I SA/Go 377/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 listopada 2011 r. nr XII/73/11 w sprawie wzorów formularzy podatkowych oddala skargę. Prokurator Rejonowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 listopada 2011 roku Nr XII/73/11 w sprawie wzorów formularzy podatkowych (Dz. Urz. Woj. z 2011 roku ze zm.) w części: 1. Informacji w sprawie podatku od nieruchomości – w części F tj. pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej, 2. Deklaracji na podatek od nieruchomości – w części G tj. pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej, 3. Informacji w sprawie podatku rolnego – w części F tj. pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej. Zaskarżonej uchwale Prokurator Rejonowy zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust.11 ustawy o podatku rolnym, poprzez zawarcie pouczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej w części F tj. Informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz w części G Deklaracji na podatek od nieruchomości, oraz w części F Informacji w sprawie podatku rolnego. Wskazując na powyższe naruszenia Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanych częściach. Uzasadniając swoje stanowisko Prokurator wskazał, że zaskarżona uchwała zawiera we wskazanych punktach pouczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej. Nie wskazuje jednak konkretnego przepisu, który rodzi taką odpowiedzialność. Podkreślił, że Rada Miasta nie posiada w ogóle uprawnień do dokonywania tego rodzaju zapisów. Zarówno bowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (art. 6 ust. 13), jak też ustawa o podatku rolnym (art. 6a ust. 11 i ustawa o podatku leśnym (art. 6 ust. 9) nie daje jej takich uprawnień. Za takim stanowiskiem przemawiają w ocenie Prokuratora wyroki sądów administracyjnych tj. wyrok z 11 czerwca 2014 r. sygn. I SA/Kr 655/14 (nieprawomocny), z 12 lutego 2014 r. sygn. I SA/Kr 2226/13 oraz z 12 czerwca 2014 r. sygn. I SA/Kr 858/14. Rada Miasta uchwałą z 28 września 2015 r. uznała skargę za zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 P.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w sprawie wzorów formularzy podatkowych, jako skierowana do wszystkich na których ciąży obowiązek ich zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Z art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy należą do właściwości rady gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy: art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; art. 6a ust.11 ustawy o podatku rolnym; art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym - stanowią, że rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy (...). W formularzach będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku (...). Zgodnie z treścią art. 147 §1 P.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z literalnego brzmienia tej regulacji jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny może jedynie wydać orzeczenie stwierdzające nieważność uchwały, natomiast orzeczenie stwierdzające, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa może nastąpić tylko wówczas, gdy przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności, takim przepisem jest np. art. 94 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem nieważności należy mieć na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym, co należy podkreślić, nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania (Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego LexisNexis 2004). Podkreślić również należy, że orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, iz za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (np. wyrok NSA I OSK 1287/06). Pojęcie "istotności" należy do grupy pojęć niedookreślonych i o tym, czy doszło do istotnego lub nieistotnego naruszenia prawa, można orzec w konkretnych okolicznościach. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie z istotnym naruszeniem prawa mamy do czynienia, jeżeli pociąga ono za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu lub znacząco wpływa na stosunki społeczne. Jeżeli miałyby one zostać w widoczny sposób zdeformowane w wyniku zachowania mocy przez niezgodny z prawem akt, to stanowi on istotne naruszenie prawa. Chodzi zatem o naruszenie o poważnym ciężarze gatunkowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały. Podzielić należy stanowisko przywołane przez Prokuratora, że żaden z powołanych przepisów przywołanych jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały, jak też obowiązujących w dacie jej podjęcia, nie zawierał upoważnienia do zamieszczania we wzorach formularzy obowiązku składania oświadczenia o znajomości przepisów Kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Z przepisów tych nie wynika zakaz informowania podatników o ich obowiązkach, ponoszeniu odpowiedzialności za określone działanie. Podkreślić należy, że istotą prawidłowego działania państwa jest działanie nie tylko organów państwa zgodnie z ustalonym przez nie rzeczywistym stanem faktycznym, ale również składanie przez obywateli oświadczeń odpowiadających rzeczywistości. W formularzach muszą być zawarte dane dotyczące, podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku, jednak to nie wyklucza umieszczenia w tych formularzach informacji mających spowodować ich wypełnienie w sposób zapewniający podanie danych odpowiadających rzeczywistości. Złożenie informacji zawierającej oświadczenie o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" nie skutkuje odpowiedzialnością z art. 233 §6 Kodeksu karnego, albowiem odebranie oświadczenia musiałoby nastąpić pod rygorem odpowiedzialności karnej, a w cytowanym sformułowaniu brak jest stwierdzenia, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zakwestionowane oświadczenie nie jest potwierdzeniem danych pod groźbą odpowiedzialności karnej, czy też karno-skarbowej. Oświadczenie składającego o następującej treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" - w ocenie Sądu stanowi jedynie informację, że składający dokument zna, ma świadomość, że ponosi odpowiedzialności karną skarbową. Nie można jednak z tego zapisu wywieść, że dokument został wypełniony pod rygorem odpowiedzialności karnej o której mowa w art. 233 Kodeksu karnego. Wskazać należy, że działanie polegające na niewłaściwym wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych w tym również nie ujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania, przez co naraża podatek na uszczuplenie podlega karze określonej w art. 54 § 1 kodeksu karnego skarbowego. Odpowiedzialność tą ponosi podatnik bez względu na to czy został o niej poinformowany, pouczony. Nie sposób uznać, że Rada Miasta umieszczając we wzorach deklaracji i informacji kwestionowane oświadczenie, rażąco naruszyła prawo. W ocenie Sądu oświadczenie zawarte w formularzach należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie. Nie można natomiast stwierdzić, aby pozostawała ona w wyraźnej sprzeczności z przepisami dotyczącymi treści jakie mają zawierać formularze, pozycji wymagających podania danych niezbędnych do ustalenia obowiązków podatkowych, które co należy podkreślić powinny być przez zobowiązanych wskazane zgodnie z rzeczywistością. Nadto nie było to zobowiązanie pod rygorem odpowiedzialności karnej skarbowej warunkujące odpowiedzialność karną. Jak już podkreślił Sąd podatnik ponosi odpowiedzialność za nierzetelne wykazanie przedmiotu opodatkowania niezależnie czy był o niej poinformowany, czy też nie. Podkreślić jednak należy, że wskazane oświadczenia są elementem zbędnym, jednak nie wywołują one negatywnych skutków, nie nakłada na podatników dodatkowych obowiązków. Oświadczenie o kwestionowanej treści należy w ocenie Sądu traktować jedynie jak rodzaj informacji dla osoby składającej deklaracje, że ponosi ona odpowiedzialność karno-skarbową. Uświadomienie powyższego podatnikowi, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, czyli takie które skutkowałoby zastosowaniem art. 147 § 1 P.p.s.a. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.