II OSK 923/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia WSA del. Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca właścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości, której działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Organ odwoławczy przedwcześnie umorzył postępowanie, nie badając wpływu zmian na sąsiednią działkę, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
W toku budowy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie projektu zamiennego i zatwierdził go. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka B. Sp. z o.o., właściciel sąsiedniej działki, nie posiada przymiotu strony, gdyż odstępstwa nie dotyczyły jej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję WINB, uznając, że spółka mogła być stroną postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki B. Sp. K.A., potwierdzając, że spółka B. Sp. z o.o. powinna być uznana za stronę postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędzia WSA del. Tadeusz Lipiński Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S.K.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/12 w sprawie ze skargi B. Sp. z o. o. z/s w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 336/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 8 lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", [...] dokonał oględzin na terenie inwestycji prowadzonej przez "B." Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Warszawie. Podczas oględzin ustalono, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], pozwolenia na budowę. Odstępstwa te polegały na zmianach w planie zagospodarowania terenu i dotyczyły usytuowania drogi przeciwpożarowej, budynku portierni, śmietników, miejsc postojowych, w poziomie garażu zmianie lokalizacji zbiornika retencyjnego oraz w obrysie garażu zmianie ilości miejsc postojowych i wprowadzeniu platform typu Klaus. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], PINB [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał inwestorowi wykonanie oceny technicznej dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz zabezpieczenie terenu przed dostępem osób trzecich. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], PINB [...] nałożył na "B." Spółka komandytowo-akcyjna obowiązek wykonania i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z robót budowlanych wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], w terminie 3 miesięcy od kiedy decyzja stanie się ostateczna. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], PINB [...], po wykonaniu przez inwestora nałożonego obowiązku, zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną na terenie części działek nr ewid. [...] z obrębu [...] oraz wjazdu na teren działek nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., udzielił inwestorowi "B." Spółka komandytowo-akcyjna pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Odwołanie od ww. decyzji złożyła spółka B. Sp. z o.o. Zaskarżoną decyzją [...] WINB, po rozpatrzeniu ww. odwołania, umorzył postępowanie administracyjne. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., w kwestionowaniu decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Organ ten podkreślił, że organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązane są weryfikować interes prawny na każdym jego etapie, przy czym organ odwoławczy nie jest związany oceną interesu prawnego dokonaną przez organ pierwszej instancji. Zdaniem [...] WINB brak jest podstaw do uznania w niniejszym postępowaniu interesu prawnego B. Sp. z o.o., a co za tym idzie, prawa do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Składająca odwołanie Spółka jest właścicielem działki nr ewid. [...] z obrębu [...], która to działka sąsiaduje bezpośrednio z działkami nr ewid. [...] stanowiącymi teren dojazdu od strony ul. [...] w W. do terenu działek [...], na których prowadzona jest budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Należy wskazać, że ujawnione w toku postępowania istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyły wyłącznie działek przeznaczonych pod inwestycję, nie dotyczyły natomiast terenu drogi dojazdowej, która oddziałuje na nieruchomość należącą do odwołującej się Spółki. Organ II instancji, przywołując treść art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwanej dalej "Prawem budowlanym", podkreślił, że zasada odpowiedniego stosowania przepisów do zakresu zmian (istotnych odstępstw) determinuje również ocenę interesu prawnego w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego spełniać musi identyczne wymagania prawne, co decyzja o pozwoleniu na budowę, również w odniesieniu do osób trzecich, czyli uwzględniać interesy wszystkich stron postępowania, w zakresie wprowadzonych zmian. W opinii [...] WINB skoro istotne odstępstwa dokonane w toku realizacji inwestycji nie dotyczyły w żaden sposób i nie naruszały interesu prawnego Spółki to brak jest jakichkolwiek podstaw, żeby w toku postępowania naprawczego uznać Spółkę za stronę postępowania administracyjnego. Kwestionowane rozwiązania projektowe mogły być, zdaniem organu, oceniane w trybie odwoławczym od decyzji o pozwoleniu na budowę, w którym to postępowaniu Spółka byłaby stroną. Taki tryb nie został jednakże uruchomiony. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Sp. z o.o., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Ponadto skarżąca Spółka wniosła o uwzględnienie przez [...] WINB skargi w oparciu o treść art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a w przypadku braku uwzględnienia skargi wstrzymanie przez ten organ wykonania decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na braku zebrania całości materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również niewyczerpującego i nienależytego, a w konsekwencji błędnego rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, co skutkowało ustaleniem przez organ II instancji, że: a) ujawnione w toku postępowania istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyły wyłącznie działek przeznaczonych pod inwestycję, nie dotyczyły natomiast terenu drogi dojazdowej, która bezpośrednio oddziałuje na nieruchomość należącą do skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości zgodnie z przedstawionym przez inwestora projektem budowlanym zamiennym oraz stanowiącą załącznik do tego projektu decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], dotyczącą zezwolenia na zjazd na działkę nr [...], a ponadto zgodnie z będącą załącznikiem do ww. decyzji opinią nr [...] Inżyniera Ruchu [...] z dnia 14 marca 2011 r. istotne odstępstwa od projektu budowlanego dotyczyły również terenu drogi dojazdowej i sprowadzały się do innej lokalizacji zjazdu z ul. [...] na drogę tymczasową w kierunku osiedla na, a ponadto do budowy oświetlenia drogi oraz rowu odwadniającego odprowadzającego wody opadowe z jezdni, które to w ogóle nie były uwzględnione w projekcie budowlanym pierwotnym, b) organizacja ruchu dla potrzeb dojazdu do osiedla nie przewiduje zajęcia części działki należącej do Skarżącej, podczas gdy z dokumentów wskazanych w pkt a) powyżej wynika, że wyjazd z działki nr [...] na drogę publiczną będzie przebiegał przez nieruchomość będącą własnością skarżącego. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwą wykładnię skutkującą brakiem uznania skarżącego za stronę postępowania w sprawie w sytuacji, gdy skarżącemu przysługuje interes prawny do brania udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/12, uwzględniając skargę wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę podniesionego w odwołaniu zarzutu, że projekt budowlany zamienny obejmuje również teren drogi dojazdowej, która oddziałuje na działkę nr [...], z obrębu [...], należącą do Spółki. Skarżący wskazał, że w rzeczywistości zgodnie z przedstawionym przez inwestora projektem budowlanym zamiennym oraz stanowiącą załącznik do tego projektu decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], dotyczącą zezwolenia na zjazd na działkę nr [...], a ponadto zgodnie z będącą załącznikiem do ww. decyzji opinią Inżyniera Ruchu [...] z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], istotne odstępstwa od projektu budowlanego dotyczyły również terenu drogi dojazdowej i sprowadzały się do innej lokalizacji zjazdu z ul. [...] na drogę tymczasową w kierunku osiedla, a ponadto do budowy oświetlenia drogi oraz rowu odwadniającego odprowadzającego wody opadowe z jezdni, które to w ogóle nie były uwzględnione w projekcie budowlanym pierwotnym i nie zostały poddane analizie przez [...] WINB. Sąd wskazał, że skarżąca Spółka podkreśliła, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji błędnie przyjął, że organizacja ruchu dla potrzeb dojazdu do osiedla nie przewiduje zajęcia części działki należącej do Spółki, podczas gdy z ww. dokumentów wynika, że wyjazd z działki nr [...] na drogę publiczną będzie przebiegał przez nieruchomość będącą własnością skarżącego. Za trafne Sąd uznał twierdzenie i zarzut Spółki, w myśl którego nawet, gdyby uznać (jak zrobił to organ II instancji), że brzmienie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wskazuje na to, że postępowanie toczące się w tym trybie pod względem oceny materialnoprawnej toczy się wyłączenie w zakresie istotnych odstępstw, to jednak nie sposób nie zauważyć, że zarówno zmiany istotne dotyczące wykonania drogi dojazdowej (zmiana lokalizacji zjazdu, oświetlenie ulicy, rów odwadniający), jak również wymagania określone w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], opinii Inżyniera Ruchu [...] z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], (pozwolenia wodnoprawnego), ze względu na datę ich wydania, nie mogły być więc i nie były badane w postępowaniu o pozwolenie na budowę inwestycji więc jako, że dotyczą zakresu zmian istotnych wprowadzonych przez inwestora (nie wyszczególnionych przez niego we wniosku o zatwierdzenie zmian dokonanych w trakcie budowy z dnia 2 czerwca 2011 r. oraz w protokole PINB [...] nr 559/IIOT z dnia 8 lipca 2011 r.). Kwestie te winny zostać zbadane w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót i uwzględnione przez organy nadzoru budowlanego obu instancji, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Powołując się na treść art. 7, art. 6, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że B. Sp. z o.o., nie ma interesu prawnego we wniesieniu odwołania od decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...], i przedwcześnie umorzył postępowanie odwoławcze. W wytycznych dla organu Sąd wskazał obowiązkiem [...] WINB będzie ponownie rozpatrzeć odwołanie mając na względzie podniesione w nim zarzuty i ocenę Sądu dokonaną w niniejszym wyroku. Organ będzie winien dokonać dokładnej analizy projektu budowlanego zamiennego pod kątem zakresu robót budowlanych w nim określonych i ich ewentualnego wpływu na działkę skarżącego o nr ew. [...] z obrębu [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyła "B." Spółka komandytowo-akcyjna, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 3 § 1, art. 3 § 2 ust. 1 i art. 151 p.p.s.a., przez zaniechanie dokonania właściwej kontroli działalności administracji publicznej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie polegające na nieoddaleniu skargi B. Sp. z o.o. pomimo, że z okoliczności sprawy wynika, że skarga powinna być oddalona, a orzeczenie organu było zgodne z prawem i powinno być utrzymane w obrocie prawnym; - art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że ujawnione w toku postępowania istotne odstępstwa od projektu budowlanego dotyczyły działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] B. Sp. z o.o., albowiem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczyły drogi dojazdowej, która to droga w ocenie Sądu miała wpływ na działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], gdy tymczasem zgodnie z zebranym w spawie materiałem, w tym projektem budowlanym zamiennym oraz załącznikami do tego projektu istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie dotyczyły terenu drogi dojazdowej, a dotyczyły działek przeznaczonych pod inwestycję, nie wpływało to zatem na działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]; - art. 141 § 4 p.p.s.a., przez zaniechanie przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie analizy, w czym ma przejawiać się interes prawny B. Sp. z o.o. do bycia stroną w postępowania przed organem. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, przez niewłaściwą jego wykładnię prowadzącą do błędnego przekonania, że postępowanie toczące się w trybie przedmiotowego przepisu, pod względem materialnoprawnym powinno dotyczyć innych elementów projektu budowlanego, które były zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym, pomimo, że postępowanie to powinno toczyć się wyłącznie co do istotnych odstępstw projektu, które mają być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem; - art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz 51 ust. 4 Prawa budowlanego, przez niewłaściwą ich wykładnię prowadzącą do uznania, że B. Sp. z o.o. powinien być stroną postępowania przed organem, ponieważ przysługiwał mu interes prawny do brania udziału w tym postępowaniu, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia przedmiotowych przepisów nie pozwala na przyznanie B. Sp. z o.o. przymiotu strony, a tym bardziej B. Sp. z o.o. nie posiadała przymiotu strony, jako że postępowanie przed organem biorąc pod uwagę jego określony i wcześniej zaakceptowany przez B. Sp. z o.o. jego przedmiot nie dotyczyło choćby potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego B. Sp. z o.o., wynikającego z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jak i również z art. 28 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Jak zasadnie wskazała strona skarżąca kasacyjnie postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego składa się z kilku etapów. Jeżeli tyczy się postępowania związanego ze stwierdzeniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, to konsekwencją takich ustaleń jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W konsekwencji tego postępowania, niezależnie od zakresu dokonanych istotnych odstępstw, właściwy organ, na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Oznacza to konieczność przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, który powinien odnosić się nie tylko do istotnych odstępstw, ale do całości inwestycji. W efekcie to taki projekt zamienny jest zatwierdzany na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ w obrocie prawnym nie powinno już być pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika z tego, po pierwsze, że nie ma potrzeby dla każdego etapu postępowania naprawczego ustalania każdorazowo kręgu stron postępowania, tym bardziej jeżeli weźmie się pod uwagę, że przedmiotem takiego postępowania są nielegalne działania inwestora. Dlatego co do zasady krąg stron postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego powinien być tożsamy z kręgiem stron postępowania zwykłego ustalanego na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Poza tym podmiot zaliczony do kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, powinien mieć tym bardziej zagwarantowane prawo do ochrony swojego interesu prawnego w sytuacji, gdy doszło do nielegalnych działań inwestora. Po drugie, oceniając legitymację procesową strony w takim postępowaniu, organ powinien odnieść się do art. 28 K.p.a., ponieważ art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. i może mieć wyłącznie zastosowanie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 616/08). Skoro w postępowaniu naprawczym dla ustalenia kręgu stron postępowania istotny jest interes prawny, to jego istnienie musi być potwierdzone w obowiązujących przepisach prawa. Zatem interes prawny w takiej sprawie może wynikać już z samego faktu znajdowania się nieruchomości danego podmiotu w obszarze oddziaływania, który to obszar z reguły dotyczy sąsiednich nieruchomości, jak w niniejszej sprawie, jeżeli weźmie się pod uwagę chociażby okoliczność, że przedmiotem projektu budowlanego zamiennego jest m.in. droga dojazdowa zaprojektowana wzdłuż i przy granicy z działką nr [...], której właścicielem jest B. Sp. z o.o. w Warszawie. Jak wynika z powyższego, zakres zmian, jakie zawierał projekt budowlany zamienny w okolicznościach tej sprawy, nie miał decydującego znaczenia dla nieuznania jako strony postępowania naprawczego wnoszącego odwołanie właściciela sąsiedniej działki nr [...]. Z projektu tego wynika wręcz zupełnie przeciwnie, że B. sp. z o.o. jako właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną tego postępowania, w którym przecież doszło do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania projektowe odnoszące się do całości inwestycji, a nie jak podnosi strona skarżąca kasacyjnie tylko w zakresie istotnych odstępstw. Zakres oddziaływania inwestycji przy uwzględnieniu istotnych odstępstw nie uległ bowiem zmianie w stosunku do nieruchomości sąsiedniej. W tym miejscu wyjaśnienia stronie skarżącej kasacyjnie wymaga, że usytuowanie przedmiotowej inwestycji bezpośrednio przy granicy, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Jeśli zatem w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z racji położenia przedmiotowej inwestycji m.in. przy granicy z sąsiednią nieruchomością, z mocy prawa nieruchomość była uznawana za pozostającą w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, to nieuprawnionym jest odmawianie takiemu właścicielowi przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, a dotyczącym kontroli legalności robót budowlanych wykonywanych przy takiej inwestycji (por. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1093/10; z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2111/10). Z tych względów zarzuty dotyczące naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 K.p.a. pozbawione są usprawiedliwionych podstaw. Bez znaczenia dla wyniku niniejszego postępowania jest więc to czy istotne odstępstwa dotyczyły projektowanej drogi dojazdowej, ponieważ zasadniczo przebieg tej drogi pozostał taki sam, tj. wzdłuż i przy granicy z działką nr [...]. Ponadto dla tej oceny nie ma znaczenia kwestia podniesiona w zaskarżonym wyroku dotycząca usytuowania zjazdu z ww. drogi dojazdowej. Z projektu zagospodarowania działki znajdującego się w projekcie budowlanym zamiennym nie wynika bowiem by zjazd ten został usytuowany na działce nr [...]. W tych warunkach opinia Inżyniera Ruchu [...] z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], nie może stanowić podstawy do podważenia zawartych w projekcie zamiennym rozwiązań, a co najwyżej może świadczyć o tym, że opinia ta odnosi się do innych projektowanych rozwiązań w zakresie usytuowania zjazdu niż przyjęte rozwiązanie w projekcie zamiennym. Zarzut dotyczący naruszenia art. 233 § 1 K.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. pozbawiony jest zatem usprawiedliwionych podstaw. Także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ podstawą oceny dokonanej przez Sąd w zaskarżonym wyroku nie było to w czym przejawia się interes prawny B. sp. z o.o., lecz to, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło przedwcześnie bo bez należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tym samym Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., i w tym zakresie uzasadnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie przesądził zatem o istnieniu interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, co próbowano, jak się okazało, nieskutecznie podważyć w skardze kasacyjnej przez sformułowanie zarzutów dotyczących błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Z powyższego wywodu wynika, że również zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i 2 i art. 151 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ Sąd I instancji niewadliwie uchylił zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, która, jak się okazało, została wydana z naruszeniem prawa. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło