II GSK 1360/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-15
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Krystyna Anna Stec, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów została prawidłowo naliczona, w szczególności w kontekście interpretacji przepisów unijnych dotyczących okresów rejestrowanej działalności przy wczytywaniu danych z tachografów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA oraz decyzje organów administracyjnych. Kluczowym argumentem było błędne zinterpretowanie przez organy i sąd pierwszej instancji przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 dotyczących okresów rejestrowanej działalności przy wczytywaniu danych z tachografów. Sąd podkreślił, że przy ustalaniu maksymalnych okresów na wczytanie danych należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a nie wszystkie dni kalendarzowe, co wynika z zasady prymatu prawa unijnego nad krajowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 19.700 zł na Z. G., prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, za liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przerw i odpoczynków oraz obowiązku wczytywania danych z tachografów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy, uznając decyzje organów za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów, wskazując na błędną interpretację przepisów unijnych dotyczących tachografów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającą ją decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądzono koszty postępowania od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. G.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 895/15 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. G. 9404 (dziewięć tysięcy czterysta cztery) złote tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 roku, sygn. III SA/Łd 895/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. G. (określanej dalej także jako: "strona", "skarżąca", "spółka") na decyzję dnia [...] lipca 2015 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który to organ utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. o nałożeniu na Z. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] kary pieniężnej w wysokości 19.700 zł.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynikało, że w dniach [...] czerwca 2014 r. została przeprowadzona kontrola [...]. Kontrola ta objęła zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego w zakresie transportu drogowego na zasadach określonych w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r. (Dz.U. z 1999r., nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Zakres kontroli obejmował okres od 17 czerwca 2013 r. do 16 czerwca 2014 r. Skarżąca legitymuje się licencją wspólnotową nr [...] wydaną na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. W okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli skarżąca zatrudniała średnio 26 kierowców.
Decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] nałożono na Z. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] karę pieniężną w wysokości 19.700 zł.
Podstawę faktyczną decyzji organu I instancji stanowiło: skrócenie dziennego czasu odpoczynku; przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji; zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie; udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy; naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania Z. G., utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. o nałożeniu na Z. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] kary pieniężnej w wysokości 19.700 zł.
Organ odwoławczy za udowodnione uznał na podstawie danych cyfrowych kierowców, że kierowca Ł. J. w dniu 14 stycznia 2014 r. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 25 minut w stosunku do normy dziesięciogodzinnej. Podczas kontroli przedsiębiorca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie Lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynosi 100 zł.
Uznając za zasadne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 450 zł za naruszenie Lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji za udowodnione uznał na podstawie danych cyfrowych kierowców, że kierowca P. S. przekroczył w dniu 20 stycznia 2014 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 17 minut, kierowca Z. K. przekroczył w dniu 5 marca 2014 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 26 minut, kierowca M. K. przekroczył w dniu 17 marca 2014 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 19 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Za zasadne organ II instancji uznał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 900 zł za naruszenia Lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że kierowca K. M. w dniu 6 grudnia 2013 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 36 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ II instancji, odnosząc się do błędnie policzonego zjazdu z promu jako trzeciej czynności a nie drugiej czynności wyjaśnił, iż okoliczności popełnionego w dniu 6 grudnia 2013 r. naruszenia nie wypełniają znamion wskazanego przepisu, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia kary pieniężnej.
Kierowca Ł. J. dnia 21 grudnia 2013 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 58 minut, a dnia 14 stycznia 2014 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca A. K. dnia 6 lutego 2014 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 55 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca G. T. w dniu 17 marca 2014 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 26 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ II instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącą kary w wysokości 4 500 zł za naruszenia Lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdyż kierowca P. S. dnia 10 grudnia 2013 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 18 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Kierowca J. K. dnia 18 grudnia 2013 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 13 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Kierowca P. P. dnia 21 stycznia 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 8 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 29 stycznia 2014 r. kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 28 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 30 stycznia 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 1 minutę i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 3 lutego 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 36 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 18 lutego 2014 r. kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 3 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 19 lutego 2014 r. kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 34 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 27 lutego 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 11 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 4 marca 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 33 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 10 marca 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 33 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy.
Organ wskazał, że ustawodawca w Lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 300 złotych nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Kara ta odnosi się do każdego przypadku nieudzielenia przerwy. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo naliczył wysokość kary. Kierowca P. G. dnia 30 stycznia 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 36 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 25 lutego 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 20 minut i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Kierowca J. K. dnia 6 marca 2014 r. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 4 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy; dnia 15 marca 2014 r. kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 44 minuty i nie odebrał wymaganej przepisami przerwy w pracy. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw.
Organ II instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 2 000 zł za naruszenia Lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca naruszył obowiązek terminowego sczytywania danych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach, przynajmniej raz na 90 dni określony w § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, iż podmiot ma obowiązek pobierać dane z tachografu cyfrowego przynajmniej raz na 90 dni. W przypadku tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] dane były sczytane w dniu 27 grudnia 2013 r., a następnie w dniu 31 marca 2014 r. Pomiędzy odczytami minęło 94 dni. W przypadku tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] dane były sczytane w dniu 27 grudnia 2013 r., a następnie w dniu 31 marca 2014 r. Pomiędzy odczytami minęło 94 dni. W przypadku tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] dane były sczytane w dniu 27 grudnia 2013 r., a następnie w dniu 28 marca 2014 r. Pomiędzy odczytami minęło 91 dni. W przypadku tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...]. dane były sczytane w dniu 27 grudnia 2013 r., a następnie w dniu 28 marca 2014 r. Pomiędzy odczytami minęło 91 dni.
Organ II instancji za zasadne uznał także nałożenie na skarżącą kary w wysokości 800 zł za naruszenie Lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegającym na niezgłoszeniu w terminie organowi, który udzielił licencji nr [...], zmiany polegającej na wycofaniu z eksploatacji pojazdu marki Mercedes o nr rej. [...], gdyż wskazany pojazd figuruje w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji kontrolowanego przedsiębiorcy (stan na dzień 16 czerwca 2014 r.) pomimo okazania zaświadczenia o demontażu pojazdu oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. o wyrejestrowaniu pojazdu.
Organ II instancji podzielił zasadność nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 7 500 zł za naruszenia Lp. 6.3.9 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, gdyż analiza danych cyfrowych, zaświadczeń o dniach wolnych kierowcy z okresu objętego kontrolą wykazała, że skarżąca okazała niepełne dane o okresach aktywności kierowców: P. S. dnia 26 lutego 2014 r. w godz. 14.34 – 14.46 oraz w godz. 14.52 – 00.00, dnia 27 lutego 2014 r. w godz. 00.00 – 01.27; P. S. dnia 10 stycznia 2014 r. w godz. 12.36 – 12.57; P. G. 12 grudnia 2013 r. w godz. 05.57 – 00.00, dnia13 grudnia 2013 r. w godz. 00.00 – 00.32, dnia 10 stycznia 2014 r. w godz. 08.17 – 14.02; M. K. dnia 10 grudnia 2013 r. w godz. 18.47 – 00.00, dnia 11 grudnia 2013 r. w godz. 00.00 – 03.48, dnia 12 grudnia 2013 r. w godz. 14.12 – 00.00, 13 grudnia 2013 r. w godz. 00.00 – 05.09, 08.43 – 10.14, 10.28 – 00.00, dnia 19 grudnia 2013 r. w godz. 12.20 – 00.00, dnia 20 grudnia 2013 r. w godz. 00.00 – 04.55, 17.23 – 00.00, dnia 10 stycznia 2014 r. w godz. 00.00 – 06.25, 16.28 – 16.43, dnia 12 lutego 2014 r. w godz. 12.35 – 00.00, dnia 13 lutego 2014 r. w godz. 00.00 – 06.53, dnia 17 lutego 2014 r. w godz. 08.43 – 00.00, dnia 18 lutego 2014 r. w godz. 00.00 – 05.26, 15.01 – 00.00, dnia 3 marca 2014 r. w godz. 14.35 – 14.46; P. G. 27 stycznia 2014 r. w godz. 04.43 – 20.20, 28 stycznia 2014 r. w godz. 03.33 – 00.00, dnia 29 stycznia 2014 r. w godz. 05.36 – 00.00, dnia 30 stycznia 2014 r. w godz. 00.00 – 01.36; S. S. dnia 13 grudnia 2013 r. w godz. 10.00 – 18.26, 19.24 – 00.00, dnia 16 grudnia 2013 r. w godz. 08.17 – 10.07, dnia 30 grudnia 2013 r. w godz. 02.16 – 14.29, dnia 8 stycznia 2014 r. w godz. 03.13 – 00.00, dnia 9 stycznia 2014 r. w godz. 00.00 – 01.24.
Organ II instancji, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym i stwierdził, że skarżąca nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywały się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Zdaniem organu II instancji dowody przedstawione przez skarżącą w toku postępowania toczącego się przed organem I instancji oraz tezy zawarte w odwołaniu nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w art. 92b u.t.d.
Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 kpa. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji nie uchybił również obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 kpa.
W skardze na powyższą decyzję Z. G. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 1 grudnia 2015 roku, sygn. III SA/Łd 895/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. G.
W ocenie Sadu I instancji skarżąca dopuściła się wielokrotnego naruszenia przepisów wyszczególnionych w zał. 3 do ustawy o transporcie drogowym polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, niezgłoszeniu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy, naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd.
W ocenie Sądu I instancji organy wykazały naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, które uzasadniały nałożenie kar pieniężnych. Ich wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy w sposób dostateczny wyjaśnił dlaczego wskazane przez stronę okoliczności nie mogły skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności. Organ odwoławczy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, tj. – art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie uwzględnienia wyjaśnień strony w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego i załączonych w dniu 14 lipca 2014 r. danych cyfrowych kierowców P. S., P. P., P. G., A. K., M. K., P. G., S. S. wraz z wykazem wystawionych zaświadczeń o okresach nieprowadzenia pojazdów. Dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogły być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jako dokument urzędowy zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skoro protokół kontroli w niniejszej sprawie sporządzony został w dniu [...] czerwca 2014 r., to tym samym przedstawione na etapie postępowania wyjaśniającego (w dniu 14 lipca 2014 r.) inne dane nie zostały wzięte pod uwagę przez organ. Nie miało dla organu znaczenia, że kontrolowana podpisując protokół z kontroli wskazała, że doręczy dodatkowe dane, skoro miało to miejsce już po zakończeniu kontroli, a kara dotyczyła udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo wskazały, że przedsiębiorca w toku kontroli zobowiązany był do okazania wszelkich dokumentów związanych z prowadzoną działalnością i przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego. Obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców podyktowany jest zamiarem przeciwdziałania ewentualnemu "dopasowywaniu" istniejącej dokumentacji do stwierdzonych już uchybień w celu ich zniwelowania i wyłączenia w ten sposób odpowiedzialności za te uchybienia. Sąd I instancji stwierdził, że dokumenty te muszą zostać przedstawione w trakcie postępowania kontrolnego przed spisaniem protokołu. Zdaniem Sądu I instancji, za chybiony uznać należy zarzut skargi poddający w wątpliwość istnienie podstaw prawnych do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie z l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy. Nieuzasadniony jest w ocenie Sądu I instancji pogląd o konieczności posiadania w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie tylko wykresówek. W tym kontekście dokumenty przedstawione w tym zakresie, a załączone do wyjaśnień z dnia 14 lipca 2014r., z podanych wyżej powodów nie mogły zostać uwzględnione, co czyniło nieuzasadnionym również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, K.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia wyjaśnień strony w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego i załączonych w dniu 14 lipca 2014 r. danych cyfrowych kierowców P. S., P. P., P. G., A. K., M. K., P. G., S. S. wraz z wykazem wystawionych zaświadczeń o okresach nieprowadzenia pojazdów.
Sąd I instancji nie uwzględnił również zarzutu w zakresie wymierzonej kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, nieudzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców po uwzględnieniu art. 6, art. 7 oraz art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.( Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm.). Sąd I instancji wskazał, że organ prawidłowo ustalił, że wymienieni kierowcy w określonych dniach i czasie przekroczyli obowiązujące normy maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, maksymalnego prowadzenia pojazdu bez przerwy, a także obowiązujące normy czasu odpoczynku. Sąd I instancji potwierdził, że ustalenia organów zostały szczegółowo opisane, a skarżąca poza wyrażeniem braku zgody na takie ustalenia nie podjęła nawet próby polemiki, choćby przez przytoczenie twierdzeń przeciwstawnych, lecz konkretnie odnoszących się do ustaleń organu, pomijając już aspekt, że powinna wówczas przedstawić dowody przeciwne na poparcie swego stanowiska lub wykazać błędy organu w odczycie danych cyfrowych. Ustalenia faktyczne w tej materii organ oparł na analizie dowodów w formie danych cyfrowych, które są w posiadaniu skarżącej. Skarżąca nie podała, w której konkretnie części analiza tych danych była obarczona nieprawidłowością.
Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Skarżąca szczegółowo odniosła się tylko do przypadku skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy K. M. w dniu 6 grudnia 2013 r., podczas przeprawy promowej, wskazując na naruszenie i błędną wykładnię art. 8 ust. 1 - 4 i 8 oraz art. 9 rozporządzenia (WE) 561/2006. W tym miejscu wypada więc stwierdzić, że w pkt (18) preambuły do rozporządzenia (WE) 561/2006 prawodawca wspólnotowy stwierdził, iż wiele przewozów drogowych na terytorium Wspólnoty obejmuje odcinki pokonywane promem lub koleją. Za prawidłowe Sąd I instancji uznał stanowisko organów, które na podstawie dokumentacji kierowcy wykazały, że kierowca K. M. o godzinie 11:14 w dniu 6 grudnia 2013 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 24 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 13:27 do godziny 20:51. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 36 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Zdaniem Sądu I instancji organy zasadnie uznały, że okoliczności popełnionego w dniu 6 grudnia 2013 r. naruszenia nie wypełniają znamion wskazanego przepisu, wobec czego brak jest podstaw do umorzenia kary pieniężnej.
W ocenie Sądu I instancji błędna była interpretacja skarżącej w zakresie naruszenia l.p. 8. 4 załącznika nr 3 do ustawy, a tym samym zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Sąd I instancji wskazał, że treść l.p.8.4 jest jasna i dotyczy kary w wysokości 300 zł za nieudzielenie przerwy (nie przerw). W tej sytuacji organ słusznie nałożył karę w wysokości 2.700 zł stwierdzając - w zakresie - P. P. dziewięć przypadków nieudzielenia przerwy. Nieuprawniona była w świetle tego przepisu interpretacja skarżącej, że niezależnie od ilości naruszeń, kara za to naruszenie nie podlegała sumowaniu i po dokonaniu kontroli organ powinien nałożyć tylko jedną karę w wysokości 300 zł.
Za niezasadny Sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia art. 1 rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca w swojej argumentacji wskazała na pkt 3 preambuły rozporządzenia z dnia 1 lipca 2010 r. W ocenie Sądu I instancji przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców nie posługują się pojęciem "zarejestrowanej działalności", a jedynie określeniami "przewozy drogowe", "praca" czy "transport drogowy", które jednak nie mogą być utożsamiane z pojęciem "zarejestrowanej działalności". Wykonywanie działalności, w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie mogło być utożsamiane z wykonywaniem pracy przez kierowcę wykonującego dany przewóz w określonej jednostce pojazdowej, a do takiego rozumienia pojęcia "zarejestrowanej działalności" sprowadza się argumentacja zaprezentowana przez stronę skarżącą. Brak rejestracji, przez urządzenia zamontowane w jednostce pojazdowej, ruchu tego pojazdu nie oznacza przerwy w wykonywaniu zarejestrowanej działalności danego przedsiębiorstwa, zwłaszcza, gdy, tak jak w przypadku skarżącej, zatrudnia ona większą ilość pracowników, którzy w danym momencie mogą wykonywać przewozy. Zatem, sposób w jaki zostały wyliczone okresy wczytania danych z tachografów (dni zarejestrowanej działalności przedsiębiorstwa) należy uznać za prawidłowy. Przyjęcie przez organy obu instancji, że doszło do przekroczenia przewidzianego przepisami 90-dniowego okresu na wczytanie tych danych także jest prawidłowe.
Za nieuzasadniony Sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia obowiązku zgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych o których mowa w art. 7a i 8 w wymaganym terminie. Sąd I instancji wskazał, że do licencji na wykonywanie transportu drogowego skarżąca zgłosiła m.in. pojazd o nr rejestracyjnym [...], który na dzień [...] czerwca 2014 r. figurował w wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji kontrolowanego przedsiębiorcy, podczas gdy w trakcie kontroli skarżąca przedstawiła zaświadczenie o demontażu ww. pojazdu oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012r. o wyrejestrowaniu ww. pojazdu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dokonała takiego zgłoszenia w wymienionym terminie, co stanowiło naruszenie art.14 ust.1 w związku z art. 7a ust.2 pkt 6 u.t.d. Za wymienione naruszenie przewidziano karę pieniężną w wysokości 800 zł (l.p. 1.4. załącznika nr 3 do ustawy) Organy administracji słusznie – zdaniem Sądu I instancji - wymierzyły skarżącej karę w powyższej wysokości.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie zapewniła w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa. Sąd I instancji wskazał, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania kierowców i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Sąd I instancji stwierdził, że treść przepisu art. 92b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie może być interpretowana w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, do którego się odwołuje. Odpowiedzialność wynikająca z powyższych przepisów obejmuje zarówno odpowiedzialność za własne działania i zaniechania przedsiębiorcy, jak również za działania i zaniechania osób, z pomocą których wykonuje swoje zadania. Zdaniem Sądu I instancji organy słusznie uznały, że dla depenalizacji stwierdzonych naruszeń nie jest wystarczające zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy, ogólnie wymaganej w stosunku do przewozów drogowych oraz stosowanie prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów, ale konieczne jest również skuteczne doprowadzenie do przestrzegania przepisów przez osobę, którą posługuje się przedsiębiorca. Sąd I instancji zgodził się z organem, że skarżąca nie wykazała ani nie udowodniła, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń w zakresie przestrzegania przez pracowników przedsiębiorstwa zasad dotyczących czasu pracy, ani tego, że do naruszeń doszło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Tymczasem to właśnie na podmiocie wykonującym transport drogowy spoczywał ciężar wykazania zaistnienia takich nadzwyczajnych zdarzeń lub okoliczności. W ocenie Sądu I instancji wielokrotne naruszenia przepisów przez kierowców dowodziły, że w przedsiębiorstwie skarżącej zawiodły mechanizmy egzekwowania zachowań niezgodnych z przepisami prawa uwzględnionych w zakresie obowiązków kierowcy. Gdyby bowiem system kontroli działał skutecznie i efektywnie, a kierowca miał świadomość, że takie zachowanie nie będzie tolerowane nie dopuściłby się naruszenia przepisów. W opinii Sądu I instancji funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę. Organ trafnie przyjął więc ustalenia o nienależytej organizacji pracy i niewłaściwej dyscyplinie pracy w przedsiębiorstwie strony skarżącej, a w szczególności o braku należytego nadzoru nad realizacją zadań przewozowych przez kierowców, czasem pracy kierowców, czy też dokumentacją wymaganą przy prowadzeniu przewozów drogowych. Treść protokołu oraz złożone wyjaśnienia kierowców (w części uwzględnione), jako materiał dowodowy wskazały na zaistnienie czynności zabronionych, czego konsekwencją było przyjęcie, że takie działania mieściły się w hipotezie wskazanych przypadków załącznika nr 3 ustawy i uzasadnione było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w łącznej kwocie 19.700 zł.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 895/15, oddalający skargę na Decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 19.700 zł.
W skardze kasacyjnej zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wyrażające się w naruszeniu: art. 151. p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zamiast zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której przyjęto w wyroku, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom k.p.a. i było wolne od wad podczas, gdy naruszało ono przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie uwzględnienia wyjaśnień strony w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego i załączonych w dniu 14 lipca 2014 roku danych cyfrowych kierowców P. S., P. P., P. G., A. K., M. K., P. G., S. S. wraz z wykazem wystawionych zaświadczeń o okresach nieprowadzenia pojazdów
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wyrażające się w naruszeniu:
a. art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 oraz art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez błędną wykładnię i w związku z tym nieuzasadnione zastosowanie wobec przedsiębiorcy art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 11.4.1., który podczas gdy w trakcie postępowania wyjaśniającego skarżąca okazała dokumenty stwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdów przez zatrudnionych u niej kierowców,
b. art. 13 ust. 1 z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców poprzez błędną wykładnię i wymierzenie kary za każde naruszenie czasu pracy kierowcy P. S., J. K., Ł. J., P. S., P. P., P. G., A. K., M. K., J. K., G. T. w postaci skrócenia czasu dziennego odpoczynku, nieudzielenia przerwy, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdów, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
c. art. 13 ust. 1 z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców w zw. z art. 92 a ust. 1 i 6 oraz na podstawie l.p. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię i wymierzenie za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd kary w wysokości po 500 zł podczas gdy zgodnie z pkt 3 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 roku w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców przy określaniu maksymalnych okresów na wczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności,
d. art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż skarżąca zobligowana była do zgłoszenia danych pojazdu wyrejestrowanego z uwagi na jego demontaż, podczas gdy obowiązek zgłoszenia dotyczy danych nowego pojazdu samochodowego, którym ma być wykonywany transport drogowy,
e. art. 92 b ust. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2001 roku o transporcie drogowym poprzez nałożenie na podmiot wykonujący przewóz kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, podczas gdy podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, o którym mowa w pkt 1 lit. a oraz zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego,
f. art. 92c ust. 1 lit. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2001 roku o transporcie drogowym poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których ww. podmiot nie mógł przewidzieć zwłaszcza, iż kierowcy samowolnie, bez wiedzy skarżącego i bez jego zgody naruszyli przepisy o czasie pracy kierowców.
Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna, ponieważ ma usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 k.p.a., ze względu na uwzględnienie danych cyfrowych kierowców P. S., P. P., P. G., A. K., M. K., P. G. i S. S. Skarżąca w dniu 1 lipca 2014 roku złożyła wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień które następnie zostały złożone. Organ miał jednak prawo do nieuwzględnieniu wniosku strony o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień pomimo biegu terminu, o który wnioskowano gdyż uznał, że dotyczą one okoliczności, które należało uznać za udowodnione w świetle ustaleń zgromadzonych w protokole pokontrolnym.
Z postawionych w analizowanej skardze kasacyjnej zarzutów, które dotyczą naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał za zasadny zarzut dotyczący prawidłowego sposobu liczenia okresu cyklicznego sczytywania danych z tachografów. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest to, czy przy realizacji tego obowiązku, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji Sądu I instancji odnoszącej się do interpretacji pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji EU nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.2010.168.16). W odniesieniu do obowiązku wczytania danych z kart kierowców oraz obowiązku wczytania danych z tachografów pojazdów. Błąd wynika z faktu braku odniesienia się do obowiązku stosowania pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji. Organ i Sąd I instancji nie wyjaśnili przyczyn, dla których stosując art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej jako u.t.d.) pominął powyższy przepis rozporządzenia Komisji, który stanowi wyraźnie: "Określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności." Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni pogląd o tym, że rozporządzenie Komisji nie mogło zostać pominięte przez GITD przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał sczytywać dane z kart kierowców. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decydowała treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem unijnym. Z uwagi na treść art. 2 rozporządzenia Komisji, w myśl którego rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z traktatami. W § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159 poz. 1128 ze zm.), określono obowiązek odczytywania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowcy. Przepisy tego rozporządzenia stanowią realizację dyrektywy zawartej w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010, zmierzającej do ujednolicenia maksymalnych okresów odczytywania danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych. W art. 1 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 wskazane zostały maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy, zaznaczając przy tym w pkt 3 preambuły do rozporządzenia, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. I tak w art. 1 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 wskazano, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Określenie częstotliwości odczytywania danych z tachografów cyfrowych i karty kierowcy pozostawiono państwom członkowskim, co wynika z art. 10 ust. 5 pkt a ppkt i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
Wątpliwości interpretacyjne dotyczą pojęcia "dni zarejestrowanej działalności". Również w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowała się rozbieżność na tle interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyartykułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt II GSK 2396/14), wyroku z dnia 5 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 2719/14), wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 roku (sygn. akt II GSK 4481/16), wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 2677/14) - dostępne na stronie http://orzeczenia.gov.pl). Zgodnie z prezentowana linią orzeczniczą "przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie mogą być interpretowane z pominięciem przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decyduje bowiem treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Stosownie do art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami". NSA stwierdził, iż naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności, zgodnie z pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są natomiast te okresy, gdy nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe, jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi.
Zdaniem składu orzekającego nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) może wchodzić w grę tylko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też organy powinny uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wskazane przepisy rozporządzenia Komisji nie pozostawiają wątpliwości co do tej kwestii.
W realiach niniejszej sprawy w zakresie obowiązku odczytania danych z tachografu obowiązek ten powinien zostać odniesiony wyłącznie do dni aktywności kierowców i pojazdów, które zostały zarejestrowane na tachografie. Do okresów przewidzianych na wczytanie danych nie wlicza się bowiem tych dni, w których pracodawca nie miał obowiązku rejestracji aktywności kierowcy np. z powodu urlopu, czy zwolnienia lekarskiego, jak też pojazdu np. z powodu jego uszkodzenia, naprawy itp. Okresy wyłączone z obowiązku rejestracji powinny jednak zostać udokumentowane przez przedsiębiorcę w wiarygodny sposób, tak aby możliwa była kontrola prawidłowości wykonywania obowiązku wczytywania danych. W tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie na potwierdzenie okresów aktywności kierowców przekazała dane w dniu kontroli jednostek pojazdowych - urządzeń rejestrujących. Przyjmując rozłożony w czasie sposób liczenia zarejestrowanej działalności jednostek pojazdowych konieczne będzie sprawdzenie czy skarżąca prawidłowo i w przypisanym terminie tj. 90 dni zarejestrowanej działalności jednostki pojazdowej dokonała wczytania danych urządzenia rejestrującego z pojazdów o nr rej.: - [...] nr [...], tachograf nr [...] w okresie od 27.12.2013 r. do 31.03.2014 r., - [...] nr VIN [...], tachograf nr [...] w okresie od 27.12.2013 r. do 31.03.2014 r., - [...] nr VIN [...], tachograf nr [...] w okresie od 27.12.2013 r. do 28.03.2014 r., - [...] nr VIN [...], tachograf nr [...] w okresie od 27.12.2013 r. do 28.03.2014 r.
W związku z zarzucanym naruszeniem przepisów art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie kierowców należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo przyznał rację organom administracyjnym w zakresie określenia wysokości kary pieniężnej we wskazanych – w zakresie naruszeń poszczególnych kierowców - gdyż zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt 8.4. do ustawy o transporcie drogowym wysokość kary pieniężnej podlega sumowaniu i jest uzależniona od ilości naruszeń ww. przepisu prawnego.
Sąd nie podzielił argumentacji dotyczącej pozostałych podniesionych zarzutów przyjmując za prawidłowe w tym względzie uprzednie działania organów administracji objęte kontrolą Sądu I instancji, potwierdzając prawidłowość dokonanych ustaleń oraz zastosowanych przepisów prawnych w zakresie poszczególnych zachowań objętych postępowaniem administracyjnym, a skontrolowanych prawidłowo przez Sąd I instancji. Niemniej jednak wobec stwierdzonych naruszeń powyżej wskazanych konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku jak również zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z dnia [...] października 2014 r. nr [...].
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o treść art.188 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. G. kwotę 9404 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło