II FSK 3296/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-18
Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy objęcie przez akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) nowych akcji, wyemitowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych spółki (kapitału zapasowego), stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Objęcie przez akcjonariusza SKA nowych akcji, wyemitowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych spółki (kapitału zapasowego), nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to zdarzenie, na skutek którego po stronie akcjonariusza powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przysporzenie jest jedynie potencjalne i uzależnione od podjęcia uchwały o wypłacie zysku lub zbycia akcji.Stan faktyczny
Skarżący L. K. zapytał o możliwość opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych sytuacji, gdy walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków z kapitału zapasowego na kapitał zakładowy, a akcjonariuszom zostaną przydzielone nowe akcje. Organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe w części dotyczącej emisji nowych akcji, twierdząc, że stanowi to przychód z działalności gospodarczej. WSA w Gdańsku uchylił tę część interpretacji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, WSA del. Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 708/13 w sprawie ze skargi L. K. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 12 lutego 2013 r. nr ITPB1/415-1200/12/MR w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 23 lipca 2013 r. (sygn. akt I SA/Gd 708/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi L. K., uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 lutego 2013 r. nr [...] w części uznającej stanowisko skarżącego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za nieprawidłowe.
Z akt sprawy wynika, że skarżący L. K. w złożonym przez siebie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa zadał następujące pytanie: czy jako akcjonariusz spółki komandytowo- akcyjnej (dalej SKA), jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, jeżeli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a wnioskodawcy zostaną przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji?
Ze stanu faktycznego zaprezentowanego przez skarżącego wynika, że skarżący obecnie jest wspólnikiem spółek prawa handlowego i stanie się akcjonariuszem SKA w ten sposób, że spółki te przekształcą się w SKA. Skarżący będzie posiadał akcje tej SKA. W przypadku innych SKA skarżący stanie się ich akcjonariuszem w ten sposób, że kupi akcje, otrzyma je w darowiźnie bądź obejmie nowo wyemitowane akcje w zamian za wkłady. Walne Zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten cel zostaną przekazane zgromadzone przez SKA zyski, w tym zyski z lat ubiegłych zgromadzone na kapitale zapasowym. Akcje przydzielone (nabyte) w tym trybie nie wymagają objęcia, będą przysługiwały akcjonariuszom (w tym i wnioskodawcy) w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym kapitale zakładowym.
Przedstawiając własne stanowisko, po przywołaniu treści art. 8, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 17 i art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm.; dalej u.p.d.o.f.) skarżący wskazał, że dochód (przychód) do opodatkowania powstaje jedynie na skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą prawną. SKA jest natomiast jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną tak jak pozostałym spółkom osobowym.
Minister Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w B. w zaskarżonej interpretacji z 12 lutego 2013 r.:
1/ uznał stanowisko skarżącego w części dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez emisję nowych akcji - za nieprawidłowe;
2/ natomiast w części dot. podwyższenia kapitału zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotyczących akcji – za prawidłowe.
Zdaniem organu, w kontekście art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. nie ma podstaw aby podwyższenie kapitału zakładowego w SKA - w drodze podwyższenia wartości nominalnej dotychczas posiadanych akcji - kwalifikować jako przychód otrzymany, postawiony do dyspozycji lub należny. Z kolei w drugim przypadku, jest możliwość otrzymania przez akcjonariusza SKA akcji nowej emisji. W tej sytuacji, zdaniem organu, pojawia się zmaterializowane, realne i rzeczywiste przysporzenie w postaci nowych akcji, których przed podwyższeniem kapitału zakładowego w SKA nie miał. Przysporzenie to pochodzi całkowicie z majątku spółki, którego, co istotne w ocenie organu, na etapie jego powstania akcjonariusz nie opodatkował tak jak czynił to komplementariusz. Zatem w sytuacji, gdy w następstwie przeznaczenia środków z zysku lub kapitału zapasowego SKA na jej kapitał zakładowy dochodzi do emisji nowych akcji celem przekazania ich nieodpłatnie dotychczasowym akcjonariuszom SKA – przychód wysokości odpowiadającej przypadającej na akcjonariusza części wartości środków przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego (zapewne równy wartości nominalnej otrzymanych akcji) należy potraktować jako przychód z tytułu udziału w SKA, a zatem akcjonariusz uzyskuje przychód z działalności gospodarczej. Skutki otrzymania takich akcji będą bowiem identyczne jak gdyby akcjonariusz otrzymał ze spółki dywidendę, tyle, że w formie rzeczowej efektem uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków spółki będzie przydzielenie akcjonariuszowi akcji, które już nie będą wymagać objęcia. Część majątku spółki zostanie zatem przekazana akcjonariuszowi w tej formie. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji. W skardze do WSA w Gdańsku pełnomocnik strony wniósł o uchylenie skarżonej indywidualnej interpretacji, zarzucając naruszenie art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. oraz art. 11 i art. 14 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że otrzymanie przez akcjonariusza SKA akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego należy traktować jako przychód z tytułu uczestnictwa skarżącego w SKA, który podlega opodatkowaniu jako przychód z działalności gospodarczej. Zarzucono ponadto naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 14h i art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego i w konsekwencji uznanie, że po stronie skarżącego jako akcjonariusza SKA opodatkowaniu będzie podlegało otrzymanie przez niego akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego SKA. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z 23 lipca 2013 r. (sygn. akt I SA/Gd 708/13) WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację w części uznającej stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.
W ocenie Sądu stanowisko organu podatkowego jest nieprawidłowe, bowiem podwyższenie kapitału zakładowego ze środków pochodzących z zysków z lat ubiegłych zgromadzonych na kapitale zapasowym nie spowodowało objęcia opodatkowaniem przydzielenia nowych akcji akcjonariuszom SKA, gdyż nie jest to zysk w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f., a tym samym nie jest to przychód (dywidenda) w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Sąd zaznaczył, że podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 29 listopada 2011r. w sprawie II FSK 931/10, przez WSA w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 340/13 w wyroku z 21 maja 2013r., WSA w Kielcach w wyroku z 19 czerwca 2013r. w sprawie I SA/Ke 261/13, WSA w Warszawie z 10 lipca 2013r. w sprawie III SA/Wa 615/13. Wskazując na stan prawny wskazał, że dochody uzyskiwane w spółce, w tym spółce komandytowo-akcyjnej, należy kwalifikować tak jak zgodnie przyjmują organ i skarżący do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, na co wskazuje treść przepisów art. 5b ust 2, art. 8 ust 1, art. 10 ust 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przypomniał, że w uchwale z dnia 20 maja 2013r. (sygn. akt II FPS 6/12) NSA postawił następujące tezy: po pierwsze - przychód (dochód) osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, stosownie do art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej; po drugie - w świetle art. 44 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. osoba fizyczna, będąca akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, ma jako podatnik obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych dopiero w dacie powstania przychodu, którą w myśl art. 14 ust. 1i u.p.d.o.f. jest dzień wypłaty dywidendy. Ponadto w wyroku z 29 listopada 2011 r. (II FSK 931/10) NSA wyraził pogląd, że każdy dozwolony przepisami ksh podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową; zawężenie tego przepisu wyłącznie do zysków niepodzielonych między wspólników prowadziłoby do rozszerzenia obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne w świetle art. 217 Konstytucji RP.
WSA podkreślił, że zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h. w zakresie stosunku prawnego akcjonariuszy w SKA stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej. Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art. 347 § 1 k.s.h., w związku z art. 126 § 1 pkt 2 k.s.h. prawo do udziału w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero z chwilą jego przeznaczenia przez zgromadzenie wspólników do wypłaty akcjonariuszom. Przyjąć należy zdaniem Sądu, że akcjonariuszowi spółki komandytowo-akcyjnej, stosownie do art. 146 § 2 pkt 2 k.s.h., przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy komplementariusze podejmą uchwałę o jego podziale. Wcześniej akcjonariusz nie ma skutecznego roszczenia o jego wypłatę. Z tą chwilą (a więc dopiero po spełnieniu określonych w k.s.h. przesłanek) akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę należnej mu części zysku (dywidendy). Prawo do udziału w zysku jest podstawowym prawem majątkowym przysługującym akcjonariuszowi SKA, jednakże prawo to należy odróżnić od wierzytelności i opartego na nim roszczenia akcjonariusza wobec spółki o wypłatę przypadającej mu części zysku przeznaczonego do podziału. Sąd podniósł, że rozważania dotyczące powstania obowiązku podatkowego z tytułu wypłaty dywidendy (w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych) były przedmiotem rozważań NSA we wskazanej uchwale 7 sędziów z dnia 20 maja
2013 r., sygn. akt II FPS 6/12 - datą powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych dla osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej, w myśl art. 14 ust. 1i u.p.d.o.f. jest dzień faktycznego otrzymania dywidendy. Dopiero wówczas dywidenda będzie w sensie ekonomicznym przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza SKA. Od tego czasu przychód z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jako należnym w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowiącym podstawę przychodu do wyliczenia obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Brak jest zdaniem Sądu podstaw do postawienia tezy, że przychód ten w postaci dywidendy (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem przydzielenia akcjonariuszom akcji z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu z akcji (dywidendy) nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia kapitału zakładowego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest bowiem to, że generują dochód w przyszłości. W momencie przydzielenia akcji nowej emisji przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje akcjonariusz, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest potencjalne.
W związku z czym, zdaniem Sądu, w świetle udzielonej interpretacji dochodzi do opodatkowania przychodów, których skarżący nie tylko nie otrzymał faktycznie, ale i są mu nienależne, ponieważ nie powstało prawo do dochodzenia ich od spółki. W przypadku przydzielenia akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., dlatego, że przypadającego na tego akcjonariusza udziału w środkach przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego SKA, odpowiadającego wartości nominalnej otrzymanych akcji - nie można rozumieć jako kwoty należnej w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przyznanie akcjonariuszom akcji można uznać za rodzaj "dywidendy rzeczowej", a tym samym za przychód z udziału w SKA. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca wskazał sytuację, kiedy podwyższenie kapitału zakładowego jest przychodem podlegającym opodatkowaniu, uczynił to w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f., zawężając jego stosowanie jednak do spółek kapitałowych. Sąd I instancji przywołał stanowisko WSA w Gdańsku, wyrażone w sprawie
o sygn. akt I SA/Gd 340/13, w którym podzielono pogląd w przytoczonym już wyroku NSA z dnia 29 listopada 2011r. (II FSK 931/10), że dozwolone przepisami k.s.h. podwyższenie kapitału zakładowego z kapitału zapasowego wyklucza zastosowanie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f., w przypadku, gdy uchwała w tym przedmiocie dotyczy spółki osobowej. Konkludując WSA w Gdańsku stwierdził, że przydzielenie akcjonariuszowi, będącemu osobą fizyczną, akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego SKA ze środków własnych SKA - nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie stanowi w rozumieniu tych przepisów przychodu podatkowego. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku Minister Finansów – Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
a/ naruszenie prawa materialnego tj.: art. 8 ust. 1 i art. 11 ust. 1 w powiązaniu z art. 5b ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę możliwości ich zastosowania do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że przydzielenie akcjonariuszowi będącemu osobą fizyczną akcji z nowej emisji w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych spółki komandytowo - akcyjnej nie podlega opodatkowaniu, ponieważ nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego;
b/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
( Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 11 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. z uwagi na dokonanie ich rozszerzającej interpretacji, przez co naruszono również art. 121 § 1 i art. 120 oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - mimo, że do takich naruszeń nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione było uchylenie zaskarżonej interpretacji.
W oparciu o powyższe kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, względnie o jego uchylenie w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a i rozpoznanie skargi, oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Niemniej jednak w niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania stanowi wyłącznie konsekwencję naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 11 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię.
Przedmiotem złożonego przez stronę wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego był m.in. skutek podatkowy związany z podjęciem uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego przez SKA z zysków zgromadzonych przez tą spółkę poprzez emisję nowych akcji tej spółki. Zdaniem organu sąd pierwszej instancji dokonując wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych błędnie przyjął, iż objęcie nowych akcji spółki komandytowo – akcyjnej wyemitowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego z kapitału zapasowego tej spółki nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Poglądu skarżącego organu nie sposób podzielić.
Problem rozstrzygany w niniejszej sprawie stanowił już przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo w wyrokach z dnia: 24 września 2015 r., II FSK 3606/13, 2 kwietnia 2014 r., II FSK 3297/13 oraz 4 listopada 2015 r., II FSK 172/14. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd i argumenty na jego poparcie przedstawione w uzasadnieniach powołanych wyroków.
Na wstępie wskazać należy, iż nie może nasuwać wątpliwości, że przychód osiągnięty przez podatnika z wskazanego wyżej tytułu winien być zaliczony do źródła, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się bowiem m.in. przychody należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.). Spółka komandytowo-akcyjna nie ma wprawdzie osobowości prawnej, jednakże akcje spółki komandytowo-akcyjnej stanowią papiery wartościowe w rozumieniu powołanego przepisu, zgodnie z art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 94 z późn. zm.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sądu pierwszej instancji wskazał, iż objęcie nowych akcji spółki komandytowo-akcyjnej wyemitowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego z kapitału zapasowego tej spółki nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie jest to bowiem zdarzenie, na skutek którego po stronie akcjonariusza powstaje przychód w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.f. Pamiętać przy tym należy, że przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe dotyczy przychodu z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Odwołując się do treści art. 126 § 1 pkt 2 i art. 347 § 1 k.s.h. należy zauważyć, że przychód ten realizuje się w określonej formie, a mianowicie w dywidendzie, czyli prawie do udziału w zysku spółki. Tym samym w wyniku przydzielenia nowo wyemitowanych akcji przysporzenie po stronie akcjonariusza jest jedynie potencjalne – uzależnione od podjęcia przez komplementariuszy uchwały o wypłacie zysku akcjonariuszom, albo zbycia akcji przez akcjonariusza. W przypadku objęcia akcji w spółce osobowej po stronie akcjonariusza nie powstanie przychód z tytułu udziału w spółce nie będącej osobą prawną (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Przypadającej na skarżącego kwoty przeznaczonej na podwyższenie kapitału zakładowego nie można bowiem rozumieć jako kwoty należnej, o której jest mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, za trafną uznał natomiast wykładnię art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Powyższe stanowisko znajduje także wsparcie w wykładni systemowej wewnętrznej. Znamienne jest bowiem, że w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. przyjęto, iż dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego stanowi przychód z udziału w zyskach osób prawnych. Tym samym w przypadku osób prawnych przychodem jest zarówno wartość przyznanej dywidendy, jak również podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych udziałów lub objęcie nowych udziałów. W odniesieniu do podwyższenia kapitału zakładowego w spółce komandytowo-akcyjnej brakuje analogicznego unormowania.
W konsekwencji uznać należy, iż nie należy różnicować sytuacji podatkowej strony w zależności od tego, czy w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego obejmie ona nowe akcje, czy też podwyższeniu ulegnie wartość nominalna akcji przez nią już objętych. W obydwu przypadkach po stronie akcjonariusza SKA nie powstaje przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną. Można jedynie zauważyć, że stanowisko organu interpretującego jest w tym przypadku sprzeczne- skoro przychodem ma być otrzymanie nowych akcji z majątku spółki nieopodatkowanego wcześniej po stronie wspólnika (podatnika), to także zwiększenie wartości akcji z tego samego majątku (również wcześniej nieopodatkowanego po stronie wspólnika) powinno być potraktowane jednakowo. Tymczasem w tym drugim przypadku Minister Finansów uznał, że akcjonariusz SKA nie uzyskuje żadnego przychodu.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło