II OSK 831/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-19

Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Andrzej Jurkiewicz, WSA Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru (Główny Lekarz Weterynarii) prawidłowo stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii przyznającej odszkodowanie za zniszczenie ściółki i odchodów, uznając, że przepisy nie przewidują takiego odszkodowania, mimo wcześniejszego wyroku NSA wskazującego, że koszty te są objęte odszkodowaniem ze środków budżetu państwa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oddalił skargę, nie uwzględniając wiążącej wykładni prawa zawartej w poprzednim wyroku NSA. Organ nadzoru nie mógł stwierdzić nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii, opierając się na odmiennej interpretacji przepisów, która była sprzeczna z wcześniejszym orzeczeniem NSA. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żądania zwrotu kosztów poniesionych przez hodowcę J. C. na utylizację ściółki i odchodów zakażonych Salmonellą, zgodnie z nakazem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Po serii postępowań, w tym uchyleniu przez NSA decyzji odmawiającej zwrotu kosztów, Powiatowy Lekarz Weterynarii przyznał odszkodowanie. Następnie Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że przepisy nie przewidują zwrotu takich kosztów. Główny Lekarz Weterynarii utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. C. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zaskarżoną decyzję Głównego Lekarza Weterynarii i poprzedzającą ją decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Zasądził od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz J. C. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1994/15 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...]; II. zasądza od Głównego Lekarza Weterynarii na rzecz J. C. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. IV SA/Wa 1994/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. C. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W związku ze stwierdzeniem obecności Salmonella Enteritidis w próbkach urzędowych pobranych w stadach kur hodowlanych oznaczonych jako K6, K7, K8, stanowiących własność J. C., Powiatowy Lekarz Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim decyzją z [...] lipca 2011 r., działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2, art. 44 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213 poz. 1342, ze zm.), dalej: uozz i pkt 1.6.3. załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach hodowlanych gatunku kura (Gallus gallus)" na 2011 rok (Dz. U. Nr 98, poz. 567), dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r.: I. uznał stada kur znajdujące się w obiektach oznaczonych K6, K7, K8, za ognisko samonellozy drobiu; II. zakazał: 1. przemieszczania drobiu z i do stad K6, K7, K8, z wyłączeniem przemieszczania bezpośrednio do rzeźni; 2. wywożenia jaj wylęgowych; 3. wystawiania dokumentów handlowych i przewozowych dla ww. stada’ III. wprowadził szereg nakazów, w tym nakazał: — (pkt 1) niezwłoczny ubój lub zabicie wszystkich sztuk drobiu ze stad skażonych, — (pkt 5) zniszczenie jaj wylęgowych oraz piskląt z nich wylęgniętych, — (pkt 6) zniszczenie lub zagospodarowanie pasz, przez zastosowanie środków kontroli gwarantujących pełną inaktywację pałeczek Salmonella, — (pkt 7) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami Salomonella, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002, — (pkt 8) przeprowadzenie dokładnego oczyszczania i odkażania: a) kurników, w których był utrzymywany drób ze stad zakażonych, b) otoczenia kurników, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim decyzją z [...] sierpnia 2011 r., działając na podstawie art. 49 ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 i 11 uozz i ust. 1.8 części A załącznika do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. nr 142, poz. 1161) przyznał J. C. odszkodowanie: — za zwierzęta poddane ubojowi na podstawie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] lipca 2011 r. i zwierzęta padłe w wyniku zastosowania nakazanych zabiegów; — za jaja pozyskane z zakażonych stad. Pismem z 10 października 2011 r. J. C. wystąpił do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim o zwrot poniesionych kosztów z tytułu utylizacji odpadów kategorii 2, tj. obornika. Uzasadniając żądanie skarżący podniósł, że decyzja z [...] lipca 2011 r. nakładała na niego obowiązek zniszczenia lub zagospodarowania ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella, co też uczynił. Wobec tego, stosownie do przepisu 1.6.3. pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. i art. 49 ust. 11 uozz, koszty te winny być pokryte ze środków budżetu państwa. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Aleksandrowie Kujawski pismem z 14 listopada 2011 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w przedmiocie zgłoszonego żądania zwrotu kosztów w wysokości 50.925,51 zł, a następnie decyzją z [...] grudnia 2011 r. orzekł o umorzeniu ww. postępowania. W wyniku rozpoznania odwołania J. C. decyzją z [...] lutego 2012 r. Kujawsko–Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2011 r. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z [...] sierpnia 2011 r. przyznane zostało odwołującemu odszkodowanie, które obejmowało wszelkie świadczenia przysługujące mu w związku z nałożeniem na niego nakazów zawartych w decyzji z [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 446/12 oddalił skargę J. C. na ww. decyzję z [...] lutego 2012 r., jednakże w wyniku skargi kasacyjnej J. C. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2695/12 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz obie zaskarżone decyzje. NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 49 ust. 11 uozz w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że odszkodowanie przysługujące na mocy art. 49 ust. 11 uozz, nie podlega ustaleniu w drodze decyzji administracyjnej, ale powinno być ustalone na drodze cywilnoprawnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznając skargę, stwierdził, że na skutek błędnej wykładni art. 49 ust. 11 uozz Powiatowy Lekarz, zamiast orzec merytorycznie o roszczeniu skarżącego na podstawie art. 49 ust. 11 uozz, błędnie umorzył postępowanie w sprawie, nie dostrzegłszy, że decyzja z [...] sierpnia 2011 r. nie zawierała rozstrzygnięcia o zwrocie faktycznie poniesionych kosztów, o których mowa w art. 49 ust. 11 uozz, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 i w punkcie 1.6.3. podpunkcie 5 załącznika A do rozporządzenia z 2011 r. Prowadząc ponownie postępowanie, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 49 ust. 8 uozz i ust. 1.8 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r., przyznał J. C. odszkodowanie w łącznej wysokości 9.106,52 zł za wykonanie nakazu zniszczenia ściółki i odchodów, o których mowa w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] lipca 2011 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w dniu [...] listopada 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 opkt 2 k.p.a. orzekł o stwierdzeniu jej nieważności jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na to, że art. 49 uozz nie stanowi podstawy do zwrotu faktycznie poniesionych kosztów zniszczenia ściółki i odchodów. Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 49 ust. 11 w związku z art. 49 ust. 5 uozz nie wymienia kosztów zniszczenia ściółki i odchodów, co powoduje, iż podmiotowi, który poniósł koszty związane ze zniszczeniem ściółki i odchodów wskutek nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, nie przysługuje zwrot ze środków budżetu państwa faktycznie poniesionych w tym zakresie kosztów. Oznacza to, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem obowiązujące przepisy nie przewidują wypłaty odszkodowania za zniszczenia ściółki i odchodów po zakażonym drobiu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego związania organu orzeczeniem wydanym w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ odwoławczy podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał w zakresie oceny, czy organy Inspekcji Weterynaryjnej powinny rozpatrywać wniosek o zwrot kosztów związanych ze zniszczeniem ściółki i odchodów w ramach postępowania administracyjnego, czy w ramach postępowania cywilnego. Stwierdzenie zamieszczone w uzasadnieniu wyroku "koszty zniszczenia lub zagospodarowania ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób który wyklucza zanieczyszczenie pałączkami Salmonella (pkt 1.6.3 pkt 5), objęte są środkami państwa" stanowi ocenę wychodzącą poza granice skargi kasacyjnej, którą organ nie jest związany. Oddalając skargę J. C. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przez organ nadzoru w przedmiocie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. uzasadniało uznanie, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że – jak słusznie zauważyły organy nadzoru – ustęp 1.8 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011r. nie wymienia wprost kosztów za zniszczoną ściółkę i odchody. Wskazuje jedynie, że rozpatrywana pomoc finansowa przyznawana jest zgodnie z art. 49 uozz, który to artykuł również nie uwzględnia pomocy finansowej za zniszczoną ściółkę i odchody. Stosownie do art. 49 ust. 11 ww. ustawy, podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonując nakazy, o których mowa w ust. 1 i 5 tego przepisu, przysługuje ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków. Ust. 1 wspomnianego przepisu odnosi się do zabicia lub poddania ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej określonych gatunków zwierząt, natomiast ust. 5 przyznaje odszkodowanie za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu. A zatem, jak zaznaczył Sąd, w pełni podzielić trzeba pogląd organu, że przepisy uozz nie wymieniają kosztów zniszczenia ściółki i odchodów, których poniesienie podlegałby zwrotowi z budżetu państwa. Wykonanie powyższego nakazu Inspekcji Weterynaryjnej nie spowoduje zatem, że podmiotowi, który poniósł koszty związane ze zniszczeniem ściółki i odchodów, przysługiwać będzie zwrot ze środków budżetu państwa faktycznie poniesionych kosztów. Skoro żaden z przepisów prawa, na podstawie których Powiatowy Lekarz Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim wydał swoją decyzję nie stanowi ani o zwrocie faktycznie poniesionych kosztów, ani o odszkodowaniu za zniszczoną ściółkę i odchody, to zgodzić się należało z organami nadzorczymi, iż decyzja kontrolowana została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął jednocześnie, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2695/12 wskazał, iż kwestia zwrotu faktycznie poniesionych kosztów za zniszczoną ściółkę i odchody powinna być objęta postępowaniem administracyjnym i organ administracji powinien wydać w sprawie stosowną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził jednak jakiej treści decyzja powinna zostać wydana. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. C., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: - niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z ust. 1.8 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz art. 49 uozz, w tym w szczególności art. 49 ust. 8 tejże ustawy poprzez uznanie, że przyznanie odszkodowania decyzją z [...] czerwca 2014 r. w oparciu o powołane przepisy skutkuje nieważnością tej decyzji o odszkodowaniu jako wydanej bez podstawy prawnej, - błędną wykładnię przepisu ust. 1.8 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz art. 49 uozz, w tym w szczególności art. 49 ust. 8 tejże ustawy poprzez przyjęcie, że unormowania te nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji odszkodowawczej, - niezastosowania przepisu 1.6.3. pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r., z którego a contrario wynika, że koszt zagospodarowania i zniszczenia ściółki oraz odchodów (pkt 5) nie leży po stronie hodowcy, - art. 133 § 1 związku z art. 134 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego w tym między innymi, że w oparciu o tożsame decyzje co do stanu faktycznego i prawnego inny hodowca nie ponosił kosztów utylizacji ściółki oraz oddalenie skargi pomimo braku zaistnienia przesłanki nieważności postępowania wobec istnienia podstawy prawnej do wydania z 27 czerwca 2014 r. - przepisu 1.6.3. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. - art. 151 w związku z art. 153 i art. 193 oraz art. 170 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2695/12, - art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do niektórych zarzutów skargi, w tym oceny unormowania ust. 1.6.3. pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. w kontekście przysługiwania skarżącemu zwrotu wydatków na utylizację ściółki, a także brzmienia przepisu art. 49 ust. 5 i ust. 11 uozz w kontekście odszkodowania za produkty pochodzenia zwierzęcego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z ust. 1.8 i 1.6.3 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz art. 49, w tym w szczególności art. 49 ust. 8 uozz poprzez jego nieuwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Za w pełni uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznaje te zarzuty skargi kasacyjnej, które wiążą naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. z błędnym ustaleniem przesłanki nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w odniesieniu do wykładni art. 49 uozz oraz ust. 1.6.3. pkt 5 i 6, a także 1.8 części A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. Powyższa wadliwość obejmowała również naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w takim zakresie, w jakim Sąd I instancji dopuścił możliwość przypisania decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. skutku wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy wykładnia prawa materialnego, na której oparł się organ wynikała z oceny prawnej zamieszczonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2695/12. Należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli Sądu pozostawała decyzja Głównego Lekarza Weterynarii, który jako organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r., przyjmując, że art. 49 ust. 11 uozz nie stanowi podstawy do zwrotu ze środków budżetu państwa hodowcy faktycznie poniesionych przez niego kosztów zniszczenia ściółki i odchodów z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Odnosząc się do zaskarżonego wyroku, w pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że kwestionowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. została podjęta wskutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2695/12, którym uchylony został wyrok Sądu I instancji, a także decyzja Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] grudnia 2011 r. Powoduje to, że podstawowym obowiązkiem Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie było rozważenie, czy i w jakim zakresie ponownie rozpoznając sprawę, organ inspekcji weterynaryjnej był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wskazanym orzeczeniu Sądu. Nie może budzić bowiem wątpliwości to, że dokonana przez organ wykładnia przepisu prawa - odpowiadająca ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.) – ma charakter wiążący i nie może podlegać badaniu pod kątem jej prawidłowości, a tym bardziej podlegać ocenie, czy przyjęty przez organ wynik wykładni nie posiada cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższemu zobowiązaniu Sąd I instancji w niniejszej sprawie uchybił, co miało związek z całkowicie mylnym rozważeniem treści motywów zawartych w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., jak i ich znaczenia dla prowadzonego postępowania w trybie nieważnościowym. Należy przypomnieć, że w tym fragmencie uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji odniósł się do analizowanej kwestii, zamieszczona została jedynie lapidarna konstatacja, zgodnie z którą w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie wskazał, iż kwestia zwrotu faktycznie poniesionych kosztów za zniszczoną ściółkę i odchody powinna być objęta postępowaniem administracyjnym i nie została przesądzona przez tenże Sąd kwestia tego, jakiej treści decyzja powinna zostać w sprawie wydana. Tak formułowane ogólne twierdzenie mogłoby zostać uznane za prawidłowe, gdyby tę nieustaloną, jak określił to Sąd I instancji, treść decyzji organu odnosić wyłącznie do zagadnienia sprowadzającego się do stwierdzenia, czy i jakie koszty skarżący J. C. faktycznie poniósł z tytułu utylizacji ściółki i w związku z tym, jaka wysokość zwrotu poniesionych kosztów powinna zostać objęta decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim rozpoznającego wniosek hodowcy z 10 października 2011 r. Zagadnienie to – wbrew odmiennej ocenie Sądu I instancji - nie mogło natomiast odnosić się do problemu kierunku wykładni nadawanej art. 49 ust. 11 uozz, a w szczególności tego, czy przepis ten pozwala powiatowemu lekarzowi weterynarii uwzględnić żądanie zwrotu faktycznie poniesionych przez hodowcę kosztów zniszczenia ściółki i odchodów, ponieważ kwestię tę przesądził już Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku. W sposób niewątpliwy wniosek taki należy wyciągnąć z jednoznacznie wyrażonego stanowiska tego Sądu, zgodnie z którym "[...] koszty zniszczenia lub zagospodarowania ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella (pkt 1.6.3. ppkt 5), objęte są odszkodowaniem ze środków budżetu państwa.". Powyższa ocena prawna miała charakter wiążący, wobec czego jej niedostrzeżenie przez Sąd I instancji miało cechy istotnego naruszenia prawa, albowiem błąd, którego dopuścił się Sąd I instancji skutkował oddaleniem skargi na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii, w której całość rozważań poczynionych przez organ nadzoru w odniesieniu do podstawy prawnej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. pozostawała w oczywistej sprzeczności z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Lekarz Weterynarii przyjął, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, iż koszty zniszczenia ściółki objęte są odszkodowaniem ze środków budżetu państwa stanowi ocenę wychodzącą poza granice skargi kasacyjnej, którą organ nie był w sprawie związany. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny uznaje jednakże w całości za nieuprawniony. Główny Lekarz Weterynarii nie dostrzegł bowiem, że w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie ograniczył się wyłącznie do kontroli instancyjnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. II SA/Bd 446/12, ale również korzystając ze swojej kompetencji określonej w art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę, uchylając zaskarżoną decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] grudnia 2011 r. W tym zaś zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na skutek błędnej wykładni art. 49 ust. 11 uozz Powiatowy Lekarz Weterynarii, zamiast orzec merytorycznie o roszczeniu skarżącego na podstawie art. 49 ust. 11 uozz, błędnie umorzył postępowanie w sprawie, nie dostrzegając, że decyzja z [...] sierpnia 2011 r. nie zawierała rozstrzygnięcia o zwrocie faktycznie poniesionych kosztów, o których mowa w art. 49 ust. 11 uozz, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 i w punkcie 1.6.3. podpunkcie 5 załącznika A do rozporządzenia z 2011 r. Powyższe stwierdzenie zamieszczone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego odczytywane łącznie z wcześniej przywołanym nakazywało uznać, że skarżący miał prawo domagać się zwrotu faktycznie poniesionych przez siebie kosztów, przez co każdy odmienny kierunek wykładni nadawanej powyższym przepisom przyjmujący, że obecnie obowiązujący porządek prawny uniemożliwia skuteczne dochodzenie zwrotu kosztów zniszczenia lub zagospodarowania ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, nie może zostać zaakceptowany. Na marginesie zauważenia jednocześnie wymaga, że z treści decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim z dnia [...] czerwca 2014 r. wynika, iż wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego żądanie skarżącego było bezpośrednio spowodowane uwzględnieniem przez organ powiatowej inspekcji weterynaryjnej treści rozważań zamieszczonych w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie do znaczenia jakie należy przypisywać art. 49 ust. 11 uozz. Gdyby nawet przyjąć hipotetycznie za Głównym Lekarzem Weterynarii, że orzeczeniem tym organ ponownie rozpoznający sprawę nie był prawnie związany na zasadzie art. 153 p.p.s.a., to obowiązkiem organu nadzoru było rozważenie, czy popełniony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Aleksandrowie Kujawskim błąd interpretacyjny sprawiał, że warunek oczywistości naruszenia prawa został w sprawie spełniony. Wbrew odmiennej ocenie Sądu I instancji, ocena legalności zaskarżonej decyzji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie mogła sprowadzać się wyłącznie do ustalenia, czy przepisy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wymieniają koszty zniszczenia ściółki i odchodów, których poniesienie podlega zwrotowi z budżetu państwa. Tego rodzaju zawężenie przedmiotu sprawy administracyjnej było niedopuszczalne w sytuacji, gdy kwestionowana przez organ nadzoru decyzja została wydana wskutek uchylenia poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny i wyrażenia określonej oceny prawnej w stosunku do dotychczasowego przebiegu postępowania, którą to oceną kierował się organ wydający decyzję w trybie zwykłym. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Mając na uwadze, że w kontrolowanej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę J. C. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r. rozpoznał i ją uwzględnił, uchylając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2014 r., stwierdzając, że z przyczyn wyżej wskazanych podlegają one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło