II SA/Wr 651/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-11-20
Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ogranicza możliwość zabudowy działki budowlanej do jednego budynku mieszkalnego lub o innym przeznaczeniu uzupełnionym mieszkaniem, a także do jednego budynku garażowego i jednego budynku gospodarczego, narusza prawo własności i ład przestrzenny?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność przepisów uchwały ograniczających zabudowę działki do jednego budynku mieszkalnego lub o innym przeznaczeniu uzupełnionym mieszkaniem, a także do jednego budynku garażowego i jednego gospodarczego. Uznał, że takie ograniczenia stanowią nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności, naruszając zasadę proporcjonalności i ład przestrzenny, bez wykazania konieczności zastosowania tak restrykcyjnych środków. W pozostałym zakresie skargę oddalono.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Polkowicach dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w szczególności dotyczące sformułowania "w szczególności" w katalogu zakazów lokalizacji, dopuszczenia lokalizacji elektrowni wiatrowych oraz ograniczenia zabudowy działki do jednego budynku mieszkalnego i jednego gospodarczego/garażowego. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność przepisów dotyczących ograniczenia zabudowy działki, a w pozostałym zakresie ją oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 12 ust. 18, § 13 ust. 17 i § 14 ust. 17 zaskarżonej uchwały w fragmencie "nie więcej niż jednego" oraz § 12 ust. 19, § 13 ust. 18 i § 14 ust. 18 w fragmencie "tylko jednego (...) jednego". W pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził od Gminy Polkowice na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Polkowicach z dnia 30 marca 2015 r. nr III/54/15 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych w obrębie Tarnówek w gminie Polkowice I. stwierdza nieważność § 12 ust. 18, § 13 ust. 17 i § 14 ust. 17 – zaskarżonej uchwały każdorazowo we fragmencie "nie więcej niż jednego" oraz § 12 ust. 19, § 13 ust. 18 i § 14 ust. 18 zaskarżonej uchwały – każdorazowo we fragmencie "tylko jednego (...) jednego"; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Gminy Polkowice na rzecz strony skarżącej kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., w skrócie u.s.g.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Polkowicach Nr 111/54/15 z 30 marca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych w obrąbie Tarnówek w gminie Polkowice, zarzucając podjęcie:
- § 7 ust. 2 we fragmencie ,,(...)w szczególności(...)" z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 199, dalej jako u.p.z.p.);
- § 7 ust. 2 pkt 7 oraz § 9 ust. 33 pkt 11 we fragmencie: "(...)§ 7 ust. 2 pkt 7 oraz (...)" z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587, dalej powoływane jako r.M.I.) oraz art. 15 ust. 2 pkt 9 i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.;
- § 12 ust. 18, § 13 ust. 17 oraz § 14 ust. 17 uchwały - każdorazowo we fragmencie: "(...) nie więcej niż jednego (...) "oraz § 12 ust. 19, § 13 ust. 18 oraz § 14 ust. 18 uchwały - każdorazowo we fragmencie: " (...) tylko jednego (,..)jednego(...) "z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz o zasądzenie należnych kosztów postępowania.
Wyjaśnienia i uzasadnienia podniesionych przez organ nadzoru zarzutów zawiera obszerne uzasadnienie do skargi, w którym zauważono, że ustawodawca w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. podał katalog zagadnień, które obowiązkowo powinny stać się przedmiotem pracy rady gminy w procesie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wśród nich znalazła się kwestia konieczności określenia szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.). W przypadku zaskarżonego aktu, realizację powyższego obowiązku stanowi m.in. unormowanie § 7 ust. 2 uchwały, w którym wskazano katalog obiektów objętych zakazem lokalizacji. Wyliczenie poprzedzono sformułowaniem "(...) w szczególności (...)". W przekonaniu skarżącego, inkryminowany fragment uchwały stanowi dalsze odesłanie. Trudno bowiem przyjąć kto i w jaki sposób miałby rozstrzygać w przedmiocie obiektów objętych zakazem lokalizacji innych jeszcze aniżeli te wskazane w sposób przykładowy w § 7 ust. 2 uchwały. Operowanie konstrukcją jak "(...) w szczególności (...)" czyni z aktu planistycznego źródło wątpliwości interpretacyjnych. Wprowadza również mechanizm zmierzający do ustalenia ostatecznego kształtu treści planu miejscowego przez inny podmiot aniżeli rada gminy. Brakuje jednak jakichkolwiek podstaw usprawiedliwiających takie działanie. W tym zakresie organ nadzoru powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1148/06, tu cyt. "Uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego staje się prawem miejscowym (...), czyli aktem powszechnie obowiązującym, zawierającym normy bezwzględnie obowiązujące (ius cogens). Wykluczone więc jest zawieranie w jego przepisach norm otwartych, pozwalających jakimkolwiek podmiotom na indywidualne uzgadnianie odstępstw od planu".
Przedstawiając stanowisko dotyczące drugiego z zarzutów skargi jej autor wskazał, że wśród zakazów lokalizacji obiektów wskazanych w § 7 ust. 2 uchwały legislator lokalny wymienił elektrownie wiatrowe o wysokości przekraczającej wysokość dopuszczoną dla budynków na danym terenie (§ 7 ust. 2 pkt 7 uchwały). Postanowienie to jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w § 7 ust. 2 pkt 6 uchwały, zgodnie z którą na obszarze objętym planem miejscowym zakazuje się lokalizacji urządzeń lub ich zespołów wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na jednej działce budowlanej. Zestawienie obu postanowień prowadzi do wniosku, że na obszarze opracowanym uchwałą dopuszcza się lokalizowanie elektrowni wiatrowych jako urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii ale jedynie takich, których wysokość nie przekracza tej dopuszczonej dla budynków na danym terenie. Przyjęte w § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały rozwiązanie stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 r.M.I. oraz art. 15 ust. 2 pkt 9 i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
W dalszej części skargi Wojewoda zauważył, że w ramach regulacji szczegółowych dotyczących terenu oznaczonego symbolem MP (przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz zabudowa usługowa, występujące razem jak również oddzielnie; przeznaczenie uzupełniające m.in.: zabudowa zagrodowa), przyjęto w § 12 ust. 18 uchwały, że: "Na terenach kategorii "MP" - w zakresie mieszkalnictwa - na każdej działce budowlanej dopuszcza się lokalizowanie nie więcej niż jednego budynku o funkcji mieszkaniowej lub o innym przeznaczeniu uzupełnionym mieszkaniem". Z kolei w § 12 ust. 19 uchwały ustalono, iż: "Na terenach kategorii "MP" na działce budowlanej nie przeznaczonej dla zabudowy zagrodowej dopuszcza się lokalizowanie tylko jednego budynku będącego garażem i jednego budynku gospodarczego". Tożsame rozwiązania normodawca lokalny przyjął w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem MUP (§ 13 ust. 17 i ust. 18 uchwały) oraz dla terenu oznaczonego symbolem MN (§ 14 ust. 17 i 18 uchwały). Powołując się na ugruntowane stanowisko judykatury autor skargi stwierdzić, iż postanowienia uchwały kwestionowane w tej części skargi stanowią przejaw zbyt głębokiej ingerencji w prawo własności nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Wyjaśnił, że w realiach sprawy brakuje podstaw prawnych dających Radzie Miejskiej możliwość wprowadzenia ograniczenia w ramach przyjętego przeznaczenia - mieszkalnictwo - lokalizowania na działce budowlanej nie więcej niż jednego budynku o funkcji mieszkaniowej lub o innym przeznaczeniu uzupełnionym mieszkaniem (to drugie zastrzeżenie wynika z § 12 ust. 18 i § 13 ust. 17 uchwały). Na gruncie omawianego problemu taką podstawą nie może być samodzielnie art. 15 ust. 2 pkt 9 uchwały. Także przedstawione przez Burmistrza okoliczności nie mogą stać się usprawiedliwionym powodem potrzeby wprowadzenia kwestionowanych rozwiązań. Każdorazowo bowiem w przypadku gdy organ gminy dojdzie do przekonania, że w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego należy ograniczyć możliwość zabudowy działki musi to uzasadnić szczegółowymi, wynikającymi z konkretnej sytuacji okolicznościami. W analizowanej sprawie takich okoliczności nie wskazano nie tylko w postanowieniach uchwały ale również na etapie postępowania zmierzającego do weryfikacji jej legalności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Polkowic wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że kwestionowany przez organ nadzoru przepis § 7 ust. 2 uchwały rozpoczyna zdanie: "Na obszarze planu miejscowego zakazuje się w szczególności lokalizacji", po którym następuje wyliczenie konkretnych obiektów zakazanych na całym obszarze objętym planem miejscowym. Użycie sformułowania "w szczególności" ma wskazywać na fakt, że są to zakazy szczególne, bo odnoszące się do całego obszaru objętego planem miejscowym. Jednakże nie są to jedyne zakazy ustalone w uchwale. Szereg zakazów odnoszących się już do poszczególnych obszarów objętych planem miejscowym czy dotyczących konkretnego przedmiotu regulacji planu miejscowego - zawarto bowiem w innych paragrafach uchwały. Ponadto o konieczności takiego rozumienia tego przepisu informuje już samym tytuł rozdziału 6 zawierającego § 7 ust. 2, który brzmi: "Szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu nie określone w innych paragrafach". Według autora odpowiedzi na skargę również wykorzystanie zwrotu "z zastrzeżeniem przepisów odrębnych" nie byłoby w tym przypadku zasadnym, ponieważ jest on stosowany w prawodawstwie wtedy, gdy potrzebne jest wskazanie, że określona i regulacja doznaje ograniczenia w stosowaniu ze względu na odrębne przepisy. Natomiast zastosowanie tego sformułowania w omawianym w § 7 ust. 2 uchwały byłoby mylące, gdyż żadne przepisy odrębne nie osłabiają bezwzględnego zakazu lokalizacji na obszarze planu miejscowego obiektów wymienionych w kolejnych punktach tego ustępu.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi Burmistrz Polkowic podkreślił, że na obszarze planu miejscowego generalnie zakazano w § 7 ust. 2 pkt 6 uchwały lokalizacji urządzeń lub ich zespołów wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na jednej działce budowlanej, z zastrzeżeniem, że wyjątek stanowią instalacje wytwarzających energię elektryczną w ogniwach fotowoltaicznych na terenach kategorii; "PK", "PZ" oraz "PZO". Jest to jedynym wyjątek, a zatem na obszarze planu miejscowego i nie dopuszczono elektrowni wiatrowych o mocy przekraczającej 100 kW. Zatem bezpodstawny jest zarzut przyjęcia § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 9 i ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., gdyż § 7 ust. 2 pkt 7 odnosi się do elektrowni wiatrowych o mocy nie przekraczającej 100 kW, a więc nie do urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Autor odpowiedzi na skargę zauważył również, że elektrownie wiatrowe o niewielkiej mocy są coraz częstszym elementem wyposażenia na terenach miast, a tym bardziej wsi. Tak jest również w gminie Polkowice. Przykładem są uliczne latarnie zasilane instalacjami hybrydowymi składającymi się z panelu fotowoltaicznego i elektrowni wiatrowej o łącznej mocy zazwyczaj nie przekraczającej 1 kW. Takie latarnie - na terenach wiejskich - mają wysokość zwykle zbliżoną do wysokości pobliskiej zabudowy.
Przedstawiając stanowisko dotyczące ostatniego z zarzutów skargi wskazano natomiast, że celem kwestionowanej przez organ nadzoru regulacji było zapobieżenie niekorzystnego kształtowania przestrzenni i hamowanie nadmiernego zagęszczania zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, zwanej dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Akty te są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Stosownie do art. 147 u.p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 u.p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych podzielił zarzuty i argumentację skargi jedynie w części odnoszącej się do naruszenia zasad sporządzania planu poprzez dopuszczenie w zaskarżonej uchwale lokalizacji wyłącznie jednego budynku (o wyszczególnionych w planie funkcjach) na działce budowlanej, co przełożyło się z jednej strony na stwierdzenie nieważności § 12 ust. 18 i ust. 19, § 13 ust. 17 i ust. 18 oraz § 14 ust. 17 i ust. 18 zaskarżonej uchwały, z drugiej zaś na oddalenie skargi w pozostałej części.
Na początku rozważań wskazać trzeba, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i musi spełniać wysokie wymagania stawiane tej kategorii aktów normatywnych oraz odpowiadać standardom legalności. Z tych względów mimo, że ustawodawca jednoznacznie przyznał organom gminy uprawnienie do uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego, to równocześnie nałożył na nie obowiązek przestrzegania reguł stanowienia prawa. Istotne jest też, że gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, a jej samodzielność, realizowana w granicach dozwolonych prawem, podlega ochronie sądowej.
Ranga powinności praworządnego działania organów gminy w sferze planistycznej podkreślona została w przepisie art. 28 u.p.z.p. stanowiącym, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z powyższymi przesłankami stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części koresponduje art. 91 ust. 1 u.s.g., z którego wynika, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
Przechodząc do rozważań odnoszących się do konkretnych zarzutów podniesionych w skardze rozpocząć je należy od omówienia w pierwszej kolejności zarzutów organu nadzoru, których zasadność Sąd podziela.
Przyjdzie wobec tego zauważyć, że w ramach regulacji szczegółowych dotyczących terenów oznaczonych symbolem MP - § 12 ust. 18 i ust. 19, MUP - § 13 ust. 17 i ust. 18 oraz MN - § 14 ust. 17 i ust. 18 Rada Miejska dopuściła lokalizacje nie więcej niż jednego budynku o funkcji mieszkaniowej lub o innym przeznaczeniu uzupełnionym mieszkaniem oraz tylko jednego budynku będącego garażem i jednego budynku gospodarczego na działce budowlanej.
Oczywiście należy zaznaczyć, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę prawa własności, wprowadzając nie tylko możliwość, ale i zakaz zabudowy nieruchomości, lub też ograniczając to uprawnienie w tym zakresie. Jednakże samodzielność gminy w tejże materii nie może niweczyć praw indywidualnych. Przepis z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nakazuje bowiem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnić nie tylko wymagania ładu przestrzennego oraz potrzeby interesu publicznego, ale również respektować prawo własności. W świetle art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w państwie demokratycznym wymóg istnienia konieczności wprowadzenia ograniczenia (np. ograniczeń w wykonywaniu prawa własności) odpowiadać musi zasadzie proporcjonalności. Organy władzy publicznej powinny zatem wybierać środki niezbędne, w tym sensie, że będą one chronić określone wartości w stopniu, który nie mógłby zostać osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Spośród możliwych środków należy wybierać najmniej uciążliwe dla jednostki. Ograniczenie danego prawa musi ponadto pozostać w odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia ustanowienie tego ograniczenia.
Zgodzić się zatem należy z Wojewodą, że przywołane przepisy zaskarżonej uchwały wprowadzają ograniczenie prawa do zabudowy, które ingeruje w sposób nieuprawniony w prawo własności właścicieli nieruchomości będących adresatami wskazanych przepisów zaskarżonej uchwały. Brak jest bowiem usprawiedliwionych podstaw dla przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki konstytucyjne uprawniające Gminę do wprowadzenia powyższych ograniczeń w zaskarżonej uchwale. Innymi słowy, Rada Miejska Polkowic dokonała w sposób nadmierny i pozbawiony podstawy prawnej ingerencji w prawo własności - bez wykazania, że w inny sposób zamierzonego celu w postaci ochrony ładu przestrzennego nie można osiągnąć. Tymczasem odnośnie do ograniczeń w zabudowie prawodawcy lokalnemu przyznano szereg instrumentów mających służyć realizacji tego założenia, jak np. wskaźniki określone w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. (takie jak: wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalna i minimalna intensywność zabudowy czy minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki, albo maksymalna wysokość zabudowy), czy poprzez fakultatywne uprawnienie do określenia minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek budowlanych.
Reasumując należało stwierdzić, że przepisy § 12 ust. 18, § 13 ust. 17 oraz § 14 ust. 17 uchwały każdorazowo we fragmencie "(...) nie więcej niż jednego (...)" oraz § 12 ust. 19, § 13 ust. 18 oraz § 14 ust. 18 uchwały - każdorazowo we fragmencie "(...) tylko jednego (...) jednego (...)" podjęte zostały z istotnym naruszeniem prawa. Doszło bowiem w tych przepisach do przekroczenia uprawnień planistycznych Gminy (art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 9 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p.), co wywołało skutek w postaci nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Rada Miejska dokonała w sposób nadmierny i pozbawiony podstawy prawnej ingerencji w prawo własności - bez wykazania, że w inny sposób wskazanego w odpowiedzi na skargę celu w postaci ochrony ładu przestrzennego nie można osiągnąć. Skoro brak podstaw do przyjęcia, że w tej konkretnej sprawie nie można chronić ładu przestrzennego inaczej niż poprzez wprowadzenie zakazu zabudowy, to uznać należało, że omawiane ograniczenie w zabudowie nie pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których je ustanowiono.
Z tych też względów, podstawie art. 147 § 1 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, spór winien być ostatecznie rozstrzygnięty na korzyść organu gminnego.
Organ nadzorczy zarzucił, że unormowanie zawarte w § 7 ust. 2 uchwały, zawierające katalog obiektów objętych zakazem lokalizacji, poprzez posłużenie się sformułowaniem "w szczególności", wprowadza do regulacji planu normę otwartą, co może być źródłem wątpliwości interpretacyjnych. W ocenie autora skargi, poprzedzenie wyliczenia dotyczącego obiektów, których lokalizacja została wykluczona na terenie planu, sformułowaniem "w szczególności", powoduje trudności w ustaleniu tego, kto i w jaki sposób miałby rozstrzygać w przedmiocie obiektów objętych zakazem lokalizacji innych jeszcze aniżeli te wskazane w sposób przykładowy w § 7 ust. 2 uchwały.
Niezgadzając się z taką argumentacją, na podstawie wykładni systemowej uchwały, przyjdzie zauważyć, że przepis § 7 ust. 2 znajduje się w rozdziale 6 uchwały, zatytułowanym: "Szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu nieokreślone w innych paragrafach". To zaś oznacza, że w § 7 ust. 2 uchwały znajdują się zakazy odnoszące się do całego obszaru objętego planem miejscowym. Pozostałe zakazy, odnoszące się już do poszczególnych obszarów objętych planem czy dotyczące konkretnego przedmiotu regulacji, znajdują się w innych przepisach uchwały. Nie mamy zatem do czynienia z normą o charakterze otwartym. W intencji lokalnego prawodawcy przepis § 7 ust. 2 uchwały powinien być całościowo odczytywany. Wówczas użycie sformułowania "w szczególności" nie przysparza niedających się usunąć wątpliwości interpretacyjnych. Należy je odczytywać razem z pozostałymi postanowieniami uchwały, które wprowadzają szczegółowe rozwiązania w przedmiocie warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazy zabudowy (zob. § 3 ust. 7, § 3 ust. 14, § 4 uchwały).
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił także przedstawionej w skardze argumentacji odnoszącej się do § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały, gdzie przepis ten potraktowany został jako wyjątek od zasady wyrażonej w 7 ust. 2 pkt 6 uchwały. W ocenie organu nadzoru, zestawienie obu tych przepisów prowadzi do wniosku, że na obszarze objętym planem, dopuszczono lokalizację elektrowni wiatrowych (także o mocy przekraczającej 100 kW), jako urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, ale jedynie takich, których wysokość nie przekracza tej dopuszczalnej na budynków na danym terenie. Powyższe stwierdzenie, przy ustaleniu, że w zaskarżonej uchwale nie uwzględniono obowiązków wynikających z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., prowadzi do zarzucenia Radzie Miejskiej naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 r.M.I.
Uznając przedstawione stanowisko za pozbawione podstaw w zaskarżonej uchwale, jak już wcześnie wskazano, w § 7 ust. 2 uchwały Rada Miejska wprowadziła zakazy obowiązujące na całym obszarze objętym planem miejscowym. Jednym spośród takich zakazów jest zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych o wysokości przekraczającej wysokość dopuszczalną dla zabudowy na danym terenie (§ 7 ust. 2 pkt 7 uchwały). W poprzedzającym punkcie (pkt 6 ust. 2 § 7), wprowadza się natomiast zakaz lokalizacji urządzeń lub ich zespołów wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na jednej działce budowlanej, zastrzeżeniem kolejnego ustępu. Powyższe zastrzeżenie odnajdujemy w ust. 3 § 7 uchwały, gdzie przyjęto, że zakaz, o którym mowa w ust. 2 pkt 6, nie dotyczy instalacji wytwarzających energię elektryczną w ogniwach fotowoltanicznych na terenach kategorii: PK, PZ oraz PZO, jeżeli te instalacje nie będą powodować przekroczenia standardów jakości środowiska ani wprowadzić ograniczeń w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu na innych nieruchomościach niż te, na których zostały usytuowane.
Interpretacja powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z kompleksową i spójną regulacją dotyczącą urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Przede wszystkim, wbrew stanowisku organu nadzoru, przepis § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały nie stanowi wyjątku od zakazu z § 7 ust. 2 pkt 6 uchwały. Oba przepisy muszą być odczytywane łącznie. Wówczas należy stwierdzić, że jedynymi dopuszczonymi ale nie na terenie całego planu lecz tylko na terenach: PK, PZ oraz PZO urządzeniami wytwarzającymi energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW są ogniwa fotowoltaniczne. Odnosząc się natomiast do grupy urządzeń produkujących taką energię o mocy nie przekraczającej 100 kW (w tym także elektrowni wiatrowych), to plan generalnie dopuszcza lokalizację takich urządzeń - a contrario - § 7 ust. 2 pkt 6 uchwały, z tym że w przypadku elektrowni wiatrowych zakazuje się ich lokalizacji o wysokości przekraczającej wysokość dopuszczoną dla zabudowy na danym terenie. Zatem bezpodstawny jest zarzut podjęcia § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały z naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 9 i ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., gdyż § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały odnosi się do elektrowni wiatrowych o mocy nie przekraczające 100 kW, a więc nie do urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2 a u.p.z.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 206 u.p.p.s.a. odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów w całości z uwagi na jedynie częściowe uwzględnienie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło