VI SA/Wa 1044/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. z siedzibą w W. na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia postanawia odrzucić skargę Z. z siedzibą w W. (dalej "skarżący"), powołując się na art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 184, dalej "u.o.k.k.") wniósł do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej "Prezes UOKIK") zawiadomienie o podejrzeniu stosowania praktyk ograniczających konkurencję przez H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "H.") - polegających na sprzedaży przez H.samochodów tej marki nieautoryzowanym dystrybutorom przy zachowaniu korzystniejszych warunków współpracy, niż ma to miejsce w stosunku do autoryzowanych dystrybutorów, co stwarza tym podmiotom zróżnicowane warunki konkurencji. Pismem z 13 stycznia 2015 r. Prezes UOKiK zajął stanowisko w ww. sprawie oraz poinformował skarżącego o braku podstaw do podjęcia dalszych działań w oparciu o przepisy u.o.k.k. Działając na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") pismem z dnia 2 lutego 2015 r. skarżący wezwał Prezesa UOKiK do usunięcia naruszenia prawa, pod rygorem złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na ww. wezwanie Prezes UOKiK pismem z 13 lutego 2015 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazał na brak kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Skarżący pismem z dnia 18 marca 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Prezesa UOKiK wynikającą z pisma organu z dnia [...] lutego 2015 r. wskazując, że czynność ta nastąpiła z naruszeniem art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 u.o.k.k. polegającym na braku wszczęcia postępowania o uznanie za praktykę ograniczającą konkurencję działania H. naruszającego warunki umów dystrybucyjnych ze zorganizowaną w systemie selektywnym siecią dealerów marki H. na rzecz nieautoryzowanych odsprzedawców spoza sieci, którym H. oferuje znacznie korzystniejsze warunki współpracy niż autoryzowanym dealerom marki H., co powoduje, że dla autoryzowanych dealerów, z którymi ma zawarte umowy autoryzacyjne, stwarza zróżnicowane i mniej korzystne warunki konkurencji na runku. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i zobowiązanie Prezesa UOKiK do wszczęcia postępowania przeciwko H. Prezesa UOKiK w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Odnosząc powyższy przepis na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pismo Prezesa UOKiK z [...] lutego 2015 r. informujące skarżącego o braku podstaw do podjęcia dalszych działań w sprawie dotyczącej zawiadomienia o podejrzeniu stosowania praktyk ograniczających konkurencję, nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Ewidentnie nie jest ono decyzją ani postanowieniem wydawanym w postępowaniach wymienionych w pkt 1 - 3. Tym samym kluczową kwestią dla określenia możliwości poddania ww. pisma kontroli sądu administracyjnego pozostaje ustalenie, czy można je uznać za określony w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd pragnie wyjaśnić, że akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, iż jest podejmowany w sprawie indywidualnej, jest skierowany do oznaczonego podmiotu, znajdującego się w określonej sytuacji. Poza tym akt lub czynność musi dotyczyć praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym przypadku chodzi o sytuację prawną, w której uprawnienia lub obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Zakłada to istnienie ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu określonymi w przepisach prawa. Dany akt lub czynność powinien ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone w prawie lub ich odmawiać (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005 ). Do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej należy bowiem to, że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną konkretnego podmiotu tak, iż wywołują skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Konsekwencją aktu lub czynności jest wprowadzenie prawnie wiążącego elementu nowości normatywnej w sytuacji prawnej określonego podmiotu wyznaczanej jego uprawnieniami lub obowiązkami (por. Mariusz Bogusz, "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy o NSA", Samorząd Terytorialny 2000 r., Nr 1-2, str. 183). Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie pismo ich nie spełnia. Nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślić należy, że sformułowanie "dotyczy" użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. 1 u.o.k.k. każdy może zgłosić Prezesowi UOKiK na piśmie zawiadomienie dotyczące stosowania praktyk ograniczających konkurencję. W myśl art. 86 ust. 4 u.o.k.k. Prezes UOKiK przekazuje zgłaszającemu zawiadomienie, informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem. Stosownie do art. 48 i 49 u.o.k.k. postępowania wyjaśniające lub antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurencję są wszczynane wyłącznie z urzędu, w szczególności na podstawie informacji zawartych w zawiadomieniu, jeśli dają uzasadnione podejrzenie możliwości naruszenia przepisów o ochronie konkurencji. Sąd podziela stawisko organu, że złożenie zawiadomienia dotyczącego podejrzenia stosowania praktyk ograniczających konkurencję nie nakłada na Prezesa UOKiK obowiązku wszczęcia postępowania w danej sprawie. Kwestia charakteru prawnego informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia była już przedmiotem rozstrzygnięcia m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 12 lipca 2011 r. II GSK 1035/11 NSA uznał, że "rozpatrzenie zawiadomienia należy rozumieć przede wszystkim jako dokonanie przez Prezesa Urzędu oceny wskazanego w zawiadomieniu zachowania przedsiębiorcy pod kątem zasadności wszczęcia postępowania antymonopolowego. Prezes Urzędu powinien zatem rozważyć, czy uzasadnione jest podjęcie działań w trybie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przypadku zaś, gdy zawarte w zawiadomieniu informacje są niewystarczające do dokonania takiej oceny i istnieje potrzeba ich uzupełnienia, Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Zawiadamiającemu jednak nie przysługują żadne środki kontroli (w tym kwestionowania) sposobu rozpatrzenia zawiadomienia przez Prezesa Urzędu. W szczególności informacja o braku podstaw do wszczęcia postępowania antymonopolowego nie może być traktowana jako decyzja o odmowie wszczęcia postępowania. Zawiadomienie jest jedynie środkiem o charakterze sygnalizacyjnym, niewiążącym Prezesa Urzędu, który dysponuje pełną uznaniowością w zakresie wszczynania postępowań. Jedynym obowiązkiem który powstaje po stronie Prezesa UOKiK na skutek zgłoszenia zawiadomienia, jest wymóg przekazania zgłaszającemu pisemnej informacji o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem. Brak związania Prezesa UOKiK zawiadomieniem składanym na podstawie art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przejawia się w braku konieczności wszczynania przez Prezesa UOKiK postępowania antymonopolowego na podstawie informacji zawartych w zawiadomieniu. Pismo Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 86 ust. 4 opiniuje jedynie propozycję wszczęcia postępowania". Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w postanowieniu NSA z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1912/12 w sprawie ze skargi strony na pismo Prezesa UOKiK w przedmiocie informacji o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia, czy w sprawie dystrybucji pojazdów silnikowych nastąpiło naruszenie u.o.k.k. Sąd stwierdza więc, że pismo Prezesa UOKiK z dnia [...] lutego 2015 r. ma charakter informacyjny i nie jest aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym bardziej decyzją czy postanowieniem z art. 3 § 2 pkt 1-3. Oznacza to, że skarga wniesiona przez skarżącego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.