I SA/Kr 1766/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-12
Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który ustalił, że adres zobowiązanego wskazany w tytule wykonawczym jest nieaktualny, powinien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., czy też powinien wydać postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, który ustalił, że adres zobowiązanego wskazany w tytule wykonawczym jest nieaktualny, ma obowiązek przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 29 § 2 u.p.e.a. nie może stanowić podstawy do nieprzystąpienia do egzekucji w sytuacji, gdy organ egzekucyjny zna aktualny adres zobowiązanego, a jedynie nie jest właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania.Stan faktyczny
Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (wierzyciel) przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy dotyczący A.J., wskazując adres zamieszkania zobowiązanej. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że adres ten jest nieaktualny i wydał postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Wierzyciel złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przekazywania tytułów wykonawczych właściwemu organowi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1766/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 12 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi Marszałka Województwa M. za którego działa Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przystąpienia do egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 340 zł (trzysta czterdzieści złotych).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nr [...] z dnia 31 lipca 2015 r. o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego o nr 1 wystawionego na A.J..
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 18, art. 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.) i art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267).
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (wierzyciel) w dniu 9.04.2015 r. przekazał do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy nr 1 z dnia 9.04.2014 r. dotyczący A.J. z określeniem miejsca zamieszkania zobowiązanej: [...].
Na etapie wstępnej weryfikacji dopuszczalności egzekucji przesłanego tytułu wykonawczego stwierdzono że zobowiązana nie mieszka pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym. Ponadto ustalono, że jej aktualny adres to: [...], a właściwy Naczelnik Urzędu Skarbowego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 31.07.2015 r. postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że tytuł ten nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), z uwagi na niezgodne dane. Zgodnie bowiem z danymi będącymi w posiadaniu urzędu strona nie mieszka pod adresem wskazanym na tytule wykonawczym.
Na powyższe postanowienie, wierzyciel tj. Marszałek Województwa M., za którego działa Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, złożył zażalenie zarzucając naruszenie zapisów art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz z art. 65 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieprzekazanie tytułów wykonawczych zgodnie z właściwością w związku z ustaleniem, że zobowiązana zmieniła adres zamieszkania. Zdaniem wierzyciela w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że adres widniejący w tytule wykonawczym uległ zmianie, to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 65 1 k.p.a., winien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu, jeśli ta zmiana adresu ma wpływ na zmianę właściwości organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzyciel przekazując tytuł wykonawczy celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec A.J., jako adres strony wskazał [...] w N. podjął czynności zmierzające do zweryfikowania adresu zamieszkania zobowiązanej wskazanego w tytule. Ustalił, że aktualnym adresem zobowiązanej jest [...], dla której zgodnie z właściwością miejscową, organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że tytuł wykonawczy powinien spełniać rygorystyczne wymogi co do jego treści, o czym stanowi art. 27 u.p.e.a. Jednym z takich wymogów jest wskazanie adresu zobowiązanego (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), przez co należy rozumieć wymóg podania właściwego i aktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego, a więc wskazania miejsca, w którym osoba zobowiązana faktycznie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie wystarczy zatem podanie w tytule wykonawczym jakiegokolwiek (dowolnego) adresu zobowiązanego.
Ustalenie i wskazanie w tytule prawidłowego adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego ma ponadto decydujące znaczenie dla określenia właściwego organu egzekucyjnego, do którego wierzyciel kieruje tytuł wykonawczy.
O właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości przesądza bowiem w przypadku osób fizycznych -miejsce zamieszkania zobowiązanego (art. 22 § 2 u.p.e.a.).
Organ zaznaczył, że obowiązek wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym adresu zamieszkania zobowiązanego to nie tylko formalność, ale także, a może przede wszystkim, środek wiodący do skutecznego przeprowadzenia egzekucji. Wierzyciel niewypełniający tego wymogu, nie tylko narusza formalny element procedury, ale także znacznie zmniejsza swoje szansę na uzyskanie swoich należności.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że tytuł wykonawczy wystawiony na A.J. wymogu tego nie spełniał. Wprawdzie zawierał on adres zobowiązanej, tj. [...] lecz - jak wynikało z ustaleń organu egzekucyjnego - nie był to aktualny adres zamieszkania. Tymczasem, wskazanie prawidłowego adresu zamieszkania zobowiązanego będącego osobą fizyczną, obok imienia i nazwiska, stanowi z mocy art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. obligatoryjny element i konieczną treść tytułu wykonawczego, tak więc zaniechanie w powyższym zakresie, polegające na wskazaniu błędnego adresu, musi skutkować realizacją sankcji przewidzianej w art. 29 § 2 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym to na wierzycielu, w którego interesie toczyć się ma postępowanie egzekucyjne, spoczywa obowiązek ustalenia i przekazania danych o adresie miejsca zamieszkania zobowiązanej osoby fizycznej. Natomiast obowiązek kontroli poprawności powyższych danych z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. spoczywa na organie egzekucyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012r. sygn. akt II FSK 411/12).
Organ zaznaczył nadto, że zobowiązana zmieniła adres zamieszkania jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego (w dniu 9.04.2014 r.) przez wierzyciela (tj. wg bazy P. w dniu 15.02.2010 r. deklaracja NIP-3).
Konsekwencją niewskazania w tytule wykonawczym właściwego adresu zobowiązanego (faktycznego miejsca zamieszkania) jest niemożność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skoro wierzyciel nie dopełnił obowiązku wskazania w powyższym tytule wykonawczym aktualnego adresu zamieszkania zobowiązanej i przez to tytuł nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miał prawo, a wręcz obowiązek orzec o nieprzystąpieniu do egzekucji.
Gdyby przyjąć inaczej, doszłoby do wszczęcia egzekucji na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego i to przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny.
Organ zaznaczył, że wszczęcie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych które są błędnie wystawione stwarza podstawę do zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu z art. 33 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia art. 65 k.p.a., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że jest on bezzasadny. Organ egzekucyjny nie miał obowiązku zastosowania przepisu art. 65 § 1 k.p.a. i na tej podstawie przekazania tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego właściwego miejscowo, gdyż nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Warunkiem zaś zastosowania art. 65 k.p.a. stosownie do art. 18 u.p.e.a jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt. II FSK 411/12, z dnia 11.12.2009 r. sygn. akt II FSK 1173/08). Dodatkowo tytuł wykonawczy był od samego początku obarczony wadą wskazania nieprawidłowego miejsca zamieszkania. Wyeliminowanie tej wady możliwe jest tylko przez ponowne prawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Marszałek Województwa M. zarzucił opisanemu wyżej postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie: art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieprzekazanie tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu zgodnie z właściwością, w związku z ustaleniem, że osoba zobowiązana zmieniła adres zamieszkania.
W opinii wierzyciela postanowienia wydane w przedmiotowej sprawie zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i Dyrektora Izby Skarbowej, są niezgodne z art. 29 § 2 u.p.e.a. oraz art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie, w związku ze stwierdzeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , że osoba zobowiązana zmieniła miejsce zamieszkania, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ww. organ zobowiązany był przekazać tytuł wykonawczy organowi egzekucyjnemu zgodnie z właściwością.
W ocenie strony skarżącej art. 29 § 2 u.p.e.a. nie daje podstawy do zwrotu tytułu wykonawczego w przypadku podania w tytule wykonawczym, nieaktualnego adresu zamieszkania zobowiązanej.
Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. który w ww. sprawie ma zastosowanie w związku art. 18 u.p.e.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Zwrot tytułu wykonawczego w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. mógłby nastąpić jedynie w sytuacji całkowitego braku adresu zobowiązanego w jego treści. Jeśli jednak adres widnieje w tytule wykonawczym, a organ egzekucyjny jest w posiadaniu informacji, że uległ on zmianie, to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. winien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu, jeśli ta zmiana adresu ma wpływ na zmianę właściwości organu egzekucyjnego.
Na poparcie powyższego stanowiska strona skarżąca powołała orzecznictwo sądowe w tym m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 735/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 380/08.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art.119 pkt. 3 z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art.119 pkt.3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to podobnie jak poprzedzające go postanowienie organu I instancji narusza przepisy prawa w sposób istotny i konieczne jest tym samym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie był sposób postępowania organu egzekucyjnego w sytuacji, gdy przekazany mu przez wierzyciela tytuł wykonawczy zawierał nieaktualny (w dacie otrzymania przez organ egzekucyjny) adres zamieszkania zobowiązanej. Skarżący – wierzyciel wskazywał na konieczność zastosowania art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jeżeli organ samodzielnie ustalił aktualny adres zamieszkania zobowiązanej. Natomiast organy uważały, że przed wszczęciem postępowania (doręczeniem tytułów wykonawczych zobowiązanej) niemożliwe było stosowanie powyższej procedury nawet w sytuacji gdy organy dysponowały prawidłowym adresem. Zdaniem organów w tej sytuacji należało zastosować art. 29 § 2 u.p.e.a. tj. wydać postanowienie organu egzekucyjnego o nieprzystąpieniu do egzekucji.
Zauważyć należy, że zagadnienie powyższe było już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych, przy czym orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite.
Przykładowo, za przekazywaniem z urzędu tytułów wykonawczych właściwym organom egzekucyjnym w trybie art. 65 § 1 k.p.a. opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 2063/08 i z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 735/12. Natomiast pogląd prezentowany przez organy znalazł akceptację w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II FSK 904/07 oraz z dnia 14 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 411/12. Sąd dla potrzeb niniejszego wyliczenia, wziął przy tym pod uwagę orzeczenia dotyczące osób fizycznych.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela poglądy reprezentowane w orzeczeniach sądów administracyjnych, w których dokonano wykładni zbieżnej z interpretacją skarżącego wierzyciela. W konsekwencji Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 29 § 2 u.p.e.a., co doprowadziło do jego błędnego zastosowania w niniejszej sprawie.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom organu, art. 65 § 1 k.p.a., na który powołuje się strona skarżąca, jest stosowany, jeżeli nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania. Przepis ten nie zawiera bowiem tego typu ograniczeń, a wręcz przeciwnie dotyczy sytuacji kiedy strona dopiero wnosi o wszczęcie postępowania, przy czym swoje podanie kieruje do organu niewłaściwego w sprawie. Zasada niezwłocznego, z urzędu, przekazywania organowi właściwemu podania wniesionego do organu niewłaściwego jest jedną z ugruntowanych reguł wszczynania postępowania administracyjnego. Brzmienie art. 65 § 2 k.p.a. (podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu) tylko potwierdza, że 65 § 1 k.p.a. stosuje się do sytuacji gdy nie doszło w ogóle do wszczęcia postępowania. Gdyby było odwrotnie, to 65 § 2 k.p.a. byłby przepisem martwym.
Z treści art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wynika, że kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien m. in. zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu. Wskazanie adresu zamieszkania lub siedziby zobowiązanego jest konieczne z uwagi na to, że okoliczność ta ma bezpośredni wpływ na ustalenie właściwości organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 powołanej ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Niemniej jednak organ egzekucyjny z urzędu bada swoją właściwość (miejscową i rzeczową) na zasadzie art. 19 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nakaz zbadania z urzędu swojej właściwości oznacza, że adres zamieszkania wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym nie jest wiążący dla organu, a ma tylko znaczenie posiłkowe. Potwierdzają to akta administracyjne sprawy – organ egzekucyjny, działając w sposób prawidłowy, zgodnie z ww. zasadą, zweryfikował z urzędu informacje wierzyciela o aktualnym adresie. Co więcej, organ ustalił także aktualny adres zobowiązanej.
W tej sytuacji należałoby powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 26 lutego 2014 r., II FSK 735/12 zwrócił uwagę, że podstawową zasadą przyświecającą ustawodawcy w dążeniu do sprawności działania organów administracyjnych przy załatwianiu spraw indywidualnych było ustanowienie prawa, które zapewniłoby działanie organów sprawne, bez zbędnej zwłoki. Powyższa zasada dotyczy także postępowania egzekucyjnego uregulowanego w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz kodeksie postępowania administracyjnego, którego przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Prezentowane przez organy stanowisko godzi w podstawową zasadę załatwienia sprawy indywidualnej, które winno być przeprowadzone sprawnie i bez zbędnej zwłoki. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają uregulowania na wypadek stwierdzenia przez organ egzekucyjny swojej niewłaściwości. Wobec tego jest rzeczą oczywistą, że w tym zakresie winny mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy przepis art. 29 § 2 u.p.e.a. nie może stanowić podstawy nieprzystąpienia do egzekucji i zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, gdy konkretny organ nie jest właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu właściwości miejscowej, czy rzeczowej.
Nadto, co należy podkreślić, organ znał aktualny adres zobowiązanej pomimo błędnego wskazania przez wierzyciela jej miejsca zamieszkania w tytule wykonawczym. Należało więc zastosować art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zaakceptowanie prezentowanej przez organy wykładni i zastosowania art. 29 § 2 u.p.e.a., w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, mogłoby doprowadzić do wielokrotnego nieprzystępowania do egzekucji, gdyby zobowiązana ponownie zmieniła adres w okresie "krążenia" tytułu wykonawczego pomiędzy wierzycielem, a organem egzekucyjnym. Po zwrocie tytułów wykonawczych i ponownym przesłaniu ich przez wierzyciela, organ egzekucyjny zobowiązany byłby bowiem ponownie sprawdzić swoją właściwość miejscową i ustalić aktualny adres zobowiązanej.
W sytuacji, gdyby zobowiązana znowu zmieniła swoje miejsce zamieszkania cała procedura zostałaby powtórzona. Takie działanie sprzeczne byłoby z zasadą szybkości postępowania egzekucyjnego, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 735/12.
Rozpoznając sprawę ponownie organy zobligowane będą uwzględnić powyższe uwagi Sądu co do wykładni zastosowania w sprawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art.18 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł, na którą złożył się zwrot uiszczonej opłaty sądowej (100 zł) i wynagrodzenie dla pełnomocnika (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło