I OSK 859/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-09

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Pocztarek, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że organ rozpoznał wniosek w ustawowym terminie, podczas gdy skarżąca podnosiła, że wniosek miał szerszy zakres niż ten, który został rozpoznany?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w tym art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 PPSA, poprzez nierozpoznanie skargi w pełnym zakresie wniosku skarżącej i lakoniczne uzasadnienie wyroku. Sąd I instancji nie ustalił precyzyjnie przedmiotu wniosku, który obejmował nie tylko zaświadczenie o bezdomności syna, ale również inne zaświadczenia i informacje dla skarżącej oraz jej syna, co skutkowało błędnym oddaleniem skargi. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił tę skargę, uznając, że organ rozpoznał wniosek w ustawowym terminie, wydając postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o bezdomności dla syna skarżącej. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że wniosek miał szerszy zakres niż tylko zaświadczenie o bezdomności syna i obejmował również inne żądania, które nie zostały rozpoznane przez organ.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 397/15 w sprawie ze skargi T.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 397/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. (L.dz. [...]). Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy, wynikającym z uzasadnienia wyroku i akt sprawy. T.G. (dalej: skarżąca; zainteresowana; (strona) skarżąca) w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie; Sąd I instancji; Sąd) na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania szeregu jej spraw wymienionych w osnowie tego pisma procesowego. WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia [...] maja 2015 r. wydanym pod sygn. akt I SAB/Wa 393/15 rozdzielił na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 [aktualnie: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369], z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) przedmiotowe pismo, o czym powiadomił skarżącą, na siedem skarg na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania: - wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. – sygn. akt I SAB/Wa 393/15, - wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. – sygn. akt I SAB/Wa 394/15, - wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. (L.dz. [...]) – sygn. akt I SAB/Wa 395/15, - wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. (L.dz. [...]) – sygn. akt I SAB/Wa 396/15, - wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. (L.dz. [...]) – sygn. akt I SAB/Wa 397/15, - wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. – sygn. akt I SAB/Wa 398/15, - wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. – sygn. akt I SAB/Wa 399/15. Sąd I instancji wyjaśnił, że w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. T.G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. o wydanie o wydanie zaświadczenia o bezdomności w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. dla jej syna Ł.K. Przedstawiając odpowiedź Prezydenta [...] (dalej również: Prezydent Miasta; organ) na skargę, który domagał się oddalenia skargi, w odniesieniu do sprawy prowadzonej pod sygn. akt I SAB/Wa 397/15, Sąd I instancji wskazał, co następuje. W dniu [...] lutego 2014 r. skarżąca złożyła dwa wnioski L.dz. [...] i [...]. W odpowiedzi na niniejsze pisma organ wydał w dniu [...] lutego 2014 r. zaświadczenia nr [...] i nr [...] oraz postanowienia nr [...] i [...]. Ponadto przy pismach z dnia [...] lutego 204 r. Centrum [Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] ] wydało skarżącej kopie akt administracyjnych oraz wyjaśniło kwestie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego i sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Wszystkie pisma zostały skutecznie doręczone na mocy art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego lub skarżąca odebrała je osobiście. W piśmie zbiorczym z dnia [...] marca 2014 r. Centrum udzieliło skarżącej wyjaśnień między innymi na ww. wnioski z dnia [...] lutego 2014 r. Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia, WSA w Warszawie stwierdził, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż T.G. wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. zwróciła się do Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] o wydanie zaświadczenia o bezdomności dla jej syna Ł.K. w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r., a Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] rozpoznał ten wniosek i odmówił wydania Ł.K. zaświadczenia o bezdomności w ww. okresie. Zdaniem Sądu bezsporne jest zatem, że sprawa została zakończona, a organ nie pozostaje bezczynny. Ponadto Sąd stwierdził, że data podjętego przez Prezydenta Miasta rozstrzygnięcia wskazuje na to, że organ, rozpoznając wniosek skarżącej, nie przekroczył terminów określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro od dnia wpłynięcia wniosku do organu do dnia wydania postanowienia minęły jedynie 3 dni. Przy takiej argumentacji Sąd I instancji na podstawie art. 151 oraz art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. W skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie T.G., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego ustanowionego dla strony z urzędu, zaskarżyła to orzeczenie w całości i powołując przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Sąd I instancji obowiązku rozpoznania skargi na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. w granicach skargi, tj. przez nierozpoznanie zarzutów objętych skargą, znajdujących oparcie w stanie faktycznym, co skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.; - art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w warunkach oparcia wyroku nie na całości akt sprawy, nieuwzględnienia w całości akt administracyjnych, jak również przy braku analizy zarzutów i wniosków skargi oraz podejmowanych przez organ czynności – i w efekcie uznanie, że organ nie pozostaje bezczynny; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na "nieuczynieniu zadość wymaganiom stawianym uzasadnieniu wyroku poprzez brak wystarczającego ustosunkowania się i rozważenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wniosków Skarżącej oraz niewskazanie, które z ustaleń poczynionych przez organ zostały przyjęte przez Sąd. Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., - zasądzenie na rzecz Skarżącej od Prezydenta [...] kosztów postępowania, - zasądzenie kosztów niepłaconej pomocy prawnej, przyznanej skarżącej z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w Warszawie niewątpliwie naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy poprzez niesłuszne oddalenie skargi, gdyż Sąd nie dostrzegł, że w złożony wniosek z dnia 3 lutego 2014 r. oraz żądanie podniesione w skardze nie dotyczyły jedynie zaświadczenia o bezdomności dla syna skarżącej w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. Zdaniem pełnomocnika przedmiotem niniejszej sprawy powinno być rozpoznanie skargi na bezczynność Prezydenta [...] względem całości wniosku z dnia [...] lutego 2014 r., Pełnomocnik argumentował, że zainteresowana skarżyła bezczynność organu co do całości złożonego wniosku, który dotyczył nie tylko wydania zaświadczenia o bezdomności dla syna skarżącej w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. W tym zakresie podniósł, że wniosek ten zawierał 6 punktów, w których skarżąca wnosiła między innymi o wydanie zaświadczenia dla jej syna Ł.K. dotyczącego udzielenia pomocy prawnej w 2013 r., o wydanie zaświadczenia o bezdomności oraz o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy "w okresie od [...].01 do [...].31 2013 r. dla Skarżącej" oraz udzielenie informacji i wydanie "ksero odpisów dokumentów z akt sprawy". Ponadto pełnomocnik dodał, że w skardze z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona zaskarżyła bezczynność organu, dokładnie wskazując w pkt. 11, które wnioski objęte są skargą. Stąd też w ocenie pełnomocnika WSA w Warszewie, rozpoznając skargę na bezczynność organu, pomimo że nie jest związany i zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, pominął kwestie podnoszone przez skarżącą i potraktował je wybiórczo, gdyż rozpoznał tylko niektóre z nich przy jednoczesnym pominięciu pozostałych. Pełnomocnik stwierdził, że Sąd I instancji "niewątpliwe nie orzekł w granicach danej sprawy, czym naruszył powyżej wskazane przepisy". Co do drugiego zarzutu kasacyjnego pełnomocnik argumentował, że WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę całego materiału dowodowego, a przede wszystkim, jak wynika z uzasadnienia wyroku, nie wziął w ogóle pod uwagę zarzutów i wniosków złożonej skargi i wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. W ocenie pełnomocnika, Sąd I instancji zamiast wnikliwego zbadania sprawy na podstawie akt sprawy, powtórzył jedynie wskazania i ustalenia stanu faktycznego zawartego w odpowiedzi na skargę. Zdaniem pełnomocnika Sąd wprawdzie dokonał kontroli legalności działalności organu, jednak nastąpiło to w oderwaniu od materiału dowodowego zawartego w aktach, co stanowi naruszenie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. prowadzące do niesłusznego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Co do trzeciego zarzutu kasacyjnego pełnomocnik podniósł, że w zakresie dotyczącym istoty skargi na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z [...] lutego 2014 r. Sąd I instancji stwierdził jedynie, bez poczynienia jakichkolwiek dalszych wyjaśnień odnośnie wniosków skargi, że organ wydając zaświadczenie o bezdomności dla syna strony w okresie od stycznia do grudnia 2013 r. zakończył sprawę i nie pozostaje bezczynny. Zdaniem pełnomocnika Sąd "ograniczył się wybiórczo i lakonicznie" do stwierdzenia, jakie fakty ustalił organ, natomiast "nie wyjaśnił dostatecznie oceny prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie wskazał również, które fakty przyjął". Pełnomocnik stwierdził, że "tak zdawkowe odniesienie się do zwięzłego przestawienia stanu sprawy uniemożliwia skarżącej poznanie powodów, które doprowadziły WSA do przedstawionych wniosków i w efekcie oddalenia skargi, a przede wszystkim do przekonania, czy Sąd dokonał kontroli działalność organu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również: Sąd kasacyjny; NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się zatem wyłącznie do zbadania zasadności zarzutów kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów o charakterze procesowym (przytoczonych w zakresie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okazały się one zasadne. Skuteczność skargi kasacyjnej opartej na zarzucie stanowiącym podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zależy od tego, czy autor skargi kasacyjnej odnosi zarzuty do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazuje te przepisy, uzasadnia ich naruszenie i wyjaśnia, jaki był możliwy, a istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy bowiem w uzasadnieniu wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby odmienna (por. np. stanowisko NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2631/14, dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym względzie wyjaśnić też należy, że kwestionowanie ustaleń i ocen stanu faktycznego sprawy w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może być skuteczne jedynie wówczas, gdy towarzyszą mu zarzuty o charakterze proceduralnym (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3526/15, dostępny jw.), jednakże przepisy art. 145 lub art. 151 p.p.s.a., jako przepisy wynikowe, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uchylenia zaskarżonego aktu albo oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. zostało jednakże powiązane z powołanymi w podstawach skargi kasacyjnej zarzutami naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., co finalnie okazało się skuteczne. Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. jest takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez sąd pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach, jak i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym lub postępowaniu administracyjnym, w którym zarzucana jest organowi bezczynność czy prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może jednakże służyć kwestionowaniu samych ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2455/16, dostępny jw.). Natomiast dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, że sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1560/12, dostępny jw.). Wadliwość uzasadnienia wyroku może z kolei stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego, opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wówczas, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 804/09, dostępny jw.). Zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może bowiem usprawiedliwiać uchylenie zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy orzeczenie to nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy to z powodu istotnych braków w wywodzie prawnym sądu, czy też istotnych nieprawidłowości w przedstawieniu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy (por. NSA w wyroku z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt II GSK 36/16, odstępnym jw.). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tylko wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kwestionowanie wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe zasadniczo tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie przedstawia stanu faktycznego przyjętego do wyrokowania przez ten sąd (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; ONSA WSA 2010/3/39 oraz wyrok NSA z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt I FSK 2067/15 – orzeczenia dostępne jw.). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej trafnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA w Warszawie pomimo wstępnego dostrzeżenia złożoności aspektów sprawy, co doprowadziło do rozdzielenia skarg zawartych w jednym piśmie procesowym, jakie wniosła do WSA w Warszawie T.G. w związku z zarzucaną bezczynnością Prezydenta [...], ostatecznie nie przeprowadził odpowiednio wnikliwej analizy przedmiotu sprawy ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. (L.dz. [...]), którego dotyczy postępowanie sądowe prowadzone pod sygn. akt I SAB/Wa 397/15. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest zbyt syntetyczne. Co do przyjętego stanu faktycznego Sąd I instancji poprzestał na lakonicznym przedstawieniu stanowiska organu zajętego w odpowiedzi na skargę. Ponadto Sąd w uzasadnieniu w ogóle nie przedstawił własnego stanowiska względem okoliczności wynikających z akt administracyjnych. Tym samym znacznie utrudnione stało się przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku ze względu na istotne nieprawidłowości w przedstawieniu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Niemniej jednak kontrola instancyjna wykazała, że WSA w Warszawie błędnie rozpatrzył sprawę w odniesieniu do tej części ustaleń i przedstawionych rozważań, których weryfikacja przez Sąd kasacyjny okazała się możliwa. Z porównania ustaleń i stanowiska WSA w Warszawie z okolicznościami, o których mowa w zarzutach skargi kasacyjnej, przy odpowiednim sięgnięciu do treści samej skargi, jak i akt administracyjnych wynika, że Sąd I instancji określił przedmiot sprawy sądowej częściowo w oderwaniu od analizy okoliczności sprawy. W skardze z dnia [...] kwietnia 2015 r. – pomimo ograniczonej komunikatywności i przejrzystości tego pisma procesowego – można wyodrębnić zarzut dotyczący bezczynności Prezydenta Miasta (pomimo ostatecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa – pisma z dnia 12 marca 2015 r.) w zakresie kilku punktów wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. określonych jako "p. 1+2+3+4+5+5/a+6+6/a+6/b+a ad 6/c+6/a". Przy całej niejasności stosowanych przez stronę skrótów, oznaczeń i stylu redagowania wypowiedzi, taki wniosek prima facie można wywieść z analizy punktu skargi oznaczonego nr. 11 i rzymską cyfrą I. Z kolei podanie skarżącej z dnia [...] lutego 2014 r., które zostało oznaczone L.dz. [...], zawiera tego rodzaju oznaczenia, tj. dwa główne punkty oznaczone cyframi rzymskimi I i II, przy czym w punkcie I wskazuje podobne jednostki redakcyjne, jak te wskazane w punkcie 11 skargi. Pierwsze 4 punkty w ramach głównego punktu nr I (zawierającego co najmniej 6 punktów) wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. obejmują właśnie żądanie wydania zaświadczeń, o których mowa w skardze kasacyjnej, tj. nie tylko w odniesieniu do bezdomności syna skarżącej w danym okresie, ale również w stosunku do samej skarżącej oraz wydania w stosunku do obydwu tych osób jeszcze innych zaświadczeń. Co najmniej w tej części treść wniosku koresponduje z twierdzeniami pełnomocnika strony, który uważa, że w treści złożonego wniosku skarżąca wnosiła między innymi o wydanie zaświadczenia dotyczącego bezdomności oraz udzielenia pomocy prawnej w 2013 r. – nie tylko dla swojego syna, ale i dla siebie – oraz o udzielenie informacji i wydanie "ksero odpisów dokumentów z akt sprawy". Przy tym, w ocenie pełnomocnika, strona zaskarżyła bezczynność organu, dokładnie wskazując w pkt. 11, które wnioski objęte są tą skargą. Niezależnie od poważnych niejasności dotyczących ustalenia, czego dokładnie dotyczył, tj. jaki jest zakres i przedmiot wniosku, wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. L.dz. [...] zawierał co najmniej żądania wskazane w skardze kasacyjnej, m.in. wydania zaświadczenia o bezdomności – tak w stosunku do syna skarżącej, jak i samej strony, jak i innych jeszcze zaświadczeń oraz kserokopii dokumentów z akt sprawy. Mając powyższe na uwadze, trzeba stwierdzić, że po stronie Sądu I instancji zabrakło próby odpowiedniej weryfikacji przedmiotu skargi w tym zakresie, na który może wskazywać treść skargi (punkt 11) w powiązaniu z podaniem z dnia [...] lutego 2014 r. odznaczonym L.dz. [...]. Sąd poprzestał na prostym przyjęciu w ślad za organem (twierdzeniami wskazanymi w odpowiedzi na skargę), że skarga dotyczy niezałatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. o wydanie wyłącznie zaświadczenia dla syna skarżącej o bezdomności w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r., co do którego organ miał rozstrzygnąć z zachowaniem terminów ustawowych. W kontekście twierdzeń pełnomocnika skarżącej oraz treści akt sprawy nie sposób uznać prawidłowości określenia przez Sąd I instancji przedmiotu skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w załatwieniu wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. (L.dz. [...]). Zachodzi bowiem poważna wątpliwość co do prawidłowości ustalenia przez Sąd przedmiotu sprawy, w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotem tym nie było wyłącznie rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania zaświadczenia o bezdomności dla syna skarżącej, ale m.in. również w stosunku do samej strony, a ponadto kilka innych żądań. Co zaś jest rzeczywistym przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie Sąd I instancji powinien ustalić w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie. Sąd I instancji, wobec sygnalizowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny braku komunikatywności i przejrzystości pism procesowych składanych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, jak również wielości podań składanych do Prezydenta Miasta, powinien był zweryfikować – czy to wcześniej poprzez skierowanie odpowiedniego wezwania do samej skarżącej, czy następnie – po ustanoweniu pełnomocnika z urzędu – do pełnomocnika procesowego, co jest przedmiotem każdej z odrębnie rozpatrywanych skarg na bezczynność organu. Następnie stanowisko strony skarżącej Sąd powinien był odpowiednio odnieść do dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, Sąd kasacyjny jeszcze raz stwierdza, że zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – art. 151 zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. – okazały się zasadne. W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W toku dalszego procesowania w sprawie Sąd I instancji będzie obowiązany jednoznacznie określić przedmiot zaskarżenia i treść żądania skargi oraz rozstrzygnąć, czy Prezydent Miasta pozostawał na dzień wniesienia skargi w bezczynności co do działań, których dotyczy skarga w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. L.dz. [...]. W szczególności Sąd wyjaśni, jaki jest pełny przedmiot żądania (czy też właściwiej – przedmiot wielości żądań) skargi w tej sprawie – i jak należy wnioski procesowe strony zakwalifikować. W konsekwencji Sąd następnie odpowiednio oceni przedmiot skargi (i sprawy) z perspektywy art. 3 § 2 p.p.s.a. pod kątem podlegania kognicji sądu administracyjnego i rodzaju ewentualnego rozstrzygnięcia, jakie będzie adekwatne dla załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Co się tyczy zawartego w skardze kasacyjnej żądania zasądzenia kosztów postepowania oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wyjaśnić należy że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu należne jest od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), a przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło