I SA/Wr 1562/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-08
Skład orzekający: Marta Semiczek, Maria Tkacz-Rutkowska, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z wymianą zużytego jonitu, stanowiącego komponent instalacji przemysłowej, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w momencie ich poniesienia (zaksięgowania), czy też sukcesywnie poprzez odpisy amortyzacyjne, zgodnie z przepisami o rachunkowości?Ratio decidendi
Wydatki związane z wymianą komponentów instalacji przemysłowej (jonitu) powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia (zaksięgowania), a nie w oparciu o zasady rachunkowości dotyczące amortyzacji. Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa bilansowego, a przepisy podatkowe nie odsyłają w tym zakresie do ustawy o rachunkowości, co oznacza, że moment rozpoznania kosztu podatkowego nie jest uzależniony od jego ujęcia w księgach rachunkowych dla celów bilansowych.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych, pytając o moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wymianę zużytego jonitu, który jest komponentem instalacji przemysłowej. Spółka uważała, że wydatek ten powinien być zaliczony jednorazowo do kosztów w momencie jego poniesienia (zaksięgowania). Organ interpretacyjny uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatek ten powinien być rozliczany sukcesywnie poprzez odpisy amortyzacyjne, zgodnie z przepisami o rachunkowości. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marta Semiczek, Sędziowie: Sędzia WSA - Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz - sprawozdawca, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy - Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi: A S.A. z siedzibą w L. na interpretacje indywidualną Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację ; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej spółki A S.A. w L. kwotę 457,00 (słownie : czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A S.A. z siedzibą w L. jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
W dniu 28 stycznia 2015 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
Z przedstawionego we wniosku o interpretację stanu sprawy wynikało, że A S.A. z siedzibą w L. (zwana dalej: wnioskodawcą, Spółką) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje dwie instalacje przemysłowe do produkcji renu. Elementem każdej z tych instalacji są tzw. kolumny jonitowe, służące do "odfiltrowania" Renu z przemysłowych ścieków hutniczych. Wypełnieniem kolumn, biorącym zasadniczy udział w procesie jest tzw. jonit (będący komponentem instalacji). Przeciętny czas użytkowania jonitu to kilka lat, po tym czasie zużywa się (tracąc właściwości) i należy go wymienić na nowy, podczas gdy czas użytkowania samej kolumny i samej instalacji jest znacznie dłuższy. Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości dla potrzeb sprawozdawczości finansowej Spółka stosuje Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR). Zgodnie z tymi regulacjami Spółka zobowiązana jest do ujawnienia w środkach trwałych części składowych - komponentów, tzn. istotnych elementów środków trwałych, które zużywają się w innych okresach niż sam środek trwały, a które mogą być traktowane jako odrębne obiekty inwentarzowe i amortyzowane wg indywidualnie określonych stawek. Tym samym, zgodnie z MSR, amortyzacja bilansowa komponentów jest dokonywana odrębnie od amortyzacji środka trwałego, od ich wartości wyodrębnionej z wartości całego środka trwałego, wg stawek amortyzacyjnych odzwierciedlających ich przewidywany okres użytkowania.
W związku z powyższym opisem Spółka zadała pytanie: czy w przypadku, kiedy zużyty jonit zostanie wymieniony na nowy, o takiej samej funkcjonalności, mamy do czynienia z remontem, z jednoczesnym prawem do odniesienia go jednorazowo w koszty podatkowe w momencie zaksięgowania faktury dokumentującej zakup (mimo iż na gruncie MSR po ujęciu w księgach w momencie zakupu – będzie on odnoszony w ciężar kosztów bilansowych w postaci odpisów amortyzacyjnych ustalonych w oparciu o jego szacowany czas użytkowania)?
Spółka wyraziła pogląd, że opisane powyżej koszty – tj. dotyczące wymiany komponentów – powinny być zaliczane do podatkowych kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, rozumianego jako dzień zaksięgowania ich w księgach podatkowych.
W interpretacji indywidualnej z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. - działający w imieniu Ministra Finansów – uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W wydanej interpretacji organ wskazał, że wydatki związane z wymianą komponentów (zużytego jonitu), w oparciu o uregulowania wynikające z rachunkowości, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich ujęcia w księgach rachunkowych zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 4e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm. dalej: u.p.d.o.p.). Organ podkreślił, że z przepisu tego jednoznacznie wynika, że nie chodzi tu o jakiekolwiek ujęcie danego wydatku w księgach rachunkowych, tylko o ujęcie tego wydatku jako kosztu na koncie kosztowym. Tym samym, wydatki związane z wymianą komponentów (zużytego jonitu) należy traktować jako wydatki remontowe. Ponieważ jednak dla potrzeb księgowych wydatki te będą odnoszone w koszty przez odpisy amortyzacyjne, to powinny one – zgodnie z art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p.- być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów dla celów podatkowych w tym samym czasie.
Ze stanowiskiem przyjętym w indywidualnej interpretacji Spółka nie zgodziła się i po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła skargę do sądu administracyjnego.
W skardze na powyższą decyzję spółka - podtrzymując stanowisko wyrażone we wniosku oraz wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. - poprzez bezzasadne uznanie, że dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu – to dzień uznania go za koszt z punktu widzenia przepisów o rachunkowości;
- art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz.749 ze zm. – zwanej dalej: OP) – przez nieodniesienie się w wydanej interpretacji do argumentacji zawartej w powołanych we wniosku orzeczeniach i interpretacjach indywidualnych.
W uzasadnieniu wskazała, że wbrew temu, co twierdzi organ, literalna wykładnia art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. prowadzi do wniosku, że właściwym momentem rozpoznania kosztu pośredniego (czyli dniem jego poniesienia na gruncie ustawy podatkowej CIT), będzie dzień jego zaksięgowania (rozumiany jako dzień ujęcia go w urządzeniach księgowych) a nie dzień odniesienia go w ciężar kosztów bilansowych. Skarżąca podkreśliła, że świadczy o tym wprost brzmienie tego przepisu, który mówi o "dniu, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych" a nie o dniu ujęcia jako koszt, czy też dniu, w którym obciąży on wynik bilansowy spółki. Zatem dzień poniesienia kosztu w rozumieniu art. 15 ust. 4e, to dzień jego zaksięgowania, a nie moment ujęcia go na księgowym koncie kosztowym. Skarżąca podkreśliła, że stanowisko organu prowadzi do naruszenia zasady równości podatkowej, bowiem uzależnianie momentu rozpoznania kosztów dla celów podatkowych od stosowanych przez danego podatnika przepisów dotyczących rachunkowości i rozliczania według tych przepisów kosztów podatkowych prowadziłoby do bezprawnego różnicowania sytuacji podatkowej podatników, w odniesieniu do momentu rozpoznania kosztów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę działający w imieniu Ministra Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z zakupem jonitu – komponentu do indukcji w kolumnie jonitowej służącej do odfiltrowania Renu z przemysłowych ścieków hutniczych. Jest przy tym niesporne, że wydatki te stanowią pośrednie koszty uzyskania przychodów. W ocenie skarżącej, wydatki te powinny zostać zaliczone do kosztów jednorazowo, w roku ich poniesienia, natomiast zdaniem organu, podlegają zaliczeniu sukcesywnie, zgodnie z odpisami amortyzacyjnymi dla celów bilansowych.
Na wstępie podkreślić należy, że ustawodawca w przepisach będących przedmiotem interpretacji, tj. art. 15 ust. 4e, jak i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p nie zawarł delegacji do przepisów o rachunkowości. Zatem nie można było podzielić stanowiska organu podatkowego, że przepisy podatkowe odsyłają podatników do przepisów ustawy o rachunkowości. Również zawarcie w tekście interpretowanej normy prawnej zwrotu "dzień, na który ujęto koszt w księgach podatkowych (zaksięgowano) na podstawie...", który ustawodawca zaczerpnął z ustawy o rachunkowości, nie mógł w ocenie składu orzekającego w sprawie stanowić podstawy do uznania, że przepisy podatkowe odsyłają do zastosowania przepisów prawa bilansowego.
Sąd nie podziela również stanowiska organu interpretacyjnego w zakresie rozumienia użytego w art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. sformułowania "dzień poniesienia kosztu" , bowiem z przepisu tego nie wynika, że momentem poniesienia kosztu jest dzień ujęcia go w księgach jako kosztu, tj. dzień uznania za taki koszt z punktu widzenia przepisów ustawy o rachunkowości. Na wniosek taki nie może naprowadzać również treść art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p.
Faktyczna data dokonania zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego wydatku i wpływać na moment zaliczenia go - jako kosztu - w rozumieniu art. 15 ust.4e) u.p.d.o.p. Nie jest ona bowiem datą ujęcia kosztu a jedynie datą technicznego wprowadzenia informacji do systemu. Przyjęcie stanowiska organu byłoby równoznaczne z aprobatą twierdzenia, że o jednym z najistotniejszych elementów konstrukcyjnych podatku dochodowego decydowałby akt prawny, który nie mieści się w systemie prawa podatkowego.
Prawidłowa wykładnia przepisów art. 15 ust. 4d) w związku z ust. 4e) u.p.d.o.p. prowadzi do wniosku, że moment uznania wydatku za koszt podatkowy nie jest uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym nie ulegało wątpliwości, że wydatek na wymianę zużytego jonitu stanowi koszt podatkowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Należy go jednak zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, o których stanowi art. 15 ust. 4d) u.p.d.o.p. Z uwagi właśnie na to, że spór dotyczył tu kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, niezbędne było ustalenie, czy wypełniały one znamiona kosztów rozliczanych jednorazowo w dacie ich poniesienia, czy też kosztów rozliczanych poprzez odpisy amortyzacyjne, jakie Spółka dokona zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości dla celów bilansowych.
W ocenie Sądu, odnosząc się do przedmiotowej sprawy na wstępie wyjaśnić trzeba, że w momencie wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. ustawy o rachunkowości nastąpiło rozgraniczenie prawa bilansowego od prawa podatkowego. Wyraźne rozdzielenie prawa bilansowego od prawa podatkowego widoczne jest w orzecznictwie sądowym. W wyroku NSA z dnia 17 czerwca 1991 r., sygn. akt III SA 245/91 wyrażono pogląd aktualny także w rozstrzyganej sprawie, że funkcją ksiąg jest rejestrowanie operacji gospodarczych i odpowiadających im operacji finansowych, zaś zapisy dokonywane w księgach nie mogą tworzyć ani też modyfikować materialnego prawa podatkowego. Z kolei w wyroku z dnia 8 czerwca 1994 r., sygn. akt III SA 1571/93, NSA zawarł tezę, że przepisy w zakresie rachunkowości określają jedynie sposób prowadzenia ksiąg i jako takie nie mogą rozstrzygać o tym, co jest, a co nie jest kosztem uzyskania przychodów. W tym miejscu można także przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lutego 1994 r., sygn. akt U 2/90, w którym zawarto stanowisko, że przepisy z zakresu rachunkowości, służą ustaleniu wysokości dochodu (straty) podatkowego, nie mają zaś charakteru podatkotwórczego. Podkreślić przy tym należy, że zasada współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów przewidziana w ustawie o rachunkowości, nie ma potwierdzenia w przepisach podatkowych.
Zasada autonomii prawa podatkowego nie przekreśla możliwości skorzystania przez ustawodawcę z odesłania do korzystania w ramach tego prawa do instytucji czy też zasad unormowanych w innych gałęziach prawa, odesłanie takie musi być jednak wyraźnie wskazane i niedopuszczalne jest przyjmowanie w tym zkresie jakiegokolwiek domniemania. W związku z powyższym, mając na uwadze wcześniejsze rozważania, jak i to, że ustawodawca w przepisach będących przedmiotem interpretacji, tj. art. 15 ust. 4 e, jak i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. takiej delegacji nie zawarł, nie można było podzielić stanowiska organu interpretacyjnego, co do możliwości wywodzenia skutków podatkowych z przepisów ustawy o rachunkowości. Również zawarcie w tekście interpretowanej normy prawnej (art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p.) zwrotu "dzień, na który ujęto koszt w księgach podatkowych (zaksięgowano) na podstawie...", który to ustawodawca zaczerpnął z ustawy o rachunkowości, w świetle tych rozważań, nie mógł w ocenie składu orzekającego w sprawie stanowić podstawy do uznania, że przepisy podatkowe odsyłają do zastosowania w sprawie przepisów prawa bilansowego.
W sprawie nie było sporne, że koszt zakupu jonitu, służącego do indukcji w kolumnie jonitowej, służącej do odfiltrowania Renu z przemysłowych ścieków hutniczych, stanowi pośredni koszt uzyskania przychodu. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącane w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią one koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Z kolei w myśl art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów (z zastrzeżeniem ust. 4a) i 4f)-4h)), uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.
Za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych należy przyjąć stanowisko, że ustawodawca definiując w art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. pojęcie poniesienia kosztu, odwołał się do pewnych pojęć, znanych przepisom o rachunkowości i niezdefiniowanych w ustawie podatkowej (jak np. rezerwy czy bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów). W odniesieniu do tych wyrażeń niezbędne jest odwołanie się przy ich wykładni do przepisów ustawy o rachunkowości. Nie ma natomiast podstaw, aby dokonywać takiego zabiegu w stosunku do pojęcia kosztu jako kosztu ujętego w księgach rachunkowych. Wniosku takiego nie uzasadnia użycie tego pojęcia w zwrocie "dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury". Zagadnienia związane z powstaniem obowiązku podatkowego, wysokością podatku oraz rygorami zaliczenia do kosztu uzyskania przychodu są regulowane wyłącznie w ustawach podatkowych, w tym w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.). Dlatego też, aby ustawa o rachunkowości wywierała skutki podatkowe muszą istnieć przepisy zawierające wyraźne odesłanie do jej treści a takiego odesłania nie ma w analizowanych przepisach u.p.d.o.p.
Pogląd jakoby w świetle art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. koszt należało rozpoznać w oparciu o uregulowania wynikające z ustawy o rachunkowości nie wynika z unormowania ukształtowanego przepisem art. 15 ust. 4d tej ustawy. Okoliczność, że w ostatnim z wymienionych przepisów posłużono się zwrotem "(...) uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (...)", a nie określeniem "(...) uważa się dzień, na który ujęto jako koszt w księgach rachunkowych (...)" potwierdza zasadność stanowiska skarżącej Spółki. Należy zatem uznać, że faktyczna data dokonania zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego wydatku i wpływać na moment zaliczenia go jako kosztu w rozumieniu art. 15 ust. 4e) u.p.d.o.p. Nie jest ona bowiem datą ujęcia kosztu, a jedynie datą technicznego wprowadzenia informacji do systemu (por. wyroki NSA: z dnia 2 grudnia 2014 r. II FSK 188/13 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., II FSK 1091/10, publ. LEX nr 1084591 i z dnia 20 lipca 2011 r., II FSK 414/10, publ. LEX nr 898356; z dnia 9 maja 2014 r. II FSK 1410/12; z dnia 20 maja 2014 II FSK 1443/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2014 r. II FSK 1112/12).
O dacie poniesienia kosztu podatkowego nie mogą bez wyraźnego odesłania w ustawie podatkowej decydować przepisy prawa bilansowego (por. między innymi: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 188/13). Wprawdzie podatnicy mają - zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. - obowiązek prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a prowadzone na podstawie ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe są zarazem księgami podatkowymi w rozumieniu art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej (OP), to jednak według jednolitych, utrwalonych poglądów orzecznictwa, o uznaniu danego przysporzenia czy wydatku za przychód, dochód, czy koszt podatkowy decydują wyłącznie przepisy prawa podatkowego (por. wyroki NSA z dnia 19 marca 2010 r., II FSK 1731/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz II FSK 414/10).
Rozwiązania dotyczące stosowania innych przepisów niż podatkowe przewidział legislator podatkowy wprost m.in. w art. 9b ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. w zakresie ustalania różnic kursowych, czy w art. 4a pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. formułujące definicje legalne inwestycji i składników majątkowych poprzez stosowne odesłania do ustawy o rachunkowości. Tylko zatem z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy przepisy o rachunkowości mogą awansować do rangi przepisów prawa podatkowego, o których stanowi art. 3 pkt 2 OP. W tym kontekście należy zauważyć, że w art. 15 ust. 4e (in fine) u.p.d.o.p. wymieniono jedynie koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, które nie mogą pomimo ich ujęcia w księgach rachunkowych zostać zarachowane jako koszt uzyskania przychodu w dniu ich zaksięgowania. Należy zauważyć, że przepis art. 15 u.p.d.o.p odnosi się jako całość do kosztów uzyskania przychodów. Również art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. odnosi się do zdefiniowania pojęcia poniesienia kosztu w znaczeniu ustawy podatkowej. Używając słowa "koszt" w tym przepisie ustawodawca winien nim zatem oznaczać ten sam desygnat, czyli koszt w znaczeniu ustawy podatkowej (tak § 10 Zasad techniki prawodawczej, załącznik do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej; Dz. U. Nr 100, poz. 908). Ponadto należy zauważyć, że zamieszczając w nawiasie po słowach "ujęto koszt w księgach rachunkowych" słowo "zaksięgowano" ustawodawca definiuje pojęcie ujęcia w księgach rachunkowych. Poprzez zamieszczenie słowa w nawiasie zgodnie z regułami interpunkcji wyjaśnia się (uzupełnia) tekst główny poprzez użycie alternatywnego sformułowania (synonimu) wyrażenia wyrażonego wcześniej (Słownik ortograficzny PWN publ. http://so.pwn.pl).
Ustawa o rachunkowości nie posługuje się pojęciem księgowania. W potocznym rozumieniu księgować znaczy wpisać wydatki lub wpływy do księgi rachunkowej (Słownik języka polskiego Wydaw. Naukowego PWN, dostępny http://sjp.pwn.pl). Za dzień poniesienia kosztu należy zatem uznać dzień wpisania do ksiąg rachunkowych wydatku na podstawie otrzymanej faktury lub innego dowodu w przypadku braku faktury. Skoro w księgach rachunkowych winny być wpisane chronologicznie wszystkie zdarzenia, które nastąpiły w okresie sprawozdawczym (art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości) to dzień wpisania faktury (a także dzień wpisania wydatku na innej podstawie, np. przelewu, dowodu wpłaty) jest dniem poniesienia kosztu. Faktyczna data dokonania zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego wydatku i wpływać na moment zaliczenia go jako kosztu w rozumieniu art. 15 ust. 4e) u.p.d.o.p. Nie jest ona bowiem datą ujęcia kosztu, a jedynie datą technicznego wprowadzenia informacji do systemu.
Jako przejaw wykładni ze skutkiem contra legem należy odnotować stanowisko, zgodnie z którym w oparciu o zapisy Międzynarodowych Standardów Rachunkowości należałoby dokonywać amortyzacji wymienianego jonitu na podstawie art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne), dokonywane zgodnie z przepisami art. 16a -16m, z uwzględnieniem art. 16. Zawarte zatem w nim odesłanie dotyczy tylko odpisów amortyzacyjnych dokonywanych na podstawie wskazanych przepisów ustawy podatkowej, a nie na podstawie międzynarodowego prawa bilansowego.
Przedstawione powyżej stanowisko znajduje także akceptację w doktrynie. Należy w tym miejscu wskazać na dwie glosy do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pierwsza z nich A. Mariańskiego dotyczy wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., II FSK 1091/10 (publ. Monitor podatkowy z 2012 r. nr 6 str. 47) a druga jest autorstwa H. Litwińczuk do wyroku NSA z dnia 27 września 2012 r., II FSK 253/11 (publ. Monitor podatkowy z 2014 r. nr 6 str. 47).
W związku z powyższymi rozważaniami za zasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 ust. 4e w związku z art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, iż moment uznania wydatku za koszt podatkowy jest uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym.
W konsekwencji, wydana interpretacja narusza też przepis prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. poprzez nakazanie ustalania dochodu w oparciu o rachunkowe odpisy amortyzacyjne naruszające ten przepis oraz art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p poprzez przyjęcie, iż moment uznania wydatku za koszt podatkowy jest uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym.
Reasumując organ interpretacyjny naruszył przepisy prawa materialnego, co nakazywało uchylenie zaskarżonego aktu.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ interpelacyjny winien dokonać ponownej oceny wniosku skarżącej Spółki na tle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kierując się przedstawionym wyżej poglądem prawnym.
Jakkolwiek rację ma też skarżąca, że brak odniesienia się organu interpretacyjnego do powołanych we wniosku orzeczeń sądów administracyjnych nie sprzyja pogłębianiu zasady zaufania do organów, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację.
Orzeczenie o kosztach znalazło umocowanie w art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło