IV SA/Po 516/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm. zwanej dalej jako "k.p.a.") sprostowało pouczenie w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] poprzez dodanie zdania: "Zgodnie z art. 61a § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tutejszego Kolegium, w terminie 14 dni od jej otrzymania, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy" zamiast omyłkowo wpisanego zdania: "Stronie służy prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji". W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że we wskazanej powyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. zawarło błędne pouczenie, bowiem zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie Kolegium orzekało jako organ I instancji wobec czego powinno wskazać możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak przez oczywistą omyłkę pouczyło o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Kolegium przywołało treść art. 113 § 1 k.p.a. i wyjaśniło, że przez błąd pisarki rozumieć należy widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, czy też niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki to zdaniem Kolegium omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słowa. Kolegium zaznaczyło też, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W ocenie Kolegium zawarcie pouczenia niezgodnego z zamierzeniem organu stanowiło oczywistą omyłkę, którą należało sprostować. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła się do Kolegium I. W. (zwana dalej również jako "Skarżąca") zarzucając organowi naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W jej ocenie błędne pouczenie z całą pewnością nie stanowi oczywistej omyłki, ani też błędu pisarskiego lub rachunkowego, których dotyczy art. 113 § 1 k.p.a. Zaznaczyła też, że podstawą prawną zwrócenia się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być art. 61a § 2 k.p.a., a nadto, że również w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015r. Kolegium zawarło wadliwe pouczenie, określając termin jego zaskarżenia na 14 dni, gdy tym czasem termin ten wynosi 7 dni. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że istotną cechą omyłki pozwalającej na zastosowanie trybu sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. jest oczywistość tej omyłki i taka występuje w przedmiotowej sprawie. W ocenie Kolegium sprostowanie decyzji w zakresie środka zaskarżenia nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. Kolegium uznało, że niewłaściwe wskazanie art. 61a § 2 k.p.a. nie ma istotnego znaczenia, gdyż prawidłowo w pouczeniu wskazano w art. 127 § 3 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu I.W. wniosła o uchylenie obu omówionych powyżej postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, że błędne pouczenie strony co do środków zaskarżenia nie stanowi błędu pisarskiego, ani rachunkowego, nie jest też oczywistą omyłką, którą należałoby sprostować w trybie art. 113 k.p.a. W ocenie Skarżącej sprostowanie pouczenia z urzędu jako oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Takiego sprostowania organ mógł ewentualnie dokonać w trybie art. 111 § 1a k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podzieliło stanowisko Skarżącej, iż sprostowania co do środków zaskarżenia powinno dokonać w trybie art. 111 § 1a k.p.a., jednocześnie zaznaczając, że Skarżąca nie poniosła żadnej szkody z powodu tego uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], którym to Kolegium w trybie art 113 § 1 k.p.a dokonało sprostowania decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] w zakresie pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia. Wskazany przez Kolegium jako podstawa prawa postanowienia art. 113 § 1 k.p.a. przewiduje, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie oraz rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z powołanego przepisu wynika wprost, że przedmiotem sprostowania w tym trybie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". W utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku (por. wyroki NSA z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt. II OSK 777/13, z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 323/10 oraz z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II OSK 940/11 dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl zwanej dalej jako "CBOSA"). Niewątpliwie do okoliczności przewidzianych przez ustawodawcę w art. 113 § 1 k.p.a. nie można zaliczyć błędnego pouczenia strony w zakresie przysługujących jej środków zaskarżenia. W przypadku uchybienia organu w zakresie takiego pouczenia właściwy tryb rektyfikacji decyzji uregulowany został w art. 111 § 1a k.p.a. Stosownie do wskazanego przepisu organ administracji publicznej, który wydał decyzję może ją uzupełnić co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostować w zakresie zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Wskazania wymaga, że na postanowienie o sprostowaniu na podstawie art. 111 § 1a nie przysługuje zażalenie. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że w art. 111 § 1a k.p.a, ustawodawca odmiennie niż ma to miejsce w przypadku art. 113 § 1 k.p.a. uregulował też kwestię terminu w jakim organ może dokonać sprostowania. O ile bowiem w art. 113 § 1 k.p.a. ustawodawca nie związuje organu jakimkolwiek terminem do dokonania sprostowania, to w art. 111 § 1a k.p.a. wskazuje jednoznacznie, iż jest to termin czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Sąd dostrzegając odmienności między sprostowaniem decyzji w trybie art. 113 § 1 oraz w trybie art. 111 § 1a k.p.a. doszedł jednak do przekonania, iż w niniejszej sprawie mimo niewątpliwego uchybienia organu w zakresie trybu dokonania sprostowania, nie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Słusznie Skarżąca podnosi, że błędne pouczenie strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia nie stanowi ani błędu pisarskiego, ani rachunkowego, ani też innej oczywistej omyłki. Niemniej jednak w ocenie Sądu uchybienie organu pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na wynika sprawy. Po pierwsze Skarżąca mimo zamieszczenia przez organ w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] wadliwego pouczenia o przysługującej jej skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, prawidłowo złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po drugie organ dokonał sprostowania z zachowaniem terminu określonego w art. 111 § 1a k.p.a Po trzecie zauważyć trzeba, że w związku z nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca dodając §1a w art. 111 dopuścił możliwość dokonania sprostowania decyzji w tym trybie również z urzędu. Z tego też powodu w ocenie Sądu zdezaktualizował się wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż sprostowanie z urzędu decyzji w zakresie przysługujących stronie środków zaskarżenia stanowi rażące naruszenie prawa. Tak samo bez znaczenia pozostaje podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy błędne wskazanie w pouczeniu terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, bowiem złożony on został przez Skarżącą w prawidłowym terminie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 zwanej dalej jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd uchylające decyzję lub postanowienie na tej podstawie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy prawdopodobnie było by inne (P. Tarno, Prawi o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s.338, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt I OSK 407/05) . W ocenie sadu takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Reasumując Sąd częściowo podzielił zarzuty Skarżącej, jednak oceniając że pozostawały one bez wpływu na wynik postępowania uznał, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.