VII SA/Wa 368/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-15

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy mógł ulec zmianie od czasu wydania decyzji organu I instancji, a podmiot wnoszący odwołanie mógł utracić status strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, w tym statusu prawnego stron. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko wtedy, gdy naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji ma istotny wpływ na wynik sprawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy stan faktyczny mógł się zmienić, organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające lub zlecić je organowi I instancji, a w przypadku ewidentnego braku przymiotu strony, umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dla zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, w której stwierdzono istotne odstępstwa od pierwotnego projektu. Spółka [...] złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak ustalenia stron. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka nie posiada statusu strony. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie art. 10 i 28 K.p.a. Spółka [...] zaskarżyła tę decyzję, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. i brak aktualizacji stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, przy budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr ew. [...],[...],[...] i działki [...] z obrębu [...] oraz wjazdu na teren działek nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...], usytuowanych przy ul. [...] w [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...].06.2011 r. wpłynął wniosek inwestora, Spółki komandytowo – akcyjnej [...] o zatwierdzenie zmian dokonanych w trakcie budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w [...]. W dniu [...].07.2011 r. dokonano oględzin i stwierdzono realizację ww. inwestycji z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających, na : zmianach w planie zagospodarowania terenu m.in. drogi przeciwpożarowej, budynku portierni, śmietników, miejsc postojowych, w poziomie garażu - zmiany lokalizacji zbiornika retencyjnego, obrysu garażu - zmiana ilości miejsc postojowych i wprowadzenie platform typu Klaus, zmianach na kondygnacjach nadziemnych - zmiany funkcjonalne. Zmiany powstały w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2011 r. Postanowieniem z dnia [...].07.2011 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oraz wstrzymał roboty budowlane. Następnie inwestor przedłożył wymagany projekt budowlany zamienny budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami. Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Analiza projektu budowlanego zamiennego pozwalała zdaniem organu na stwierdzenie, że obiekt nie narusza przepisów techniczno- budowlanych i kwalifikuje się do zatwierdzenia. W toku postępowania ustalono, że budowa została zakończona. [...] sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami. W odwołaniu zarzucono m.in. naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez brak ustalenia stron postępowania, pozbawienie Spółki możliwości uczestniczenia w postępowaniu w pierwszej instancji. Brak możliwości podniesienia zarzutów co do zgromadzonego materiału dowodowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie organu odwoławczego [...] sp. z o.o., nie posiada przymiotu strony i możliwości kwestionowania decyzji PINB dla [...] z dnia [...] października 2011 r. Organ ustalił, że [...] sp. z o.o. jest właścicielem działki nr ew. [...] z obrębu [...], która sąsiaduje bezpośrednio z działkami nr ew. [...] i [...] stanowiącymi teren dojazdu od strony ul. [...] do działek nr [...],[...],[...] i [...], na których prowadzona jest budowa. Jednak ujawnione istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyły wyłącznie działek przeznaczonych pod inwestycję, nie dotyczyły natomiast terenu drogi dojazdowej, która oddziałuje na nieruchomość należącą do odwołującej się Spółki. Organ II instancji, przywołując art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), podkreślił, że zasada odpowiedniego stosowania przepisów do zakresu zmian (istotnych odstępstw) determinuje ocenę interesu prawnego w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Skoro istotne odstępstwa dokonane w toku realizacji inwestycji nie dotyczyły w żaden sposób terenu przyległego do działki skarżącego i nie naruszały interesu prawnego Spółki, to brak podstaw, żeby w toku postępowania naprawczego uznać Spółkę za stronę postępowania administracyjnego. [...] Sp. z o.o., zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/12, uwzględniając skargę wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę podniesionego w odwołaniu zarzutu, że projekt budowlany zamienny obejmuje również teren drogi dojazdowej, która oddziałuje na działkę nr [...], z obrębu [...], należącą do Spółki. Zgodnie z przedstawionym przez inwestora projektem budowlanym zamiennym oraz stanowiącą załącznik do tego projektu decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], dotyczącą zezwolenia na zjazd na działkę nr [...], a ponadto zgodnie z opinią Inżyniera Ruchu [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], istotne odstępstwa od projektu budowlanego dotyczyły również drogi dojazdowej i sprowadzały się do innej lokalizacji zjazdu z ul. [...] na drogę tymczasową w kierunku osiedla, a ponadto do budowy oświetlenia drogi oraz rowu odwadniającego odprowadzającego wody opadowe z jezdni, które nie były uwzględnione w projekcie budowlanym pierwotnym. Sąd wskazał, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji błędnie przyjął, że organizacja ruchu dla potrzeb dojazdu do osiedla nie przewiduje zajęcia części działki należącej do Spółki, podczas gdy z ww. dokumentów wynika, że wyjazd z działki nr [...] na drogę publiczną będzie przebiegał przez nieruchomość będącą własnością skarżącego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że [...] Sp. z o.o., nie ma interesu prawnego we wniesieniu odwołania od decyzji PINB dla [...] z dnia [...] października 2011 r. i przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] Spółka komandytowo-akcyjna. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2014r., sygn. II OSK 923/13 skargę kasacyjną oddalił, uznając, że nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że przedmiotem projektu budowlanego zamiennego jest m.in. droga dojazdowa zaprojektowana wzdłuż i przy granicy z działką nr [...], której właścicielem jest [...] Sp. z o.o. w [...]. [...] sp. z o.o. jako właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną postępowania, w którym doszło do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania projektowe odnoszące się do całości inwestycji, a nie tylko w zakresie istotnych odstępstw. Usytuowanie przedmiotowej inwestycji bezpośrednio przy granicy, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie przesądził o istnieniu interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].10.2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz wjazdu na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...], i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz udzielającej inwestorowi - "[...] Sp. z o.o." Sp. komandytowo-akcyjna pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27.12.2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 336/12) uchylił poprzednią decyzję organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...].12.2011 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.10.2014 r. (sygn. akt II OSK 923/13) oddalił skargę kasacyjną. Powyższe orzeczenia spowodowały konieczność rozpatrzenia odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji organu I instancji z dnia [...].10.2011 r. Dalej organ II instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie robót przy budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w [...], wykonanych z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].03.2008r. Przeprowadzono postępowania naprawcze w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Organ powiatowy za strony postępowania naprawczego uznał jedynie inwestora "[...] Sp. z o.o." Sp. komandytowo-akcyjna oraz Miasto [...] i tylko tym podmiotom przyznał możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Całe postępowanie administracyjne organu I instancji w przedmiotowej sprawie, prowadzone było bez udziału podmiotu posiadającego status strony - [...] Sp. z o.o. Legitymację prawną tej spółki potwierdziły sądy administracyjne. Ogólna zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wymaga kierowania do niej wszelkiej korespondencji (wezwań, zawiadomień, powiadamiania jej o treści dokumentów lub o fakcie ich złożenia w toku postępowania) oraz zapewnienia jej możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, na każdym jego etapie. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ powiatowy uniemożliwił jednej ze stron czynny udział w sprawie, nie ustalił, zgodnie z art. 28 k.p.a. prawidłowego kręgu stron postępowania. Organ odwoławczy wyraził przekonanie, iż naruszenie w przedmiotowej sprawie art. 10 § 1 i 28 k.p.a. uniemożliwiło skarżącej dokonanie konkretnych czynności procesowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego za przedwczesne uznał zajęcie merytorycznego stanowiska, co do postępowania zakończonego skarżoną decyzją. W związku z tym, iż skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 10 § 1, art. 77 oraz art. 107 k.pa., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. [...] Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., zarzucając jej: - naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zastosowanie powinien mieć art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. o umorzeniu postępowania odwoławczego; - naruszenie art. 28 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną postępowania, albowiem Spółka, która wybudowała na podstawie projektu budowlanego zamiennego inwestycję mieszkaniową utraciła status strony i prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pominięcie wspólnoty mieszkaniowej - obecnego dysponenta nieruchomości, która powinna brać czynny udział w postępowaniu; - uznanie, że odwołująca się od decyzji I instancji spółka [...] Sp. z o.o. ([...]) jest w dalszym ciągu stroną, podczas gdy działka należąca do [...] nie przylega już do działek objętych pozwoleniem na budowę wydanym na rzecz Spółki; - naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym statusu prawnego podmiotów, które w postępowaniu przed organem I instancji brały udział, podczas gdy po przeszło trzech latach od wydania decyzji stan faktyczny zmienił się znacząco, objęta pozwoleniem zamiennym inwestycja została w całości zrealizowana i ukształtowała się na niej wspólnota mieszkaniowa, a dla m.in. działek [...] i [...], które wcześniej zostały objęte pozwoleniem na budowę oraz zamiennym pozwoleniem na rzecz Spółki, została wydana decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014 r., na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - naruszenie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że odwołanie od decyzji organu powiatowego jest dopuszczalne, podczas gdy nie pochodziło od strony; - naruszenie art. 50 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wezwania podmiotów dotychczas będących stronami do wyjaśnień, w celu ustalenia aktualnego stanu sprawy, a oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnym stanie sprawy. Podnosząc te zarzuty skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy ocenił sprawę jedynie w oparciu o akta sprawy z 2011 r., bez dokonania odpowiedniej "aktualizacji" stanu faktycznego mimo, że od chwili wydania decyzji organu I instancji minęło przeszło trzy lata. Organ odwoławczy nie poczynił żadnych nowych ustaleń. Decyzję skierowano do Spółki, która obecnie nie posiada statusu strony, a na etapie postępowania odwoławczego nie zawiadomiono wspólnoty mieszkaniowej, jaka ukształtowała się w ramach wybudowanej inwestycji, by umożliwić jej udział w postępowaniu. Wynik niniejszej sprawy dotyczy bezpośrednio interesu prawnego wspólnoty. Decyzja powinna zostać skierowana do wspólnoty, a nie do Spółki. W następstwie otrzymania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie [...] Spółka komandytowo - akcyjna, utraciła prawo do dysponowania nieruchomością, a jedynym dysponentem terenu objętego niniejszym postępowaniem jest wspólnota mieszkaniowa. Organy nadzoru budowlanego powinny uwzględnić, że po uzyskaniu zamiennego pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie, inwestor sprzedał mieszkania, a nowi właściciele utworzyli wspólnotę mieszkaniowej. Decyzja organu I instancji, od której odwołał się [...] w 2011 r., zapadła w innych okolicznościach faktycznych. [...] posiadał wówczas prawo własności do działki ew. nr [...], obecnie podzielonej - położonej obok nieruchomości objętej pozwoleniem. Ówczesna działka nr [...] przylegała bezpośrednio do działek ew. nr [...] oraz [...], objętych pozwoleniem na budowę (w tym zamiennym). Jednak wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji w żaden sposób nie uwzględnił, że objęte decyzją I instancji m.in. działki [...],[...] z obrębu [...] zostały przeznaczone pod inwestycję drogową publiczną i uwzględnione w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].11.2014 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na podstawie tej decyzji wykonano już drogę, która jest wykorzystywana do dojazdu do osiedla zrealizowanego przez Spółkę. Wobec realizacji inwestycji i wybudowania drogi publicznej, a także wskutek utraty statusu strony przez spółkę [...], postępowanie odwoławcze należało umorzyć na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przestawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a..) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie przypomnieć należy, że skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe jedynie wówczas gdy organ odwoławczy wykaże, że kontrolowana przezeń decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie sprawę może wyjaśnić organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, lecz również ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną. Z okoliczności sprawy wynikało, iż jej stan w dacie orzekania przez organ odwoławczy mógł ulec zasadniczej zmianie w odniesieniu do tego, który istniał w czasie orzekania przez organ I instancji. Dlatego organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia materiału dowodowego, ewentualnie zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi pierwszej instancji. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji, co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dalej wskazać należy, że na każdym etapie postępowania organ administracji jest obowiązany badać czy podmiot inicjujący dane postępowanie (np. odwoławcze) jest do tego legitymowany, zatem czy może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym może wynikać także stąd, że mimo, iż dany podmiot miał przymiot strony na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, to utracił go w postępowaniu odwoławczym np. wobec utraty tytułu prawnego do nieruchomości. W takich przypadkach, gdy brak przymiotu strony, odwołującego się jest ewidentny, bądź w prosty sposób możliwy do ustalenia przez organ odwoławczy, postępowanie odwoławcze należy umorzyć, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z twierdzeń skarżącej spółki wynikało, że [...] Sp. z o.o. nie jest już stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, gdyż działka należąca do [...] nie przylega już do działek objętych zamiennym pozwoleniem na budowę. Skarżąca zasadnie wywodziła, że w okolicznościach sprawy, po przeszło trzech latach (budowa zakończona była na etapie decyzji I instancji), stan faktyczny musiał się znacząco zmienić. Słuszny był zarzut naruszenia art. 50 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie wezwania podmiotów będących dotychczas stronami do wyjaśnień, w celu ustalenia aktualnego stanu sprawy, a oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnym stanie sprawy. W tym kontekście w przedmiotowej sprawie istotne było ustalenie czy spółka, która wybudowała na podstawie projektu budowlanego zamiennego inwestycję mieszkaniową, posiada nadal status strony, czy też posiada je także wspólnota mieszkaniowa. Od wyników tego ustalenia, zależało ewentualne zawiadomienie także wspólnoty mieszkaniowej jako podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. W ocenie Sądu, brak zwrócenia się przez organ odwoławczy do dotychczasowych stron postępowania, o przedstawienie aktualnego stanu faktycznego jaki istnieje na przedmiotowych nieruchomościach, był również naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., a w konsekwencji miał wpływ na brak ustalenia podmiotów którym obecnie przysługuje przymiot strony. Dlatego obecnie należy zweryfikować twierdzenia strony i ustalić czy objęta pozwoleniem zamiennym inwestycja została w całości zrealizowana, czy ukształtowała się na niej wspólnota mieszkaniowa. Czy działki nr [...] i [...], które wcześniej były objęte pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem zamiennym, zostały objęte decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014 r. dotyczącą budowy drogi, na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Czy doszło do faktycznego wybudowania drogi publicznej, a przez to do utraty statusu strony przez spółkę [...]. Gdyby bowiem potwierdziły się te okoliczności, to przedmiotowe postępowanie odwoławcze zakończyć by się mogło odmiennym rozstrzygnięciem, np. umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło