II FSK 499/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-03

Skład orzekający: Jan Rudowski, Stanisław Bogucki, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zawierająca wzór formularza podatkowego, w którym znajduje się pouczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej, stanowi istotne naruszenie prawa, nawet jeśli sąd pierwszej instancji uznał je za zbędny, ale nie wywołujący negatywnych skutków element?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć sformułowanie pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej we wzorze formularza podatkowego może być niezręczne redakcyjnie lub stanowić zbędny element, nie wywołuje ono negatywnych skutków dla podatnika ani nie nakłada dodatkowych obowiązków. Sąd uznał, że takie oświadczenie ma charakter informacyjny i nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie uchwały lub wyroku sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Żaganiu zaskarżył uchwałę Rady Miasta Gozdnica dotyczącą wzorów formularzy podatkowych, zarzucając naruszenie przepisów poprzez zawarcie w nich pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, uznając pouczenie za zbędny, ale nie szkodliwy element. Prokurator Okręgowy w Zielonej Górze wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, kwestionując interpretację sądu i wskazując na naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze. Zasądzono od Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze na rzecz Rady Miasta Gozdnica kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 377/15 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Żaganiu na uchwałę Rady Miasta Gozdnica z dnia 30 listopada 2011 r., nr XII/73/11 w przedmiocie wzorów formularzy podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze na rzecz Rady Miasta Gozdnica kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 377/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Żaganiu na uchwałę Rady Miasta Gozdnica z dnia 30 listopada 2011 r., nr XII/73/11, w przedmiocie wzorów formularzy podatkowych. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, Prokurator Rejonowy w Żaganiu zarzucił w skardze do sądu administracyjnego istotne naruszenie prawa, tj. art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U z 2010 r., Nr 95 poz. 613 ze zm., dalej w skrócie "u.p.o.l."), art. 6a ust.11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.), poprzez zawarcie w formularzach podatkowych pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej. 3. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że oświadczenie o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" jest elementem zbędnym deklaracji (informacji w sprawie podatku), jednak nie wywołuje negatywnych skutków dla podatnika. Oświadczenie o kwestionowanej treści należy traktować jedynie jak rodzaj informacji dla osoby składającej deklarację, że ponosi odpowiedzialność karną skarbową. 4. Od powyższego orzeczenia Prokurator Okręgowy w Zielonej Górze wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I) prawa materialnego, tj. art. 7, art. 94 i art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przekroczenie przez organ władzy publicznej, tj. organ samorządu terytorialnego - Radę Miasta Gozdnica – upoważnienia ustawowego do działania w granicach prawa, skonkretyzowanego w art. 18 ust. 2 pkt. 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015 poz. 1515 ze zm., dalej: u.s.g.), art. 6 ust. 13 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię, prowadzącą do nieuprawnionego w tym wypadku przyjęcia, że co nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę, to jest dozwolone, gdyż mieści się w granicach prawa, a w konsekwencji podjęcie uchwały z dnia 30 listopada 2011 Nr XII/73/2011 w sprawie określenia wzorów formularzy na podatek od nieruchomości i podatek rolny, zawierających niedozwolone oświadczenie o odpowiedzialności karno - skarbowej składającego deklarację i informację podatkową. II) przepisów postępowania administracyjnego, tj. - art. 151 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że Rada Miasta Gozdnica nie przekroczyła kompetencji ustawowych zawartych w przepisach art. 7, art. 94, art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 18 ust. 2 pkt. 8 i art. 40 ust. 1 u.s.g., art. 6 ust. 13 u.p.o.l., art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym i - na tej podstawie - niezasadnym oddaleniu skargi, - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnej interpretacji treści oświadczenia zamieszczonego w deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości (załącznik nr 2 - w rubryce G) i informacjach w sprawie podatków od nieruchomości i rolnego (załączniki nr 1 i 5 - w rubrykach F), i w konsekwencji nieprawidłowym uznaniu, że dokumenty te nie zostały wypełnione pod rygorem odpowiedzialności karno-skarbowej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 5.1. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów, jak też wspierającej je argumentacji należy podkreślić, że koncentrują się one wokół kwestii sposobu interpretacji wzoru oświadczenia określonego w zaskarżonej uchwale Rady Miasta Gozdnica. Niedwuznacznie wskazuje na to stwierdzenie zamieszczone na s. 6 skargi kasacyjnej: "Zdaniem skarżącego błędne wnioskowanie WSA było wynikiem nieprawidłowej interpretacji oświadczenia o zacytowanej powyżej treści". Uzupełniono je następującym spostrzeżeniem: "Prawidłowa interpretacja powyższego zapisu nie tylko pozwala, ale wręcz zobowiązuje do przyjęcia, że kwestionowane oświadczenie, które składający wypełnia osobiście na piśmie, potwierdzając zawarte tam dane własnoręcznym podpisem, jest dokumentem wypełnionym pod rygorem odpowiedzialności karnej". W ocenie Prokuratora Okręgowego w Zielonej Górze, rzeczywistą intencją Rady Miasta Gozdnica nie było – jak uznał sąd administracyjny pierwszej instancji – przekazanie stosownej informacji składającym deklaracje podatkowe, lecz chęć wyegzekwowania od składających oświadczenia danych zgodnych z rzeczywistością, "pod nieuprawnionym jednakże w takiej sytuacji rygorem odpowiedzialności karnej" (s. 7). 5.2. Jakkolwiek nie sposób zgodzić się z nader ogólnikową i niejasną w swojej treści tezą, za którą opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że "nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania" (tak na s. 3 uzasadnienia wyroku), to jednak jako zbyt daleko idące trzeba zakwalifikować uwagi zamieszczone w skardze kasacyjnej co do intencji organu uchwałodawczego Rady Miasta Gozdnica (celu podjęcia uchwały). Ustalenia w tym przedmiocie nie poddają się zobiektywizowanej ocenie, a co więcej – są one niczym innym, jak pochodną zabiegów interpretacyjnych. W skardze kasacyjnej mowa jest wszak o nieprawidłowej, bądź prawidłowej interpretacji odpowiedniego fragmentu uchwały, gdy tymczasem niezgodność (sprzeczność) tego aktu z prawem powinna być wykazana przez odwołanie się do litery prawa, tj. treści jego konkretnego postanowienia. W tej materii wystarczająco wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyjaśniając na s. 5 pisemnych motywów wyroku jak rozumie wzór oświadczenia. Przyjął on, że "oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie". Choć i w tej części wypowiedzi sądu można doszukać się pewnej niezręczności (jak można bowiem "wypełnić" informację i jak funkcję informacyjną ma pełnić oświadczenie składane przez podatnika?), to kwalifikacja nadana przez sąd kwestionowanemu postanowieniu uchwały Rady Miasta Gozdnica jest całkowicie jasna. Problem dotyczy więc bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego. Jeśli zatem jego utrzymanie w porządku prawnym nie powoduje zagrożenia dla interesów i praw jednostki, a określony uszczerbek mogłaby wywołać jedynie nieprawidłowa – odmienna od przyjętej przez sąd – interpretacja odpowiedniego fragmentu uchwały, są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Wypada w związku z tym przychylić się do zdania sądu, że wspomniane oświadczenie "jest elementem zbędnym, ale nie wywołuje ono negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków" oraz stanowi informację dla składającego deklarację (s. 5 uzasadnienia wyroku). 5.3 W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło