V SA/Wa 1759/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-20

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Sławomir Fularski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (wyrok w sprawie Fortuna) miał wpływ na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem, uzasadniający wznowienie postępowania i uchylenie tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, ponieważ TSUE nie orzekł o niezgodności całej ustawy o grach hazardowych z prawem UE, a jedynie pozostawił sądom krajowym ocenę, czy konkretne przepisy mają charakter techniczny. Ponadto, przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej (art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych) nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a ich związek z art. 14 ustawy o grach hazardowych nie uzasadnia bezwarunkowej odmowy ich zastosowania. Kara pieniężna ma charakter prewencyjny i restytucyjny, a jej podstawą jest obiektywne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Po odmowie przywrócenia terminu do odwołania, decyzja stała się ostateczna. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok TSUE w sprawie Fortuna, który miał stwierdzać niezgodność ustawy o grach hazardowych z prawem UE z powodu braku notyfikacji przepisów technicznych. Organy administracji wznowiły postępowanie, ale odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Artur Kot, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakładającej karę pieniężną za urządzanie gry poza kasynem gry; oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego w C. (dalej: Naczelnik Urzędu lub organ I instancji), decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wymierzył M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: spółka, strona lub skarżąca) karę pieniężną za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł. W wyniku uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji i odmowie przywrócenia tego terminu przez Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor Izby, organ II instancji lub organ odwoławczy), ww. decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] października 2012 r. spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż decyzja Naczelnika Urzędu została wydana na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h." lub "ustawa o grach hazardowych"), a przepisy tego aktu nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji indywidualnej bowiem są bezskuteczne w krajowym porządku prawnym. Wynika to z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych spraw C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (tzw. wyrok w sprawie Fortuna). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu wznowił postępowanie administracyjne stosownie do wniosku strony a następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], odmówił uchylenia w całości decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2011 r. Po rozpoznaniu odwołania spółki Dyrektor Izby, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji wobec stwierdzenia braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.(dalej "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."). Zdaniem organu odwoławczego wyrok na który powołała się spółka nie dotyczył wykładni przepisów prawa na podstawie których wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., a zatem brak jest zależności między sentencją tego wyroku a treścią decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu wymierzającej stronie karę pieniężną. Decyzja Naczelnika Urzędu z dnia [...] czerwca 2011 r. została wydana w oparciu o art. 90 ust. 1, art. 91, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Tymczasem przedmiotem postępowania przed Trybunałem było rozstrzygnięcie, skierowanych przez WSA w Gdańsku pytań, czy trzy przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych (art. 129 ust. 2. art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2) stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 ust 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L. 1998.204.37), dalej: dyrektywa 98/34/WE. Co więcej Trybunał nie przesądził kwestii uznania art. 129 ust. 2. art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 u.g.h. za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 ww. dyrektywy, lecz pozostawił tę kwestię do rozstrzygnięcia przez sąd krajowy czyli polski. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby z dnia [...] marca 2014 r. spółka zarzuciła temu organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że brak jest zależności pomiędzy orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna a ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu dnia [...] czerwca 2011 r., a w konsekwencji naruszenie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Spółka twierdzi, że wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził niezgodność ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. TSUE miał przyznać objętym pytaniem prejudycjalnym normom, a właściwie co do zasady wszystkim przepisom ustawy o grach hazardowych o charakterze reglamentacyjnym czy zakazującym, potencjalny charakter "regulacji technicznych" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Tym samym skoro art. 14 ust. 1 u.g.h. jest przepisem technicznym i nie był notyfikowany Komisji Europejskiej, to jest nieskuteczny, bowiem w świetle utrwalonego orzecznictwa luksemburskiego obowiązek notyfikacji jest bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjny, by jednostki mogły się na niego bezpośrednio powoływać przed sądem krajowym. Zważając natomiast, iż orzeczeniem TSUE związane są wszystkie sądy krajowe i organy administracji publicznej państwa członkowskiego, to na wszystkich sądach i organach publicznych rozstrzygających spoczywa obowiązek rozpoznawania spraw zgodnie z wytycznymi zawartymi w tymże wyroku. W związku z tym skarżąca uważa, że Naczelnik Urzędu po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. winien był ją uchylić i ponownie rozpatrzyć meritum sprawy, gdyż grzywna w wysokości 12.000 zł wymierzona została na podstawie przepisów nie znajdujących zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W myśl art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Kwestią sporną w sprawie jest ocena wpływu wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. na decyzję Naczelnika Urzędu z dnia [...] czerwca 2011 r. o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej, która doprowadziła organy do wniosków odmiennych niż tych jakie oczekiwała strona skarżąca. Organy bowiem wznowiły postępowanie a następnie odmówiły uchylenia ww. decyzji stwierdzając, że w ww. TSUE nie dokonał wiążącej wykładni prawa UE, która wymagałaby wyeliminowała powyższej decyzji z obrotu prawnego. Sąd nie podziela poglądu spółki, iż ww. wyrokiem TSUE orzekł o niezgodności ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. Zauważyć należy, iż z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika, że TSUE dokonuje wykładni przepisów unijnych, wiążącej sąd krajowy w sprawie, w związku z którą wniósł pytanie prejudycjalne. Sąd krajowy z kolei dokonuje wykładni prawa krajowego, a następnie w drodze subsumpcji stosuje prawo unijne do określonego stanu faktycznego. Tym samym TSUE orzekając w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 nie mógł rozstrzygnąć, czy przepisy krajowe u.g.h. mają charakter techniczny bowiem kompetencja w tym zakresie należy do sądów krajowych. Wyraźnie zaznaczył to sam Trybunał stwierdzając, że "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE [...], należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego." Kolejnym elementem, który należy mieć na uwadze jest fakt, iż podstawę prawną decyzji Naczelnika Urzędu z [...] czerwca 2011 r. stanowiły art. 90 ust. 1, art. 91, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Tymczasem wyrok TSUE odpowiadał na następujące pytania prejudycjalne, a mianowicie, czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który: - zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania gry (w sprawie C-213/11); - zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (w sprawie C -214/11); - zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (w sprawie C - 217/11)? Pytania prejudycjalne dotyczyły zatem przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych tj. art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i 138 ust. 1. Na żadnym z nich nie oparto decyzji, której uchylenia domaga się skarżąca. Konieczność odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 skarżąca wywodzi z zawartego w wyroku TSUE poglądu, iż "przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry, należy uznać za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE" (por. pkt 25 wyroku z dnia 19 lipca 2012 r.). Stanowisko TSUE Sąd rozpoznający sprawę podziela w części i wskazuje, że projekt przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. powinien był przed jego uchwaleniem zostać poddany procedurze notyfikacyjnej, przewidzianej dyrektywą 98/34/WE. Co do art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2, ustawy o grach hazardowych, na bazie których nałożono na spółkę karę pieniężną, zdaniem Sądu przepisy te nie stanowią "przepisów technicznych" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE za przepisy techniczne uznaje "specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto: – specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujących produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujących świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług; – przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne państwa członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności ze zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne; – dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych; – specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem. Sąd zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., II GSK 183/14, zgodnie z którym "Wskazany przepis ustawy o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 2 – przyp. Sąd), sam w sobie nie kwalifikuje się bowiem do żadnej z grup przepisów technicznych, w rozumieniu przywołanej dyrektywy. Po pierwsze, nie opisuje on cech produktów, a sankcje w nim przewidziane wiążą się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z zasadami, a nie z nieodpowiadającymi standardom właściwościami produktów, czy też ich jakością. Po drugie, nie stanowi on "innych wymagań", gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. W końcu po trzecie, przepis ten nie ustanawia żadnego zakazu, lecz zapewnia respektowanie zasad określonych w innych przepisach ustawy, co oznacza, że w relacji do nich realizuje funkcję gwarancyjną. (jest ich gwarantem). Jakkolwiek ustanawia on sankcję za działania niezgodne z prawem, to jednak ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych." Jednakże przewidziana art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, sankcja za naruszenie zakazu urządzania gier na automatach poza kasynem, jest ściśle powiązana z art. 14 ust.1 u.g.h. Sąd nie podziela tym samym pojawiających się w orzecznictwie poglądów o oderwaniu sankcji z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za działanie objęte dyspozycją art. 89 ust. 1 pkt 2, od treści przepisu art. 14 ust.1 ustawy o grach hazardowych. Idąc takim tokiem rozumowania nie można jednak przyjąć, iż skoro przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 jest przepisem sankcjonującym w stosunku do art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wprowadzającego zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem, to ewentualna niemożność stosowania jako nienotyfikowanego przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wykluczyłaby również stosowanie przepisu sankcjonującego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, iż nie dość, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, to również, związek tego przepisu z art. 14 u.g.h. nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku nie może bowiem nie uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz 90 ust. 1 i ust. 2 u.g.h., a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcji wymienionego przepisu, które ocenić należałoby, jako samoistne. W uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., P 9/08, Trybunał stwierdził, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, są stosowane automatycznie z mocy ustawy i mają znaczenie prewencyjne. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują do wykonywania ustawowych obowiązków, a podstawą stosowania kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. W uzasadnieniu wyroku z 7 lipca 2009 r., K 13/08, TK podkreślił, że administracyjna kara pieniężna jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i pełni funkcję prewencyjną. W uzasadnieniu wyroku z 31 marca 2008 r., SK 75/06, podniósł zaś, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. NSA wskazał również, że w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r., P 32/12 Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, iż celem kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie jest odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, lecz prewencja oraz restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie. Według NSA, uzasadnia to przyjęcie, że "techniczności" regulacji należałoby więc poszukiwać w przepisach określających daną materię, a mianowicie normujących dany stan rzeczy, którego istota jest chroniona sankcją administracyjną, co z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia, wskazaną "techniczność" regulacji odnosi do art. 14 u.g.h. Sąd kasacyjny zauważył, że również prawo unijne, tak samo, jak i prawo krajowe, sprzeciwia się powoływaniu się na wynikające z jego uregulowań, albo wyinterpretowane z niego przez TSUE, uprawnienia w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw, to jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Jako przykład podano sytuację, w której automat do gier zręcznościowych okazuje się być jednak automatem do gier hazardowych wykorzystywanym do urządzania tych gier bez uprzedniej jego rejestracji oraz bez uzyskania przez podmiot urządzający grę wymaganego zezwolenia (koncesji), jak również sytuacji urządzania gier na automatach z naruszeniem koncesji, poprzez urządzanie tych gier poza przeznaczonym do tego miejscem, czy też w końcu, przykład skrajnej już sytuacji, gdy bez rejestracji automatu przeznaczonego do urządzania na nim gier hazardowych, dany podmiot po prostu świadomie urządza na nim gry hazardowe. Z punktu widzenia przedstawionych argumentów za oczywiste NSA uznał to, że fakt ujawnienia oraz wykazania przez uprawniony organ państwa urządzania gier hazardowych na automatach w takich okolicznościach, jakie przykładowo zostały wskazane oraz wydania przez ten organ orzeczenia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, nie daje podstaw do powoływania się – w związku z brakiem notyfikacji art. 14 u.g.h. - na niestosowalność art. 89 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Przedstawione podejście do spornej w sprawie kwestii, znajduje swoje potwierdzenie również w stanowisku Trybunału Sprawiedliwości, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok z 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawach C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). NSA w uzasadnieniu wyroku z 25 listopada 2015 r. w sprawie II GSK 183/14 zwrócił także uwagę na konieczność uwzględnienia, że realizacja obowiązków sądów krajowych wynikających z funkcji prounijnej wykładni prawa, ma swoje granice, które wyznaczone są w samym prawie unijnym. Jest ona bowiem, między innymi, wyłączona w sytuacji, gdy jej rezultat kwestionowałby podstawowe dla systemów prawa krajowego i unijnego zasady ogólne, a więc w sytuacji, gdy w związku z powyższym musiałaby być ona uznana za wykładnię contra legem (por. np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 80/86, Postępowanie karne przeciwko Kolpinghuis Nijmegen B.V). Tak właśnie ocenić należałoby podejście do interpretacji przepisu art. 89 ust. 1 i ust. 2 u.g.h. w sytuacji, gdy jego rezultatem - z uwagi na brak notyfikacji art. 14 tej ustawy – miałby być wniosek o odmowie jego zastosowania w wymienionych przykładowo stanach faktycznych. Podejściu temu, sprzeciwia się bowiem ta zasada podstawowa, którą jest zasada ochrony porządku prawnego przed jego naruszeniami. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodne z "duchem" wyroku w sprawie II GSK 183/14 pozostają późniejsze wyroki NSA (vide wyroki w sprawach: II GSK 250/14, II GSK 2030/15, II GSK 303/14, z 9 grudnia 2015 r., czy II GSK 2046/15 z 8 grudnia 2015 r.). W pełni podzielając stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny należy wskazać, że zgodnie z art. 129 ust. 3 przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Skarżąca natomiast, na automacie objętym decyzją Naczelnika Urzędu z [...] czerwca 2011 r., urządzała gry hazardowe w ten sposób, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze wynosiła 10 oraz 50 punktów kredytowych co daje odpowiednio kwotę 1,00 zł oraz 5,00 zł, a więc była wyższa niż stawka określona w powyższym przepisie. Przyjęcie wniosku o niestosowaniu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. wyłącznie ze względu na niedopełnienie procedury notyfikacji art. 14 ust. 1 u.g.h. prowadziłoby do niedopuszczalnej gratyfikacji zupełnego braku poszanowania prawa w dziedzinie, która ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny wymaga szczególnej reglamentacji. Jedynie na marginesie należy podnieść, że w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, w art. 1 pkt 7 znowelizowano brzmienie art. 14, która to nowelizacja - w swej istocie - nie zmienia uprzedniej regulacji objętej tym przepisem. Utrzymuje bowiem możliwość urządzania gier hazardowych wyłącznie w kasynach gry, doprecyzowując, że urządzanie takich gier dozwolone jest na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Wspomniana ustawa zmieniająca została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014 r. pod numerem 2014/0537/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE (druk sejmowy nr 2927, adnotacja na tekście ustawy opublikowanym w Dz. U. 2015 r. poz. 1201). Komisja zaś nie wniosła zastrzeżeń. Nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE. Brak jest zatem usprawiedliwionych podstaw ku temu, aby uprzednią wadliwość przepisu wynikająca z braku notyfikacji, mogła być uznana za skutkującą niestosowaniem obowiązującej normy prawnej. W tym miejscu konieczne jest również zaznaczenie, że podnoszona przez skarżącą niemożność stosowania przepisów u.g.h. wobec braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej ma swoje źródło w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Żadna z norm traktatowych jaki i żadne z postanowień dyrektywy 98/43/WE nie odnosi się do braku notyfikacji przez państwo członkowskie przepisów technicznych ani nie określa skutków braku notyfikacji. Co więcej Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt P 4/14 orzekł, że procedura notyfikacji przepisów technicznych nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Sam fakt ujęcia obowiązku notyfikacji w dyrektywie unijnej nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia ze szczególnie wysoką, bo międzynarodową i ponadustawową rangą procedury notyfikacji. Wskazał, że dyrektywy nie mają z natury rzeczy rangi hierarchicznie wyższej niż ustawy co oznacza, że dyrektywy nie są z perspektywy konstytucyjnej prawem lepszym lub też ważniejszym merytorycznie i aksjologicznie niż przepisy polskich ustaw. TK przesądził o zgodności art. 14 ust. 1 i 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i art. 7 w. zw. z art. 9 Konstytucji RP oraz z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zastosowana zatem w decyzji z [...] czerwca 2011 r. podstawa materialnoprawna jest w świetle krajowego porządku prawnego podstawą ważną i obowiązującą. Z perspektywy krajowego ustawodawstwa brak jest więc podstaw do odmowy zastosowania kwestionowanych przez skarżącą spółkę przepisów. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu organu obu instancji prawidłowo uznały, że wyrok nie TSUE z dni 19 lipca 2012 r nie miał takiego wpływu na treść decyzji Naczelnika Urzędu z [...] czerwca 2011 r, który uzasadniałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego w ramach zastosowania nadzwyczajnych środków zaskarżenia określonych w art. 240-246 Ordynacji podatkowej. Działanie organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) oznacza, że nie mogą one dowolnie odmówić stosowania prawa nawet w razie powzięcia wątpliwości co do zgodności przepisów z Konstytucją. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło