I OZ 392/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, które nie zawiera uzasadnienia wskazującego podstawę prawną ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i sposobu obliczenia zasądzonych kosztów, narusza art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania, które nie zawiera uzasadnienia wskazującego podstawę prawną ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ani sposobu obliczenia zasądzonych kosztów, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 PPSA. Brak wymaganego uzasadnienia uniemożliwia ocenę prawidłowości rozliczenia kosztów i może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz M.K. i A.K. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 697 zł. Skarżący wnieśli zażalenie, zarzucając błędne ustalenie tej kwoty i domagając się zwrotu wyższego wpisu stosunkowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa argumentował, że sprawa dotyczy nieruchomości i powinien być pobrany niższy wpis stały. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i sprawę w tym zakresie przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 maja 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. i A.K. na postanowienie w zakresie kosztów zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1157/15 w sprawie ze skargi M.K. i A.K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku i sprawę w tym zakresie przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Postanowieniem zawartym w punkcie drugim wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1157/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz M.K. i A.K. od solidarnie kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w związku z uchyleniem decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M.K. i A.K. zarzucając Sądowi naruszenie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 216 i art. 231 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. 221 poz. 2193), a także § 18 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461, dalej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie) poprzez błędne ustalenie kwoty 697 zł, zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania, podczas gdy prawidłowe rozliczenie kosztów postępowania powinno obejmować zwrot uiszczonego przez skarżących wpisu stosunkowego w wysokości 3 598 zł oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 7 217 zł.
W odpowiedzi na zażalenie Minister Infrastruktury i Budownictwa podniósł, że przedmiotowej sprawy nie można uznać za sprawę, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Zdaniem organu w niniejszej sprawie należało pobrać wpis stały na podstawie § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie wysokości wpisu), tj. sprawę należało uznać za sprawę z zakresu nieruchomości. W konsekwencji zwrot kosztów postępowania powinien objąć wpis w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika wynoszące 480 zł oraz opłatę kancelaryjną od pełnomocnictwa – 17 zł. Zatem Sąd pierwszej instancji zasądził zgodną z przepisami kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez pełnomocnika zalicza się jego wynagrodzenie, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Koszty sądowe obejmują zaś opłaty sądowe, czyli wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W niniejszej sprawie prawidłowo został pobrany wpis stosunkowy, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wysokości wpisu, w wysokości 3 598 zł. Przedmiotem skargi była bowiem wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Zatem wpis został pobrany jak w przypadku spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna ( por. np. postanowienia NSA z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt I OZ 488/15 i z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1763/15). Odmienne stanowisko prezentowane w orzeczeniach wskazanych w odpowiedzi na zażalenie, jako odbiegające od dominującej linii orzeczniczej w tym zakresie, nie zasługuje na aprobatę. W sprawach tych wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powinna zostać ustalona stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie.
W przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, czy w zaskarżonym postanowieniu koszty zostały zasądzone w sposób prawidłowy, ponieważ uzasadnienie tego rozstrzygnięcia zawiera jedynie wskazanie, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie wskazał zaś ani przepisu stanowiącego podstawę ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ani nie wyjaśnił w jaki sposób obliczona została wysokość zasądzonych kosztów, nie odniósł się także do kwestii wpisu uiszczonego w wysokości 3 598 zł. i wysokości wynagrodzenia adwokackiego. Brak wymaganego przepisami uzasadnienia uniemożliwia dokonanie jego oceny oraz stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło