II OZ 1341/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2122/15 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Stowarzyszenie O. (dalej zwane "Stowarzyszeniem") wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej "K." wraz z infrastrukturą techniczną w gminie K. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazując, iż wykonanie tej decyzji powodować będzie powstanie niemożliwych do odwrócenia skutków związanych z realizacją inwestycji w postaci budowy farmy wiatrowej "K.", a tym samym prowadzić będzie do wyrządzenia znacznej szkody w zakresie zdrowia osób znajdujących się w zakresie oddziaływania inwestycji oraz w zakresie ochrony środowiska. Zdaniem Stowarzyszenia rozstrzygnięcie wydane w zakresie skargi będzie miało wpływ na decyzję organu I instancji, co uzasadniania wniosek o jej wstrzymanie. Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że wniosek dotyczy decyzji wydanej w granicach tej samej sprawy, zatem spełnia warunki zawarte w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu z dnia 21 października 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu stwierdził, że nie można mówić o tożsamości podmiotowej zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia i decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] stycznia 2015 r., która dotyczy innego podmiotu. Brak jest również tożsamości przedmiotowej, gdyż przedmiotem postępowania przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] w przypadku decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. było określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, zaś przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia jest legitymacja Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Inna jest zatem podstawa prawna obu rozstrzygnięć. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie i wstrzymanie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu zażalenia powołując się na treść art. 134 P.p.s.a. wskazało, że niniejsza sprawa dotyczy również oceny decyzji Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Podniosło, że zgodnie "z treścią art. 107 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a. decyzja również dotyczy oznaczenia strony lub stron postępowania. Natomiast w ocenie Stowarzyszenia wadliwie dokonano tego oznaczenia poprzez nieuwzględnienie Stowarzyszenia, jako strony postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przenosząc powyższe uwagi o ogólnym charakterze na grunt rozpatrywanej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Art. 135 P.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym dyspozycją art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte są zarówno akty wydane w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 Sędziów w uchwale z 27.6.2000 r., FPS 12/99 (ONSA 2001/1/7). Stwierdził w niej, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowanie należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Takie rozumienie omawianego pojęcia znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (postanowienie NSA z 12.6.2012 r., II FZ 441/12 Lex 1170772; 16.9.2014 r., II OZ 930/14 Lex 1530886; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 201 r., s. 433 i n.). W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji określającej środowiskowego uwarunkowania dla przedsięwzięcia, w której zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Zatem wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy orzeczenia w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej, które nie jest przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji. Wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednak ze względu na odrębność zakresu przedmiotowego nie można uznać, że tworzą tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Tym samym Stowarzyszenie ochroną tymczasową próbowało objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Wszczęta skargą do WSA w Warszawie sprawa sądowoadministracyjna w zakresie przedmiotowym dotyczy stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. Tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym niedopuszczalności odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, mającego inną podstawę prawną rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.