IV SAB/Po 131/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-01-14

Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta, pomimo wydania przez SKO postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie (np. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania) przed wniesieniem skargi lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do działania. Sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność nie bada merytorycznej zasadności wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie N. wniosło skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. dotyczącej braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla elektrowni wiatrowej. Stowarzyszenie wezwało SKO do usunięcia naruszenia prawa. SKO odpowiedziało, że przewiduje rozpatrzenie sprawy w późniejszym terminie, a następnie odmówiło wszczęcia postępowania. Sąd uznał skargę za dopuszczalną, ale oddalił ją, stwierdzając, że SKO nie pozostawało w bezczynności, ponieważ wydało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przed wydaniem wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę Pismem z (...) r. Stowarzyszenie N. w P. (dalej jako: "Skarżący" lub "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej jako: "SKO" lub "organ II instancji"), "skargę na zaniechanie czynności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.", tj. na "bezczynność przejawiającą się w braku merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji Wójta Gminy Z. nr (...) z dnia (...) r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o wysokości na działce nr (...), obręb Z., Gm. Z.". Skarżąca wniosła o: (a) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez nierozpoznanie [ww. wniosku – uw. Sądu] w terminie wskazanym w ustawie, (b) nakazanie bezzwłocznego rozpoznania przez SKO przedmiotowego wniosku, (c) zobowiązanie SKO do zastosowania nakazów ujętych w art. 37 § 2 k.p.a. w terminie nie dłuższym niż 30 dni, ewentualnie: (d) z uwagi na treść art. 134 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji Wójta, (e) zobowiązanie organu do przedłożenia dla celów dowodowych akt postępowań administracyjnych organów I i II instancji, (f) zasądzenie kosztów postępowania od SKO według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że pismem z (...) r. złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta. W związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia tego wniosku w terminie wynikającym z ustawy, jak również brakiem ewentualnego powiadomienia o zaistniałych przeszkodach zgodnie z art. 36 k.p.a., Stowarzyszenie w dniu (...) r. wezwało SKO do usunięcia naruszenia prawa. Pomimo upływu już ponad 14 dni organ nie wydał postanowienia, a tym samym nie usunął naruszenia prawa. Zdaniem Skarżącego wskazanie, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie do (...) r. nie spełnia warunku wymaganego przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę SKO wyjaśniło, że skarga Stowarzyszenia dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. nr (...) z (...) r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 3,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr (...), obręb G., gm. Z.". SKO zaznaczyło, że w piśmie z (...) r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków wniosku, a także do wykazania, że wszczęcie postępowania w ww. sprawie jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia, oraz że za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny. W związku z tym wezwaniem SKO poinformowało, że przewidywany termin rozpatrzenia sprawy to (...) r. Po uzupełnieniu materiału dowodowego przez Wnioskodawcę, SKO, postanowieniem nr (...) z (...) r., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta z (....) r. Ponadto SKO wskazało, że od stycznia do września 2015 r. wpłynęły 1623 sprawy. Przy istniejącej obsadzę kadrowej – 5 członków etatowych – nie jest możliwe rozpatrzenie spraw bez zastosowania przedłużenia terminów określonych w art. 35 § 1 k.p.a. Jednocześnie SKO zapewniło, że dokłada wszelkich starań i dbałości, aby przy zaistniałym obciążeniu, wszystkie sprawy były załatwiane w jak najszybszym z możliwych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (dodanym od 15 sierpnia 2015 r.) kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści przywołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci: bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżący w rozpoznawanej skardze zarzucił SKO wyłącznie jedną z tych postaci opieszałości – bezczynność – która miała polegać na nierozpoznaniu przez organ wniosku Stowarzyszenia z (...) r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr ewid.(...). Od razu należy wyjaśnić, że, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy oraz z odpowiedzi SKO na skargę, ww. wniosek Stowarzyszenia, którego nierozpatrzenie zarzucono w skardze, dotyczył żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z (...) r. nr (...), a nie, jak błędnie wskazano w skardze, decyzji Wójta z (...) r. nr (...). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że przedmiot rozpoznawanej skargi mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego wyznaczonym przez art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 i 2 p.p.s.a. Skarżący bowiem zarzucił SKO bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) w rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej – a więc w istocie bezczynność w wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej, przewidzianego w art. 31 § 2 k.p.a. (por.: wyrok NSA z 15.07.1992 r., V SA 178/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 20; wyrok NSA z 25.10.2006 r., II OSK 1257/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"), oraz decyzji administracyjnej kończącej to postępowanie (art. 104 k.p.a.), względnie postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania, o jakim mowa w art. 61a § 1 k.p.a. – czyli bezczynność w wydaniu jednego z aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Kolejny wymóg formalny warunkujący dopuszczalność skargi (lege non distinguente: także skargi na bezczynność) statuuje art. 52 § 1 in principio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku instancji nie przewidują organu wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym, to skarga na bezczynność tego organu powinna zostać poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, Skarżący przed wniesieniem skargi, pismem z 28 lipca 2015 r., wezwał SKO do usunięcia naruszenia prawa obejmującego zarzucaną bezczynność – wobec czego nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę Stowarzyszenia za dopuszczalną. Przystępując do rozpoznania meritum sprawy Sąd ustalił – w oparciu o materiał zgromadzony w przedłożonych przez organ aktach administracyjnych sprawy oraz w aktach sądowych – następujące okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia: – pismem z (...) r. Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z (...) r., znak; (...) (k. 3 akt adm.); – pismem z (...) r. SKO wezwało Wójta Gminy Z. (dalej: "Wójt") do nadesłania akt sprawy zakończonej ww. decyzją (k. 4 akt adm.); – pismem z (...) r. Wójt poinformował SKO, że akta sprawy zostały przekazane do organu II instancji (k. 6 akt adm.); – notatka służbowa z (...) r., sporządzona przez pracownika SKO, dotycząca przekazania pozostałych akt sprawy (...) (k. 7 akt adm.); – pismem z (...) r. Stowarzyszenie wezwało SKO do usunięcia naruszenia prawa obejmującego bezczynność przejawiającą się w braku merytorycznego [rozpoznania – uw. Sądu] wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta z (...) r. (k. 33 i 34 akt adm.); – pismem z (...) r. SKO wezwało pełnomocnika Stowarzyszenia do wykazania w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma, że wszczęcie wnioskowanego postępowania jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia, oraz że za jego wszczęciem przemawia interes społeczny, pod rygorem uznania tych okoliczności za niewykazane (k. 11 akt adm.); – pismem z (...) r. SKO, odpowiadając na ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podało Stowarzyszeniu przyczyny zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz nowy termin jej załatwienia – do (...) r. (k. 37 akt adm.); pismo z (...) r. pełnomocnik Stowarzyszenia odpowiedział SKO na ww. wezwanie do usunięcia braków z (...) r. (k. 13–22 akt adm.); pismem z (...) r. Stowarzyszenie wniosło przedmiotową skargę na bezczynność SKO; data wpływu do organu: (...) r.; – postanowieniem z (...) r. nr (...) SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta z (...) r. (k. 26–28 akt adm.). W tych okolicznościach faktycznych Skarżący zarzucił SKO bezczynność w rozpatrzeniu ww. wniosku Stowarzyszenia z (...) r. Należy podkreślić, iż skarga oraz poprzedzające ją wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zarzucały drugiej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zaskarżalnych postaci opieszałości organu, tj. przewlekłego prowadzenia postępowania. Dokonując w związku z tym koniecznego rozgraniczenia zakresów skarg: na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05 lipca 2012 r. (II OSK 1031/12, CBOSA), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymaga reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ administracji aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia jemu zarzutu bezczynności. Godzi się zauważyć, że bezczynność organu zaskarżalna do sądu administracyjnego może dotyczyć nie tylko niewydania przez organ decyzji administracyjnej – czyli, zasadniczo, niezrealizowania przez organ jego podstawowej kompetencji: do załatwienia sprawy co do istoty ("merytorycznie") – ale także niezrealizowania określonych kompetencji procesowych, niedotyczących istoty sprawy, a związanych zwłaszcza z obowiązkiem wydania określonych postanowień (takich, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, itd.) albo podjęcia innych czynności procesowych niezbędnych do realizacji zasadniczej kompetencji organu do załatwienia sprawy administracyjnej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 129). W szczególności więc zarzut bezczynności może dotyczyć nie tylko niewydania przez organ decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie (tu: w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta), ale także niewydania wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania albo postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Należy podkreślić, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności, a jeśli tak, to czy wykonał ów obowiązek w terminie – ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. W takim postępowaniu sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był on zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku ewentualnego wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z 15.12.2011 r., I OSK 1721/11, CBOSA). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wobec tego w niniejszym postępowaniu podstawowym zadaniem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność SKO istniała w dacie wniesienia skargi (a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący), gdyż jest poza sporem, że po wniesieniu skargi, a przed wydaniem niniejszego wyroku, SKO rozpatrzyło wniosek Stowarzyszenia z (...) r. i na podstawie art. 61a, art. 31 § 1 oraz art. 156 § 1 i art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. wydało postanowienie z 22 września 2015 r. nr SKO.4151.851.36.2015.IŚ o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Z. nr (...) z (...) r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 3,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid.(...), obręb geodez. G., gm. Zakrzewo. W tej sytuacji ocena, czy zarzucana SKO bezczynność rzeczywiście istniała w dniu wniesienia skargi ma kluczowe znaczenie dla treści rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie – czy mianowicie postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie, w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, należy umorzyć, czy może jednak skargę w całości oddalić. Zgodnie bowiem z tezą uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (I OPS 6/08; ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63) – zachowującą aktualność, mutatis mutandis, także w obecnym stanie prawnym – przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mówiący o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. [obecnie: art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. – uw. Sądu] organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z treści uzasadnienia cytowanej uchwały jasno wynika, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jedynie uznawszy, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie – że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe [obecnie: w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności – uw. Sądu]. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. NSA zaznaczył, że nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który – najogólniej rzecz ujmując – jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Sąd w niniejszym składzie podziela co do istoty stanowisko NSA wyrażone w przywołanej uchwale. Na tym tle Sąd stwierdza, że SKO nie dopuściło się zarzucanej bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia z (...) r., z następujących względów. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwijając tę zasadę ogólną, art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4 k.p.a.). Do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jest poza sporem, iż SKO nie rozpatrzyło przedmiotowego wniosku Stowarzyszenia w "podstawowym" terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. (dwumiesięcznym – o ile przyjąć, iż niniejsza sprawa należała do szczególnie skomplikowanych). Zarazem jednak SKO skorzystało z uprawnienia wynikającego z art. 36 k.p.a. i pismem z 07 sierpnia 2015 r., znak: SKO4151.1266.61.2015.IŚ, przedłużyło termin załatwienia przedmiotowej sprawy – do dnia (...) r. – wskazując jako przyczyny zwłoki: fakt wystosowania w tym samym dniu do Stowarzyszenia wezwania do uzupełnienia braków wniosku poprzez wykazanie, że wszczęcie wnioskowanego postępowania jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia oraz że za jego wszczęciem przemawia interes społeczny (pismo SKO z (...) r., znak: (...)), a także dużą liczbę spraw wpływających do organu w stosunku do jego możliwości orzeczniczych. Stowarzyszenie odpowiedziało na ww. wezwanie pismem z (...) r. (data wpływu do SKO: (...) r.), a już pismem z (...) r. (data wpływu do SKO: (...) r.) – a więc jeszcze przed upływem wskazanego przez organ nowego terminu załatwienia sprawy ((...) r.) – wniosło przedmiotową skargę na bezczynność organu. Zarazem jest poza sporem, że we wskazanym terminie organ rozpatrzył wniosek Stowarzyszenia z (...) r., wydając postanowienie z (...) r. nr (...) o odmowie wszczęcia wnioskowanego postępowania nieważnościowego. Sąd podkreśla, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest władny badać, czy ww. postanowienie było prawidłowe, a więc czy zasadnie odmówiono wszczęcia wnioskowanego postępowania nieważnościowego – ta kwestia może być badana wyłącznie w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w przypadku zaskarżenia we właściwym trybie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nieważnościowego – a jedynie musi ograniczyć się do skonstatowania faktu wydania przez organ takiego postanowienia, które niewątpliwie stanowiło jeden z prawnie dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku Stowarzyszenia o wszczęcie postępowania nieważnościowego. Wszystko to oznacza, że ani w dacie wniesienia skargi, ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego oraz w dacie wyrokowania przez Sąd, organ nie pozostawał w zarzucanej bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku Stowarzyszenia z 11 maja 2015 r. Zatem przedmiotowa skarga na bezczynność SKO okazała się niezasadna. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło