II OZ 1007/15

Dnia 28 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 973/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 973/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Szczecinie odmówił T. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że w dniu 13 lipca 2015 r. T. B. złożył WSA w Szczecinie skargę na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Wraz ze skargą T. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył dokumenty obrazujące jego sytuację finansową i osobistą, które w jego ocenie stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący wniósł skargę na decyzję organu I instancji nie wykorzystując uprzednio przewidzianych prawem środków odwoławczych pomimo tego, iż zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia. Powyższa okoliczność stanowi podstawę odrzucenia skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie zaś z art. 247 Ppsa, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W ocenie tegoż sądu skarga jest oczywiście bezzasadna z wyżej wskazanych przyczyn, a zatem brak było podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. B., wnosząc o jego uchylenie przez Naczelny Sad Administracyjny. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pominięcie wniesienia skargi do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie miało miejsce z uwagi na niski poziom rzetelności rozpatrywania dotąd skarg na organ I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 Ppsa), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320–321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419, z 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09, LEX nr 551912, oraz z 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, wyrok NSA z 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie. Brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu jest równoznaczny z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 Ppsa (zob. postanowienie NSA z 22 listopada 20112 r., I OZ 864/12 oraz postanowienie NSA z 5 marca 2014 r., I OZ 146/14, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnia to więc oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z powołaniem się na ten przepis. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.