I FZ 57/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2654/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 19 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2654/15, odmówił C. sp. z o.o. z siedzibą w W. – nazywanej dalej "Spółką", wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka powołała się na groźbę nieodwracalnych skutków. Wskazała przy tym, że dane dotyczącej jej sytuacji majątkowej wynikają z zeznań i deklaracji podatkowych znajdujących się w aktach spawy, stąd też powinna być ona znana sądowi z urzędu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Spółka nie wykazała przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1311, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Sąd wyjaśnił, że zadaniem wnioskodawcy jest przedstawienie takiej argumentacji i dokumentów, które potwierdziłyby wystąpienie jednej z przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji. Powołanie się na okoliczności, które powinny być znane sądowi z urzędu nie jest wystarczające. Tymczasem uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych dla Spółki skutków. Spółka nie przedstawiła jednakże żadnych dokumentów, które umożliwiłyby ocenę tego twierdzenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki podniósł zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji oraz bezzasadną odmowę wstrzymania wykonania decyzji organu drugiej instancji. W zażaleniu podniesiono także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 tej ustawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu i zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji pełnej oceny akt sprawy i wniosku, między innymi w zakresie dotyczącym decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo pełnomocnik wskazał na naruszenie art. 163 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 166 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenia kosztów postępowania według norm przewidzianych oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do zażalenia dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Uprawnienie do przyznania ochrony tymczasowej wiąże się zatem z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik Spółki ograniczył się do stwierdzenia, że, biorąc pod uwagę wysokość osiąganych przez podatnika dochodów wyegzekwowanie zaległości podatkowych, grozi wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik Spółki powołał się przy tym na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wyjaśnienia pełnomocnika Spółki są ogólnikowe i pozbawione konkretów. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Spółki o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w zażaleniu przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek. Zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście pominięcia wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji jest o tyle niezasadny, że naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Pełnomocnik Spółki z opisanych powyżej przyczyn nie wykazał bowiem żadnej przesłanki przemawiającej za udzieleniem ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ jest on bezpodstawny. Artykuł 209 P.p.s.a. przewiduje bowiem, że wniosek o zwrot kosztów postępowania rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz orzeczeniach, o których jest mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.