I OSK 1230/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Maciej Dybowski (spr.) del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1212/13 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1212/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z 2 lipca 2013 r. H. K. (dalej skarżąca) zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem M. M. (dalej brat). Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2013 r.) Burmistrz K. (dalej Burmistrz) odmówił ww. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na niespełnienie przesłanek przewidzianych w art. 17 ust. 1 i 1a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm., dalej uśr) ze względu na fakt, że żyją rodzice osoby wymagającej opieki tj. C. M. i S. M. oraz posiadają umiarkowany i znaczny stopień niepełnosprawności. W złożonym odwołaniu od tej decyzji H. K. podała, że zamieszkuje wraz z bratem i rodzicami w jednym domu, większość czasu poświęca niepełnosprawnemu bratu, który wymaga całodobowej opieki. Rodzice są w podeszłym wieku (79 i 72 lata), legitymują się orzeczeniami o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i sami wymagają opieki oraz pomocy przy podstawowych czynnościach. Z uwagi na wiek, choroby i niepełnosprawność, nie mogą sprawować opieki nad niepełnosprawnym umysłowo, od urodzenia, synem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (dalej Kolegium) decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2013 r.), powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej kpa) i art. 17 uśr, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 17 ust. 1 uśr wskazując, że osobami uprawnionymi do świadczenia pielęgnacyjnego są m.in. inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr). Stosownie do treści art. 17 ust. 1a uśr, osobom tym (tj. osobom na których ciąży obowiązek alimentacyjny i nie są niepełnosprawne w stopniu znacznym), innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy łącznie spełnione są następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że ojciec wnioskodawczyni i osoby wymagającej opieki – S. M. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 6 maja 2013 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, a matka – C. M. - legitymuje się orzeczeniem z 29 kwietnia 2013 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kolegium zaznaczyło, że żyje matka niepełnosprawnego, spokrewniona z nim w stopniu pierwszym a jej obowiązek alimentacyjny względem syna wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnioskodawczyni względem brata (zgodnie z art. 129 § 1 kro). Zważywszy, że C.M. nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, to ją w świetle prawa obciąża obowiązek opieki nad niepełnosprawnym synem. Kolegium wskazało, że mimo trudnej sytuacji rodzinnej skarżącej i potrzeb opiekuńczych brata, w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, H. K. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, podnosząc, że jest niesprawiedliwa. Nie zgadzając się z dokonanymi przez organ ustaleniami, podała że to na niej spoczywa obowiązek opieki nad niepełnosprawnym bratem M.. Jej matka ma 72 lata i posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, sama potrzebuje pomocy w niektórych czynnościach życiowych. Schorzenia, na które cierpi, nie pozwalają jej na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem. Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, opisała trudną sytuację rodzinną i wyjaśniła, że ani wiek rodziców, ani ich stan zdrowia nie pozwalają by sprawowali oni opiekę nad niepełnosprawnym synem wymagającym całodobowej opieki. Niezrozumiałym dla skarżącej jest to, że przez ostatnie dwa lata pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad bratem a teraz odmawia się jej tego prawa. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na wezwanie Sądu, dnia 19 grudnia 2013 r., Burmistrz K., nadesłał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji z [...]stycznia 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2010 r.), z której wynika, że skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bezterminowo, począwszy od dnia 1 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i 152 ppsa, orzekł jak w sentencji zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji przytoczył pełne brzmienie art. 17 ust. 1 i 1a uśr. Sąd stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalone zostało, że żyją rodzice M. M. - osoby, nad którą sprawowana jest opieka. Nie zostali oni pozbawieni praw rodzicielskich i tylko jedno z nich - ojciec S. M. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. dnia 6.5. 2013 r. Matka C. M. orzeczeniem ww. Zespołu z dnia 29.4.3013 r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i tę właśnie okoliczność organy orzekające w sprawie uznały za wypełniającą przesłankę z art. 17 ust. 1a pkt 1 uśr do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Takie wnioski organy wyprowadziły z wykładni językowej wymienionego przepisu. Dokonując oceny czy zastosowana przez organy wykładnia językowa art. 17 ust. 1a pkt 1 uśr jest wystarczająca i urzeczywistnia normy, zasady i wartości konstytucyjne, sięgnąć należy do istoty świadczenia pielęgnacyjnego i genezy przepisów je statuujących. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że świadczenie to stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia, pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Pierwotnie ustawodawca przewidział przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem – jego rodzicom lub opiekunowi faktycznemu. Zasadnicze zmiany dotyczące interpretacji przepisów ustawy, i zmian dokonywanych przez ustawodawcę, zapoczątkował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r., P 27/07, OTK-A 2008/6/107 (dalej wyrok P 27/07), w którym Trybunał uznał, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezgodność ta wynikała z pominięcia legislacyjnego w art. 17 ust. 1 uśr, zawężającego krąg osób uprawnionych do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. Nawiązując do obowiązku alimentacyjnego Trybunał uznał, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków – moralnych i prawnych – wobec ciężko chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta winna w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. W ocenie Trybunału wybranie spośród osób obowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, godząc również w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną oraz pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 18 i 71 Konstytucji). Na skutek wyroku P 27/07, ustawodawca znowelizował art. 17 ust. 1 uśr, poszerzając katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolejne nowelizacje tej ustawy doprecyzowały zasady ustalania uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, m.in. poprzez dodanie ust. 1a) w art. 17 ustawy. Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548, dalej nowelizacja grudniowa, ustawa zmieniająca bądź uzuśr) z dniem 1 stycznia 2013 r. w odmienny sposób uregulowała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz wprowadziła nowe świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Znowelizowana regulacja art. 17 przytoczona na wstępie, wymaga jednak zdaniem Sądu, sięgnięcia po pozajęzykowe metody wykładni dla oceny wniosku skarżącej w zakresie przesłanek negatywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ust. 1a pkt 1 uśr. Na gruncie rozpoznawanej sprawy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wywodzona wyłącznie z wykładni językowej wymienionego przepisu z uwagi na fakt braku legitymowania się przez jednego z rodziców podopiecznego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, odczytana musi zostać jako rażąco niesłuszna, krzywdząca i niesprawiedliwa, w sytuacji, gdy oboje rodzice wymagającego opieki M. M. są w podeszłym wieku, schorowani, matka – C. M. ze znacznym upośledzeniem widzenia, a jedyną osobą mogącą sprawować i faktycznie sprawującą opiekę nad swoim upośledzonym bratem, którego jest również opiekunem prawnym – jest skarżąca. Ta konstatacja uprawnia Sąd do zastosowania wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu, uwzględniającej konstytucyjne zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i ochrony rodziny (art. 18), a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71) oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji (art. 69). Sąd kieruje się przy tym wyrażoną w art. 178 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP zasadą podległości sędziów Konstytucji RP, rozumianą w ten sposób, że interpretując przepisy ustaw sędziowie obowiązani są wziąć pod uwagę nie tylko ich literalną treść, ale także przepisy Konstytucji RP, a w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu, należy wybrać taką wykładnię, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych, Sąd powołał się w związku z tym na uchwałę Sądu Najwyższego z 20.6.2000 r., I KZP 14/00, Wokanda 2000/9/16 i postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5.11.2001 r. sygn. akt T 33/01, OTK-B 2002/1/47). Przyjęcie tych metod wykładni prowadzi w rozpoznawanej sprawie do wniosku, że nie jest możliwe co do zasady wykluczenie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny (krewni w linii prostej, rodzeństwo), w sytuacji gdy rodzice osoby wymagającej opieki nie legitymują się co prawda orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale ze względu na wiek i stan zdrowia nie są w stanie takiej opieki sprawować. W takim wypadku rodziców należy traktować tak, jak osoby, wobec których orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Z tych względów Sąd uznał przyjętą przez organy interpretację art. 17 ust. 1a) pkt 1 uśr za błędną, co wskazuje na naruszenie tego przepisu, które miało wpływ na wynik sprawy, przez organy obu instancji, to zaś stanowi przesłankę do uchylenia wydanych przez nie decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., reprezentowane przez pełnomocnika r. pr. J. K.. Pełnomocnik zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) przez naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1a pkt 1 w powiązaniu z art. 3 pkt 21 lit. a uśr przez przyjęcie definicji osoby z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w sytuacji wystąpienia ustawowych przesłanek o stwierdzeniu zakresu niepełnosprawności jedynie w stopniu umiarkowanym - co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd l instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Wskazując na powyższe, wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zarzut naruszenia art. 17 ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a uśr okazał się nieusprawiedliwiony. Autor skargi kasacyjnej błędnie ogranicza wzorzec kontroli jedynie do art. 3 pkt 21 lit. a uśr, pomijając lit. b, zgodnie z którą, z woli ustawodawcy, ilekroć w ustawie jest mowa o: [...] 21. znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,[...]. Z niewadliwych ustaleń Kolegium wynika, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji C. M. miała 72 lata, nie widziała na jedno oko, na drugie prawie utraciła wzrok, leczy się na wiele schorzeń – w tym nadciśnienie i serce. Matka osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, lecz zbliża się do wieku (75 lat), w którym z woli ustawodawcy wymagać będzie opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W orzecznictwie Sądów administracyjnych trafnie wskazuje się, że ustawodawca niejako z góry zakłada, że każda osoba, która ukończyła 75 lat, wymaga zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i w związku z tym domniemaniem wprowadził dwa różne świadczenia adresowane do tych osób mając na celu wsparcie ich w ponoszeniu wydatków związanych z koniecznością korzystania z takiej pomocy. Pierwszym świadczeniem jest zasiłek pielęgnacyjny, który zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uśr przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat. Drugim świadczeniem jest dodatek pielęgnacyjny, który przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia - art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 253, poz. 1227 ze zm.). Uzyskanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego (art. 16 ust. 6 uśr). Oba te świadczenia mają ten sam cel jako dodatkowe wsparcie dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, z uwagi na zaawansowany wiek. Skoro zatem ustawodawca przyjmuje domniemanie, że osoba w wieku 75 lat sama co do zasady wymaga opieki ze strony osób trzecich i w tym celu udziela jej wsparcia, to nie można przyjąć, by ten sam racjonalny ustawodawca jednocześnie zakładał, że osoba w wieku 75 lat lub więcej (nielegitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) jest zdolna do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym małżonkiem (odpowiednio - wyrok WSA w Poznaniu z 23.4.2015 r., II SA/Po 122/15). Wyłączenie przez ustawodawcę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie spełniającej kryteria z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, w sytuacji, gdy osoba wymieniona w art. 17 ust. 1a pkt 1 uśr nie może takiej opieki sprawować, narusza konstytucyjne zasady równości, sprawiedliwości społecznej i ochrony rodziny (wyrok WSA w Rzeszowie z 30.1.2014 r., II SA/Rz 1201/14, Lex 1426912). Fakt, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stan zdrowia rodzica (art. 17 ust. 1 a pkt 1 uśr) osoby wymagającej opieki uniemożliwia mu sprawowanie tej opieki nie musi być wykazany orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, lecz może być wykazany również innymi dowodami. Przedłożenie takiego orzeczenia nie jest bowiem warunkiem niezbędnym dokonania ustalenia, czy stan zdrowia rodzica uniemożliwia sprawowanie przez niego opieki. Wymóg taki nie wynika z treści ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2013 r., a zatem przyjąć należy, że znajdują w tym zakresie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności art. 75 § 1 kpa, który przewiduje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Stwierdzenie u rodzica (matki – w podeszłym wieku, zaliczonej na stałe do II grupy inwalidzkiej orzeczeniem z 12 maja 1994 r.) osoby wymagającej opieki przewlekłych chorób, w tym wskazywanych: nie widzi na jedno oko, na drugie prawie utraciła wzrok, leczy się na wiele schorzeń – w tym nadciśnienie i serce, mogą stanowić okoliczności świadczące o niemożności sprawowania opieki nad bratem skarżącej – niepełnosprawnym umysłowo od urodzenia. Kwestia ta wymagała jednak pogłębionego wyjaśnienia, z uwzględnieniem innych dowodów, do przedstawienia których Burmistrz winien wezwać wnioskodawcę (art. 7 i 77 § 1 kpa). Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego możliwa będzie ocena, czy stan zdrowia matki skarżącej w istocie umożliwia sprawowanie matce opieki nad bratem skarżącej. Przeprowadzenie postępowania w sposób, o którym mowa w art. 7, 77 i 80 kpa, w tym stwierdzona niepełnosprawność (chociaż w stopniu umiarkowanym) oraz inne przyszłe ustalenia faktyczne mogą doprowadzić do stwierdzenia, że matka skarżącej nie jest w stanie sprawować opieki nad bratem skarżącej (odpowiednio - wyrok WSA w Gdańsku z 8.12.2010 r., II SA/Gd 589/10, Lex 752770; wyrok NSA z 18.7.2012 r., I OSK 190/12; wyrok WSA w Gliwicach z 28.5.2015 r., IV SA/Gl 947/14, Lex 1753918). Ograniczenie się skarżącego kasacyjnie jedynie do językowej metody wykładni art. 17 ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a uśr, przy błędnym pominięciu wykładni systemowej i celowościowej, nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, tym bardziej, że skarżąca na podstawie prawomocnej decyzji z [...] stycznia 2010 r. korzystała ze świadczenia pielęgnacyjnego na brata, którym opiekowała się do 30 czerwca 2013 r. i opiekuje się nim dalej. Skarżąca opiekuje się nadto obojgiem rodziców w podeszłym wieku. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.