie obejmuje sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego; 3) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędna ich wykładnię i przyjęcie, iż normy prawne tych aktów normatywnych mają zastosowanie w sprawie rozpoznawanej na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP i do sytuacji faktycznej skarżącego. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania: 1) art. 107 § 3 Kpa, poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, w którym powołano się na przepisy art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i przyjęcie oraz przedstawienie błędnej ich wykładni oraz na przepisy innych ustaw, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie i przyjęcie oraz przedstawienie błędnej ich wykładni; 2) art. 6 - 8 Kpa i art. 7 Konstytucji KP, poprzez przyjmowanie i stosowanie niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, sprzecznej z rzeczywistym znaczeniem tych przepisów i ratio legis tyc regulacji oraz stosowanie pozaustawowych przesłanek przy wydawaniu decyzji, a także sugerowaniu w sposób rażąco naruszający zasadę zaufania obywatela do Państwa, iż skarżącemu w ogóle nie przysługują uprawnienia do wypłaty odprawy mieszkaniowej na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu 15 czerwca 2002 r. oraz powoływanie się na przepisy innych ustaw, które rzekomo miałyby mieć zastosowanie przy ustalaniu "właściwej" wykładni art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, chociaż ani art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ani żadne inne przepisy tego aktu normatywnego, ani również przywoływane ustawy nie zawierają żadnych odesłań nakazujących stosowanie tych dodatkowych przepisów do sytuacji prawnej skarżącego w sprawie. Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. względnie o uchylenie powyższej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze odmawiając im zasadności. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2145/12 przesądził, że skoro wniosek o wypłatę przedmiotowego świadczenia wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2012 r. to z tą datą zostało wszczęte postępowanie administracyjne i żądanie skarżącego powinno być oceniane według stanu prawnego na te chwilę. Organ zatem prawidłowo przyjął, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) obowiązujące w tej dacie. Zgodnie z art. 23 ust. 3 powołanej ustawy odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 w razie śmierci: 1) żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny, lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 2) żołnierza służby kontraktowej, który do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 3) żołnierza pełniącego służbę kandydacką, nadterminową zasadniczą służbę wojskową, służbę przygotowawczą albo służbę okresową, którego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową; 4) żołnierza, o którym w pkt 1-3, zmarłego w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej – wspólnie zamieszkałym z nim w dniu jego śmierci: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 4. Należy zgodzić się z organem, że skoro dziadek skarżącego E. P. został z dniem [...] czerwca 1968 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w dniu śmierci, tj. [...] października 1997 r. posiadał uprawnienia emerytalne i rentowe to nie można go uznać za żołnierza zawodowego. Zatem do dnia śmierci był emerytem wojskowym. Podkreślić należy, że skoro dziadek skarżącego w chwili śmierci nie był żołnierzem zawodowym, to organ zasadnie odmówił skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej, gdyż przepis ten przyznaje uprawnienia wyłącznie osobom związanym z żołnierzem zawodowym w chwili jego śmierci, a nie w związku ze śmiercią emeryta bądź rencisty wojskowego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze to należało uznać je za niezasadne. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego. Podkreślić, że organ w pełni wyjaśnił pełnomocnikowi skarżącego w odpowiedzi na skargę, dlaczego jego zarzuty są chybione. Sąd przedstawione przez organ argumentację w pełni akceptuje. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn.), orzekł jak w wyroku.