I SA/Łd 1234/15
WyrokWSA w Łodzi2015-12-14
Skład orzekający: Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a miastem na prawach powiatu stanowi dostawę towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a miastem na prawach powiatu stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Przeniesienie prawa własności nieruchomości prowadzi do przeniesienia prawa do dysponowania rzeczą w sensie ekonomicznym, co jest kluczowe dla opodatkowania. W wyniku zamiany dochodzi do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw, podlegających opodatkowaniu VAT.Stan faktyczny
Miasto Ł. zwróciło się o interpretację podatkową w sprawie opodatkowania VAT czynności zamiany nieruchomości ze Skarbem Państwa. Miasto uważało, że Skarb Państwa nie jest podatnikiem VAT, a sama zamiana nie stanowi dostawy towarów, ponieważ władztwo nad nieruchomościami pozostaje przy tym samym podatniku. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko miasta za nieprawidłowe w zakresie uznania zamiany za dostawę towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Miasta Ł. - na prawach powiatu na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie nieuznania czynności zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a Miastem Ł. za dostawę towarów oddala skargę.
Zaskarżoną interpretacją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko Miasta Ł. – na prawach powiatu, przedstawione we wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, kto jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie wykonywania czynności związanych z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa jest prawidłowe.
Natomiast w zakresie nieuznania czynności zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa, a Miastem Ł. za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wniosku o interpretację wskazano, że realizując zadania gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa Prezydent Miasta Ł. wykonuje czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych w zakresie dotyczącym sprzedaży nieruchomości, a także ich najmu i dzierżawy, oddania w użytkowanie wieczyste i innych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dalej jako u.g.n. zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Z kolei na podstawie art. 4 pkt 9b 1 tej ustawy przez starostę należy rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. Przepis art. 11 ust. 1 u.g.n. stanowi, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jest organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawie gospodarowania nieruchomościami. Z uwagi zaś na fakt, iż Ł. jest miastem na prawach powiatu, Prezydent Łodzi pełniąc funkcję starosty i wykonując zadania z zakresu administracji rządowej jest organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami.
Zdaniem wnioskodawcy Skarbu Państwa nie można uznać za podatnika podatku VAT ze względu na to, że nie spełnia on podstawowej przesłanki zawartej w definicji podatnika (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT), gdyż nie jest podmiotem wykonującym samodzielnie działalność gospodarczą. W ramach dokonywania czynności związanych z prowadzoną działalnością Skarb Państwa zawsze reprezentowany jest przez odpowiednie organy.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
1. Czy Skarb Państwa jest podatnikiem podatku od towarów i usług w świetle art. 15 ust. 1 ustawy VAT?
2. Czy przy umowie zamiany pomiędzy Miastem a Skarbem Państwa czynność taka jest dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT?
Zdaniem Wnioskodawcy, podatnikiem podatku VAT w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa jest Miasto na prawach powiatu, które spełnia wszystkie przymioty podatnika określone w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Warunkiem sine qua non bycia podatnikiem jest, bowiem posiadanie (przynajmniej potencjalne) majątku umożliwiającego zapłatę podatku. W przypadku jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej niezbędny jest, więc przynajmniej określony stopień wyodrębnienia majątkowego (a także organizacyjnego). Przesłanki tej nie spełnia prezydent miasta na prawach powiatu, gdyż nie jest bytem samodzielnym, a działa wyłącznie w strukturze organizacyjnej, jaką jest jednostka samorządu terytorialnego (miasto będące gminą na prawach powiatu). Brak zarazem jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej, która w tym przypadku mogłaby uchodzić za "substrat" majątkowy Skarbu Państwa. Zamiana nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa, a Gminą Miastem Ł. doprowadzi do zmiany stosunków własnościowych w aspekcie prawa cywilnego, jednak nie nastąpi ekonomiczne przeniesienie prawa dysponowania towarem, jak właściciel przez podatnika, jakim jest Miasto Ł. . Zatem transakcja ta nie powinna być uznana za dostawę towarów. Skoro nie dojdzie do odpłatnej dostawy towaru Miasto Ł. nie powinno udokumentować transakcji zamiany fakturami VAT, na których jako nabywcę i sprzedawcę należy wskazać Ł. Miasto na prawach powiatu, które działa jednocześnie we własnym imieniu i jako reprezentant Skarbu Państwa.
Uznając, iż podatnikiem podatku od towarów i usług jest Miasto na prawach powiatu przy umowie zamiany pomiędzy Miastem, a Skarbem Państwa czynność taka nie jest dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zaskarżoną interpretacją uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w odniesieniu do ustalenia, kto jest podatnikiem podatku VAT w zakresie wykonywania czynności związanych z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Za nieprawidłowe uznano stanowisko dotyczące nieuznania czynności zamiany nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa, a Miastem Ł. za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Organ wyjaśnił, że Skarb Państwa stanowi osobę prawną sui generis (uważany jest), a do niego odnosi się zasada specjalnej zdolności prawnej, przewidziana regulacjami Kodeksu cywilnego. W obrocie Skarb Państwa (fiskus) bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. W konsekwencji, w każdej sprawie przeciwko Skarbowi Państwa zachodzi potrzeba ustalenia właściwego statio fisci. Ponadto, Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych jest podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych osób prawnych, zatem każda czynność cywilnoprawna państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure civili czynnością Skarbu Państwa. Jednostki te działają na rachunek Skarbu Państwa, a przysporzenie majątkowe może nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa. Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności. Podatnikiem podatku VAT nie może być Skarb Państwa, z tej przyczyny, że nie jest on podmiotem samodzielnie prowadzącym działalność gospodarczą. Nigdy Skarb Państwa nie działa na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, już chociażby z tego powodu, że nie jest - ze względu na brak wyodrębnienia - jednostką organizacyjną.
Dodano, powołując się na treść art. 11 ust. 1, art. 11a, art. 4 pkt 9b1, art. 21 art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 14 ust. 3 u.g.n. oraz art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.), w związku z art. 2 ust. 1 i art. 92 ust. 1-3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), że miasto na prawach powiatu jest gminą, której ustawodawca dodatkowo przypisał wykonywanie zadań powiatu. W konsekwencji organ jednostki samorządu terytorialnego (prezydent miasta) działa jako organ tej jednostki a zatem wszelkie podejmowane przez niego działania są w istocie działaniami podejmowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego. Jednocześnie Prezydent, nabywając nieruchomości, na rzecz Skarbu Państwa działa jako reprezentant Skarbu Państwa. Zatem, w ocenie organu, prezydent - jako reprezentant Skarbu Państwa - może podejmować wobec majątku Skarbu Państwa tylko ściśle sprecyzowane działania. Czynności te mają przede wszystkim charakter publicznoprawny, a przy tym administracyjny. Jeżeli nawet prezydent zmierza do zbycia (nabycia), czy też wydzierżawienia, wynajęcia, albo użyczenia określonych nieruchomości, to czynności te - co do zasady - wymagają zgody właściwego wojewody. Tym samym, nie są to autonomiczne decyzje prezydenta, które mogłyby przesądzać o jego uprawnieniach zbliżonych do właścicielskich. Treść przywołanych wyżej przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, kto reprezentuje Skarb Państwa w związku z czynnościami dotyczącymi obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność tego podmiotu, nie rozstrzyga jednak o tym, kto jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu wykonywania tych czynności. O tym bowiem przesądzają przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
Dalej organ, powołując treść art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT przypomniał, że są one odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE.L. Nr 347). Dodał, iż w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. Zatem organy władzy publicznej są, co do zasady podatnikami podatku VAT w zakresie czynności wykonywanych przez te podmioty w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży nieruchomości, zamiany, wynajmu, dzierżawy.
Podkreślił jednocześnie, że podatnikiem podatku VAT nie może być prezydent, przede wszystkim z tego względu, że nie jest on podmiotem samodzielnie prowadzącym działalność gospodarczą. Prezydent nie działa bowiem na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, chociażby z tego powodu, że nie jest - ze względu na brak wyodrębnienia - jednostką organizacyjną. Tym samym, w przypadku wykonywania czynności z zakresu zadań zleconych nałożonych na starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) ustawą o gospodarce nieruchomościami w stosunku do nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych, to miasto na prawach powiatu posiada status podatnika podatku VAT. Wynika to bowiem z faktu, że Skarb Państwa - jako osoba prawna niemająca własnych organów - opisane działania zleca jako zadanie z zakresu administracji rządowej prezydentowi miasta. Taka procedura ustanowiona została w powołanym art. 11 ust. 1 u.g.n. przez dosłowne wskazanie podmiotu reprezentującego Skarb Państwa przy realizacji zadań w zakresie gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa. Wobec tego Skarb Państwa reprezentowany przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) w związku z gospodarowaniem własnością Skarbu Państwa, nie wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT, bowiem obowiązki wynikające z czynności cywilnoprawnej spoczywają na podmiocie ustawowo zobowiązanym do realizacji tego zadania - gospodarowania nieruchomościami - tj. na prezydencie miasta na prawach powiatu.
Uwzględniając zapisy ustawy o samorządzie gminnym i samorządzie powiatowym oraz ustawy o podatku VAT, w ocenie organu rolę podatnika, w związku z gospodarowaniem nieruchomościami będącymi własnością Skarbu Państwa, zdaniem organu, pełni w rozpatrywanej sprawie Miasto (gmina).
W odniesieniu do kwestii uznania umowy zamiany nieruchomości pomiędzy Miastem a Skarbem Państwa za dostawę towarów organ, powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 2 pkt 6 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 45, art. 46 § 1, art. 158, art. 603 i 604 Kodeksu cywilnego, stwierdził, iż co do zasady - opodatkowaniu podlegają czynności odpłatne, przy czym nie wynika z nich, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową - zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszaną -zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność. Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Przy czym zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.
Zatem w ocenie organu, zamianę nieruchomości w świetle ustawy o VAT traktuje się jako odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Zatem umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o VAT ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa na inną stronę, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona uzyskuje de facto, możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeśli nie wiązało się to z przeniesieniem własności w sensie cywilistycznym, wskazując na uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Znajduje to wyraz w formule "jak właściciel", co w ocenie organu, implikuje możliwość uznania za dostawę towarów również owego faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą bez względu na to, czy w rzeczywistości w ślad za tym doszło do przeniesienia prawa własności.
Wobec tego nie można uznać, że miasto (jako podatnik VAT), władając na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, określonymi dobrami należącymi do Skarbu Państwa, może nimi swobodnie dysponować tak jak właściciel. W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta działa w dwojakiej roli. Z jednej strony przekazuje nieruchomości należące do Miasta na rzecz Skarbu Państwa, z drugiej natomiast reprezentuje ten Skarb Państwa. Tym samym zaistniała sytuacja, kiedy podmiotem będącym właścicielem nieruchomości, które stają się przedmiotem zamiany, i podmiotem przejmującym te nieruchomości, jest ten sam podatnik podatku VAT. Jednakże dokonując dostawy nieruchomości należącej do gminnego zasobu, wnioskodawca występuje w roli właściciela nieruchomości - Miasta, z kolei dokonując - w zamian za tę nieruchomość - dostawy (zamiany) nieruchomości z zasobów Skarbu Państwa reprezentuje Skarb Państwa. A zatem własność nieruchomości zostanie przeniesiona na tego samego podatnika, ale co istotne na inny podmiot.
Zatem w sytuacji zamiany nieruchomości dochodzi do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw spełniających definicję zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy. Przy czym odpłatność za nieruchomość w obu tych przypadkach stanowi inna nieruchomość. W okolicznościach niniejszej sprawy dochodzi do przesunięcia majątku pomiędzy podmiotami mającymi odrębną osobowość prawną, tj. Miastem i Skarbem Państwa. W związku z powyższym Miasto nie będzie mogło już dysponować przedmiotowym towarem jak właściciel. Wynika to m. in. z powołanego wyżej art. 23 ust. 1 pkt 7 u.g.n. Natomiast prawo własności nieruchomości zostanie przeniesione z Miasta na Skarb Państwa oraz ze Skarbu Państwa na Miasto. Zmieni się zatem właściciel przedmiotowych nieruchomości. Zmiana właściciela nieruchomości spowoduje zaś, że Miasto nie będzie mogła już dysponować przedmiotowym towarem jak właściciel. To samo dotyczy najmu i użyczenia nieruchomości na czas nieokreślony lub też na czas dłuższy niż 3 lata (art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy).
W konsekwencji w sytuacji zamiany nieruchomości należących do Miasta oraz należących do Skarbu Państwa dochodzi do dwóch odrębnych odpłatnych dostaw spełniających definicję zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.
W skardze na powyższą interpretację, złożonej po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Miasto Ł. wniósł o jej uchylenie, podtrzymując stanowisko wyrażone we wniosku.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:
- art. 5 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez uznanie, iż zamiana nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a Miastem Ł. stanowi opodatkowaną podatkiem VAT dostawę towarów;
- art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez utożsamienie skutków podatkowych ze skutkami cywilnoprawnymi umowy zamiany nieruchomości, pomimo braku ekonomicznych następstw takiej czynności prawnej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona interpretacja indywidualna nie narusza prawa.
Z treści skargi wynika, że wnioskodawca wyraża pogląd, iż, aby uznać czynność zamiany za opodatkowaną podatkiem VAT musi dojść do "rozporządzenia towarem jak właściciel". Innymi słowy musi nastąpić przeniesienie władztwa ekonomicznego nieruchomości, gdyż przy dostawie towaru, w rozumieniu ustawy o VAT decydujące znaczenie ma przede wszystkim ekonomiczny, a nie prawny aspekt transakcji, w ramach której podatnik VAT przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarem jak właściciel.
Zdaniem wnioskodawcy przy zamianie nieruchomości, o której mowa we wniosku warunek wyzbycia się przedmiotu dostawy przez podatnika VAT nie zostanie ziszczony, gdyż stanowiące przedmiot zamiany nieruchomości były przed dokonaniem tej cywilnoprawnej czynności zamiany we władaniu podatnika VAT dokonującego transakcji i po jej dokonaniu pozostaną we władaniu podatnika VAT to znaczy Miasta Łódź na prawach powiatu.
Nie dojdzie zatem do rozporządzenia rzeczą jak właściciel, skoro władztwo nad nieruchomościami będącymi przedmiotem zamiany nadal pozostanie przy tym samym podatniku podatku VAT.
Innymi słowy zamiana nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa a wnioskodawcą doprowadzi do zmiany stosunków własnościowych w aspekcie prawa cywilnego, ale na gruncie prawa podatkowego taka transakcja nie może być uznana za dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 punkt 1 ustawy o VAT, albowiem nie dojdzie do ,,rozporządzenia towarem jak właściciel."
Sąd I instancji podziela pogląd wnioskodawcy co do tego, że dla dokonania czynności opodatkowanej konieczne jest przejście prawa do dysponowania towarem jak właściciel w jego sensie ekonomicznym, a nie prawnym. Nie podziela jednak poglądu, że w rozpoznawanej sprawie nie dojdzie do przejścia tego prawa w sensie ekonomicznym.
Zdaniem WSA w Łodzi przeniesienie prawa własności prowadzi do przeniesienia prawa do dysponowania rzeczą w sensie ekonomicznym, gdyż prawo to wchodzi w zakres prawa własności, którego treść określa art. 140 Kc.
Na mocy art. 33 Kc osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.
Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, gmina posiada osobowość prawną.
Poza sporem pozostaje, że przedstawiona jako zdarzenie przyszłe umowa zamiany nieruchomości jest czynnością odpłatną. Odpłatnością za nieruchomość przy umowie zamiany jest inna nieruchomość. Do zamiany nieruchomości dochodzi w drodze umowy cywilnoprawnej, zawartej między dwiema osobami prawnymi, a jej skutkiem będzie przejście prawa ich własności na drugą stronę umowy.
Zdaniem sądu określenie "rozporządzać rzeczą jak właściciel" oznacza uprawnienie do dysponowania rzeczą w zakresie analogicznym, jak właścicielskie.
Uprawnienia właściciela do rzeczy określa art. 140 Kc, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Natomiast z art. 23 ust. 1 u.g.n., cytowanego w zaskarżonej interpretacji wynika, że w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa określone uprawnienia ustawa przyznaje staroście (prezydentowi miasta na prawach powiatu, a nie jednostce samorządu terytorialnego, którą reprezentuje) i są one ściśle zdefiniowane i ograniczone, a możliwość dokonania pewnych czynności prawnych uzależniona jest od zgody wojewody.
Przenosząc powyższe wywody dotyczące cytowanych przepisów na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że po dokonaniu czynności zamiany wnioskodawca wykonywać będzie w stosunku do każdej z zamienionych nieruchomości uprawnienia nie te same, ani nawet takie same jak przed zamianą, lecz inne, a ściślej o innej treści. Nadto co do nieruchomości gminnych czynności prawnych w stosunku do nich dokonuje prezydent miasta jako organ wykonawczy gminy działający w jej imieniu i na jej rzecz, zaś w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodaruje starosta (a zatem nie gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, tylko jej organ) będą one wykonywane przez starostę w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Wreszcie kompetencje prezydenta w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa są ściśle określone ustawowo i nie w pełnym zakresie pokrywają się z uprawnieniami właścicielskimi, gdyż np. nabycie lub zbycie nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa, podobnie jak jej wynajęcie lub wydzierżawienie na czas dłuższy niż 3 lata lub na czas nieokreślony wymaga zgody wojewody (art. 23 ust.1 punkt 7 i 7a u.g.n.).
Z powyższych względów nieuprawnione jest twierdzenie wnioskodawcy, że wraz z zawarciem umowy zamiany nie nastąpi przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel.
Oznacza to, że na skutek planowanej zamiany nieruchomości ziszczą się przesłanki art. 5 ust.1 ustawy o VAT opodatkowującego tym podatkiem odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Dlatego też nietrafny jest zarzut naruszenia art. 5 ust.1 punkt 1, w związku z art. 7 ust.1 ustawy o VAT.
Warto w tym miejscu zauważyć, że zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 12 października 2015r., sygn. akt I FPS 1/15. Wprawdzie uchwała, ta wobec nieco odmiennej materii (przeniesienie przez miasto na prawach powiatu własności nieruchomości z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie) nie wiąże w rozpoznawanej sprawie jednak argumenty, które przywiodły poszerzony skład NSA do tezy cytowanej uchwały stanowią dla sądu I instancji cenną wskazówkę interpretacyjną, co do zasady zbieżną z powyższymi wywodami.
Podnieść ponadto należy, że nie może być uznane za wystarczające dla uwzględnienia skargi powołanie się w jej treści na stanowisko orzecznicze wyrażone w wyrokach przywołanych w skardze sądów administracyjnych.
Sąd I instancji stwierdza bowiem, że w zakresie zagadnienia będącego przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie, istnieje rozbieżność w orzecznictwie. Wyrazem tej rozbieżności jest np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2015r., sygn. akt III SA/Gl 1030/15, niekorzystny dla wnioskodawcy i w całości akceptowany przez sąd I instancji rozpoznający przedmiotową sprawę.
Zauważyć przy tym należy, że organ w zaskarżonej interpretacji przedstawił swoje stanowisko i przekonująco je uzasadnił wobec czego nie można stawiać mu zarzutu nieuwzględnienia orzeczeń zawartych w skardze, gdyż wskazał z jakich przyczyn nie zgadza się z nimi.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło