I GSK 859/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-05
Skład orzekający: Janusz Zajda, Ludmiła Jajkiewicz, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwość uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, polegająca na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi i lakonicznym wyjaśnieniu podstawy prawnej, stanowi naruszenie art. 141 § 4 PPSA. Taka wada uzasadnienia uniemożliwia kontrolę instancyjną i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
K.O. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającą umorzenia całości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę, uznając, że tylko część należności mogła zostać umorzona na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a pozostałe nie spełniały przesłanki całkowitej nieściągalności. K.O. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 PPSA) i prawa materialnego, w tym brak odniesienia się do wszystkich podnoszonych okoliczności faktycznych i prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Partycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1498/15 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. O. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1498/15 oddalił skargę K. O. (dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] lipca 2015 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) – po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenie należności z tytułu składek, ZUS uchylił decyzję ZUS z [...] maja 2015 r. w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenia za osobę prowadzącą działalność gospodarczą z tytułu składek finansowanych przez płatnika będącego jednocześnie ubezpieczonym, pomimo braku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności i w tym zakresie – na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. – umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2001 r.; od 06/2001 r. do 07/2001 r.; od 03/2002 r. do 03/2004 r.; od 05/2004 r.; do 12/2004 r., w łącznej kwocie 10.742,50 zł, w tym z tytułu: składek 4.399,90 zł, odsetek w kwocie 6.273 zł i kosztów upomnienia 69,60 zł. W pozostałym zakresie decyzję z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że w okresie od 12/1998 r. do 01/2005 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Z tytułu której miała obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Ponieważ nie wywiązała się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, powstało zadłużenie.
Odnośnie sytuacji osobistej i materialnej ustalono, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura - 905,39 zł netto i zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, którego jedynym źródłem dochodu jest emerytura - 1.127,55 zł netto i zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł.
Skarżąca jest wraz z mężem współwłaścicielami ½ nieruchomości, 55 m2 domu w Ch. Zgodnie z oświadczeniem majątkowym ponosi koszty utrzymania w kwocie 700 zł miesięcznie. Ponadto posiada zobowiązania w łącznej kwocie 300.000 zł, spłacane miesięcznie w formie przymusowego potrącania egzekucyjnego ze świadczeń emerytalnych oraz męża w łącznej kwocie około 800 zł, z czego średniomiesięcznie około 250 zł przekazywane jest tytułem spłaty zaległych składek ZUS. Analizując strukturę dochodów i wydatków w oparciu o posiadane dowody w sprawie oraz przedstawione informacje stwierdzono, że łączny miesięczny dochód w prowadzonym gospodarstwie domowym wynosi 2.338,94 zł, zaś kwota miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, leczeniem oraz z uwzględnieniem potrąceń egzekucyjnych 2.300 zł. Ponadto w związku z brakiem środków pieniężnych powstało zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości, co potwierdza decyzja z [...] stycznia 2015 r. o spłacie zaległości podatkowej w ratach po 300 zł miesięcznie. Ustalono, że skarżąca posiada znaczny stopień niepełnosprawności orzeczony na stałe (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2004 r.), wymaga pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji. Skarżąca ma stwierdzoną przewlekłą, zaostrzoną niewydolność krążenia mózgowego, jest po dwóch zawałach mózgu, ma stwierdzony niedowład prawostronny. Występują u niej problemy zdrowotne na podłożu ginekologicznym, kardiologicznym, jest po operacji tarczycy, ma stwierdzoną jaskrę pierwotną z otwartym kątem przesączania. W związku z tym posiada poważne ograniczenia w wykonywaniu codziennych obowiązków. Małżonek skarżącej Z. O. też jest osobą schorowaną, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, posiada problemy urologiczne oraz problemy z kręgosłupem. Oboje wymagają stałej opieki medycznej, rehabilitacji oraz specjalnej diety i kosztownych leków.
Analiza powyższych okoliczności doprowadziła do uznania przez ZUS, że zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek w części finansowych przez płatnika będącego jednocześnie ubezpieczonym, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawą uwzględnienia wniosku skarżącej w tej części stanowił art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.; dalej: rozporządzenie). W pozostałym zakresie ZUS wniosku nie uwzględnił, gdyż nie została spełniona przesłanka "całkowitej nieściągalności", o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Skuteczna bowiem egzekucja zaległych należności ze świadczenia emerytalnego oznacza brak możliwości stwierdzenia całkowitej ich nieściągalności.
WSA skargę na decyzję ZUS z [...] lipca 2015 r. w części utrzymującej w mocy decyzję z [...] maja 2015 r., zaskarżonym wyrokiem oddalił.
W motywach wyroku Sąd wskazał, że wniosek skarżącej dotyczył umorzenia zaległości wobec ZUS szczegółowo wymienionych na k. 43-44 akt administracyjnych. Wśród tych należności jedynie co do należności umorzonych w zaskarżonej decyzji można było zastosować art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Stąd też rozstrzygnięcie uwzględniające w tej części wniosek skarżącej.
Sąd stwierdził, że pozostałe należności mogły być rozpatrzone na podstawie przepisów art. 28 ust. 2 u.s.u.s., którego treść przytoczył. Następnie wskazał, że według oceny ZUS nie zachodzą wobec skarżącej przesłanki całkowitej nieściągalności zaległych składek, gdyż zadłużenie to jest objęte postępowaniem egzekucyjnym, w ramach którego zajęte zostało świadczenie emerytalne. Z tytułu przedmiotowego zajęcia średnio wpływa na rachunek wierzyciela około 250 zł miesięcznie. Zaległości objęte są więc skuteczną egzekucją. Oznacza to, że brak jest podstaw do zastosowania ulgi na tej podstawie prawnej.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) orzekł o jej oddaleniu. Sąd dodał, że przywołane przez skarżącą okoliczności w piśmie z [...] stycznia 2016 r. nie zostały rozpatrzone, gdyż zostały przedłożone już po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku z 12 stycznia 2016 r.
Skargą kasacyjną skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu – na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów:
1) postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich okoliczności faktycznych podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą, w tym: że zakres uchylonej decyzji ZUS z [...] lipca 2015 r. w zaistniałym stanie faktyczno-prawnym jest węższy aniżeli podstawa umorzenia z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., gdzie wobec przyjęcia przez ZUS i Sąd I instancji meriti, iż po stronie skarżącej zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., takie stanowisko jest nieuzasadnione. Decyzja ZUS z [...] lipca 2015 r. poprzez zakres punktu 1 nie obejmuje należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek finansowanych przez ubezpieczonych na ubezpieczenie zdrowotne, liczonych na 9 marca 2015 r. za okres od 2001 r. do 2004 r. w kwocie 1.224,58 zł;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia. ZUS w żaden sposób nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, dlaczego przy uwzględnieniu racji skarżącej co do spełnienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie umorzył odsetek od ubezpieczenia zdrowotnego, za zwłokę od składek finansowanych przez ubezpieczonych, liczonych na 9 marca 2015 r. za okres od 2001 r. do 2004 r. (1.224,58 zł). WSA nie wziął także pod uwagę, że w zaistniałym stanie faktyczno-prawnym powinny być umorzone wszelkie należności względem ZUS na podstawie art. 28 u.s.u.s. z uwagi na brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (mnogość prowadzonych egzekucji względem skarżącej oraz jej męża, bardzo zły stan zdrowia skarżącej i jej męża, konieczność wydatkowania znacznej części środków pieniężnych na lekarstwa, konieczność otrzymywania pomocy państwa celem zaspokojenia podstawowych i koniecznych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny itp.), gdzie w świetle zgłoszonego wniosku dowodowego o przeprowadzenie postępowania dowodowego z otrzymanego przez skarżącą nowego dokumentu w sprawie, jak i wniosku o przyjęcie pisma procesowego z [...] stycznia 2016 r., ziściły się przesłanki do umorzenia należności ZUS w całości;
2) prawa materialnego, przez wadliwą wykładnię i błędne zastosowanie art. 28 w zw. z art. 24 i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia, poprzez:
- nieuzasadnione przyjęcie, że ZUS dokonał prawidłowej subsumcji w zaistniałym stanie faktyczno-prawnym, co skutkowało oddaleniem skargi. Brak skutecznej egzekucji w 2016 r. wskazuje, że zachodzą przesłanki do uznania, że po stronie skarżącej występuje całkowita nieściągalność składek;
- nieuzasadnione uznanie, że nie ma przesłanek do umorzenia odsetek, od ubezpieczenia zdrowotnego, za zwłokę od składek finansowanych przez ubezpieczonych, liczonych na 9 marca 2015 r. za okres od 2001 r. do 2004 r. w kwocie 1.224,58 zł – art. 28 ust. 3a, 3b, 4 w zw. z art. 24 i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Zdaniem skarżącej na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności ZUS powstałe na skutek nieopłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne winny być umorzone w kwocie 12.843,50 zł, a nie w kwocie 10.742,50 zł;
- nieuzasadnione uznanie, że nie zachodzą przesłanki, które pozwalają na umorzenie należności z tytułu składek w całości, gdzie sytuacja majątkowa skarżącej w sposób jednoznaczny wskazuje, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne – art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3, pkt 4 i pkt 6 u.s.u.s. – pismo ZUS z [...] marca 2016 r. Brak jakichkolwiek wpłat na rzecz ZUS w 2016 r. z prowadzonej egzekucji oraz bardzo zła sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącej świadczy, że w przyszłości ZUS nie zostanie zaspokojony na podstawie prowadzonej egzekucji.
W związku z powyższym skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie zgodnie z żądaniem skarżącej ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego z pisma ZUS z [...] marca 2016 r. na okoliczność braku wpłat w 2016 r. z prowadzonej egzekucji komorniczej w sprawie Km [...], spełnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 i pkt 6 u.s.u.s. warunkującej zasadność wniosku o umorzenie należności składkowych skarżącej w całości oraz o przyjęcie wniosku skarżącej o zmianę terminu z [...] stycznia 2016 r., gdyż w tym piśmie zaprezentowane jest stanowisko procesowe skarżącej, które jest podtrzymywane.
ZUS nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Żadna z wymienionych w nim sytuacji nie zaistniała w sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za usprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie w jakim dotyczy wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku w kontekście braku odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą oraz odniesienia się do zarzutów skargi w sposób lakoniczny, a uchybienia te mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, w sytuacji gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczny wówczas, gdyby sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., II OSK 1985/05; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, pozostałe cytowane tamże). Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie na przykład przedstawienia stanu sprawy, czy też wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również orzeczenia, którego uzasadnienie zawierające te elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny lub niejasny, a przez to uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia. Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy również ograniczenie się do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organ administracji lub jego prostej akceptacji. Zwłaszcza zaś w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji skarżący wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2017 r., II GSK 641/17; z 29 listopada 2017 r., I GSK 2325/15).
W tym kontekście wymaga podkreślenia, że jakkolwiek sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi i tym samym nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, gdyż pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy, to jednak nie oznacza to, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że sąd administracyjny jest zobowiązany dokonać oceny prawnej zarzutów podnoszonych przez skarżącego, gdyż istota rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej polega także na tym, że sąd ma obowiązek rozstrzygać, czy stanowisko skarżącego co do wskazanych naruszeń prawa jest, czy nie jest trafne. Konstytucyjne prawo każdego do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) obejmuje nie tylko to, że można sprawę wnieść do sądu, ale również to, że sąd rozpatrzy stanowisko i argumenty jakie w tej sprawie przedstawia wnoszący sprawę do sądu. Dlatego też w uzasadnieniu wyroku, sąd ma obowiązek nie tylko przedstawić zarzuty podnoszone w skardze, ale także podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, co obejmuje także odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów podnoszonych przez skarżącego (por. wyrok NSA z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 991/16).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwia dokonanie jego merytorycznej kontroli instancyjnej, gdyż nie daje możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która winna obejmować też odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów podnoszonych w skardze.
Wskazać bowiem należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w ogóle nie odnosi się do zarzutów sformułowanych w skardze. Co więcej nawet ich nie przedstawiono w części historycznej uzasadnienia. Tymczasem w skardze podniesiono zarzuty rażącego naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Ponadto zarzucono naruszenie: art. 7, art. 11, art. 77 i art. 107 k.p.a., przez niewyjaśnienie przesłanek zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej dlaczego określona sytuacja faktyczna skarżącej uzasadnia zastosowanie umorzenia co do zaległości z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, a co do zadłużenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz na Fundusz Pracy i FGŚP nie, bez podania w tej kwestii jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonej decyzji.
W motywach zaskarżonego wyroku próżno szukać odpowiedzi na te zarzuty. Sąd I instancji ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że wniosek skarżącej dotyczył umorzenia zaległości ZUS szczegółowo wymienionych na k. 43-44 akt administracyjnych, bliżej ich jednak nie określając. Przy czym autorytatywnie stwierdzono, że tylko co do należności umorzonych w zaskarżonej decyzji można było zastosować art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i przepisy rozporządzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma jednak jakiegokolwiek wyjaśnienia takiej konstatacji Sądu I instancji, co czyni go nieczytelnym zarówno dla skarżącej jak i Sądu kasacyjnego.
Resumując stwierdzić trzeba, że ze względu na sposób uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a., sporządzając nieczytelne dla strony skarżącej uzasadnienie i tym samym nie dał szansy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na dokonanie oceny słuszności jego rozumowania. Stwierdzone zaś naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyni bezprzedmiotowym zajmowanie się pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uwzględni powyższe wskazania dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przede wszystkim ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Odnosząc się do wniosku skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej, zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego z dokumentów, o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten jest adresowany do Sądu I instancji. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na zasądzoną kwotę postępowania sądowego składa się wynagrodzenie pełnomocnika (360 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło