II ONP 2/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia NSA Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wyrok WSA i tym samym utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu sprzętu elektrycznego bez wpisu do rejestru, stanowi rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, uzasadniające stwierdzenie jego niezgodności z prawem?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA została oddalona, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał bezwzględnej kwalifikacji urządzenia jako sprzętu podlegającego ustawie, pozostawiając ostateczną ocenę sądowi I instancji. Ponadto, interpretacja charakteru załącznika IB do dyrektywy 2002/96/WE jako przykładowego, a nie enumeratywnego, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE i stanowisku Komisji Europejskiej. Dyrektywa ta jest dyrektywą minimalnej harmonizacji, co pozwala państwom członkowskim na wprowadzanie bardziej rygorystycznych środków, w tym rozszerzanie wykazu objętego nią sprzętu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z 2013 r., który uchylił wyrok WSA i tym samym utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu sprzętu elektrycznego bez wpisu do rejestru. Spółka zarzuciła wyrokowi NSA rażące naruszenie prawa unijnego poprzez zastosowanie prawa krajowego sprzecznego z dyrektywą 2002/96/WE i błędną wykładnię przepisów krajowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie : Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 257/12 uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 902/11 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 257/12, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 902/11, którym Sąd, po rozpoznaniu skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w G., uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o wymierzeniu spółce kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł za wprowadzanie do obrotu sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wpisu do rejestru. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. uznał, że skarga kasacyjna wniesiona przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zasługiwała na uwzględnienie. Stwierdził, że Sąd I instancji nie dokonał całościowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, albowiem nie wziął pod uwagę wskazanych przez producenta sposobów zamontowania urządzenia, danych technicznych zawartych w informacji o produkcie czy protokołu kontroli nr [...], potwierdzających możliwość funkcjonowania spornego wciągnika jako samodzielnej maszyny. Sąd I instancji nie odniósł się również krytycznie do kwestii sprzeczności ustaleń zawartych w obydwu protokołach oględzin, a informacji tam zawartych nie skonfrontował z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z definicji sprzętu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wynika, że aby dane urządzenie można uznać za sprzęt w rozumieniu ustawy konieczne jest kumulatywne spełnienie określonych w tym przepisie warunków. Odnosząc się do przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy Sąd zaznaczył, że wciągnik łańcuchowy jest urządzeniem- jest to bowiem mechanizm służący do pionowego podnoszenia i opuszczania ciężarów. Posiłkując się informacjami zawartymi w "Podręczniku użytkownika produktu" uznał, że nie można podzielić twierdzenia Sądu I instancji, iż sporny wciągnik został zaprojektowany wyłącznie do zamontowania w innych urządzeniach. Dla uznania, czy wciągnik jest sprzętem w rozumieniu ustawy, samoistne znaczenie ma możliwość wykorzystania urządzenia jako samodzielnego finalnego produktu, zaś w odniesieniu do przedmiotowego wciągnika taka możliwość istnieje. Ponadto sposób podłączenia przedmiotowego urządzenia nie świadczy o tym, że nie posiada ono bezpośredniej funkcji. Tym samym nie będzie miało w sprawie zastosowanie wyłączenie zawarte w art. 2 ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu, załącznik nr 1 do przedmiotowej ustawy jest tzw. załącznikiem otwartym i zawiera jedynie przykłady sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym stanowi implementację dyrektywy 2002/96/WE, która swym zakresem obejmuje wszelkiego rodzaju urządzenia elektryczne i elektroniczne używane przez konsumentów i przeznaczone do użytku profesjonalnego. Dyrektywa ta jest dyrektywą minimalnej harmonizacji, a zatem państwa członkowskie mogą wprowadzać bardziej rygorystyczne środki realizacji polityki ochrony środowiska niż te przewidziane jako minimum w dyrektywie, w tym objąć zakresem regulacji więcej kategorii sprzętu niż ten wymieniony w załączniku IB dyrektywy. Mając na uwadze powyższe, nie można skutecznie twierdzić, iż w związku z tym, że przedmiotowe urządzenie w postaci wciągnika łańcuchowego nie jest podobne do urządzeń wskazanych w grupie 6 pkt 1-8 załącznika do ustawy, to nie mieści się ono w pkt 9, "Pozostałe narzędzie elektryczne i elektroniczne". Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie oceniając sprawę, winien wziąć pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności ocenić, czy przedmiotowe urządzenie jest sprzętem w rozumieniu ustawy, biorąc pod uwagę wszystkie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. skarżąca, na podstawie art. 285 a § 3 w zw. z art. 285 d p.p.s.a. zarzuciła w/w wyrokowi naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.: 1) rażące naruszenie prawa unijnego poprzez zastosowanie prawa krajowego sprzecznego z prawem unijnym, w sytuacji prymatu prawa unijnego, tj. naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/96/WE oraz załączników do dyrektywy, w szczególności załącznika nr I B, ewentualnie 2) rażące naruszenie prawa unijnego poprzez zastosowanie prawa krajowego w sposób co najmniej niezgodny z oczekiwaniami prawa unijnego, będącą wynikiem rażąco błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym dokonanej w sposób niezgodny z dyrektywą 2002/96/WE oraz sprzeczny z dyrektywą 2012/19/UE, naruszając tym samym zasadę wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym, oraz zasadę zgodności prawa krajowego z prawem traktatowym, wyrażonym w art. 4 ust. 3 Traktatu o UE (dalej TUE, dawny art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską- TWE), a ponadto 3) naruszenie art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE (dawniej art. 249 Traktatu o wspólnotach Europejskich), zgodnie z którym "Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest skierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków". W oparciu o powyższe kryteria skarżąca podniosła, iż w/w naruszenie prawa skutkowało wydaniem wyroku niezgodnego z prawem, w wyniku czego spółka poniosła szkodę w wysokości 53.350,00 zł, a wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd dokonał wykładni prawa sprzecznej z normami unijnymi. Zdaniem skarżącej, dyrektywa 2002/96/WE, której implementację stanowi ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zawiera odmienne zapisy od tych, które zostały ujęte w załączniku nr 1 do przywołanej ustawy. Po pierwsze, zachodzi rozbieżność pomiędzy treścią załącznika nr 1 do ustawy oraz treścią załącznika IB dyrektywy. W załączniku IB pkt 6 dyrektywy brak jest zapisu, który widnieje w załączniku nr 1 do ustawy, grupa 6 pkt 9, tj. "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne". Wciągnik [...] został zakwalifikowany przez organ oraz Sąd II instancji właśnie do sprzętu opisanego w tej kategorii. Spółka podkreśliła, że w tym przypadku, gdy brak jest wdrożenia dyrektywy bądź wdrożenie było wadliwe, np. zachodzi rozbieżność pomiędzy prawem krajowym i dyrektywą, powinno dojść do bezpośredniego stosowania dyrektywy. W jej treści brak jest tymczasem zapisu umożliwiającego rozszerzenie stosowania na wszelkie "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne". Zdaniem spółki, interpretacja, na podstawie której kwalifikuje się przedmiotowy wciągnik jako sprzęt, narusza jednolitość prawa europejskiego i tym samym uznać ją należy za sprzeczną z art. 10 TWE. Skarżąca podniosła, że gdyby załącznik IB miał charakter wyłącznie przykładowy, dyrektywa nie wskazywałaby procedury przeglądu mającego na celu dostosowanie treści załącznika IB na podstawie art. 13 dyrektywy. W uzasadnieniu skargi wskazano także, że w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny dyrektywa 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WE), w której legislator zdecydował się poszerzyć katalog wyłączeń przedmiotowych, poprzez określenie tych kategorii urządzeń, które nie podlegają jej stosowaniu (w punkcie 4 lit. d zamieszczone zostały "środki transportu osób lub towarów, z wyłączeniem nieposiadających homologacji typu elektrycznych pojazdów dwukołowych"), znajdowała się już w obrocie prawnym i Sąd znał stanowisko Parlamentu Europejskiego w kwestii traktowania środków transportu jako urządzeń niepodlegających dyrektywie 2002/96/WE. Tymczasem okolicznością niekwestionowaną w sprawie był, zdaniem skarżącej, fakt, że produkowany przez nią sprzęt należy do kategorii urządzeń transportu bliskiego i jako taki mieści się więc w kategorii objętej wyłączeniem ustawowym. Pominięcie tej okoliczności skutkowało wykładnią prawa sprzeczną z art. 10 TWE, naruszającą regulacje unijne w stopniu rażącym, gdyż pozostającą w sprzeczności z celem tych regulacji. Odnosząc się do naruszenia art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE spółka podniosła, że polski ustawodawca przekroczył zasadę swobody, gdyż zastosował ją do rezultatu regulacji (tj. tego, co jest nią objęte), a nie do formy i środka prawnego służącego do osiągnięcia rezultatu. Naruszenie należy uznać w przekonaniu skarżącej za rażące, gdyż rozbieżności pomiędzy dyrektywą oraz polską ustawą są zauważalne w wyniku prostego porównania treści tych aktów prawnych, a dodatkowo strona w swoich pismach podawała szczegółową argumentację dotyczącą tego zagadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 257/12 spełnia wymagania formalne określone w ustawie, jednakże brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi realizację stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiego przedstawionego w sprawie C-224/01 Gerhard Köbler przeciwko Republik Österreich (wyr. z 30 września 2003 r., EU: C:2003:513), w którym Trybunał uznał, że zasada, zgodnie z którą państwa członkowskie są zobowiązane do naprawienia szkody wyrządzonej jednostkom wskutek przypisywanego im naruszenia prawa unijnego znajduje również zastosowanie, gdy rozpatrywane naruszenie wynika z orzeczenia sądu orzekającego w ostatniej instancji, jeżeli naruszona norma prawa unijnego jest dla jednostek źródłem uprawnień, naruszenie jest oczywiste i istnieje bezpośredni związek przyczynowy między naruszeniem a poniesioną przez poszkodowanego szkodą. Zgodnie z art. 285a § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że niezgodność z prawem w rozumieniu art. 285a § 3 p.p.s.a. oznacza niebudzącą wątpliwości, oczywistą i rażącą obrazę prawa, z góry widoczną, będącą wynikiem niewątpliwie błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania prawa. Rażące naruszenie normy prawa to naruszenie oczywiste, bezsporne, ewidentnie odbiegające od danej normy, pozostające w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu i przez to mające charakter nadzwyczajny (post. NSA z 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GNP 2/15, wyr. NSA z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I FNP 5/14; http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Interpretacja pojęcia "rażącego naruszenia prawa" użytego w p.p.s.a. powinna odpowiadać interpretacji pojęcia "oczywistego naruszenia", o którym mowa w wyroku TSUE w sprawie Köbler. Z wyroku tego wynika, że biorąc pod uwagę specyfikę funkcji sądowniczej oraz słuszne wymagania co do pewności prawa, odpowiedzialność państwa z tytułu naruszenia prawa wspólnotowego orzeczeniem sądu krajowego orzekającego w ostatniej instancji powstaje tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy sąd w sposób oczywisty naruszył obowiązujące prawo. Niezgodność z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. wynika, zdaniem skarżącej, z wykładni prawa krajowego sprzecznej z normami prawa unijnego i zakwalifikowania wciągnika łańcuchowego [...] do kategorii sprzętu opisanego w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym grupa 6 pkt 9 ("Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne"). W ocenie spółki, zastosowanie przez Sąd regulacji ustawowej, w sytuacji gdy załącznik IB do dyrektywy 2002/96/WE, wprowadzający zamknięty katalog produktów, nie zawiera pozycji "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne", stanowiło rażące naruszenie prawa unijnego. Sposób skonstruowania załącznika nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym świadczy, zdaniem spółki, o niewłaściwej implementacji przedmiotowej dyrektywy do krajowego porządku prawnego i pociąga za sobą konieczność bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, lektura uzasadnienia zakwestionowanego wyroku prowadzi do wniosku, iż nie przesądzono w nim w sposób kategoryczny, iż przedmiotowy wciągnik powinien zostać zakwalifikowany jako sprzęt opisany w załączniku nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w grupie 6 pkt 9. Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, określił ustanowione w tym przepisie warunki uznania danego urządzenia za sprzęt w rozumieniu ustawy, w odniesieniu do wciągnika łańcuchowego [...], akcentując możliwość jego samodzielnego wykorzystania jako finalnego produktu. Jednocześnie podkreślono, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji zbada, czy wciągnik łańcuchowy [...] jest sprzętem w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, biorąc pod uwagę wszystkie przesłanki wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy. Z powyższego wynika zatem, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał bezwzględnej kwalifikacji przedmiotowego wciągnika jako urządzenia podlegającego ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, pozostawiając ostateczną ocenę powyższego zagadnienia sądowi ponownie rozpoznającemu sprawę. Spółka zakwestionowała także dokonaną przez Sąd wykładnię co do charakteru prawnego załącznika IB do dyrektywy 2002/96/WE. Zarówno w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i we wcześniejszych pismach procesowych przedstawionych w sprawie, skarżąca zwraca uwagę na to, że załącznik IB do dyrektywy 2002/96/WE nie zawiera takiej pozycji, jak załącznik nr 1 do polskiej ustawy : "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektroniczne". Z tego względu załącznik nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym narusza przepisy dyrektywy 2002/96/WE, albowiem dyrektywa ta uniemożliwia wprowadzenie do prawa krajowego takiej kategorii sprzętu. Załącznik IB do dyrektywy nie stanowi również, w ocenie skarżącej, wyliczenia przykładowego. Jednocześnie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku skarżąca przyznaje, iż "zakres przedmiotowy dyrektywy 2002/96/WE był źródłem wielu wątpliwości doktrynalnych"(s. 6 skargi), co przeczy twierdzeniom skarżącej co do oczywistej niezgodności prawa polskiego z przepisami dyrektywy. Wymaga podkreślenia, że z motywu 10 preambuły dyrektywy 2002/96/WE wynika, iż obejmuje ona wszelkiego rodzaju urządzenia elektryczne i elektroniczne używane przez konsumentów oraz urządzenia elektryczne i elektrotechniczne przeznaczone do użytku profesjonalnego. Zakres przedmiotowy dyrektywy został określony także w art. 2 ust. 1, zgodnie z którym "dyrektywę stosuje się do urządzeń elektrycznych i elektrotechnicznych ujętych w kategoriach wymienionych w załączniku IA, pod warunkiem, że dane urządzenie nie jest częścią innego rodzaju urządzenia, które nie wchodzi w zakres stosowania niniejszej dyrektywy. Załącznik IB zawiera wykaz produktów ujętych w kategoriach wymienionych w załączniku IA". Załącznik IA określa, na co wyraźnie wskazuje jego tytuł, "Kategorie urządzeń elektrycznych i elektronicznych objętych niniejszą dyrektywą", natomiast załącznik IB zawiera "Wykaz produktów, które należy uwzględnić do celów niniejszej dyrektywy oraz które ujęto w kategoriach wymienionych w załączniku IA". Ocena charakteru przedmiotowego załącznika została dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie C-369/14 Sommer Antriebs- und Funktechnik GmbH przeciwko Rademacher Geräte- Elektronik GmbH & Co. KG (EU:C:2015:491). W wyroku tym TSUE stwierdził wprost, iż "art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/96 oraz załącznik IB do niej należy rozumieć w ten sposób, że ów załącznik zawiera przykładowy wykaz produktów ujętych w kategoriach wymienionych w załączniku IA do tej dyrektywy". Istotne jest również, że Komisja Europejska- Dyrekcja Generalna ds. Środowiska (DG ENV) w maju 2005 r. wydała dokument : "Frequently Asked Questions on Directive 2002/95/EC on the Restriction of the Use of certain Hazardous Substances in Eletrical and Eletronic Equipment (RoHS) and Directive 2002/96/EC on Waste Eletrical and Electronic Equipment (WEEE)" (http://europa.eu/environment/waste/pdf/faq_weee.pdf), zawierający odpowiedzi na najczęściej kierowane do Komisji zapytania związane ze stosowaniem - w tym z zakresem przedmiotowym - dyrektywy 2002/96/WE. W części dotyczącej odpowiedzi na pytanie, jakie kryteria decydują, czy dany produkt podlega zakresowi dyrektywy, wymieniono wszystkie elementy definicyjne zawarte w art. 3 lit. a) oraz art. 2.1 i 2.3 oraz w załącznikach IA i IB i wskazano, że przynajmniej (ang. "at least") urządzenia danego rodzaju, jak wymienione w załączniku IB, podpadają pod zakres przedmiotowy dyrektywy. Dodatkowo z dokumentu tego wynika, że wykaz produktów nie ma charakteru zamkniętego. Państwa Członkowskie są, co do zasady, uprawnione do rozszerzania tej listy o inne towary na mocy ustawodawstwa wdrażającego dyrektywę WEEE. Z powyższego wynika, iż załącznik IB do dyrektywy 2002/96/WE, na podstawie którego w związku z załącznikiem IA stworzono w przypadku polskiej ustawy implementującej załącznik nr 1, nie ma charakteru enumeratywnego. Z orzeczenia TSUE w sprawie Köbler wynika, iż celem ustalenia, czy sąd orzekający w ostatniej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa, należy wziąć pod uwagę m.in. stanowisko instytucji UE, w szczególności zaś konieczne jest uwzględnienie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE w tym przedmiocie. Prawidłowość wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego co do charakteru załącznika IA i IB znajduje zaś potwierdzenie w wyraźnym stanowisku Komisji Europejskiej, a także w powołanym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-369/14. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma także podstawa traktatowa dyrektywy 2002/96/WE. Przedmiotowa dyrektywa została oparta o art. 175 ust. 1 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej (TWE) (obecnie art. 192 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej- TFUE, zawarty w Tytule XX "Środowisko"; wersja skonsolidowana TFUE : Dz. Urz. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r., s. 47). Co istotne, zgodnie z art. 173 TFUE (dawny art. 176 TWE) : "Środki ochronne przyjęte na podstawie artykułu 192 nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. Środki te muszą być zgodne z Traktatami. Są one notyfikowane Komisji". Dyrektywa 2002/96/WE jest zatem dyrektywą minimalnej, nie zaś maksymalnej harmonizacji, co oznacza, że Państwa Członkowskie mogą wprowadzić bardziej rygorystyczne środki realizacji polityki ochrony środowiska, niż te przewidziane jako minimum w dyrektywie, w tym objąć zakresem regulacji więcej kategorii sprzętu niż ten wymieniony w załączniku IB dyrektywy. Konsekwentnie, mimo iż kategoria "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektrotechniczne", zawarta w załączniku nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (grupa 6 pkt 9), stanowi wyjście poza dosłowne brzmienie załącznika IB dyrektywy 2002/96/WE, mogła zostać wprowadzona w sposób zgodny z prawem pierwotnym UE - prawem traktatowym- odnoszącym się do sposobów realizowania europejskiej polityki ochrony środowiska. Analiza przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w świetle brzmienia dyrektywy oraz podstawy traktatowej jej wydania nie budzi zatem wątpliwości co do prawidłowości implementacji dyrektywy przez ustawodawcę krajowego. Nie wykroczył on poza granice przysługującego mu zakresu uznania i przyznanych uprawnień dyskrecjonalnych, co stanowiłoby istotne kryterium dla ustalenia wystarczająco istotnego naruszenia prawa wspólnotowego (por. wyr. TSUE w sprawie C- 278/05 z dnia 25 stycznia 2007 r., Carol Marilyn Robins i in. przeciwko Secretary of State for Work and Pensions). Wymaga również podkreślenia, że dyrektywa 2002/96/WE została uchylona dyrektywą 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WE). Termin implementacji dyrektywy upłynął dnia 14 lutego 2012 r., a zatem po dniu wydania wyroku w sprawie II OSK 257/12. Wobec tego nie można uznać w niniejszej sprawie za zasadny argument o dokonaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni prawa polskiego w sposób sprzeczny z dyrektywą 2012/19/UE. W świetle powyższego, skoro brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285k § 1 p.p.s.a. oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło