I SA/Gd 569/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-06-19
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest uzasadniona, gdy wniosek dotyczy ustalenia, czy działalność prowadzona za granicą stanowi zakład w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a tym samym wpływa na obowiązki podatkowe wnioskodawcy?Ratio decidendi
Minister Finansów nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ pytanie wnioskodawcy dotyczące definicji 'zakładu' w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania miało bezpośredni wpływ na jego obowiązki podatkowe i podleganie opodatkowaniu w Polsce lub za granicą. Odmowa wszczęcia postępowania stanowiła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p.Stan faktyczny
H.K. złożył wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą ustalenia, czy jego firma prowadzi zakład w rozumieniu umowy polsko-niemieckiej w związku z wykonywaniem usług montażu i demontażu rusztowań na terenie Niemiec. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie nie dotyczy bezpośrednio powstania lub wysokości zobowiązania podatkowego wnioskodawcy. H.K. złożył skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 lutego 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 20 grudnia 2012 r. Określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie H. K. pisemnej interpretacji z zakresu przepisów prawa podatkowego, dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.
Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
W dniu 2 listopada 2012 r. H. K. zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. We wniosku wskazał, iż od kwietnia 1995 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Przedmiotem tej działalności są prace ogólnobudowlane związane z wnoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (PKD 41.20.Z) oraz pozostałe roboty budowlane (PKD.42.11.Z, 43.11, Z, 43.12.Z, 43.13.Z, 43.21.Z, 43.22.Z, 43.29.Z, 43.31.Z. 43.32.Z, 43.33.Z, 43.34.Z, 43.39.Z, 43.91.Z, 43.99.Z, 49.41.Z). Działalność wnioskodawcy koncentruje się na terytorium Polski. Jednakże od 2011 r. wnioskodawca realizuje zlecenia na terenie Niemiec, które dotyczą wykonania usługi montażu i demontażu rusztowań z segregowaniem i przygotowaniem transportu materiału, z którego zbudowane jest rusztowanie. Czasami usługa obejmuje tylko prace montażowe lub demontażowe. Cały materiał do zbudowania rusztowania dostarcza niemiecki zleceniodawca, natomiast firma H. K. zapewnia tylko robociznę. Po zdemontowaniu rusztowań nie pozostaje żadna wartość dodana, gdyż plac montażu musi być przywrócony do pierwotnego stanu. Rusztowanie potrzebne jest do wykonania określonych prac na wysokości przez brygady remontujące. Prace remontowe wykonuje inna firma.
Przedsiębiorstwo zajmuje się tylko montażem i demontażem rusztowań, prace remontowe na rusztowaniach nie wchodzą już w zakres wiążącej wnioskodawcę umowy. Usługi montażu i demontażu rusztowań wykonywane są przy remontach konstrukcji mostowych, budynkach i budowlach, a także instalacjach przemysłowych. Z pracy wnioskodawcy nie pozostaje żaden produkt, są to prace pomocnicze przy wykonywaniu podstawowego zadania, które wykonuje już inne przedsiębiorstwo. Usługi montażu i demontażu rusztowań sklasyfikowane są pod nr PKD 43.99.Z- jako pozostałe roboty specjalistyczne, gdzie indziej niesklasyfikowane. Są to usługi o charakterze pomocniczym do zasadniczej usługi budowlanej, które wnioskodawca realizuje na terenie Niemiec przy różnych obiektach. Praca przy poszczególnych obiektach nie przekracza dwunastu miesięcy, choć wnioskodawca planuje wykonywać tego rodzaju działalność na terenie Niemiec w okresie dłuższym niż dwanaście miesięcy.
Mając powyższe na uwadze H. K. sformułował następujące pytanie:
Czy w sytuacji nakreślonego wyżej stanu faktycznego należy uznać, że jego firma prowadzi zakład w rozumieniu art. 5 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90; dalej zwanej "umowa polsko-niemiecka").
Wnioskodawca, biorąc pod uwagę definicję "zakładu" zawartą w umowie polsko-niemieckiej stwierdził, iż nie prowadzi na terenie Niemiec zakładu, zarzutu filii, biura, fabryki, czy warsztatu w rozumieniu art. 5 ww. umowy.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie określonym przez H.K.
W zażaleniu na to postanowienie H.K. domagał się jego uchylenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia wydanego w pierwszej instancji, Minister Finansów, odwołując się do treści art. 14 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 749), zwanej dalej "O.p.", stwierdził, iż interpretacja indywidualna z zakresu prawa podatkowego dotyczy stanów faktycznych bądź zdarzeń przyszłych, które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy zagadnienie poruszone przez wnioskodawcę nie dotyczy bezpośrednio powstania lub wysokości zobowiązania podatkowego wnioskodawcy, wynikającego z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem organ nie miał podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w trybie art. 14 b O.p.. Ponadto wnioskodawca nie przedstawił związku, wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem dotyczy sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania, ograniczając zakres żądania wyłącznie do oceny przedstawionego stanu faktycznego w kontekście brzmienia art. 5 umowy polsko-niemieckiej, który definiuje pojęcie zakładu na potrzeby wskazanej umowy.
Organ podkreślił przy tym, że jakkolwiek potwierdzenie stanowiska wnioskodawcy, w zakresie wyznaczonym przedmiotowym wnioskiem, może spowodować konsekwencje w zakresie skutków podatkowych dla wnioskodawcy, w ten sposób, że w zależności od ustalenia, będącego przedmiotem jego żądania, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terenie Polski lub na terenie Niemiec, jednakże w treści wniosku nie wskazano na takie podatkowe konsekwencje i tym zakresie organ nie mógł wydać interpretacji. Zaś samo pytanie dotyczy zapisów ww. umowy w zakresie definicji "zakładu", co według organu nie stanowi o obowiązkach lub zobowiązaniach podatkowych podatnika. Dopiero powiązanie cytowanego przepisu umowy wraz z innymi unormowaniami poprzez stosowne odniesienie się do definicji zawartej w tym przepisie, skutkować może możliwością wyciągnięcia wniosków co do obowiązków lub zobowiązań podatnika. Minister Finansów podkreślił, że organ wydający interpretację nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności faktycznych, które nie zostały wskazane we wniosku o udzielnie interpretacji.
Organ interpretacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu art.120, art.121 §1 art.122 O.p. W tym zakresie organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem odrębnym, szczególnym, do którego nie mają zastosowania inne (poza wskazanymi w O.p.) przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Organ również nie podzielił zasadności zarzutów dotyczących błędnego odczytania treści wniosku.
Reasumując, Minister Finansów stwierdził zaistnienie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie interpretacji ze względu na brak wskazania we wniosku kwestii wpływu opisanej we wniosku sytuacji faktycznej na jego obowiązki i uprawnienia, wynikające z unormowań prawa podatkowego. Wskazana okoliczność stanowi nieusuwalną przeszkodę dla wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
H.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie, zarzucając organowi rażące naruszenie art. 120, art.121 §1 oraz art.122 O.p.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył dotychczasową argumentację wskazując, że Minister Finansów, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania sprawie o udzielenie pisemnej interpretacji naruszył podstawowe zasady postępowania, a mianowicie określił w kwestionowanym orzeczeniu nieprawdziwy stan faktyczny, stanowiący podstawę przedstawionej argumentacji we wniosku, co dyskwalifikuje poprawność i wiarygodność wydanego postanowienia.
Wywody organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu są niezrozumiałe i nielogiczne. Oczywistym jest , że w zaistniałym stanie faktycznym udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy podatnik będzie prowadził zakład na terenie Niemiec, czy nie, powoduje oczywiste konsekwencje w zakresie skutków podatkowych dla skarżącego, w ten sposób, że skarżący będzie podlegał opodatkowaniu na terenie Polski lub Niemiec - oczywiście od dochodów osiąganych przez ewentualny zakład. Skarżący nie domagał się od organu potwierdzenia, że prowadzi zakład na terenie Niemiec, ponieważ we wniosku wskazano, że takiego zakładu skarżący nie prowadzi. A gdyby organ uznał, że skarżący prowadzi zakład, to w sposób oczywisty powodowałoby to konsekwencje podatkowe u skarżącego.
W ocenie skarżącego, uzasadnienie rozstrzygnięcia organu jest nieadekwatne do przedstawionego stanu faktycznego, a tym samym nie może stanowić podstawy do wydania praworządnego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.)
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Stanowisko Ministra Finansów zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony skarżącej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego należało ocenić jako nieprawidłowe wobec naruszenia przepisu art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej - są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego.
Na podstawie art. 14b § 1 O.p. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W myśl art. 3 pkt 2 O.p., ilekroć w ustawie jest mowa przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Natomiast w świetle art. 3 pkt 1 O.p., pod pojęciem ustaw podatkowych rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
Instytucja indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego odnosi się zatem głównie do regulacji z zakresu prawa daniowego, jakim jest prawo podatkowe. Normy prawa podatkowego regulują stosunki społeczne pomiędzy państwem lub gminą a jednostką, związane z nieekwiwalentym przesuwaniem środków pieniężnych pomiędzy tymi podmiotami. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że prawo podatkowe określa konsekwencje prawnopodatkowe w związku ze zdarzeniami regulowanymi przez inne dziedziny prawa. Nie funkcjonuje ono w oderwaniu od innych gałęzi prawa, zwłaszcza tych, które normują stosunki społeczne zaistniałe pomiędzy podmiotami cywilnymi, głównie zaś pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Prawo podatkowe jest więc ściśle związane z obrotem prawnym, w tym gospodarczym, bez zaistnienia którego, nie powstałyby stosunki podatkowoprawne.
Zainteresowanym w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego.
Zatem do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawnopodatkowych; instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści, a jej zakres regulują przepisy art. 14k - 14n O.p.
Stosownie do art. 165a § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p., organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie tej sprawie nie może być wszczęte.
W doktrynie podkreśla się, że art. 165a O.p. nie należy interpretować rozszerzająco; taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych, ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji prowadziło do wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Przedmiotem interpretacji mogą być tylko takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, a więc które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Zagadnienie to nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 192/12 czy wyrok WSA we Wrocławiu z 24 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 1755/11; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Sąd podziela to stanowisko.
Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika).
Wymaga również odnotowania, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowano pogląd, że na podstawie przepisów O.p. organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego, ani też do udzielania jej w obszarze regulacji prawnych nie przedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 stycznia 2009 r., II FSK 1408/07, z dnia 10 marca 2010 r., II FSK 1557/08, z dnia 29 lipca 2010 r., II FSK 944/10 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl oraz zaaprobowane w orzecznictwie stanowisko piśmiennictwa: zob. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 61).
Jednakże w sytuacji, gdy we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego podatnik wskaże określoną okoliczność faktyczną, lecz w sposób nieprecyzyjny lub powodujący wątpliwości organu wydającego interpretacyjnego, to w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p. należy wezwać wnioskodawcę do dokonania stosownych uzupełnień i dookreśleń kwestii faktycznych, które warunkują prawidłowe rozpatrzenie wniosku pod kątem wykładni prawa podatkowego.
W niniejszej sprawie skarżący zadał we wniosku pytanie, czy w przedstawionym przez niego stanie faktycznym należało uznać, że jego firma prowadzi zakład w rozumieniu art. 5 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku.
Przepis ten określa, że:
(1) W rozumieniu niniejszej umowy określenie "zakład" oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa.
(2) Określenie "zakład" obejmuje w szczególności:
a) miejsce zarządu,
b) filię,
c) biuro,
d) fabrykę,
e) warsztat i
f) kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu ziemnego, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.
(3) Plac budowy lub prace budowlane albo instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, jeżeli trwają one dłużej niż dwanaście miesięcy.
(4) Bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu, określenie "zakład" nie obejmuje:
a) użytkowania placówek, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub dostarczania dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa;
b) utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub dostarczania;
c) utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu obróbki lub przerobu przez inne przedsiębiorstwo;
d) utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji dla przedsiębiorstwa;
e) utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym;
f) utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia któregokolwiek rodzaju działalności, o których mowa pod literami od a) do e), pod warunkiem jednak, że całkowita działalność stałej placówki, wynikająca z takiego połączenia rodzajów działalności, ma charakter przygotowawczy lub pomocniczy.
(5) Jeżeli osoba, z wyjątkiem niezależnego przedstawiciela w rozumieniu ustępu 6, działa w imieniu przedsiębiorstwa oraz posiada i zwyczajowo wykonuje pełnomocnictwo do zawierania umów w Umawiającym się Państwie w imieniu przedsiębiorstwa, to uważa się, że przedsiębiorstwo to, bez względu na postanowienia ustępów 1 i 2 niniejszego artykułu, posiada zakład w tym Państwie w zakresie prowadzenia każdego rodzaju działalności, który osoba ta podejmuje dla przedsiębiorstwa, chyba że czynności wykonywane przez tę osobę ograniczają się do rodzajów działalności, wymienionych w ustępie 4, które gdyby były wykonywane za pośrednictwem stałej placówki nie powodowałyby uznania tej placówki za zakład na podstawie postanowień tego ustępu.
(6) Nie uważa się, że przedsiębiorstwo posiada zakład w Umawiającym się Państwie tylko z tego powodu, że prowadzi ono w tym Państwie działalność poprzez maklera, komisanta albo innego niezależnego przedstawiciela pod warunkiem, że takie osoby działają w ramach swojej zwykłej działalności.
(7) Fakt, że spółka mająca siedzibę w Umawiającym się Państwie kontroluje lub jest kontrolowana przez spółkę, która ma siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie albo która prowadzi działalność w tym drugim Państwie (przez posiadany tam zakład albo w inny sposób), nie wystarcza, aby którąkolwiek z tych spółek uważać za zakład drugiej spółki.
W ocenie Sądu, postawione pytanie odnosi się wprost do instytucji wynikającej z przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. a mianowicie pojęcia zakładu w znaczeniu, jakie nadaje mu art. 5 umowy polsko-niemieckiej z dnia 14 maja 2003 r.
Rację ma zatem skarżący twierdząc, że udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy będzie prowadził zakład na terenie Niemiec, czy nie, powoduje oczywiste konsekwencje w zakresie skutków podatkowych, w ten sposób, że skarżący będzie podlegał opodatkowaniu na terenie Polski lub Niemiec.
W ocenie Sądu w niniejszym składzie nie ulega wątpliwości, że określona w art. 5 ust. 1 definicja zakładu, przyjęta na potrzeby umowy polsko-niemieckiej, stanowi podstawową przesłankę dla rozstrzygnięcia ogólnej kwestii - czy zyski przedsiębiorstwa prowadzącego zakład za granicą podlegają opodatkowaniu tylko w państwie siedziby, czy też mogą być opodatkowane w państwie źródła i w państwie siedziby.
W kontekście powyższych rozważań, zdaniem Sądu, pytanie zawarte we wniosku skarżącego nie wykraczało poza zakres interpretacji indywidualnej, przy czym wniosek pochodził od podmiotu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a stan faktyczny i przedstawione we wniosku pytanie nie dotyczyło okoliczności, które nie mogły być rozstrzygnięte w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Nie sposób zatem zgodzić się z wyrażoną przez organ oceną, że pytanie postawione we wniosku nie stanowi o obowiązkach lub zobowiązaniach podatkowych podatnika, a interpretacja w tym zakresie nie odnosiłaby się do sfery opodatkowania.
W świetle tego, co wyżej powiedziano, za uzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zasadę praworządności oraz zaufania do organów podatkowych. Zarzuty te są uzasadnione nie tylko ze względu na odmowę wydania interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie, ale również z uwagi na fakt wydawania takich interpretacji przez upoważnione organy w sprawach analogicznych do niniejszej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 122 O.p. wypada jedynie zauważyć, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu, jaki strona przedstawi we wniosku, zaś stosownie do art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego pozostaje w ścisłym związku z regulacją ukształtowaną przepisami prawa podatkowego, w związku z czym podlega interpretacji w trybie art. 14b § 2 O.p. Podkreślenia wymaga, iż celem i rolą interpretacji podatkowych jest wyjaśnienie zainteresowanemu podmiotowi, jakie skutki podatkowe wiążą się z opisaną przez niego sytuacją, w której podmiot ten się znajduje lub znajdzie w przyszłości.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie wniosku H. K. o wydanie interpretacji indywidualnej, organ interpretacyjny naruszył art. 165a § 1 O.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, a w konsekwencji tego doszło do naruszenia art. 14b § 1 O.p.
W ponownym postępowaniu organ udzieli merytorycznej interpretacji z uwzględnieniem stanowiska wynikającego z niniejszego wyroku, zaś w przypadku, kiedy - zgodnie z jego uprawnioną oceną - przedstawiony stan faktyczny nie będzie wyczerpujący, zastosuje art. 169 § 1 O.p.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygniecie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia uzasadnia art. 152 p.p.s.a., zaś orzeczenie o kosztach postępowania, przepisy art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na ich wysokość składa się kwota 100 zł, tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł ustalone zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz.153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło