II SA/Kr 1192/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-15
Skład orzekający: Iwona Niżnik – Dobosz, Mariusz Kotulski, Aldona Gąsecka - Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien rozważyć zastosowanie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. zakazanie użytkowania obiektu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, mimo prawidłowego ustalenia stanu technicznego budynku i nałożenia obowiązku wykonania robót naprawczych, naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 KPA) poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia i poszerzenia materiału dowodowego pod kątem zastosowania art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zakazu użytkowania obiektu do czasu usunięcia nieprawidłowości. Sąd uchylił decyzję organu II instancji, aby umożliwić organom rozstrzygnięcie tej kwestii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku przy ul. B. w Krakowie wykonanie robót budowlanych w związku z jego złym stanem technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu użytkowników. Organy nadzoru budowlanego (PINB i WINB) utrzymały w mocy decyzję PINB nakazującą wykonanie prac. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak powołania biegłych oraz niezastosowanie art. 68 Prawa budowlanego (obowiązek opróżnienia budynku) i art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego (zakaz użytkowania).Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Aldona Gąsecka - Duda Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. L. i J. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 lipca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania koniecznych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M. L. i J. B. solidarnie kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, decyzją z dnia 14.07.2015 r., Nr [...], znak: [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1, art. 10 § 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 tekst jednolity z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] z dnia 26 marca 2015r. oraz odwołania M. L. i J. B., działających przez pełnomocnika adwokata Ł. F., z dnia 25 marca 2015r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] z dnia 11 marca 2015 r. Nr [...] znak: [...] którą w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego nakazano cyt.:
- Gminie [...] reprezentowanej przez Prezydenta Miasta K. z siedzibą przy PI. . ¾ w K. - jako znanemu z miejsca pobytu współwłaścicielowi budynku przy ul. B. w K.
- P. M. L. zam. ul. G., [...] C. - jako znanemu z miejsca pobytu współwłaścicielowi budynku przy ul. B. w K.
- P. J. B., zam. [...] K.- jako znanemu z miejsca pobytu współwłaścicielowi budynku przy ul. B. w K.
Wykonanie pod nadzorem osoby uprawnionej w specjalności konstrukcyjno - budowlanej w budynku przy ul. B. w K. następujących koniecznych robót usuwających stan zagrożenia życia lub zdrowia użytkowników lokali mieszkalnych zgodnie z zaleceniami zawartymi w pkt 6 "ekspertyzy konstrukcyjnej z zaleceniami naprawczymi kamienicy przy ul. B. w K. " – opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. L. S. w grudniu 2006 r. poprzez:
1. Wykonanie pełnej wymiany pokrycia dachowego wraz z uszkodzonym deskowaniem i uszkodzonymi elementami więźby dachowej (z zachowaniem istniejącego kształtu i spadku i wysokości dachu), wzmocnienie belek tramowych wraz z wykonaniem impregnacji odnowionej więźby dachowej preparatem przeciwgrzybowym i p. poż. nad całością budynku
2. wykonanie wymiany wszystkich obróbek blacharskich wraz z orynnowaniem i rurami spustowymi
3. Wykonanie robót naprawczych i zabezpieczających wszystkich uszkodzonych stropów nad użytkowanymi lokalami mieszkalnymi
4. Wykonanie odgrzybienia wszystkich zalanych i przemokniętych stropów oraz ścian w obrębie użytkowanych lokali mieszkalnych
5. Wymienienie uszkodzonych deskowań podestów galerii komunikacyjnych w obrębie dojść do użytkowanych lokali mieszkalnych wraz z oczyszczeniem ich wsporników stalowych zabezpieczeniem antykorozyjnym np. przez miniowanie
6. Uporządkowanie, udrożnienie i uszczelnienie istniejących przewodów kominowych dla zamieszkałych lokali w zakresie przewodów dymowych dla celów grzewczych oraz przewodów wentylacyjnych pomieszczeń kuchennych i łazienek
7. Przemurowanie kominów ponad dachem zgodnie z [...] oraz wykonanie ław kominiarskich
8. Wykonanie naprawy instalacji elektrycznej w użytkowanych lokalach mieszkalnych i na klatce schodowej w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania wraz z odłączeniem instalacji elektrycznej we wszystkich pomieszczeniach nieużytkowanych budynku
Ustala się termin wykonania nakazanych robót do dnia 31.12.2015 r. (...) "
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Jak wynika z akt sprawy, sprawa dotyczy nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K.. Z akt sprawy wynika, że w/w obiekt budowlany zlokalizowany jest na działce nr [...] obr. [...] w K.. Zgodnie z treścią księgi wieczystej Nr [...] obejmującej w/w nieruchomość, przedmiotowy budynek stanowi współwłasność Gminy [...], M. L. oraz [...] osób fizycznych pochodzenia żydowskiego, nieznanych z miejsca pobytu (k. [...] akt WINB). Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. Wydział [...] Rodzinny sygn. akt [...] z dnia 18 lutego 2004 r. ustanowiony został w osobie Pani E. F. kurator dla [...] z w/w nieobecnych osób cyt. "celem ochrony praw majątkowych dotyczących nieruchomości położonej w K. przy ul. B. objętej księgą wieczystą nr [...]" (k. [...] akt PINB). Ponadto na mocy umowy kupna - sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 4 lipca 2014r. Repertorium A numer [...] jednym ze współwłaścicieli w/w nieruchomości został także J. B., zam. [...] K. [...] (vide: akt notarialny k. [...]-[...] akt WINB). Przebieg postępowania przed organem I instancji był następujący:
W dniu 29 października 2014 r. na dziennik podawczy PINB w K. Powiat [...] wpłynęło pismo z dnia 22 października 2014 r., w którym J. W. działając jako pełnomocnik M. L. wniosła o cyt.: "I. wszczęcie postępowania w przedmiocie oceny stanu technicznego oraz możliwości użytkowania lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym w K. przy ul. B.(...) II. przeprowadzenie oględzin części budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. B., w których znajdują się w/w lokale mieszkalne; III. orzeczenie w odniesieniu do w/w lokali mieszkalnych zakazu ich użytkowania, w trybie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego bądź obowiązku opróżnienia w/w lokali mieszkalnych w trybie art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego " (k. [...] akt PINB).
Zawiadomieniem z dnia 17 listopada 2014 r., organ I instancji poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K. ". Następnie, w dniu 26 listopada 2014 r., PINB dołączył do akt prowadzonego przez siebie postępowania kserokopie wybranych dokumentów dotyczących w/w obiektu budowlanego, zgromadzonych przez organ I instancji w ramach wcześniejszych postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawie przedmiotowego budynku (k. [...] akt PINB).
Organ I instancji wyjaśnił, że stan techniczny budynku przy ul. B. w K. pogarsza się sukcesywnie od 2007r., o czym świadczą przeprowadzane przez przedstawicieli PINB czynności kontrolne w terenie, przeprowadzane jeszcze podczas egzekucji ww. decyzji nakazowej PINB nr [...] z dn. 12.02.2007 r. znak: [...]) z dn. 17.05.2010r., 18.05.2010r, 28.07.2010r., 05.09.2010r., 22.02.2011 r. oraz dostarczone przez lokatorów jak również wykonane na zlecenie PINB ekspertyzy i opinie techniczne osób uprawnionych. Pierwszą ekspertyzą wskazującą na katastrofalny stan niniejszej kamienicy była "Ekspertyza konstrukcyjna z zaleceniami naprawczymi" autorstwa mgr inż. L. S. z grudnia 2006 r. Również kolejna ekspertyza z grudnia 2013 r. wykonana na zlecenie tut. organu nadzoru budowlanego pn.: "Ekspertyza techniczna w zakresie branży konstrukcyjnej dot. stanu technicznego stropów istniejącego budynku frontowego zabudowy posesji przy ul. B. w K." autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W. B., potwierdza katastrofalny stan pokrycia, więźby dachowej i stropów budynku. Autor ekspertyzy wskazuje, iż przyczyną tego stanu jest długotrwały napływ i działanie wody opadowej z nieszczelnego pokrycia dachowego oraz zaniedbań w zakresie drożności rynien i rur spustowych. Jak dalej wskazuje, potwierdziły stan taki oględziny przestrzeni poddasza budynku, które z konstrukcyjnego punktu widzenia znajduje się w stanie awaryjnym.
Do organu I instancji wpłynęły również opinie techniczne wykonywane na zlecenie lokatorów poszczególnych mieszkań przedmiotowego budynku przez osobę uprawnioną w specjalności konstrukcyjno-budowlanej mgr inż. P. K., dotyczące mieszkań o numerze: [...],[...],[...],[...]. Autor opracowań stwierdza, iż mieszkania te nie spełniają podstawowych wymagań i nie nadają się do dalszego zamieszkania. Ponadto przebywanie w ww. mieszkaniach ze względu na ich zagrzybienie, brak wentylacji oraz sprawnych przewodów dymowych zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców a lokatorzy winni zostać natychmiast wykwaterowani do lokalu zastępczego a kamienica przeznaczona dla kapitalnego remontu. Autor opinii zwraca uwagę na zawilgocenie, zagrzybienie i zapleśnienie lokali oraz dużą ilość pustostanów w obiekcie, co generuje konieczność ciągłego ogrzewania lokali mieszkalnych, a co z kolei jest niemożliwe ze względu na niesprawne przewody kominowe, piece grzewcze, instalacje elektryczne oraz brak wentylacji.
W dniu 22.12.2014 r. do akt postępowania złożone zostały również przez administratorkę budynku B. dokumenty związane z okresowymi kontrolami obiektu, w tym protokół z okresowego rocznego przeglądu stanu sprawności technicznej kamienicy położonej w K. przy ul. B.z dnia 10.07.2014 r. autorstwa mgr inż. P. K. (P. K.). Autor protokołu przeglądu technicznego budynku ocenił stan techniczny poszczególnych elementów budynku, w tym fundamenty i piwnice, ściany konstrukcyjne, gzymsy i obramowania otworów okiennych, klatki schodowe, stropy części wspólnych, balkony na elewacji frontowej, galerie drewniane od strony podwórka - jako złe. Natomiast ocenił, iż w stanie awaryjnym znajduje się: pokrycie i konstrukcja dachu, rynny, rury spustowe i obróbki blacharskie, trzony kominowe, elewacje, tynki wewnętrzne i powłoki malarskie części wspólnych, stolarka okienna i drzwiowa. Jako zalecenie pokontrolne stwierdził, iż w trybie pilnym należy wykwaterować lokatorów i przystąpić do remontu kapitalnego obiektu. Ponadto jak wynika z ww. protokołu, zalecenia takie zawarte były również w poprzednim protokole kontrolnymi i nadal nie zostały wykonane. Znajdująca się w aktach sprawy informacja kominiarska z 18.12.2014 r. autorstwa mistrza kominiarskiego J. O. (J. O.) jednoznacznie wskazuje na brak możliwości wykonania w tym budynku jakichkolwiek usług kominiarskich, w tym czyszczenia przewodów kominowych bądź przeprowadzenia okresowej kontroli przewodów kominowych ze względu na katastrofalny stan dachu budynku. Wcześniejsze protokoły natomiast wskazywały na nieprawidłowe działanie pieców węglowych ze względu na słaby ciąg przewodów kominowych dymowych i zalecały zaprzestanie ich użytkowania. W aktach sprawy znajduje się również ekspertyza instalacji elektrycznej w budynku przy ul. B. [...] w K., z której wynika że instalacja elektryczna w budynku jest w złym stanie technicznym, jest uszkodzona, znajduje się w miejscach zamoknięć wodnych co stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Ponadto nie spełnia ona wymogów do ogrzewania mieszkań.
W dniu 17 grudnia 2014 r. uprawnieni inspektorzy organu I instancji przeprowadzili oględziny budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. B. w K. W protokole przedmiotowych oględzin zapisano m.in. cyt.: " budynek położony w zabudowie zwartej, miejskiej, dwupiętrowy z poddaszem, podpiwniczony, posiadający dwa wewnętrzne podwórka. Składa się z budynku frontowego, oficyny tylnej, dwóch bocznych oraz oficyny w kształcie litery C (...). Wg ustaleń budynek posiada [...] zamieszkałych lokali, reszta stanowi pustostany (...) Budynek posiada ściany murowane z cegły pełnej, stropy nad lokalami w większości drewniane (...) Stwierdza się, że budynek ten znajduje się w ogólnym złym stanie technicznym (...) Stan techniczny budynku pogarsza się sukcesywnie od 2007 r. Pokrycie dachowe jest bardzo zdegradowane i uszkodzone nad całością strychu. Uszkodzone deskowanie, krokwie, płatwie, tramy. Woda deszczowa przesącza się przez strop drewniany podstrychowy czyniąc degradację na poniższych kondygnacjach. Generalnie budynek posiada uszkodzone stropy drewniane zarysowane, zamoknięte i zawilgocone. Występuje w budynku duże zagrzybienie, w tym lokali mieszkalnych. Dużym problemem jest nieprawidłowy stan techniczny przewodów kominowych, mieszkania nie posiadają sprawnych wentylacji, przewody dymowe są uszkodzone i nieszczelne (...) Większość lokatorów używa ogrzewania poprzez piecyki elektryczne jednakże również uszkodzona instalacja elektryczna nie wytrzymuje obciążenia. Również ponad połacią dachu kominy uszkodzone (...)" (k. [...]-[...] akt PINB). Do w/w protokołu dołączone zostały szkice sytuacyjne, na których zaznaczono użytkowane lokale mieszkalne w przedmiotowym obiekcie (k. [...]-[...] akt PINB) oraz dokumentację fotograficzną wykonaną podczas oględzin (k. [...]-[...] akt PINB).
Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2015r. PINB w Krakowie Powiat [...] poinformował strony o przysługujących im prawach wynikających z treści art. 10 Kpa (k. [...] akt PINB).
W dniu 13 lutego 2015 r. organ I instancji przeprowadził dodatkowe czynności kontrolne w budynku mieszkalnym przy ul. B. w K. (k. [...]-[...] akt PINB), a następnie w dniu 11 marca 2015r. wydał skarżoną decyzję nr [...] znak: [...]
Odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, w ustawowo przewidzianym terminie wnieśli Gmina [...] oraz M. L. i J. B., działający pełnomocnika adwokata Ł. F.. Za pismem z dnia 1 kwietnia 2015r., organ I instancji przekazał MWINB w Krakowie, w trybie art.133 kpa w/w odwołania, wskazując, iż cyt. "w sprawie tej nie stwierdzono przesłanek do zastosowania art.132 kp.a. " .
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego dokonał ustaleń, w ramach których utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Organ odwoławczy po akcie powtórnego stosowania prawa w kontrolowanej sprawie ocenił, że - na podstawie prawidłowo zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego, w tym protokołu oględzin przedmiotowego budynku przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 17 grudnia 2014 r. (k. [...] akt PINB), a także dokumentów utrzymania w/w obiektu budowlanego (Protokół z okresowego rocznego przeglądu stanu sprawności technicznej kamienicy położonej w K. przy ul. B.", sporządzony w dniu 10 lipca 2014r. przez mgr inż. P. K. (k. [...]-[...] akt PINB); Ekspertyzy instalacji elektrycznej w budynku K. ul. B." sporządzonej przez J. B. (k. [...]-[...] akt PINB); opinii z wyników przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo-kominowych z dnia 7 października 2014r. (k. [...] akt PINB) oraz 2 grudnia 2014r. (k. [...] akt PINB), sporządzonych przez mistrza kominiarskiego Pana J. O.) oraz dołączonych do akt niniejszego postępowania opracowań oceniających stan techniczny w/w budynku ("Ekspertyza Konstrukcyjna z zaleceniami naprawczymi" sporządzona przez mgr inż. L. S. w grudniu 2005r. - k.80 akt PINB; "Ekspertyza techniczna w zakresie branży konstrukcyjnej dot. stanu technicznego stropów istniejącego budynku frontowego zabudowy posesji przy ul. B. w K. " sporządzona 27 grudnia 2013r. przez mgr inż. W. B. - k. [...] akt PINB) - PINB w K. Powiat [...] trafnie stwierdził, że budynek mieszkalny zlokalizowany przy ul. B. w K. znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, mogącym zagrażać życiu lub zdrowiu jego użytkowników. W związku z tym, prawidłowo w dniu 11 marca 2015 r. wydał skarżoną decyzję nr [...], nakazując w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, znanym z miejsca pobytu współwłaścicielom przedmiotowego budynku, wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2015r. określonych robót budowlanych likwidujących stwierdzone nieprawidłowości i cyt. "usuwających stan zagrożenia życia lub zdrowia użytkowników lokali mieszkalnych" znajdujących się w przedmiotowym obiekcie.
Po dokonaniu analizy art. 61, art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, organ odwoławczy wskazał , iż nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków o jakich stanowi w/w art. 66 Prawa budowlanego jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 w/w ustawy. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 w/w ustawy, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust 1 pkt 1-7 tego artykułu. Zatem przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela, czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy.
W związku z powyższym, odpowiadając na jeden z zarzutów zawartych w odwołaniu od skarżonej decyzji tutejszy organ wskazuje, że roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie (art. 66 Pb) nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 931/08 LEX nr 505403; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 431/13 (publikacja w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie CBOSA).
Organ II instancji nadmienia również należy, że decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 66 Prawa budowlanego, odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Przemawia za tym samo brzmienie jak i umiejscowienie w/w przepisów tj. zamieszczenie ich w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". Powyższą tezę potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 276/11 (opublikowany w CBOSA) cyt. "przepis art. 66 p.b. służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania". Ponadto, zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym wskazać także należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 listopada 2007r. sygn. akt IISA/Łd 762/07 LEX nr 463533; wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IVSA 1420/96 niepubl).
Wobec powyższego oraz po dokładnej analizie akt niniejszego postępowania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podziela stanowisko PINB w K. Powiat [...], iż przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu jego użytkowników i w związku z tym, mając na uwadze treść art. 66 Prawa budowlanego, organ I instancji zobligowany był do podjęcia stosownych działań, w tym wydania decyzji, likwidujących istniejące zagrożenie, poprzez usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego w/w obiektu budowlanego. Organ II instancji wskazuje bowiem ,iż w protokole oględzin przedmiotowego obiektu, dokonanej przez uprawnionych pracowników organu I instancji w dniu 17 grudnia 2014 r. zapisano m.in. cyt. "stwierdza się, że budynek ten znajduje się w ogólnym złym stanie technicznym (...) Stan techniczny budynku pogarsza się sukcesywnie od 2007 r. Pokrycie dachowe jest bardzo zdegradowane i uszkodzone nad całością strychu. Uszkodzone deskowanie, krokwie, płatwie, tramy. Woda deszczowa przesącza się przez strop drewniany podstrychowy czyniąc degradację na poniższych kondygnacjach. Generalnie budynek posiada uszkodzone stropy drewniane zarysowane, zamoknięte i zawilgocone. Występuje w budynku duże zagrzybienie, w tym lokali mieszkalnych. Dużym problemem jest nieprawidłowy stan techniczny przewodów kominowych, mieszkania nie posiadają sprawnych wentylacji, przewody dymowe są uszkodzone i nieszczelne (...) Większość lokatorów używa ogrzewania poprzez piecyki elektryczne jednakże również uszkodzona instalacja elektryczna nie wytrzymuje obciążenia. Również ponad połacią dachu kominy uszkodzone (...)" (k. [...]-[...] akt PINB). Do w/w protokołu dołączone zostały szkice sytuacyjne, na których zaznaczono użytkowane lokale mieszkalne w przedmiotowym obiekcie i opisano liczne nieprawidłowości występujące w przedmiotowych lokalach (k. [...]-[...] akt PINB). Ponadto podczas w/w oględzin sporządzona została dokumentacja fotograficzna, która również jednoznacznie potwierdza niewłaściwy stan techniczny kontrolowanego obiektu (k. [...]-[...] akt PINB).
Dodatkowo fakt występowania w/w nieprawidłowości stanu technicznego w przedmiotowym budynku, powiększających się wraz z upływem czasu, potwierdzają również zapisy zawarte w dołączonych do akt niniejszego postępowania ekspertyzach, opiniach technicznych czy też dokumentach związanych z utrzymaniem w/w obiektu:
1) "Konstrukcja dachu drewniana. Konstrukcja dachu w kilku miejscach została podparta i wzmocniona. Stwierdzono liczne ślady po przeciekach oraz zagrzybienie konstrukcji dachu i deskowania. Stan awaryjny (...) Pokrycie dachu z papy bitumicznej na deskowaniu pełnym. Zauważono liczne występujące: pęknięcia, pęcherze i odparzenia oraz ślady po doraźnych naprawach. Zawilgocone i zbutwiałe deskowanie. Stwierdzono także liczne przecieki i nieszczelności szczególnie przy trzonach kominowych i ścianach ogniowych. Stan awaryjny (...) Rynny, rury spustowe i obróbki blacharskie z blachy stalowej ocynkowanej. Stwierdzono zniszczone powłoki antykorozyjne oraz perforacje i nieszczelności rynien, rur spustowych oraz obróbek blacharskich dachu. Stwierdzono również brak obróbek blacharskich płyt balkonowych na elewacji frontowej i otworów rewizyjnych na rurach spustowych (...) Stwierdzono zawilgocenia, pęknięcia i ubytki konstrukcji murowanej oraz brak tynków i powłok malarskich na trzonach kominowych nad dachem budynku. Brak aktualnego protokołu z okresowego przeglądu stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i spalinowych. Stan awaryjny (...) Galerie drewniane od strony podwórka - Konstrukcja drewniana oparta na belkach stalowych. Stwierdzono uszkodzenia powłok malarskich i korozję biologiczną oraz zagrzybienie balustrad i podestów drewnianych. Zniszczone powłoki malarskie i rdza na wspornikach stalowych. Galeria nad parterem oficyny frontowej została podparta. Stan zły (...)" - Protokół z okresowego rocznego przeglądu stanu sprawności technicznej kamienicy położonej w K. przy ul. B., sporządzony w dniu 10 lipca 2014 r. przez mgr inż. P. K. (k. [...]-[...] akt PINB);
2) "Na strychu widoczne bardzo liczne miejsca przecieków i nieszczelności pokrycia. Ustawione naczynia zbierające wody opadowe i rozłożona folia częściowo zabezpieczająca stropy przed przemakaniem. Widoczne ślady zacieków i korozji biologicznej elementów więźby. Widoczne również miejscowo całkowite zniszczenie elementów więźby. Ponadto belki tramowe nie spełniają warunków stanów granicznych nośności i użytkowania. Więźba w stanie złym, deskowanie i pokrycie z papy w katastrofalnym (...) Budynek w stanie ogólnym złym, zagrażającym bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi. Należy niezwłocznie wykonać roboty zabezpieczające doraźnie konstrukcję obiektu po wykonaniu których możliwa będzie bezpieczna eksploatacja obiektu" - Ekspertyza konstrukcyjna z zaleceniami naprawczymi sporządzona przez mgr inż. L. S. w grudniu 2006 r. (k. [...] akt PINB);
3) "Instalacja elektryczna w mieszkaniach zasilanie jednofazowe 230V wykonana przewodem typu Adyt 2x1,5mm2. Zabezpieczenia instalacji bezpiecznikami topikowymi Bat umiejscowionymi na desce licznikowej. Na ścianach ślady zamoknięć wodnych co stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców (...) Instalacja elektryczna nie spełnia wymogów do ogrzewania. Ekspertyza instalacji elektrycznej w budynku K. ul. B. sporządzona przez Pana J. B. (k. [...]-[...] akt PINB);
Biorąc zatem pod uwagę, że przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, co udowodniono powyżej, zdaniem MWINB w Krakowie, organ I instancji miał uzasadnione podstawy do władczego działania w oparciu o przepisy wynikające z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, którego celem było nakazanie realizacji robót budowlanych wskazanych w sentencji skarżonej decyzji.
W tym miejscu tutejszy organ odpowiadając na kolejny z zarzutów Skarżących zawarty w odwołaniu, wskazuje iż roboty te swoim zakresem nie naruszają przepisu art. 66 ust.1 Prawa budowlanego. Nie mają one bowiem charakteru inwestycyjnego (nie nakazują wykonania nowej substancji budowlanej), a jedynie prowadzą do likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego powstałych na skutek zużycia technicznego przedmiotowego obiektu. Nakazane do wykonania prace nie prowadzą także do zmiany parametrów charakterystycznych w/w budynku takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, czy też wysokość, szerokość lub liczba kondygnacji. Prace te zdaniem organu odwoławczego mają natomiast jedynie charakter naprawczy (naprawa konstrukcji i pokrycia dachowego, istniejących kominów, istniejącej instalacji elektrycznej, W uszkodzonych elementów konstrukcji stropów), a w ich wyniku zlikwidowane zostanie zagrożenie związane z użytkowaniem przedmiotowego obiektu. W związku z powyższym MWINB w Krakowie uznaje zarzut Skarżących naruszenia przez organ I instancji przepisów art.66 ust.1 Prawa budowlanego za bezzasadny.
Tutejszy organ nie może również zgodzić się z zarzutem Skarżących wskazującym, iż PINB w K. Powiat [...] wydając skarżone rozstrzygnięcie nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego prowadzonej sprawy, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Zauważyć bowiem należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przed wydaniem przedmiotowej decyzji organ I instancji w dniu 17 grudnia 2014 r. przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. B. w K., podczas których szczegółowo opisał aktualny stan techniczny w/w obiektu budowlanego (vide: protokół z oględzin + szkice sytuacyjne + dokumentacja fotograficzna kontrolowanego obiektu k. [...]-[...] akt PINB). Dodatkowe, uzupełniające czynności kontrole w w/w zakresie PINB przeprowadził także w dniu 13 lutego 2015r. (vide: protokół + dokumentacja fotograficzna k. [...]-[...] akt PINB). Ponadto do akt sprawy pozyskany został aktualny protokół z okresowego rocznego przeglądu stanu sprawności technicznej w/w budynku, sporządzony w dniu 10 lipca 2014r. przez Pana mgr inż. P. K. (k. [...] -[...] akt PINB) oraz ekspertyza instalacji elektrycznej istniejącej w przedmiotowym obiekcie, autorstwa J. B. (k. [...]-[...] akt PINB). W w/w dokumentach (szczególnie protokole rocznej kontroli obiektu) niewątpliwie w sposób precyzyjny opisany został aktualny stan techniczny poszczególnych elementów w/w budynku (patrz pkt [...] protokołu k. [...] akt PINB) i wynikające z niego zagrożenia. Za bezpodstawne zatem uznać należy zarzuty, że PINB wydając skarżoną decyzję oparł się jedynie na zapisach sporządzonej w roku 2006 ekspertyzy autorstwa L. S. Na marginesie zauważyć należy, że z uwagi na brak podjęcia przez współwłaścicieli w/w budynku stosownych działań naprawczych (kompleksowego remontu obiektu) zapisy przedmiotowego opracowania z roku 2006 (w tym zalecenia do wykonania) w chwili obecnej w dużej części są nadal aktualne.
Odnośnie natomiast konieczności pozyskania przez organ I instancji przed wydaniem skarżonej decyzji ekspertyzy mykologicznej całego budynku przy ul. B. w K. (na co w odwołaniu wskazują także Skarżący), MWINB w Krakowie uznaje, że w/w zarzut jest bezzasadny. Z akt sprawy jednoznacznie wynika bowiem, że PINB kontrolując w/w budynek potwierdził wizualnie występowanie zagrzybienia w wielu jego miejscach, w tym także w użytkowanych w budynku lokalach mieszkalnych. Zdaniem organu II instancji, już samo stwierdzenie w/w faktu (bez względu na wielkość stężenia przedmiotowego zagrzybienia, co miałaby określać wskazywana przez Skarżących ekspertyza) stanowi zagrożenie jeśli nie dla życia to przynajmniej dla zdrowia użytkowników tego budynku. To z kolei zdaniem organu II instancji jest wystarczającą przesłanką do nakazania w ramach skarżonej decyzji osuszenia i odgrzybienia wszystkich zalanych i zawilgoconych miejsc występujących w obrębie przedmiotowego obiektu. Ponadto skarżona decyzja organu I instancji nie wyklucza wykonania przez zobowiązanych przedmiotowej oceny mikologicznej jeśli uznają, że przedmiotowe opracowanie będzie ich pomocne przy realizacji w/w nakazu skarżonej decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazuje także, że w sprawie zarówno PINB w Krakowie, jak i organ odwoławczy, w związku z zagrożeniem jakie niesie nieprawidłowy stan techniczny mieszkalnego położonego przy ul. B. w K. oraz jego niejasną sytuacją dotyczącą praw własności (bardzo czasochłonną do wyjaśnienia), skorzystały z prawa wynikającego z art. 10 § 2 Kpa i odstąpiły od ustalenia kompletnego, prawidłowego kręgu stron prowadzonego postępowania (wszystkich aktualnych właścicieli przedmiotowego budynku) oraz zapewnienia im możliwości czynnego udziału w każdym jego stadium. Taką możliwość organ I instancji zapewnił wszystkim znanym z miejsca pobytu współwłaścicielom w/w obiektu budowlanego oraz Pani E. F., która jak wskazano powyżej w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. Wydział [...] Rodzinny sygn. akt [...] z dnia 18 lutego 2014r. ustanowiona została kuratorem dla [...] spośród [...] nieobecnych (nieznanych z miejsca pobytu) współwłaścicieli przedmiotowego budynku (vide: zawiadomienie z dnia 19 stycznia 2015r. znak: [...]- k. [...] akt PINB). Adresatem skarżonej decyzji uczyniono więc wyłącznie znanych z miejsca pobytu współwłaścicieli w/w obiektu, co biorąc także pod uwagę kwestię skuteczności ewentualnej egzekucji nakazów zawartych w skarżonej decyzji (likwidujących istniejące zagrożenie) uznać należy za działanie zasadne. Jednocześnie zauważyć także należy, że nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na określony podmiot (w niniejszym przypadku znanych z miejsca pobytu współwłaścicieli obiektu) nie przesądza jeszcze o tym, kogo będą obciążały koszty związane z wykonaniem nakazanych robót budowlanych (vide: wyrok NSA z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt II OSK 637/05 publikacja w CBOSA). Nie mniej jednak przy istniejącym zagrożeniu, które w niniejszym przypadku nie budzi żadnych wątpliwości (wynikające np. z użytkowania niesprawnych przewodów kominowych, czy też instalacji elektrycznej lub znajdującej się w stanie przedawaryjnym drewnianej konstrukcji dachu budynku) najistotniejsze jest efektywne działanie organu. Przejawia się ono m.in. w nałożeniu obowiązku na ten podmiot, czy podmioty, które najskuteczniej mogą wykonać nałożony obowiązek, w tym wypadku na znanego z miejsca pobytu i adresu M. L., J. B. oraz Gminę [...] (współwłaścicieli budynku przy ul. B. w K.). Prawidłowo także organ I instancji pominął wśród adresatów obowiązków skarżonej decyzji w/w E. F.. Zauważyć bowiem należy, że w postępowaniu administracyjnym ustanowiony kurator dla osób nieobecnych uprawniony jest jedynie do podejmowania czynności procesowych w imieniu i ze skutkami dla nieobecnego. Nie może zatem być zobowiązanym do wykonania konkretnych czynności wynikających z prawa materialnego (robót budowlanych nakazanych w skarżonej decyzji).
W związku z powyższym, MWINB w Krakowie stoi na stanowisku, że opisane powyżej działanie organów nadzoru budowlanego uznać należy za zgodne z prawem. Natomiast brak w aktach organu I instancji stosownej adnotacji urzędowej, o której mowa w art.10 § 3 Kpa (w związku z zastosowaniem przepisu art.10 § 2 Kpa) uznać należy za uchybienie, nie mające jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto mając na względzie powyższe, tutejszy organ za bezzasadny uznaje zarzut Gminy [...] zawarty w odwołaniu, dotyczący braku ustalenia przez organ I instancji pełnego kręgu stron niniejszego postępowania (wszystkich współwłaścicieli budynku położonego przy ul. B. w K.), a także zarzut, że cyt. "możliwość nałożenia obowiązku na właściciela/współwłaścicieli istnieje tylko w przypadku, gdy stan własności jest jednoznaczny, co w przedmiotowej sprawie nie zachodzi" ( vide: odwołanie strona [...] k. [...] akt WINB)
Odnośnie terminu nakazanych do wykonania prac budowlanych MWINB w Krakowie wskazuje, że określony w skarżonej decyzji termin cyt. "do dnia 31.12.2015 r." zdaniem organu jest z punktu widzenia technicznego realny i wystarczający dla realizacji nakazanych robót budowlanych, szczególnie mając na uwadze, że roboty objęte nakazem wynikającym z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ponadto mając na uwadze zagrożenie jakie w chwili obecnej niesie aktualny stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. B. w K., organy nadzoru budowlanego zobligowane do skutecznego i szybkiego działania mającego na celu likwidację przedmiotowego zagrożenia, nie mogą wydłużać terminu wykonania nałożonych skarżoną decyzją obowiązków, wyłącznie z powodu trudności jakie współwłaściciele w/w obiektu mają z uzyskaniem lokali zastępczych dla jego aktualnych użytkowników. Kwestia przyznania bowiem lokali zastępczych dla aktualnych lokatorów zamieszkujących w w/w budynku, co zdaniem organu II, podobnie jak organu I instancji, nie jest warunkiem koniecznym do wykonania robót budowlanych nakazanych w skarżonej decyzji, nie leży we właściwościach organów nadzoru budowlanego i nie może dla nich stanowić przeszkody przy wypełnianiu obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez Skarżących w odwołaniach, organ II instancji wskazuje, że uzasadnienie jego decyzji stanowi odpowiedź na podniesione zarzuty.
W związku z powyższym, MWINB w K. stwierdza, iż w niniejszej sprawie organ I instancji miał uzasadnione podstawy do wydania w dniu 11 marca 2015r. skarżonej decyzji nr [...] i dlatego tutejszy organ na mocy przepisu art. 138 § 1pkt 1 Kpa utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z dnia 20 sierpnia 2015 r. na powyższą decyzję wnieśli M. L. oraz J. B..
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
a to: art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: a) nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności dowodowych w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a to wobec:
niepowołania biegłego z zakresu mykologii dla ustalenia stanu zawilgocenia i zagrzybienia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. B. w K. oraz niepowołania biegłego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej dla ustalenia aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K. oraz zakresu robót, które muszą być wykonane w celu usunięcia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia mieszkańców tego budynku,
czego konsekwencją było
b) poczynienie błędnych i niepełnych ustaleń faktycznych polegające na:
nieprawidłowym określeniu aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K. oraz
nieprawidłowym określeniu zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia osób użytkujących lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy ul. B.;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a to:
1) art. 66 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414, dalej: "Prawo budowlane") - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
czego konsekwencją było nałożenie na właścicieli nieruchomości przy ul. B. w K. obowiązku wykonania robót nie mieszczących się w zakresie zastosowania w/w przepisów oraz określenie zbyt krótkiego terminu wykonania robót, których obowiązek wykonania został nałożony na właścicieli nieruchomości przy ul. B. w K.;
3) art. 68 Prawa budowlanego - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której budynek przy ul. B. w K. grozi w części zawaleniem, czego konsekwencją było niewydanie orzeczenia o obowiązku opróżnienia tego budynku,
3) art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego - wobec jego niezastosowanie w sytuacji, w której dla usunięcia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia osób użytkujących lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy ul. B. w K. konieczne jest zakazanie użytkowania tego budynku, czego konsekwencją było zaniechanie wydania decyzji zakazującej użytkowania tego budynku.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wnoszą o: uchylenie na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Krakowie, w celu ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, albo o zobowiązanie organu do wydania, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a, w określonym terminie decyzji prawidłowo określającej: (i) stan budynku przy ul. B., (ii) zakres robót do wykonania w celu usunięcia stanu zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku oraz (iii) termin ich wykonania, a także orzekającej o nakazie opróżnienia użytkowanych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. B. ew. o zakazie użytkowania tego budynku. Skarżący wnoszą także o przyznanie im. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.
Organ wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty znajdują aprobatę w świetle powszechnie obowiązującego prawa.
Podstawą prawną wydania kontrolowanych decyzji przez organ I i II instancji - jest art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 tekst jednolity z późn. zm., dalej w skrócie Prawo budowane). Zgodnie z art. 61 Prawa budowalnego "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska".
Z kolei, w myśl art. 66 Prawa budowlanego " 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie".
Natomiast przywoływany przez skarżących art. 68 Prawa budowlanego podnosi, że "W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:
1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;
2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;
3) zarządzić:
a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,
b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania".
W kontrolowanej sprawie bezsprzeczne jest, że przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. W przekonaniu Sądu, MWINB w Krakowie a także organ I instancji miały uzasadnione podstawy do władczego działania w oparciu o przepisy wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, którego celem było administracyjne nakazanie realizacji robót budowlanych wskazanych w sentencji skarżonej decyzji.
W kontrolowanej sprawie, zdaniem WSA w Krakowie, zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo ustaliły, w ramach poprawnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.
Sąd w całości podziela argumentację organu I i II instancji opartą na prawidłowo i kompleksowo zgromadzonym materiale dowodowym, w zakresie stwierdzenia w sprawie przesłanek, o których stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego uzasadniających sformułowanie zawartych w kwestionowanych decyzjach nakazów administracyjnych.
Za zasadnością wykorzystania wskazanych norm, w realiach kontrolowanej sprawy, przemawia zdaniem Sądu, zebrany dla jej potrzeb różnorodny i wszechstronny materiał dowodowy, zaktualizowany oględzinami i sporządzonymi podczas nich protokołami kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną odzwierciedlającą stan budynku m.in. w taki sposób, że można zweryfikować treść administracyjnych nakazów z oglądem i stanem budynku wynikającym z przywołanego materiału dowodowego, w tym fotograficznego. W ocenie Sądu, z treści zgromadzonego dla potrzeb wydania kontrolowanych decyzji materiału dowodowego wynika konieczność przeprowadzenia robót budowlanych jednoznacznie wskazanych w sentencji skarżonych decyzji. Z materiału tego nie wynika, na dzień wydania kontrolowanej decyzji, powinność skorzystania przez organy z postanowień art. 68 Prawa budowlanego.
Sąd nie podziela zarzutu skarżących podnoszącego naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. dotyczącego nieprzeprowadzenia przez właściwe organy administracyjne wszystkich niezbędnych czynności dowodowych w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a to konkretnie: niepowołania biegłego z zakresu mykologii dla ustalenia stanu zawilgocenia i zagrzybienia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. B. w K. oraz niepowołania biegłego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej dla ustalenia aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K. oraz zakresu robót, które muszą być wykonane w celu usunięcia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia mieszkańców tego budynku.
W sprawie nie występuje zatem podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność poczynienia błędnych i niepełnych ustaleń faktycznych polegających na nieprawidłowym określeniu aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K. oraz nieprawidłowym określeniu zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia osób użytkujących lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy ul. B..
Stan ten został określony prawidłowo i adekwatnie dla potrzeb prawidłowego wykorzystania wskazanych w decyzji podstaw prawnych z Prawa budowlanego, gdyż celem robót prowadzonych na gruncie wskazanych przepisów nie jest co do zasady działalność inwestycyjna nakazująca wykonanie nowej substancji budowlanej, a jedynie realizacja celu, który prowadzi do likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego powstałych na skutek zużycia technicznego przedmiotowego obiektu. Nakazane do wykonania prace nie prowadzą także do zmiany parametrów charakterystycznych w/w budynku takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, czy też wysokość, szerokość lub liczba kondygnacji. Prace te, zdaniem Sądu mają charakter naprawczy, gdyż obejmują naprawę konstrukcji i pokrycia dachowego, istniejących kominów, istniejącej instalacji elektrycznej, uszkodzonych elementów konstrukcji stropów, a w ich wyniku zlikwidowane zostanie zagrożenie związane z użytkowaniem przedmiotowego obiektu. W związku z powyższym, Sąd uznaje zarzut Skarżących naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego za bezzasadny.
Na marginesie Sąd zauważa, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2015-01-08, sygn. akt VIII SA/Wa 720/14, LEX nr 1677160, którego stanowisko podziela w odniesieniu do zakresu zastosowania przepisu art. 66 p.b., że "Przepis art. 66 p.b. ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego czy roboty w nim wykonywane wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę".
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i treści kontrolowanych decyzji, w pierwszej kolejności PINB dołączył do akt prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego kserokopie wybranych dokumentów dotyczących przedmiotowego obiektu budowlanego, zgromadzonych przez ten organ I instancji w ramach wcześniejszych postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawie przedmiotowego budynku (k. [...]-[...] akt PINB).
Jednak w celu weryfikacji i aktualizacji materiału dowodowego, w dniu 17 grudnia 2014 r. uprawnieni inspektorzy organu I instancji przeprowadzili oględziny budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. W protokole przedmiotowych oględzin zapisano m.in. cyt.: " budynek położony w zabudowie zwartej, miejskiej, dwupiętrowy z poddaszem, podpiwniczony, posiadający dwa wewnętrzne podwórka. Składa się z budynku frontowego, oficyny tylnej, dwóch bocznych oraz oficyny w kształcie litery C (...). Wg ustaleń budynek posiada 16 zamieszkałych lokali, reszta stanowi pustostany (...) Budynek posiada ściany murowane z cegły pełnej, stropy nad lokalami w większości drewniane (...) Stwierdza się, że budynek ten znajduje się w ogólnym złym stanie technicznym (...) Stan techniczny budynku pogarsza się sukcesywnie od 2007 r. Pokrycie dachowe jest bardzo zdegradowane i uszkodzone nad całością strychu. Uszkodzone deskowanie, krokwie, płatwie, tramy. Woda deszczowa przesącza się przez strop drewniany podstrychowy czyniąc degradację na poniższych kondygnacjach. Generalnie budynek posiada uszkodzone stropy drewniane zarysowane, zamoknięte i zawilgocone. Występuje w budynku duże zagrzybienie, w tym lokali mieszkalnych. Dużym problemem jest nieprawidłowy stan techniczny przewodów kominowych, mieszkania nie posiadają sprawnych wentylacji, przewody dymowe są uszkodzone i nieszczelne (...) Większość lokatorów używa ogrzewania poprzez piecyki elektryczne jednakże również uszkodzona instalacja elektryczna nie wytrzymuje obciążenia. Również ponad połacią dachu kominy uszkodzone (...)" (k. [...]-[...] akt PINB).
Co należy podkreślić, do w/w protokołu dołączone zostały szkice sytuacyjne, na których zaznaczono użytkowane lokale mieszkalne w przedmiotowym obiekcie (k. [...]-[...] akt PINB) oraz dokumentację fotograficzną wykonaną podczas oględzin (k. [...]-[...] akt PINB).
Z protokołu tego, zdaniem Sądu, nie wynikają wnioski uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 68 Prawa budowlanego, natomiast opisany stan faktyczny przystaje do podstaw prawnych powołanych w kontrolowanych decyzjach. Z w/w opisu nie wynika, że w przedmiotowym budynku znajdują się części budynku przeznaczone na pobyt ludzi będące w użytkowaniu, bezpośrednio grożące zawaleniem. Z akt sprawy wynika potrzeba przeprowadzenia generalnego remontu w przedmiotowym budynku, ten jednak znajduje się poza zakresem regulacji art. 66 Prawa budowlanego i wiąże się potencjalnie z wolą współwłaścicieli jego przeprowadzenia. Sąd zarazem zwraca uwagę, że kontrolowana decyzja przewiduje wykonanie robót naprawczych i zabezpieczających wszystkie uszkodzone stropy nad użytkowanymi lokalami mieszkalnymi. Zgłaszane przez skarżących wnioski dowodowe są nakierowane na potrzeby generalnego remontu, czyli szerszego zakresu prac niż wynika on z treści art. 66 Prawa budowlanego. Zarazem zawarty w aktach materiał dowodowy jest wystarczający na dzień wydania kontrolowanej decyzji dla zastosowania w sprawie art. 66 Prawa budowlanego i wyeliminowania potrzeby stosowania art. 68 Prawa budowlanego, chyba, że w sprawie zaistnieją nowe okoliczności.
Stanowisko Sądu, jak wyżej opiera się także, na przedłożonych w dniu 22 grudnia 2014 r. przez J. W. do akt kontrolowanego postępowania dokumentach związanych z utrzymaniem budynku mieszkalnego przy ul. B. w K., również odpowiednio aktualizujących i uzupełniających wcześniejsze drobiazgowo opisane w uzasadnieniach decyzji i zaakceptowane, podzielone przez Sąd ustalenia organów administracyjnych dotyczące stanu technicznego przedmiotowego budynku, a to:
- "Protokole z okresowego rocznego przeglądu stanu sprawności technicznej kamienicy położonej w K. przy ul. B.", sporządzonym w dniu 10 lipca 2014 r. przez mg r inż. P. K. (P. K.) (k. [...]-[...] akt PINB)
- "Ekspertyzie instalacji elektrycznej w budynku K. ul. B." sporządzonej przez J. B. (J. B.) (k. [...]-[...] akt PINB)
- opiniach z wyników przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo-kominowych z dnia 7 października 2014r. (k. [...] akt PINB) oraz 2 grudnia 2014r. (k. [...] akt PINB), sporządzonych przez mistrza kominiarskiego Jó. O. (J. O.).
Sąd w tym miejscu bierze także pod uwagę materiał dowodowy dopuszczony do akt sprawy na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, uznając dodatkowo, że ma zastosowanie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd nie podziela zarzutu Skarżących wskazujących, iż PINB w Krakowie Powiat [...] wydając skarżone rozstrzygnięcie nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego prowadzonej sprawy, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa w zakresie ustaleń dla potrzeb art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przed wydaniem kontrolowanej decyzji organ I instancji w dniu 17 grudnia 2014 r. przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. B. w K., podczas których szczegółowo opisał aktualny stan techniczny w/w obiektu budowlanego. Stanowi o tym treść protokołu z oględzin wraz ze szkicami sytuacyjnymi a także dokumentacją fotograficzną kontrolowanego obiektu (k. [...] -[...] akt PINB). W w/w dokumentach, a szczególnie w protokole rocznej kontroli obiektu, w sposób w miarę precyzyjny opisany został aktualny stan techniczny poszczególnych elementów w/w budynku (patrz pkt 5 protokołu k. [...] akt PINB) i wynikające z niego zagrożenia.
Za powyższym stanowiskiem Sądu przemawiają także dodatkowe, uzupełniające czynności kontrole w w/w zakresie przeprowadzone przez PINB w dniu 13 lutego 2015 r. z których został sporządzony protokół wraz z dokumentacją fotograficzną ( k. [...]-[...] akt PINB). Zgromadzony i zaktualizowany materiał dowodowy uzasadnia brak powołania biegłego z zakresu mykologii dla ustalenia stanu zawilgocenia i zagrzybienia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. B. w K. a także tłumaczy w odpowiednim zakresie zbędność powołania biegłego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej dla ustalenia aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. B. w K.. Zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest uzależnione od wymogu przedstawienia stosownej ekspertyzy.
Sąd w odniesieniu do tych okoliczności podziela stanowisko organów administracyjnych a przy tym zauważa, że nic nie stoi na przeszkodzie aby dokumentacja taka została sporządzona przez współwłaścicieli przedmiotowego budynku, jeżeli będą widzieć taka potrzebę. Za bezpodstawne zatem Sąd uznaje zarzuty, że PINB wydając skarżoną decyzję oparł się jedynie na zapisach sporządzonej w roku 2006 ekspertyzy autorstwa L. S.. Ze względu na brak podjęcia przez współwłaścicieli przedmiotowego budynku stosownych działań naprawczych, kompleksowego remontu obiektu, zapisy przedmiotowego opracowania z roku 2006, w tym zalecenia do wykonania, w chwili obecnej są do odpowiedniego wykorzystania dla potrzeb kontrolowanej decyzji. Zarazem przeprowadzone kontrole potwierdziły ich aktualność i zdatność do wykorzystania w treści kontrolowanej decyzji. W konsekwencji powyższych ustaleń nawiązujących do treści materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w kontrolowanej sprawie nie wystąpiło - zdaniem Sądu - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to konkretnie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Nałożony na właścicieli nieruchomości przy ul. B. w K. obowiązek wykonania robót mieści się w zakresie zastosowania w/w przepisów a określenie krótkiego terminu wykonania robót, których obowiązek wykonania został nałożony na właścicieli nieruchomości przy ul. B. w K. było uzasadnione stanem faktycznym sprawy. Sąd podziela pogląd przyjęty w orzecznictwie sądowo – administracyjnym, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, iż ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości(vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 listopada 2007r. sygn. akt IISA/Łd 762/07 LEX nr 463533; wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IVSA 1420/96 niepubl).
Jednak pomimo stwierdzenia tych powyższych okoliczności, w przekonaniu Sądu, właściwe organy nie dokonały wszechstronnego i rzetelnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i potrzeby ewentualnego uzupełnienia tego materiału pod kątem, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których stanowi art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, w tym także z ustaleniem, czy w sprawie nie mamy ewentualnie do czynienia także z użytkowaniem obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Tym samym organy dokonały naruszenia 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w sposób mający bardzo istotne znaczenie dla kontrolowanej sprawy przez: pominięcie analizy dokonanych ustaleń stanu faktycznego i ewentualne ich poszerzenie włącznie z dodatkowym, nowym materiałem dowodowym wynikającym z norm K.p.a. - pod kątem zastosowania w sprawie treści art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu, zarówno wynikający z akt sprawy stan techniczny budynku, a nadto zakres nakazanych robót i ich charakter, w tym roboty związane ze stropami, z tynkami i odgrzybianiem lokali mieszkalnych, stanem instalacji elektrycznej, a także wentylacji wskazują na zasadność rozważenia, czy w sprawie, w związku ze stanem technicznym przedmiotowego budynku, a także w konsekwencji z nakazanymi robotami, - właściwy organ nie powinien zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Jak stanowi art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, w decyzji, o której mowa w jego ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Zadanie to jest o tyle względnie ułatwione, że przedmiotowy budynek jest zamieszkały jedynie w części, w związku z tym organ II instancji powinien skupić się na tym w sposób zindywidualizowany i skonkretyzowany, czy stan techniczny przedmiotowego budynku a nadto powinność przeprowadzenia nakazanych robot nie uzasadnia skorzystanie z art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd nie podziela stanowiska organu II instancji, że mając na uwadze zagrożenie jakie w chwili obecnej niesie aktualny stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. B. w K .l, organy nadzoru budowlanego zobligowane do skutecznego i szybkiego działania mającego na celu likwidację przedmiotowego zagrożenia, nie mogą w związku z tym wydłużać terminu wykonania nałożonych skarżoną decyzją obowiązków, wyłącznie z powodu trudności jakie współwłaściciele przedmiotowego obiektu mają z uzyskaniem lokali zastępczych dla jego aktualnych użytkowników. Normy prawa administracyjnego mają charakter bezwzględnie wiążący, zatem trudności faktyczne wynikające z ich stosowania nie uwalniają organów administracyjnych od rozważania zasadności zastosowania w sprawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z uwagi na okoliczności faktyczne i zarazem specyfikę kontrolowanej sprawy wymagającej działania w rozsądnym czasie, Sąd uchylił jedynie decyzję organu II instancji, aby jego ustalenia przyczyniły się do szybszego rozstrzygnięcia w czasie kwestii, o której stanowi art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego.
Mając na względzie wszystkie powyżej przedstawione prawne i faktyczne okoliczności kontrolowanej sprawy Sad działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Jak w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło