I OSK 910/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-11
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Irena Kamińska, Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z powodu rzekomego wyłączenia sędziego lub późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. (w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 i 5 P.p.s.a.) ani w art. 273 § 2 P.p.s.a. Nie stwierdzono naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego, ani nie wykryto nowych okoliczności faktycznych lub dowodowych, które uzasadniałyby wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Strona D. O. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1497/16. Jako podstawy wznowienia wskazała naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego Jana Pawła Tarno (art. 18 § 1 pkt 1 i 5 P.p.s.a.) oraz późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych dotyczących klasyfikacji dyscyplin naukowych (art. 273 § 2 P.p.s.a.). Skarżąca domagała się uchylenia wyroku i ponownego rozpoznania sprawy lub zmiany wyroku poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1497/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1246/15 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1497/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1246/15 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej i wskazał, że specyfika postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania habilitacyjnego polega na tym, że ocenie podlega materiał dowodowy samodzielnie wybrany i przedstawiony przez habilitantkę wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania habilitacyjnego (zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora – Dz. U. Nr 204, poz. 1200). Najpierw tej oceny dokonują wybrani przez Centralną Komisję recenzenci poprzez napisanie recenzji dorobku habilitantki (art. 18a ust. 7 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki – Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.). Później ten materiał wzbogacony o recenzje jest przedmiotem opinii komisji habilitacyjnej (art. 18a ust. 7 i 8 ustawy o stopniach naukowych), a następnie wraz z tą oceną zostaje przedstawiony właściwej radzie wydziału (art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych).
W ocenie Sądu skarżąca mogła przedstawić recenzje wydane przez Departament Instrumentów Polityki Naukowej MNiSW w ramach grantu [...] w trybie określonym w § 12 powołanego rozporządzenia z dnia 22 września 2011 r., ale jako materiał podlegający ocenie w postępowaniu habilitacyjnym. Natomiast recenzje w żadnym stopniu nie mogą być uznane za kontrdowód w stosunku do recenzji wydanych w toku postępowania habilitacyjnego przez recenzentów powołanych na podstawie art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych, bo przepisy tej ustawy wyraźnie określają, jakie środki dowodowe mogą być przeprowadzane w postępowaniu habilitacyjnym.
Z powyższych względów, zdaniem Sądu, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 106 § 3 P.p.s.a.
Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...). Przepis ten stanowi, że do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Jednakże osobą, która dokonuje na tym etapie oceny, czy przesłanki wymienione w tym przepisie zostały spełnione jest sam wnoszący o nadanie mu stopnia doktora habilitowanego, bo skierowanie przez niego stosownego wniosku wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji powoduje wszczęcie postępowania habilitacyjnego z dniem doręczenia podania Centralnej Komisji (art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 61 § 3 k.p.a.). Natomiast, ocena, czy rzeczywiście zostały spełnione przesłanki warunkujące nadania stopnia doktora habilitowanego są przedmiotem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego najpierw przed komisją habilitacyjną (art. 18a ust. 6 - 10 ustawy o stopniach naukowych), a następnie przed właściwą radą wydziału lub radą innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej (art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych).
Zdaniem Sądu nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych (...) w zw. z art. 18a ust. 5 tej ustawy, ponieważ powołani w trybie tego ostatniego przepisu recenzenci jako członkowie komisji habilitacyjnej spełniali ustawowe przesłanki warunkujące ich powołanie. Zgodnie z art. 20 ust. 6 członkiem komisji habilitacyjnej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej. NSA zgodził się ze skarżącą kasacyjnie, że pod pojęciem pokrewnych dyscyplin naukowych należy rozumieć dyscypliny naukowe należące do tego samego obszaru wiedzy stosownie do załącznika stanowiącego wykaz obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065). Niemniej literalne rozumienie art. 20 ust. 6 na gruncie rozpoznawanej sprawy jest niewystarczające, bo prowadziłoby do absurdalnych wniosków.
Osoba, która uzyskała stopień naukowy lub tytuł naukowy np. w obszarze nauk przyrodniczych może w wyniku zmiany swych zainteresowań naukowych stać się wyróżniającym specjalistą w obszarze innych nauk, np. medycznych nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w odniesieniu do prof. dr hab. J. C., który co prawda uzyskał stopnie naukowe i tytuł w ramach obszaru wiedzy nauk przyrodniczych, ale zmienił swą specjalizację na dziedzinę nauk o kulturze fizycznej, co – jak wynika z akt sprawy – jest potwierdzone zarówno klasyfikacją naukową KBN, jak i prowadzeniem pracy naukowo-dydaktycznej na Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Wziąwszy pod uwagę fakt, że zasada, zgodnie z którą "clara non sunt interpretanda", (to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji) nie jest aktualnie powszechnie akceptowana ani w doktrynie, ani też w orzecznictwie sądów administracyjnych, co podkreśla M. Zirk-Sadowski stwierdzając, że "dzisiaj problem bezpośredniego rozumienia tekstu prawnego budzi wiele wątpliwości" (Wykładnia w prawie administracyjnym, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego. t. 4, Warszawa 2012, s. 129) i na co zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny. [Przykładowo, w wyroku z 13 stycznia 2005 r., P 15/02, OTK-A 2005, nr 1, poz. 4 stwierdził, że "coraz częściej, także i w orzecznictwie zasada clara non sunt interpretanda zamienia się właściwie w zasadę interpretati cessat in clarin (interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat)"] konieczne jest odstąpienie od wykładni językowej, jeżeli za takim rozwiązaniem przemawiają nader istotne argumenty (por. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1634/10) lub gdy wykładnia językowa przepisu prowadziłaby do wniosków absurdalnych (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, s. 18). Skoro wykładnia prawa musi opierać się na założeniu racjonalności ustawodawcy, wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego sytemu prawa, to pominięcie wykładni językowej w niektórych przypadkach usprawiedliwia również konieczność nadania interpretowanym przepisom znaczenia, które uczyni je rozwiązaniami najtrafniejszymi prakseologicznie (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2759/10). Zgodnie z aktualnymi poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie, ograniczenie się przez sąd wyłącznie do wykładni literalnej jest wręcz niewłaściwe, konieczne zatem jest potwierdzenie jej przez wykładnię systemową i funkcjonalną (por: M. Zirk-Sadowski, Wykładnia w prawie administracyjnym, op. cit., s. 126-208). Dlatego też pod pojęciem "osoby posiadającej tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej" należy rozumieć również osobę, która posiada tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego i jednocześnie kwalifikację naukową KBN w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych (...) w zw. z art. 16 i art. 16 ust. 4 tej ustawy i w zw. z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Wobec jednoznacznie negatywnych recenzji przedstawionych komisji habilitacyjnej, brak odniesienia się w ich konkluzji do kryteriów zawartych art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy jest uchybieniem pozostającym bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ treść tych recenzji nie pozostawia wątpliwości, że zdaniem recenzentów dorobek naukowy skarżącej kasacyjnie nie stanowi znacznego wkładu autorki w rozwój nauk o kulturze fizycznej.
W dniu 21 kwietnia 2017 r. D. O. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1497/16, zarzucając, że w toku postępowania zakończonego wyżej wymienionym wyrokiem zaistniała przesłanka nieważności, o której mowa w art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", albowiem na skutek naruszenia art. 18 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w sprawie orzekał sędzia Jan Paweł Tarno podlegający wyłączeniu z mocy ustawy.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania podniesiono, że w sprawie zaszła również przesłanka wyłączenia sędziego określona w art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a., bowiem sędzia Jan Paweł Tarno, który orzekał jako sędzia przewodniczący i sprawozdawca, jest pracownikiem Uniwersytetu Łódzkiego. Pracownikiem tej samej jednostki organizacyjnej jest również prof. dr hab. Z. D., wieloletnia prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, będąca przez ten czas bezpośrednią przełożoną prof. dr hab. Jana Pawła Tarno i będąca jednocześnie członkiem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wyznaczającej recenzentów prac doktorskich i habilitacyjnych przez co ma bezpośredni wpływ na powoływanie profesora na recenzenta i członka komisji w postępowaniach awansowych. Obecnie prof. dr hab. Jan Paweł Tarno i prof. dr hab. Z. D. pozostają w zależności służbowej – oboje pozostają w zatrudnieniu w tej samej jednostce organizacyjnej Uniwersytetu Łódzkiego, tj. Wydziału Prawa i Administracji, są też członkami zespołu recenzentów czasopisma dla prawników "Studia prawa publicznego", odbywają też wspólne konferencje.
Ponadto, sędzia Jan Paweł Tarno współpracuje z organem, którego decyzję zaskarżyła skarżąca, będąc recenzentem licznych prac doktorskich i habilitacyjnych. Mając powyższe na uwadze sędzia Jan Paweł Tarno powinien zostać wyłączony z mocy ustawy od orzekania w sprawie wobec faktu, iż jako osoba powiązana i współpracująca z organem, którego decyzję zaskarżono jest bezpośrednio związany z jedną ze stron postępowania, co więcej pozostawał w takiej zależności która wskazywałaby na żywe zainteresowanie wynikiem postępowania.
Zdaniem strony w sprawie zaistniała także kolejna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania określona w art. 273 § 2 P.p.s.a., tj. wykrycia przez skarżącą w dniu 6 marca 2017 r. okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, tj. skarżąca odkryła że klasyfikacja KBN, na którą powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny została uchylona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 2003 roku w sprawie utworzenia Ministerstwa Nauki i Informatyzacji i zniesienia urzędu Komitetu Badań Naukowych (Dz. U. Nr 51, poz. 443) w 2003 r., zaś system internetowy OPI na podstawie którego Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów powołuje osoby na stanowisko recenzentów powstaje w oparciu o nie zweryfikowane przez żaden organ państwowy, uczelnie lub administratora systemu oświadczenia i informacje własne jego użytkowników, w tym samodzielne przypisanie sobie specjalizacji podczas tworzenia swojego profilu a zatem informacje o jego użytkownikach nie posiadają waloru rzetelności oraz autentyczności,
Mając na uwadze zaistniałe przesłanki D. O., wniosła o:
1) wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1497/16 i uchylenie ww. wyroku w przedmiocie odmowy nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy;
2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
ewentualnie w sytuacji nie uwzględnienia powyższego wniosła o:
1) wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1497/16 i zmianę ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej skarżącej, tj. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt. II SA/Wa 1246/15 oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego - art. 270 p.p.s.a.
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję obalania prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, powinna być wniesiona w terminie (art. 280 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do treści art. 277 p.p.s.a. regułą jest, że skargę o wznowienie postępowania strona może wnieść w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia.
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania spełniała powyższe wymogi formalne, stąd też skierowana została na rozprawę.
Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano na art. 271 pkt 1 p.p.s.a. albowiem na skutek naruszenia art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w składzie sądu orzekał sędzia Jan Paweł Tarno, wyłączony z mocy ustawy. Zgodnie z powołanym art.18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Natomiast w uzasadnieniu tej przesłanki wskazano, że sędzia Jan Paweł Tarno, który orzekał w przedmiotowej sprawie jako sprawozdawca i przewodniczący jest pracownikiem Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego, a pracownikiem tego samego Wydziału jest prof. dr hab. Z. D., wieloletnia prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, będąca przez ten czas przełożoną prof. dr hab. Jana Pawła Tarno i będąca jednocześnie członkiem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przez co ma bezpośredni wpływ na powoływanie profesora na recenzentów prac doktorskich i habilitacyjnych i członka komisji w postępowaniach awansowych. Z powyższą argumentacją, która ma wskazywać, że została spełniona przesłanka z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie można się zgodzić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I OSK 1497/16 zakończonej wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. nie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a w konsekwencji nie została spełniona przesłanka wznowieniowa z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Przede wszystkim prof. dr hab. Z. D. została członkiem Centralnej Komisji w kadencji 2017-2020. Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie liczby członków, Centralna Komisja składa się z 228 członków. Zgodnie ze statutem Centralnej Komisji, w Komisji wyodrębnionych jest siedem sekcji stałych w tym Sekcja I Nauk Humanistycznych i Społecznych składająca się z 51 członków, członkiem tej sekcji jest prof. dr hab. Z. D., a także Sekcja IV Nauk Medycznych składająca się z 37 członków, która to sekcja rozpatrywała sprawę odwołania skarżącej. Podkreślić należy, że w świetle przepisów ustrojowych dotyczących Centralnej Komisji postępowanie wyjaśniające polega na sporządzeniu opinii recenzentów, następnie na rozpatrzeniu sprawy na posiedzeniu właściwej Sekcji, w tym przypadku Sekcji Nauk Medycznych, a następnie Prezydium Centralnej Komisji. Opinie recenzentów były negatywne, jednoznacznie negatywne były także głosowania tajne Sekcji Nauk Medycznych i Prezydium Centralnej Komisji. Wszystkie te czynności były podejmowane w czasie gdy prof. dr hab. Z. D. nie była członkiem Centralnej Komisji. Pierwsze posiedzenie Sekcji I Nauk Humanistycznych i Społecznych nowej kadencji 2017-2020 odbyło się w dniu 7 lutego 2017 r., a decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów została podjęta w dniu [...] lutego 2015 r., nadto prof. dr hab. Z. D. nie jest Przewodniczącą Sekcji, ani członkiem Prezydium Centralnej Komisji. Dodatkowo należy jeszcze podkreślić, że każda Sekcja Centralnej Komisji podobnie jak Prezydium Centralnej Komisji, a także sama Centralna Komisja jest organem kolegialnym, które swoje stanowiska wyrażają w formie uchwał. W takich okolicznościach faktycznych i prawnych twierdzenia skarżącej, iż została spełniona przesłanka z art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodująca, że sędzia Jan Paweł Tarno jest z mocy ustawy wyłączony, albowiem pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa i obowiązki są zupełnie bezprzedmiotowe.
Mimo, że w skardze o wznowienie postępowania wskazano na przesłankę nieważności o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to w uzasadnieniu tej przesłanki wskazano również na art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a., stad też konieczne jest odniesienie się i do tego przepisu. Powołany art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a. stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą. Zdaniem skarżącej fakt sporządzania recenzji doktorskich i habilitacyjnych przez sędziego Jana Pawła Tarno stanowi o ziszczeniu się przesłanki z art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w powołanym art.18 § 1 pkt 5 p.p.s.a. jest mowa o świadczeniu przez sędziego usług prawnych na rzecz jednej ze stron, w tym przypadku tą stroną ma być Centralna Komisja. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, to jednostka organizacyjna przeprowadzająca przewód doktorski, postępowanie habilitacyjne lub o nadanie tytułu zawiera z recenzentem umowę, która określa termin sporządzenia recenzji, wysokość wynagrodzenia oraz kary umowne za niedotrzymanie warunków. Zgodnie z art. 30 ust. 3 to Minister właściwy do spraw szkolnictwa określa w drodze rozporządzenia wysokość i warunki wypłacania wynagrodzenia zaś zgodnie z ust. 3 pkt 2 wynagrodzenie wypłaca jednostka organizacyjna przeprowadzająca przewód doktorski, postępowanie habilitacyjne lub postępowanie o nadanie tytułu, z tym że jednostka zatrudniająca osobę ubiegającą się o nadanie stopnia lub tytułu lub ta osoba może przejąć te obowiązki. Tym samym sporządzenie recenzji w przewodzie doktorskim lub habilitacyjnym nie stanowi świadczenia na rzecz Centralnej Komisji, ale na rzecz jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód z którą to jednostką zawiera umowę recenzent.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wskazana w skardze o wznowienie postępowania przesłanka z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. nie została spełniona.
Ponadto w skardze o wznowienie postępowania sądowego jako drugą przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania wskazano na treść art. 273 § 2 p.p.s.a. który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania sądowego w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu zaś tej przesłanki wznowieniowej skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1497/16 Naczelny Sąd Administracyjny powołał nieaktualną od 13 lat klasyfikację Komitetu Badań Naukowych, który został zniesiony, a jedyna obowiązująca w dniu wydania orzeczenia klasyfikacja dyscyplin naukowych została określona ustawą z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. Wskazując na powyższe skarżąca zarzuciła, że niedopuszczalne jest aby prof. dr hab. J. C. reprezentujący obszar wiedzy jakim są nauki przyrodnicze recenzował prace habilitacyjną z obszaru nauk o kulturze fizycznej. Odnosząc się do tej przesłanki wznowieniowej Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, że jest ona niezasadna i to z kilku powodów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść art. 273 § 2 p.p.s.a. z którego wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były znane stronom. Natomiast problematyka dotycząca dziedzin nauki i sztuki oraz klasyfikacji dyscyplin naukowych jest zagadnieniem prawnym regulowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach w zakresie sztuki, a nie elementem stanu faktycznego, czy środkiem dowodowym. Mianowicie art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. zawiera delegację ustawową, która w pierwotnym brzmieniu tego przepisu była następująca: "Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zwana dalej "Centralna Komisją", określa w drodze uchwały, dziedziny nauki i dziedziny sztuki oraz dyscypliny naukowe i artystyczne. Dyscyplina naukowa (artystyczna) może być tożsama z dziedziną nauki (sztuki). Zaś zgodnie z ust. 2 uchwałę Centralnej Komisji, o której mowa w ust.1 ogłasza Centralna Komisja w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Na podstawie tej delegacji ustawowej została podjęta uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 24 października 2005 r. w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, ogłoszona w Monitorze Polskim z 2005 r. Nr 79, poz.1120. W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dokonanej w 2011 r., która weszła w życie w dniu 1 października 2011 r. (Dz. U. Nr 84, poz. 455) zmieniona została między innymi delegacja ustawowa zawarta w art. 3 ust. 1 ustawy, która jest następująca "Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, zwanej dalej "Centralną Komisją" dziedziny nauki i sztuki oraz dyscypliny naukowe i artystyczne, mając na uwadze istniejące stopnie i tytuły, a także rozwój dziedzin i dyscyplin nauki oraz dziedzin sztuki i dyscyplin artystycznych oraz obszary wiedzy, z uwzględnieniem obszarów kształcenia określonych w przepisach o szkolnictwie wyższym. Zgodnie zaś z ust. 2 dyscyplina naukowa (artystyczna) może być tożsama z dziedziną nauki (sztuki). Na podstawie tej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U Nr 179, poz. 1066), powoływane w skardze o wznowienie jako ustawa. Powyższe wskazuje, że problematyka dotycząca dziedzin nauki i sztuki oraz klasyfikacji dyscyplin naukowych jest zagadnieniem prawnym, uregulowanym w przepisach powszechnie obowiązujących, a nie elementem stanu faktycznego, czy też środkiem dowodowym, a to wskazuje, że przesłanka wznowieniowa z art. 273 § 2 p.p.s.a. nie została spełniona. O niezasadności tej przesłanki wznowieniowej świadczy i taki powód, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. odwoływał się do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r., w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, a nie do obowiązujących wcześniej przepisów. Mając powyższe na uwadze, również kwestionowana w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania prawidłowość powołania prof. dr hab. J. C. jako recenzenta w postępowaniu habilitacyjnym nie może stanowić spełnienia przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a. Nadto kwestia ta była rozważana i wyjaśniana w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., a fakt nie akceptowania dokonanej oceny prawnej nie stanowi o spełnieniu przesłanki wznowieniowej.
W tym stanie rzeczy - w sytuacji gdy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły powołane przez stronę przesłanki wznowienia określone w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. oraz w art. 273 § 2 p.p.s.a. - skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło