II SA/Wa 475/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z wnioskiem A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 lipca 1990 r. do dnia 1 stycznia 2996 r. oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13 zaskarżony rozkaz personalny uchylił w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż A. K. raportem z dnia [...] maja 2012 r. zwróciła się do Komendanta Głównego Policji o wliczenie do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym matki A. K.i w okresie od dnia 5 lipca 1990 r. do dnia 1 stycznia 1996 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i analizie zebrania materiału, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Komendant Główny Policji odmówił wymienionej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 lipca 1990 r. do dnia 1 stycznia 1996 r. Komendant Główny Policji po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Organ stwierdził bowiem, iż rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. A. K. została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] września 2012 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie wiąże ją więc z organem stosunek służbowy wobec czego brak jest podstaw do orzekania przez organ administracji publicznej, jakim jest Komendant Główny Policji w zakresie przyznania bądź odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy we wskazanym gospodarstwie rolnym, bowiem decyzja merytoryczna w tej kwestii może dotyczyć tylko osoby aktualnie uprawnionej do uposażenia z tytułu pełnionej służby. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2022/12 oddalił skargę. Od wydanego wyroku strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Rozpatrując powtórnie wniosek A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi, oraz przywołał treść uzasadnienia wyroku zapadłego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, z późn. zm.) uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, Art. 106 ust. 3 ustawy o Policji stanowi natomiast, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W ocenie Sądu ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy zatem wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie wysługi lat jest ściśle związane z uposażeniem, nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytuły służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytuły uposażenia pozostaje. W sprawie Sąd zaaprobował stanowisko Komendanta Głównego Policji, który uznał, iż na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym A. K. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednakże, iż organ odwoławczy błędnie uznał, że w stanie sprawy nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, która to okoliczność uzasadniała na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzenie postępowania odwoławczego, gdy tymczasem brak jest podstaw do uznania, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Nie doszło bowiem w tej sprawie do skutecznego cofnięcia odwołania czy też uznania, że odwołanie zostało wniesione przez osobę, której nie przysługiwał w sprawie przymiot strony postępowania, a organ wcześniej tej okoliczności nie zweryfikował. Tylko bowiem te okoliczności uzasadniały umorzenie postępowania odwoławczego. Natomiast w sytuacji, gdy jak wskazano w skarżonej decyzji, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogółem bądź nie było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego, to wówczas stosowanie do art. 138 § 1 pkt 2 Kpa należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie organu pierwszej instalacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umorzenie postępowania odwoławczego nie oznacza zniesienia postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, skutkiem czego pozostaje wiążąca moc decyzji organu pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, iż skoro w niniejszej sprawie w toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia w trybie ustawy o Policji, stało się bezprzedmiotowe wobec zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, to prawidłowe było stwierdzenie, że brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w sprawie. Wobec tego organ odwoławczy w takiej sytuacji winien podjąć rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, bowiem w takim przypadku zostanie zniesione w całości postępowanie w tej sprawie. Mając zatem na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikające z okoliczności, iż A. K. nie wiąże z organem stosunek służbowy, wobec czego brak jest podstaw do orzekania przez organ administracji publicznej, jakim jest Komendant Główny Policji, w zakresie przyznania bądź odmowy przyznawania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy we wskazywanym gospodarstwie rolnym, organ uchylił zaskarżony rozkaz personalny i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do żądania pełnomocnika strony zakreślonego w wystąpieniu z dnia 12 listopada 2014 r. w zakresie ,,wypłaty wyrównania uposażenia za okres od dnia [...] września 2012 r. do dnia zapłaty" wskazał, iż wobec przytoczonej treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać je za bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniosła o uchylenie decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji, zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 kpa. W motywach skargi skarżąca podniosła, iż złożyła wniosek o zwrot uposażenia zasadniczego z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w trakcie pełnienia służby. Fakt nierozpoznania wniosku do czasu jej zwolnienia ze służby nie może stanowić o bezprzedmiotowości postępowania, tym bardziej, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem terminów procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż nie jest ona zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie organ podnosi, iż rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września r., sygn. akt I OSK 1317/13. Zgodnie bowiem z przepisem akt 153 ustawy – Prawno o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu powołanego przepisu art.153 oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – odmiennych od wyrażonych w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie Wskazując na powyższe należy przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 września 2014 r., iż ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie określone w art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Natomiast prawo do uposażenia wygasa, jak stanowi przepis art 106 ust. 3 tej ustawy z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie upływu lat jest ściśle związane z upoważnieniem; nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, który przyjął za Komendantem Głównym Policji, iż na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stanowiskiem służbowym A. K. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a. Zatem wydane w sprawie tej treści postanowienie nie narusza prawa i skarga jako niezawierająca uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.