I OSK 2282/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-09

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wzywając strony do wystąpienia do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, gdy nie zostało to jeszcze ustalone w odpowiedniej procedurze?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ ustalenie następców prawnych zmarłych współwłaścicieli nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza uniemożliwia organowi samodzielne ustalenie kręgu stron postępowania, co jest niezbędne do prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
K. L. i inni wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z marca 2015 r. uchylił wcześniejsze postanowienie i zawiesił postępowanie, wzywając strony do wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. L. na to postanowienie. K. L. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1403/15 w sprawie ze skargi K. L. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1403/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. L. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismami z dnia 28 września 2010 r. K. L., M. J., M. U. i J. K. (spadkobiercy właścicieli wywłaszczonych nieruchomości) wystąpili do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], którą: - uchylono w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] października 1988 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budownictwo jednorodzinne, nieruchomości niezbudowanej położnej w K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 5,5648 ha, stanowiącej własność A. P. i D. C., - i stwierdzono, że decyzja z dnia [...] października 1988 r. w części nieruchomości stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osób trzecich oraz w części nieruchomości stanowiącej obecne drogi została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono nieważność przedmiotowej decyzji z dnia [...] października 1988 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej: "k.p.a."), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po zmarłej wnioskodawczyni M. U. oraz zmarłej współwłaścicielce nieruchomości E. R. a także po zmarłych następcach prawnych współwłaścicieli nieruchomości: R. K., K. G., S. K., K. K., C. K., C. K., E. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K., jak również wezwał wnioskodawców do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po wyżej wymienionych. Po rozpatrzeniu wniosku K. L., M. J., J. K., B. U. i J. U. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr[...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] i wezwał J. K., K. L. i M.J. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po C. K., T. S., S. C., A. P., J.S., M. K. i J. K.. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że stronami postępowania nadzorczego są strony postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczą skutki decyzji wydanej w trybie nadzoru. W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym była kwestia ustalenia następców prawnych po zmarłych stronach postępowania. Organ wskazał, że w trakcie postępowania odwoławczego do akt sprawy przedłożono prawomocne postanowienia właściwych sądów o stwierdzeniu nabycia spadków po zmarłych: K. K., S. K., M. U., E. R., R. K., C. K., R. K., K. G., E. K.. W tej sytuacji przesłanka zawieszenia postępowania w części dotyczącej ustalenia następców prawnych ww. zmarłych osób przestała istnieć. Jednak jak dotąd nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, ani też nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia po: C. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K.. Zatem przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym bądź sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po tych osobach stanowiło, w ocenie organu, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast podstawę do wezwania strony do wystąpienia do właściwego sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie stanowi art. 100 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. L. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. w części, tj. w zakresie w jakim organ ten zawiesił z urzędu postępowanie oraz zobowiązał strony do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłych stronach postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zawieszenie niniejszego postępowania i uznanie, że rozpoznanie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego pomimo, że nie istnieje żaden związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaniem niniejszej sprawy a zagadnieniem wstępnym; - art. 100 § 1 k.p.a. poprzez wezwanie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem do właściwych sądów powszechnych, pomimo braku podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") – Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Sąd I instancji, podzielając argumentację przytoczoną przez organ oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stronami są podmioty, które brały udział w postępowaniu zakończonym wydaną w postępowaniu zwykłym decyzją (ich następcy prawni), a ponadto inne podmioty, o ile wykażą swój interes prawny w unieważnieniu takiej decyzji. Biorąc pod uwagę, że z treści księgi wieczystej (nr [...]), znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż nieruchomość położna w K., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 5,5648 ha była współwłasnością – po ¼ udziału – E. R., M. F., J. S. i S. J., niewątpliwie interes prawny w postępowaniu nieważnościowym mają byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości – a w przypadku ich śmierci – ich następcy prawni. Skoro nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, ani nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia po następcach prawnych współwłaścicieli nieruchomości: C. K., T.S., S.C., A. P., J. S., M. K. i J.K., konieczność ustalenia następstwa prawnego po wymienionych wyżej zmarłych obligowała organ administracji do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że pojęcie strony jest kategorią materialnoprawną; posiadanie przymiotu strony oceniane jest bowiem w oparciu o treść normy prawa materialnego, z której dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Zapewnienie zaś stronie czynnego udziału w postępowaniu jest obowiązkiem organu wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, K. L. zarzucił Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez uznanie, że zawieszenie niniejszego postępowania jest uzasadnione na skutek przyjęcia, że nie jest możliwe samodzielne ustalenie przez organ kręgu uczestników niniejszego postępowania - kręgu osób dziedziczących po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości C. K., T. S., S. C., A. P., J.S., M. K. i J. K., przez co zachodzi konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w sytuacji gdy organ dysponuje danymi domniemanych spadkobierców wskazanych osób i jest w stanie samodzielnie poczynić ustalenia w zakresie stron postępowania, 2) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż zawieszenie niniejszego postępowania jest uzasadnione na skutek przyjęcia, że rozpoznanie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - przeprowadzenia postępowań spadkowych po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości C. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K., pomimo że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaniem niniejszej sprawy w zakresie dotyczącym skarżącego i pozostałych wnioskodawców a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. Podniesiono nadto zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) gwarantującego skarżącemu prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący podniósł, że zrzeka się rozprawy. W piśmie z dnia 17 lipca 2017 r. K. L. wskazał, iż organ bezpodstawnie zawiesił postępowanie z powodu braku dokumentów potwierdzających następstwo prawne m.in. J. S. i M. K. w sytuacji gdy postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku po wyżej wymienionych osobach było przesłane do organu "przy piśmie". Skarżący przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Powiatowego w K. Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 1958 r. sygn. akt [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę, iż przedmiotem oceny prawnej Sądu pierwszej instancji było postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w części w jakiej organ ten: - zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r., którą uchylono w całości decyzję Wojewody K. z dnia [...] marca 1993 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] października 1988 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budownictwo jednorodzinne, nieruchomości niezbudowanej położnej w K. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 5,5648 ha i stwierdzono, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] października 1988 r. w części nieruchomości stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osób trzecich oraz w części nieruchomości stanowiącej obecne drogi została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono nieważność przedmiotowej decyzji z dnia 3 października 1988 r., - i wezwał J. K., K. L. i M. J. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po: C. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K. Podstawę zawieszenia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przewidujący obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnić należy, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., składają się zatem cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 89; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1980/12). W przypadku zatem, jeśli w danej sprawie administracyjnej wystąpi zagadnienie wstępne, czyli konieczne okaże się ustalenie (przesądzenie) przez inny organ lub sąd pewnej przesłanki, która warunkuje treść rozstrzygnięcia mającego zapaść w tej sprawie, organ winien zawiesić wszczęte w niej wcześniej postępowanie. Takim zagadnieniem, jak trafnie skonstatował Sąd pierwszej instancji, jest niewątpliwie w niniejszej sprawie ustalenie we właściwej procedurze następców prawnych osób, które były stronami postępowania zakończonego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta K. z dnia [...] października 1988 r. z racji posiadanego przez nie tytułu prawnego do dawnej działki nr [...] położonej w K. Sprawy dotyczące prawa własności nieruchomości mają bowiem charakter praw zbywalnych i dziedzicznych (art. 30 § 4 k.p.a.). Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy odpisem księgi wieczystej nr [...] powyższa nieruchomość stanowiła współwłasność E. R., M. F., J. S. i S. J. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika aby zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, albo sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia po następcach prawnych współwłaścicieli nieruchomości: C. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K.. Brak rozstrzygnięcia powyższej kwestii czyni niemożliwym wydanie przez organ merytorycznego orzeczenia w przedmiotowej sprawie, w związku z czym zawieszenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznać należy za prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest możliwe aby organ samodzielnie ustalił krąg osób dziedziczących po wyżej wymienionych zmarłych współwłaścicielach nieruchomości, nawet gdyby dysponował danymi potencjalnych spadkobierców, ponieważ dowodem istnienia następstwa prawnego nieżyjących osób fizycznych może być jedynie postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą (art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego). Z kolei spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 Kodeksu cywilnego). Mimo zatem deklaratoryjnego charakteru powyższych aktów, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku (prawomocnego postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza), ponieważ ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może samodzielnie orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych. Dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1577/15; z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 458/15, z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2933/16). W sytuacji zatem gdy organ w niniejszej sprawie nie dysponował dowodem w postaci jednego z powyższych dokumentów co do następców prawnych wskazanych uprzednio współwłaściecieli dawnej działki nr [...] położonej w K., nie mógł ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Prowadzenie zaś postępowania administracyjnego bez udziału wszystkich jego stron, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 10 § 1 k.p.a., byłoby dotknięte istotną wadą i mogłoby być wzruszone w postępowaniu nadzwyczajnym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Trzeba także odróżnić obowiązek ustalenia stron postępowania, tj. kręgu osób, których interesu prawnego dotyczy sprawa administracyjna będąca przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.), od obowiązku podjęcia stosownych, prawem przewidzianych działań w celu uzyskania dowodów potwierdzających istnienie interesu prawnego w danej sprawie. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego (art. 506 i art. 510 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Organ administracji publicznej nie spełnia tych wymogów, wobec czego nie ma uprawnień by skutecznie wystąpić do sądu spadku z tego rodzaju wnioskiem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r. sygn. akt IV CKN 470/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt l SA/Wa 1444/06; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 września 2014 r.). Dlatego też organ zawieszając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie, zobligowany jest w myśl art. 100 § 1 k.p.a., do równoczesnego wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwania strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W przedmiotowej sprawie organ wezwał J. K., K. L. i M. J. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia praw do spadku po C. K., T. S., S. C., A. P., J. S., M. K. i J. K., w związku z czym obowiązek określony w art. 100 § 1 k.p.a. wypełnił. Za błędne należy uznać ponadto stanowisko skarżącego, który twierdzi, iż nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaniem niniejszej sprawy w zakresie dotyczącym skarżącego i pozostałych wnioskodawców a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego ponieważ dawna działka nr [...] położona w K. była przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych czterech współwłaścicieli, a wszyscy spadkobiercy po zmarłej M. F. są ustaleni w związku z czym postępowanie w stosunku do spadkobierców M. F. może być kontynuowane. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest dokonanie oceny prawidłowości decyzji wydanej w sprawie dotyczącej wywłaszczenia wyłącznie pod kątem kwalifikowanych wad prawnych. Tak rozumiany przedmiot postępowania jest niepodzielny w związku z czym organ zobowiązany jest do całościowej oceny kontrolowanej decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 156 k.p.a. i skierowania swojego rozstrzygnięcia do wszystkich stron postępowania. Chęć uzyskania przez skarżącego prejudykatu w sprawie wywłaszczeniowej nie może prowadzić do pozbawienia pozostałych stron postępowania prawa do udziału w nim, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu będzie oddziaływało na ich interes prawny i obowiązki. Działanie zgodnie z intencją skarżącego prowadziłoby niewątpliwie do naruszenia prawa, co należy uznać za niedopuszczalne. Nieuzasadniony w tym kontekście jest także zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ponieważ, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, działania organu zmierzały w istocie do zapewnienia wszystkim stronom postępowania gwarancji czynnego udziału w sprawie. Prawidłowości zaskarżonego wyroku nie mogło podważyć także przedstawienie przez K. L. dopiero na etapie postępowania kasacyjnego kserokopii postanowienia Sądu Powiatowego w K. Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 1958 r. sygn. akt [...], którym stwierdzono nabycie praw do spadku po J. S. i M. K.. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem w żaden sposób aby w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania organ dysponował odpisem wymienionego wyżej orzeczenia. Okoliczność ta nie wynika również z akt administracyjnych sprawy. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 w zw. z art. 30 § 4 w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło