II SA/Po 915/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-12-10
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa altany działkowej o ogród zimowy, przekraczająca dopuszczalną powierzchnię zabudowy 35 m², stanowi samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, a w konsekwencji nakazu rozbiórki, jeśli nie przedstawiono dokumentów legalizacyjnych?Ratio decidendi
Rozbudowa altany działkowej o ogród zimowy, która przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy 35 m², stanowi samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę. Niewywiązanie się z nałożonych przez organ obowiązków przedstawienia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodu zimowego, który stanowił rozbudowę altany działkowej. Rozbudowa ta, wykonana w 2013 r., przekroczyła dopuszczalną powierzchnię zabudowy 35 m². Mimo wstrzymania robót i wezwania do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, skarżący nie spełnili tych wymogów. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa budowlanego i ustawy o ROD.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. K. i B. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia (...) czerwca 2015 r., Nr (...), znak (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB), nakazał rozbiórkę części budynku altany, zlokalizowanego na terenie działki nr (...) ROD "A" przy ul. (...) w P. Rozbiórką objęta została część rozbudowy ww. budynku, która to rozbudowa posiada formę ogrodu zimowego oraz została wykonana na działce nr (...) i (...) i przekracza powierzchnię zabudowy budynku altany wynoszącą 35m2, tj. część o powierzchni 22,4m2. Jako adresata decyzji wskazano właścicieli przedmiotowych obiektów - B. B. oraz J. K. Decyzja została wydana z powołaniem przepisów art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 j.t. z poźn. zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j.t., dalej k.p.a.)
W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy.
W dniu (...) listopada 2014 r. inspektorzy PINB, przeprowadzili czynności kontrolne na działkach nr (...) i (...). Stwierdzono, że nie istnieje ogrodzenie pomiędzy działkami nr (...) i (...), tworzą one jedną całość, użytkowaną jako jeden ogródek działkowych ROD. W trakcie kontroli ustalono, że na działce nr (...) znajduje się murowany budynek altany (oznaczony na załączniku nr 1 do protokołu kontroli literą A), wzniesiony w technologii tradycyjnej. Budynek jest dwukondygnacyjny, dach płaski, dwie połacie dachowe wykazują jednak niewielki spadek, wysokość budynku (do kalenicy) wynosi 4,87m. Na parterze budynku znajduje się pokój z aneksem kuchennym oraz wydzielone pomieszczenie łazienki i wc, na piętrze znajduje się jedno pomieszczenie. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną i kanalizacyjną z ujściem do szamba. Do opisanego wyżej budynku altany dolega (dobudowano) ogród zimowy o konstrukcji stalowej (szkielet) wypełnionej szkłem. Ogród zimowy posadowiony jest częściowo na działce nr (...), a w znacznej części na działce nr (...). Wysokość ogrodu zimowego w najwyższym punkcie wynosi 3,4m, a w najniższym 2,14m. W ścianie budynku altany od strony ogrodu zimowego wykonany jest otwór łączący budynek altany z ogrodem zimowym - wejście do ogrodu zimowego prowadzi z wnętrza budynku altany. Budynek altany posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą 34,01m2, a ogród zimowy 23,39 m2. Ogród zimowy został wybudowany w 2013 r., inwestorem budowy był użytkownik działki nr (...) - J. K., który zamiar budowy tego obiektu zgłosił jedynie we władzach ROD.
Na podstawie odpisu księgi wieczystej nr (...), prowadzonej dla nieruchomości na której funkcjonuje ROD "A" w P. i znajdują się działki nr (...) i (...), ustalono że jej właścicielem jest Miasto P., a użytkownikiem wieczystym Polski Związek Działkowców. Dla tej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
PINB następnie wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Znowelizowany wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych oraz ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 15.04.2015 r. poz. 528) przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 (w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego głosi, iż budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40) nie wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonywania zgłoszenia. Altaną działkową w rozumieniu ww. ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. jest, zgodnie z art. 2 pkt 9a tej ustawy, wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Mając na uwadze ww. przepisy PINB przyjął, że w niniejszej sprawie pierwotny budynek altany, który posiadał powierzchnię zabudowy 34,01 m2, nie podlegał reglamentacji administracyjnej. Obiekt ten rozbudowano o ogród zimowy, który posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą 23,39 m2, co oznacza, że rozbudowa tego obiektu powodująca zwiększenie jego zabudowy ponad 35m2 (o 22,4 m2) powinna zostać poprzedzona uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB podkreślił, że wykonanie w 2013 r. ogrodu zimowego stanowiło niewątpliwą rozbudowę budynku altany. Oba obiekty, posadowione wprawdzie na dwóch ogródkach ROD, stanowią jednak użytkową całość, o czym świadczy chociażby fakt, że do ogrodu zimowego prowadzi wejście z wnętrza budynku altany.
W tym miejscu, zważywszy na posadowienie ogrodu zimowego - rozbudowy budynku altany w znacznej części na innej, tj. sąsiedniej działce nr (...), należy wskazać, iż okoliczność ta nie powoduje zwolnienia z obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 25/11.
Skoro inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, rozbudowa budynku altany ponad 35 m2 stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponieważ PINB nie stwierdził istnienia przesłanek do orzeczenia rozbiórki, przystąpił do rozważenia możliwości zalegalizowania powstałej samowoli budowlanej. W związku z tym wydał w dniu (...) lutego 2015 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowienie nr (...), mocą którego wstrzymał adresatom niniejszej decyzji prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku altany (o ogród zimowy) i zobowiązał ich do przedłożenia w terminie 90 dni dokumentów niezbędnych do rozważenia możliwości zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Wyznaczony termin upłynął i nie zostały przedstawione żadne z wymaganych dokumentów. W takiej sytuacji przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kończąc organ wyjaśnił, iż adresatem obowiązku rozbiórki, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, uczyniono B. B. oraz J. K. jako użytkowników działek, na których zlokalizowano objętą nakazem rozbiórki rozbudowę oraz właścicieli rozbudowy budynku altany.
J. K. i B. B., w imieniu których działał profesjonalny pełnomocnik, odwołali się od decyzji PINB. Organowi I instancji zarzucili naruszenie: 1) przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i błędne przyjęcie, iż postawienie ogrodu zimowego na działce nr (...) stanowiło rozbudowę altany wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również wybiórczą ocenę materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania prawidłowości wydanego postanowienia, w tym również bezpodstawnego przyjęcia, iż okoliczności faktyczne wskazują na to, iż altana położona na działce nr (...) oraz ogród zimowy znajdujący się na działce nr (...) stanowią jedną całość użytkową,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym - art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy brak jest obiektywnych podstaw do uznania budowy ogrodu zimowego na działce nr (...) ROD "A" za samowolę budowlaną,
- art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż budowa ogrodu zimowego nie była zwolniona od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem odwołujących wydanie postanowienia wynikało z błędnych ustaleń faktycznych oraz złego zastosowania przez organ I instancji przepisów ustawy Prawo budowlane. Skarżący od początku nie zgadzali się z treścią postanowienia i w dniu 27 maja złożyli w tym przedmiocie stosowne wyjaśnienia, jednakże w żaden sposób nie zostały one uwzględnione w treści uzasadnienia decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
W toku postępowania odwołujący się J. K. wskazał, iż jest on wyłącznym właścicielem ogrodu zimowego położonego na działce nr (...) ROD "A". Ogród został wzniesiony w 2013 roku na podstawie przyzwolenia Zarządu Działek ROD "A" oraz użytkowniczki sąsiedniej działki B. B., która wyraziła swoją zgodę na przyłączenie obiektu do jednej ściany swojej altany, co miało niewątpliwie ułatwić posadowienie na powierzchni działki ww. obiektu i zmniejszyć jego koszty. Organ I instancji w swej decyzji całkowicie pominął okoliczność, iż oba mają różnych właścicieli i w żaden sposób nie można traktować ich jako współwłaścicieli. Ponadto nieprawidłowe ustalenia dotyczą również tego, iż oba obiekty stanowią funkcjonalną całość podczas, gdy ogród zimowy posiada odrębne wejście. Fakt ten nie został ujęty w protokole kontroli z dnia (...) listopada 2014 r., a w samej decyzji o rozbiórce jest stwierdzenie, iż " wejście do ogrodu zimowego prowadzi z wnętrza budynku altany", co nie jest prawdą. O tym, iż dany obiekt stanowi funkcjonalną całość powinno przesądzać jego faktyczne przeznaczenie i użytkowanie, nie zaś swobodne uznanie organu administracji.
Podnoszona w uzasadnieniu decyzji okoliczność, iż działki nr (...) oraz (...) nie są przedzielone ogrodzeniem nie oznacza, iż stanowią one całość użytkową, ponieważ w istocie mają one różnych użytkowników, którzy korzystają z nich na własne potrzeby. Powszechnie wiadomo również, iż nie wszystkie działki położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych są fizycznie odgrodzone. Tym bardziej, iż z założenia mają one pełnić funkcje rekreacyjno - wypoczynkowe i jak sama nazwa wskazuje zaspokajać potrzeby rodzinne. W tej sytuacji nie bez znaczenia jest fakt istniejącego stosunku powinowactwa między użytkownikami obu działek. Nie można w żaden sposób zgodzi się z treścią uzasadnienia decyzji z dnia (...) czerwca 2015 roku, w której organ I instancji dopatruje się analogii pomiędzy rozpatrywanym stanem faktycznym, a stawianiem wbrew przepisom prawa tzw. "bliźniaczych altan". Przytoczony fragment wyroku NSA z dnia 23 marca 2012 r. dotyczy bowiem zupełnie odmiennego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie, ani pierwotny budynek altany, ani tym bardziej ogród zimowy, z uwagi na jego charakter, nie służy do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ich właścicielom. Ogród zimowy należy bowiem potraktować, zgodnie z orzecznictwem NSA, jako niewielką konstrukcje chroniącą przed słońcem i deszczem. Ponadto w przywołanej sprawie inwestorami obu obiektów były te same osoby, w odróżnieniu od rozpatrywanego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego.
Nie można również przyjąć za słuszne stwierdzenie zawarte w decyzji, iż ogród zimowy został posadowiony w "znacznej części" na terenie działki nr (...), a "częściowo" na działce o nr (...), podczas gdy różnica ta wynosi zaledwie 0,80 m. Dla podkreślenia, iż zamiarem stron było postawienie niezależnego obiektu w postaci ogrodu zimowego, który jedynie ze względów praktycznych miał jedną ze ścian przylegać do altany położonej na działce nr (...), B. B. złożyła podanie o odpowiednie przesunięcie granicy działki. Na co zgodę wyraził zarówno J. K., jak i Zarząd Działek ROD "A".
Podniesiono dalej, że nowelizacja ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych miała na celu uchronienie prawie miliona altan przed nakazami rozbiórki, co niewątpliwie pozwala na przejęcie, iż zmiany te miały iść na korzyść działkowiczom i zainwestowanym przez nich pieniądzom. Tym bardziej nie można zgodzić się, z każdym przejawem niekorzystnej subsumpcji stanu faktycznego pod określony przepis prawa poprzez stosowanie wykładni rozszerzającej na niekorzyść działkowiczów. Ponadto, jeżeli przyjąć, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dobudowanie przydomowego ogrodu zimowego o powierzchni zabudowy do 35m2 nie wymaga zezwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia odpowiedniemu organowi, to tym bardziej nie można się zgodzić z postanowieniem zobowiązującym strony do uzyskania ostatecznej decyzji na budowę w przypadku posadowienia ogrodu zimowego o znacznie mniejszych parametrach na terenie rodzinnych ogrodów działkowych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż nieprawidłowo ustalono, że wybudowanie przez J. K. ogrodu zimowego stanowiło obiekt budowlany wymagający na podstawie ustawy Prawo budowlane zezwolenia na budowę i w konsekwencji stanowiło samowolę budowlaną. Ponadto dokonanie legalizacji ww. obiektu według zobowiązania PINB z dnia (...) lutego 2015 roku wiązałoby się z kosztami, które mogłyby przewyższyć znacznie koszt postawienia samego ogrodu zimowego.
WINB decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 29 tej ustawy przewiduje wyjątki od tej zasady, wyliczając kategorie obiektów oraz robót budowlanych, których realizacja nie wymaga pozwolenia. W dacie dokonania rozbudowy altany przepisem wyłączającym altany powstające na terenie ROD spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia był art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowalnego, zgodnie z którym obowiązkowi temu nie podlega budowa "altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich". Następnie przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego został zmieniony na mocy art. 57 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40 - tekst pierwotny) i uzyskał brzmienie, które ujednoliciło traktowanie altan położonych zarówno na obszarze miast, jak i poza nimi, zezwalając na realizację na terenie wszystkich ROD altan o powierzchni nie większej niż 35 m2. Niemniej jednak aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych definiuje altanę działkową jako "wolno stojący budynek rekreacyjno - wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2" (art. 2 pkt 9a ustawy o ROD). Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 528) w art. 4 reguluje sytuację obiektów budowlanych wybudowanych na terenach rodzinnych ogrodów działkowych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zmieniającej, które spełniają wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Zgodnie z jego treścią, w stosunku do obiektów spełniających te wymagania nie wszczyna się postępowania określonego w art. 48-49b Prawa budowlanego, a postępowania wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.
Zgodnie z przytoczonymi wyżej regulacjami, przyjąć należy że altana działkowa zlokalizowana na działce nr (...) (przed rozbudowaniem jej o oranżerię zlokalizowaną na działce (...)), pomimo zrealizowania jej niezgodnie z obowiązującymi w dacie jej powstania przepisami (obiekt powstały na terenie ROD położonych w granicach miasta powinien mieć powierzchnię nie większą nić 25 m2) nie jest na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nielegalna, ponieważ spełnia wymagania wyrażone w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Nie jest jednak dopuszczalne, by na terenie ROD mogły być realizowane z pominięciem procedur wynikających z Prawa budowlanego innego rodzaju obiekty, które zgodnie ze wskazaną ustawą podlegają jej reglamentacji. Reglamentacji prawa budowlanego, w tym obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, podlega budowa (lub rozbudowa istniejącej) altany położonej na terenie ROD, której powierzchnia miałaby przekroczyć 35m2. W sytuacji, gdy organ w toku postępowania ustali, że zrealizowany obiekt nie wypełnia przesłanek do zwolnienia go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zobowiązany jest wszcząć wobec niego odpowiednie postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo Budowlane.
Dalej organ wyjaśnił, iż Prawo budowlane wprowadza legalną definicję "budowy", według której jest nią "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego" (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), z kolei pod pojęciem "przebudowy" należy rozumieć "wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego" (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Tak w orzecznictwie, jak i doktrynie panuje przekonanie, że zawarta w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego definicja legalna "przebudowy" stanowi podstawę do rekonstrukcji znaczenia pojęcia "rozbudowy" - na zasadzie wnioskowania a contrario. W rezultacie przyjmuje się powszechnie, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, w konsekwencji stwierdza się. że chodzi w tym przypadku o "zmianę" charakterystycznych parametrów w kierunku ich "powiększenia", w szczególności skutkującą powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie (por. m.in. wyroki WSA: z 21.11.2006 r., II SA/BK 428/06; z 03.09.2008 r., II SA/BD 398/08; z 09.12.2008 r., dostępne w CBOSA). Co więcej, jak wynika z tezy wyroku WSA w Bydgoszczy, sygn. II SA/Bd 398/08 "rozbudową będzie powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę),wykusz lub taras, Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego." (System informacji prawnej Legalis, nr 158782).
Zgodnie z powyższym, dokonane przez Inwestora roboty budowlane miały niewątpliwie charakter rozbudowy. Inwestor wykonał bowiem prace, w wyniku których nastąpiła zmiana charakterystycznych parametrów budynku. Powstało nowe pomieszczenie użytkowe, które oprócz osobnego wejścia do rozbudowanej bryły budynku nie powiada żadnych cech innych odrębności. Bezpośrednio przylega ono do budynku altany nie pozostawiając między tymi obiektami jakiejkolwiek dylatacji, a także posiada otwory umożliwiające swobodne przemieszczanie się pomiędzy nimi. Zmieniła się zatem kubatura, powierzchnia zabudowy oraz długość altany. Nie zasługuje na uwzględnienie argument przedstawiony w odwołaniu, że skoro obiekt posadowiony jest na dwóch różnych działkach, których użytkownikami są dwie różne osoby, to nie można uznać, że obiekt ten stanowi całość. Podział gruntu ROD na działki, budowa infrastruktury ogrodowej oraz zagospodarowanie ROD, należy do zakresu kompetencji stowarzyszenia ogrodowego. Dokonany tak podział ma charakter jedynie porządkowy i wynika z aktu wewnętrznie obowiązującego - regulaminu ogrodu działkowego, granice te nie są granicami ewidencyjnymi gruntu, a oboje skarżący są jedynie uprawnionymi do korzystania z działek należących do Miasta. Wobec tak określonych granic, oraz dokumentacji fotograficznej, z której wynika, że działki (...) i (...) użytkowane są jako jeden ogródek działkowy, nie sposób uznać przywołanego argumentu odwołujących za słuszny.
Po ustaleniu, że rozpoczęcie robót budowlanych miało charakter rozbudowy, która zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, PINB wszczął postępowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji. PINB wyjaśnił, iż dnia 28.06.2015r. weszła w życie ustawa z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27.03.2015r., poz. 443), jednakże zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy "Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe". W związku z powyższym zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje procedura z art. 48 ustawy - Prawo budowlane, dotycząca obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia.
W trakcie postępowania przed organem I instancji, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich wypadkach, na podstawie ust. 2 i 3 powołanego wyżej przepisu, zostało wydane postanowienie z dnia (...).02.2015 r., (...) wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakładające na inwestorów szereg obowiązków. Ze zgromadzonych akt sprawy nie wynika, by do czasu wydania zaskarżonej decyzji został przez nich zrealizowany którekolwiek z nałożonych obowiązków. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ zobowiązani nie przedłożyli wymaganych dokumentów, organ I instancji słusznie zaskarżoną decyzją nakazał inwestorom rozbiórkę części budynku altany w postaci ogrodu zimowego położonego na działce (...) i częściowo na działce (...), gdyż zobowiązani nie przekładając organowi wymaganych prawem dokumentów uniemożliwili dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Zasadne było nałożenie obowiązku rozbiórki jedynie części obiektu altany, ponieważ jej stan przed rozbudową powstałą w 2013 r. odpowiada prawu, a część stanowiąca ogród zimowy (ponad powierzchnię 35 m2) może zostać rozebrana nie zaburzając pierwotnej konstrukcji altany.
WINB mając na uwadze zarzuty odwołania stwierdził, że prawidłowo zarówno postanowienie nakładające określone obowiązki, jak i decyzja o nakazie rozbiórki skierowane został do współwłaścicieli obiektu. Wszelkie rozstrzygnięcia wydawane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego mogą być kierowane do inwestorów oraz do następców prawnych inwestorów, którzy uzyskując prawo własności nieruchomości, nabyli wszelkie prawa i nałożyli na siebie obowiązki wiążące się z tą nieruchomością (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 maja 2010 r., II SA/Łd 31/10, LEX nr 674656). Użytkownicy działek na terenie ROD są właścicielami naniesień i nasadzeń powstałych na działkach będących w ich użytkowaniu, a zatem są współwłaścicielami stanowiącego całość obiektu o zwartej bryle położonego w granicy użytkowanych przez nich działek.
J. K. oraz B. B. wnieśli skargę na powyższą decyzję WIB, żądając uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Skarżący powtórzyli zarzuty odwołania. Skargę i jej zarzuty w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2015 r. podtrzymał ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Skarżący J. K. dodatkowo zarzucił wadliwe przyjęcie, że zrealizowany obiekt (ogród zimowy) wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących organy nadzoru budowlanego dokonały błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z językowymi regułami wykładni, gdyby ustawodawca chciał odnieść wyrazy "wolno stojące" do wszystkich wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy obiektów budowlanych, to uczyniłby to poprzez umieszczenie znaku interpunkcyjnego dwukropka za powyższymi wyrazami. W przeciwnym razie, na gruncie reguł gramatycznych języka polskiego, należy przyjąć, że zwrot "wolno stojące" odnosi się wyłącznie do pierwszego następującego po nim rzeczownika, tj. do parterowych obiektów gospodarczych. Oznacza to z kolei, że wymóg posiadania charakteru wolnostojącego nie musi być spełniony w odniesieniu do wiat, altan oraz przydomowych oranżerii. Za takim rezultatem wykładni przemawia również założenie o językowej racjonalności ustawodawcy, gdyż w przeciwnym razie trudno byłoby ze sobą pogodzić w szczególności wolnostojący charakter przydomowych oranżerii. Nie wydaje się także zasadne różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów wykonujących analogiczne wiaty lub altany z tego tylko powoduje, że część z tych obiektów nie ma wolnostojącego charakteru. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 30/11. Ponadto skoro ustawodawca rozszerzył uproszczoną, zgłoszeniową procedurę na ogrody zimowe bez jednoczesnego określenia o jakie obiekty budowlane chodzi, to oznacza to, że dopuszcza możliwość realizacji każdego przydomowego ogrodu zimowego jedynie w oparciu o dokonane wcześniej zgłoszenie bez rozróżniana, czy jest on dostawiony do jakiegoś budynku, czy też nie (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1202/11). Z kolei w innym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oranżeria (ogród zimowy), jako obiekt budowlany podlegający instytucji zgłoszenia z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie musi być usytuowany bezpośrednio na gruncie, możliwe jest jego sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych. Stanowisko to potwierdza, że ogród zimowy może być dostawiony do innego budynku, a jego budowa przy tym obiekcie nie może być kwalifikowana jako jego rozbudowa, (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 586/10). W tej sytuacji należy dojść do wniosku, iż wbrew poglądom organów nadzoru budowlanego, art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Zrealizowany ogród zimowy przylega do altany ale nie jest jej częścią, gdyż posiada odrębną konstrukcję stalową wypełnioną szkłem. Praktyka budowlana panująca w Polsce pokazuje, że inwestorzy dostawiają konstrukcje ogrodu zimowego przeważnie do boku już istniejącego budynku mieszkalnego. Dzieje się tak ze względu na fakt, że inwestorzy chcą użytkować zbudowaną oranżerie, w której znajdują się rośliny z reguły ciepłolubne także zimą - ogród zimowy. Dostawienie konstrukcji ogrodu zimowego do ściany budynku, w której znajduje się otwór drzwiowy umożliwia swobodny dostęp do niego także zimą bez konieczności wychodzenia w mrozie na zewnątrz. W związku z tym bezzasadnym było zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 48 ustawy.
W ocenie skarżących organy nadzoru budowlanego rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły również treść art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogródkach działkowych. Prowadząc postępowanie naprawczo-legalizacyjne organy nadzoru budowlanego nie rozważyły możliwości nakazania właścicielom wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia przedmiotowego ogrodu zimowego do stanu zgodnego z prawem tj. jego zmniejszenie tak jego łączna powierzchnia nie przekraczała 12 m2. Zarówno organ I oraz II instancji zastosowały najdalej idący środek - nakaz rozbiórki bez umożliwienia jego właścicielom przeprowadzenia robót budowlanych dzięki, którym przedmiotowy obiekt spełniałby warunki określone w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych.
WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i jej zarzuty.
Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd uwzględnił wniosek skarżących i dopuścił dowód z załączonych do pisma procesowego z dnia 24 listopada 2015 r. dokumentów, w tym orzeczenia technicznego z dnia (...) września 2015 r. oraz pisma B. B. z dnia (...) czerwca 2015 r. skierowanego do Zarządu ROD "A" z siedzibą w P. o przemierzenie użytkowanej przez nią działki o numerze (...) oraz o przesunięcie granicy tej działki o około 80 cm i tym samym zwiększenie powierzchni sąsiedniej działki o numerze (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. Natomiast z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu są decyzje podjęte przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust.1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 j.t. z poźn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego określonego w ust. 1 tej normy można odstąpić, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Wówczas, w przypadku wykonania robót budowlanych, nakłada się obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3 albo art. 30 ust. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane (pkt 1), projektu zagospodarowana działki lub terenu (pkt 2), zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 3).
W rozpatrywanym przypadku organ przystąpił do legalizowania obiektu budowlanego, w części obejmującej rozbudowaną część budynku altany, zlokalizowanej na terenie działek nr (...) i (...) ROD "A" przy ul. (...) w P. Rozbiórką objęta została część stanowiąca ogród zimowy, dobudowany do budynku altany w 2013 r., jako przekraczająca powierzchnię zabudowy budynku altany wynoszącą 35m2, tj. część o powierzchni 22,4 m2. PINB uznał, iż rozbudowa altany nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (który stanowi, iż uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40).
W pierwszej kolejności rozważenia zatem wymagało, czy organ właściwie zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę. Należy w tym miejscu zauważyć, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej ustawa Prawo budowlane przewiduje trzy tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art. 48, tryb z art. 49b oraz tryb przewidziany przepisami 50-51 ustawy. Tryby te stosowane są w odmiennych stanach faktycznych. Na podstawie art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 49b ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei tryb określony w przepisach art. 50-51 ustawy znajduje zastosowanie, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1.
Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6) ustawy Prawo budowlane ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W myśl punktu 7) tego przepisu robotami budowlanymi są: budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (pkt 7a). Za organem II instancji należy dalej powtórzyć, iż w orzecznictwie oraz doktrynie przyjęto, że zawarta w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego definicja legalna "przebudowy" stanowi podstawę do rekonstrukcji znaczenia pojęcia "rozbudowy" - na zasadzie wnioskowania a contrario. W rezultacie przyjmuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, w konsekwencji stwierdza się. że chodzi w tym przypadku o "zmianę" charakterystycznych parametrów w kierunku ich "powiększenia", w szczególności skutkującą powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie (por. m.in. wyroki WSA: z 21.11.2006 r., II SA/BK 428/06; z 03.09.2008 r., II SA/BD 398/08; z 09.12.2008 r., dostępne w CBOSA).
Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji samowolnego wykonania robót budowlanych, polegających na budowie (rozbudowie) obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia właściwym trybem jest tryb określony w art. 48, względnie art. 49b Prawa budowlanego. W kontrolowanej sprawie podstawą przyjęcia przez organ nadzoru budowlanego, że postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego, było ustalenie, że w wyniku robót wykonanych w 2013 r. doszło do rozbudowy istniejącego budynku altany. W opinii Sądu taka kwalifikacja przedmiotowej inwestycji jest prawidłowa.
Z akt sprawy zawierających protokół z kontroli (podpisanego przez uczestniczące w tej czynności osoby, w tym żonę skarżącego i zarazem córkę skarżącej B. B.) przeprowadzonej przez inspektorów PINB w dniu (...) listopada 2014 r. oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że na działce nr (...) znajduje się murowany budynek altany, wzniesiony w technologii tradycyjnej. Budynek jest dwukondygnacyjny, ma dach płaski, dwie połacie dachowe wykazują jednak niewielki spadek, wysokość budynku (do kalenicy) wynosi 4,87m. Na parterze budynku znajduje się pokój z aneksem kuchennym oraz wydzielone pomieszczenie łazienki i wc, na piętrze znajduje się jedno pomieszczenie. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną i kanalizacyjną z ujściem do szamba. Do opisanego wyżej budynku altany dolega (dobudowano) ogród zimowy o konstrukcji stalowej (szkielet) wypełnionej szkłem. Ogród zimowy posadowiony jest częściowo na działce nr (...), a w znacznej części na działce nr (...). Wysokość ogrodu zimowego w najwyższym punkcie wynosi 3,4m, a w najniższym 2,14m. W ścianie budynku altany od strony ogrodu zimowego wykonany jest otwór łączący budynek altany z ogrodem zimowym - wejście do ogrodu zimowego prowadzi z wnętrza budynku altany.
Znowelizowany wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych oraz ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 15.04.2015 r. poz. 528) przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 (w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego stanowi, iż budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40) nie wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonywania zgłoszenia. Altaną działkową w rozumieniu ww. ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. jest, zgodnie z art. 2 pkt 9a tej ustawy, wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12m2. Podkreślić należy, iż zarówno przedmiotowa altana jak i dobudowany ogród zimowy powstały w okresie, gdy dopuszczalna powierzchnia zabudowy altan w rodzinnych ogrodach działkowych na terenie miast wynosiła 25 m2 i dopiero ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych Sejm zwiększył tę powierzchnię do 35 m2. Mając na uwadze cel nowelizacji z 20013 i 2015 r. organy obu instancji prawidłowo uwzględniły obowiązujące obecnie na terenach ROD normy powierzchniowe altan.
Zatem zarówno wybudowanie na terenie ROD budynku altany, o powierzchni zabudowy wynoszącej 34,01m2 oraz wysokości do kalenicy 4,87m, jak i roboty budowlane związane z jego rozbudową do powierzchni zabudowy wynoszącej 35m2 (oraz wskazanej wyżej wysokości) nie wymagało uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonywania zgłoszenia. W niniejszej sprawie pierwotny budynek altany, który posiadał powierzchnię zabudowy 34,01m2, rozbudowano o ogród zimowy, który posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą 23,39 m2. Oznacza to, że rozbudowa tego obiektu powodująca zwiększenie jego zabudowy ponad 35 m2 (o 22,4 m2) powinna zostać poprzedzona uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonanie w 2013 r. ogrodu zimowego stanowiło bowiem rozbudowę istniejącego budynku altany. Oba obiekty, posadowione wprawdzie na dwóch ogródkach ROD, stanowią jednak użytkową całość, o czym świadczą nie tylko przyjęte rozwiązania konstrukcyjne, w tym fakt, że do ogrodu zimowego prowadzi wejście z wnętrza budynku altany, ale i wynikający z dokumentacji fotograficznej faktyczny sposób użytkowania przedmiotowego obiektu przez jego właścicieli.
W tym miejscu, zważywszy na posadowienie ogrodu zimowego - rozbudowy budynku altany w znacznej części na innej, tj. sąsiedniej działce nr (...), należy wskazać, iż okoliczność ta nie powoduje zwolnienia z obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania nie odpowiada zatem swoimi parametrami i przeznaczeniem obiektom określonym w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, a tylko takie mogą powstawać na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych bez wymaganego pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Regulacja prawna zawarta w powyższym przepisie stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Przekroczenie wielkości zabudowy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego powoduje, że budowa taka przestaje podlegać regulacji przepisów ww., staje się w świetle prawa samowolą budowlaną. Jeżeli inwestor ma zamiar na terenie rodzinnych ogrodów działkowych budować inny obiekt, niż te które są zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy dozwolone, powinien wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Ponieważ powyższy przepis stanowi wyjątek od ogólnej zasady, nie może być interpretowany w drodze wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można przyjąć poglądu o budowie w rodzinnych ogrodach działkowych tzw. "bliźniaczych altan" (por. wyrok NSA z 23.03.2012 r. sygn. II OSK 25/11 Lex nr 1420307). Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skargi, iż z uwagi na odmienne stany faktyczne ocena wyrażona w wyroku NSA z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 25/11 nie ma przełożenia do realiów rozpatrywanej obecnie sprawy.
Postanowieniem z dnia (...) lutego 2015 r. nr (...), wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, PINB wstrzymał adresatom decyzji prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku altany (o ogród zimowy) i zobowiązał ich do przedłożenia w terminie 90 dni dokumentów niezbędnych do rozważenia możliwości zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Wyznaczony termin upłynął i nie zostały przedstawione żadne z wymaganych dokumentów. W takiej sytuacji przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Reasumując, przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie było stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego braku zgodności tej zabudowy z zabudową dopuszczalną w świetle ustawy z dnia13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz nie zastosowanie się do obowiązków. Obiekt objęty decyzją o nakazie rozbiórki to budynek trwale związany z gruntem, stanowiący jedną całość, nawet jeżeli jego układ wewnętrzny stanowią dwa połączone obiekty – altany i ogrodu zimowego. W świetle przepisów Prawa budowlanego jest to więc jeden obiekt budowlany o zwartej bryle, uzasadnione więc było wydanie jednej decyzji o nakazie rozbiórki.
Adresatem obowiązku rozbiórki, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, prawidłowo uczyniono B. B. oraz J. K. jako użytkowników działek, na których zlokalizowano objętą nakazem rozbiórki rozbudowę oraz właścicieli rozbudowy budynku altany.
W świetle powyższego zarzuty podnoszone w skardze nie mogły zostać uwzględnione. Żadnego znaczenia dla sprawy nie ma wystąpienie przez skarżących z wnioskami o przemierzenie działki o numerze (...) oraz o przesunięcie granicy tej działki o około 80 cm i tym samym zwiększenie powierzchni sąsiedniej działki o numerze (...), tak aby dobudowana część altany w postaci ogrodu zimowego zlokalizowana była na jednej działce – nr (...). Nie można również podzielić stanowiska, iż do zabudowy na terenach ROD zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Nie mają racji skarżący wywodząc, iż organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki bez umożliwienia przeprowadzenia robót budowlanych dzięki, którym przedmiotowy obiekt spełniałby warunki określone w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych. Temu celowi służyło postanowienie z (...) lutego 2015 r. znak (...), w uzasadnieniu którego organ wyjaśnił, jakie wymogi muszą zostać spełnione, aby sporny obiekt mógł zostać zalegalizowany.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło