I SA/Go 480/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-01-27

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wnioskodawca (komornik) nie jest w stanie ustalić wszystkich przesłanek zwolnienia od podatku VAT dotyczących sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, a jego wniosek dotyczy obowiązków komornika jako płatnika w zakresie udokumentowania sprzedaży i pobrania podatku?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego tylko z powodu braku możliwości ustalenia przez wnioskodawcę (komornika) wszystkich przesłanek zwolnienia od podatku VAT dotyczących sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości. Istota wniosku o interpretację dotyczy obowiązków komornika jako płatnika w zakresie udokumentowania sprzedaży i pobrania podatku, a opis stanu faktycznego, nawet z uwzględnieniem niemożności ustalenia pewnych faktów, jest wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Stan faktyczny
Komornik sądowy złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości oraz obowiązku pobrania i wpłacenia podatku. Komornik wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego nie był w stanie uzyskać od dłużnika informacji niezbędnych do ustalenia, czy sprzedaż nieruchomości będzie zwolniona z VAT. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając opis stanu faktycznego za niewystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, komornik wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi R.R. - Komornika przy Sądzie Rejonowym na postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Zarządza zwrot skarżącemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu. R.R. będący komornikiem sądowym wniósł skargę na postanowienie z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydane przez organ upoważniony do wydawania interpretacji - Dyrektora Izby Skarbowej a utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Z akt wynika następujący stan sprawy. Skarżący w dniu 21 maja 2015 r. złożył jako płatnik wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, wykazującą kwotę podatku do zapłaty, obliczoną według obowiązującej stawki a także w zakresie obowiązku pobrania i wpłacenia kwoty podatku wynikającej z tej faktury. Wskazał, że przedmiotem interpretacji mają być przepisy art. 18, art. 106c pkt 2, art. 106e oraz art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej ustawa o VAT. Jako przedmiot wniosku wskazał zdarzenie przyszłe. Przedstawiając je podał, że w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w trybie przepisów o egzekucji z nieruchomości na podstawie kodeksu postępowania cywilnego, zajął nieruchomości dłużnika oraz przystąpił do ich opisu i oszacowania. Na jego zlecenie zostały sporządzone również operaty szacunkowe celem wyceny wartości rynkowej nieruchomości, według ich aktualnego stanu użytkowania oraz zawierające wszystkie niezbędne informacje o tych nieruchomościach i ich właścicielu. Dłużnikiem jest spółka z o.o., niebędąca aktualnie w stanie upadłości likwidacyjnej, która jest podatnikiem VAT. Głównym przedmiotem działalności gospodarczej tego podmiotu jest produkcja mebli. Zajęte nieruchomości mają być sprzedane w trybie licytacji publicznej (art. 952 kpc). Przedmiotem sprzedaży ma być nieruchomość zabudowana, obejmująca działkę o powierzchni 8,25 ha. Zabudowę stanowią budynki pełniące funkcję produkcyjną, magazynową i biurową oraz budowle. Część przedmiotowej działki w planie zagospodarowania przestrzennego (PZP) jest określona jako teren działalności produkcyjnej i usługowej. Grunty te, o powierzchni 2,73 ha, zakwalifikowano pod zabudowę. Pozostała część działki (5,52 ha), nieujęta w PZP, jest położona na obszarze terenów z przewagą obiektów produkcji rolnej i obsługi gospodarki rolnej, co wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Dłużnik – spółka z o.o. jest właścicielem nieruchomości. Działając w oparciu o przepisy kpc oraz ustawy o komornikach sądowych skarżący podjął szereg czynności zmierzających do uzyskania informacji niezbędnych do ustalenia, czy dłużnikowi, w stosunku do zajętych nieruchomości, przysługuje zwolnienie od podatku od towarów i usług, przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Nie przyniosło to jednak żadnego rezultatu. Wszelkie próby kontaktu z dłużnikiem okazały się bezskuteczne, wezwania komornika pozostały bez odpowiedzi, nie podejmowano korespondencji. Wystąpienie do ujawnionej w KRS osoby pełniącej funkcję zarządcą też nie przyniosło efektu. Złożyła ona oświadczenie, że została odwołana z funkcji, w związku z czym nie może udzielić żądanych informacji. W związku z powyższym skarżący nie był w stanie zdobyć żadnych dokumentów dotyczących zajętych nieruchomości a w ramach dotychczasowych czynności nie było możliwe ustalenie, czy dłużnikowi przysługiwało wobec tych nieruchomości zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Podjęte czynności nie pozwoliły również ustalić, czy dłużnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przy nabyciu nieruchomości oraz czy nie ponosił nakładów przewyższających 30% wartości początkowej nieruchomości i nie skorzystał z odliczenia podatku od tych nakładów. Uzyskanie powyższych informacji w istniejącym stanie faktycznym jest niemożliwe, natomiast skarżący zobowiązany jest przystąpić do opisu i oszacowania oraz sprzedaży nieruchomości zajętych w toku postępowania egzekucyjnego. Do tak przedstawionego zdarzenia przyszłego skarżący przyporządkował pytania: 1) Czy w świetle opisanego stanu faktycznego będzie zobowiązany, w myśl art. 106c pkt 2 ustawy o VAT, do wystawieniu w imieniu i na rzecz dłużnika faktury dokumentującej dokonaną sprzedaż egzekucyjną zajętej nieruchomości, w której wykaże kwotę podatku do zapłaty, obliczonego według obowiązującej stawki; 2) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy w związku z wystawieniem faktury, będzie zobowiązany, w myśl art. 108 w zw. z art. 18 ustawy o VAT, do pobrania i wpłacenia kwoty podatku wynikającego z tej faktury. Prezentując własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego odnośnie pytania nr 1 skarżący stwierdził, że będzie zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej dokonaną sprzedaż egzekucyjną nieruchomości, w której wykaże kwotę podatku do zapłaty według obowiązującej stawki. Co do pytania nr 2 podał, że w przypadku wystawienia faktury, w której wykaże kwotę podatku, nawet jeżeli co do czynności udokumentowanej tą fakturą będą istniały przesłanki zastosowania zwolnienia przedmiotowego, będzie zobowiązany jako płatnik do obliczenia, pobrania i wpłacenia kwoty podatku wskazanej w fakturze. Przedstawił m.in. argumentację, że moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży egzekucyjnej wskazuje art. 19a ust.5 pkt 1 lit.c ustawy o VAT. Zgodnie z nim obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania w trybie egzekucji dostawy towarów i przepis ten nie wskazuje jakichkolwiek innych warunków, których zaistnienie byłoby konieczne. Z chwilą przeniesienia własności nieruchomości, która jest przedmiotem prowadzonego przez komornika postępowania egzekucyjnego, w stosunku do dłużnika powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług i jest to niezależne od ewentualnego prawa dłużnika do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a cyt. ustawy. Wymienione zwolnienie modyfikuje jedynie kwotę podatku do zapłaty, nie wyłącza zaś abstrakcyjnego obowiązku zapłaty tego podatku, powstałego ze względu na dokonaną dostawę. Zgodnie z art. 106c ustawy o VAT jedynym i wystarczającym warunkiem wystawienia przez komornika sądowego faktury na rzecz i w imieniu dłużnika, jest powstanie obowiązku podatkowego. Dłużnik jest podatnikiem VAT, a zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lit.c ustawy obowiązek podatkowy wobec niego powstaje z chwilą egzekucyjnej dostawy towarów, zatem to skarżący jest zobowiązany udokumentować fakturą sprzedaż nieruchomości dłużnika dokonaną w toku prowadzonej egzekucji, niezależnie od tego czy dłużnikowi przysługuje co do tej nieruchomości zwolnienie od podatku od towarów i usług. Z tych względów skarżący zaprezentował stanowisko, że ustalenie przysługiwania bądź nie dłużnikowi prawa do takiego zwolnienia pozostaje bez wpływu na obowiązki komornika przewidziane art. 106c ustawy o VAT, jako że nie ma to wpływu na istnienie obowiązku podatkowego jako jedynej przesłanki wystawienia faktury. W konkluzji skarżący stwierdził, że pomimo braku możliwości ustalenia przesłanek zwolnienia, zobowiązany będzie z chwilą egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości do wystawienia faktury dokumentującej tę czynność. W następnej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 106e cyt. ustawy każda wystawiona faktura powinna zawierać określone, obligatoryjne elementy. W przypadku faktur dokumentujących czynności zwolnione od podatku należy wskazać podstawy takiego zwolnienia. Zdaniem skarżącego jednak w sytuacji, gdy nie otrzymał od dłużnika informacji niezbędnych do wystawienia prawidłowej faktury dokumentującej czynność zwolnioną od podatku, zobowiązany jest pominąć element faktury dotyczący wskazania podstawy do zastosowania zwolnienia i w konsekwencji wystawić fakturę zawierającą pozostałe elementy, tzn. fakturę jak dla czynności niepodlegającej zwolnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) - zwanej Ordynacja podatkowa, wydał w dniu 11 sierpnia 2015 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, wykazującą kwotę podatku do zapłaty, obliczoną według obowiązującej stawki, a także w zakresie obowiązku pobrania i wpłacenia kwoty podatku wynikającej z tej faktury. W uzasadnieniu podniósł, że sformułowane pytania, jak i opis sprawy uniemożliwiają dokonanie właściwej oceny zaprezentowanego przez skarżącego własnego stanowiska w sprawie. Wskazał, że do wydania interpretacji indywidualnej w zakresie udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości niezbędne jest ustalenie, czy sprzedaż ta będzie zwolniona z VAT, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy przewidującego zwolnienie od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, z wyjątkami w przepisie tym określonymi. Organ przytoczył treść ww. przepisu, następnie zaś stwierdził, że dopiero wykluczenie przesłanek warunkujących zwolnienie od podatku sprzedaży nieruchomości pozwala na udzielenie odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania. Przyjął, że wskazany przez zainteresowanego w opisie sprawy, brak informacji w wyżej wymienionym zakresie nie daje podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia zawartych we wniosku zagadnień. Informacje te są bezwzględnie konieczne do wydania interpretacji indywidualnej. Według organu stan sprawy zawarty we wniosku nie jest wystarczający do jednoznacznej oceny czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana , czy też zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT korzystać będzie ze zwolnienia od podatku. W rezultacie nie jest też możliwa ocena stanowiska przedstawionego przez wnioskodawcę. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie takiego wniosku zainteresowanego, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, realizującego funkcje przypisane przez ustawodawcę tej instytucji prawnej, którego charakter odpowiada istocie analizowanej instytucji. Wskazał przy tym, że w przypadku braków w opisie sprawy organ jest zobowiązany, z zastosowaniem trybu art. 169 Ordynacji podatkowej, uzupełnić stan opisany przez wnioskodawcę. Zastrzegł jednak, że przy tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym jak w rozpatrywanej sprawie, gdy wnioskodawca wskazuje, że nie ma możliwości ustalenia niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności sprzedaży nieruchomości – opisany stan sprawy nie zostanie uzupełniony. Podsumowując organ stwierdził, że skoro żądanie wnioskodawcy sprowadza się do uzyskania odpowiedzi na pytania dotyczące udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, przy niemożliwości ustalenia przez wnioskodawcę niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwalniających z opodatkowania czynności sprzedaży nieruchomości podatkiem od towarów i usług zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, to brak jest podstaw do wydania interpretacji indywidualnej. Obliguje to organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji. W zażaleniu na powyższe postanowienie zgłoszono zarzuty naruszenia przepisów prawa, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie : 1) art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h Ordynacji podatkowej przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług i stwierdzenie, że wnioskodawca nie przedstawił w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji informacji niezbędnych do jej wydania, podczas gdy stan faktyczny został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie; 2) art. 14h ww. ustawy przez niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pomimo upływu przewidzianego do tego terminu; 3) art. 169 § 1 ww. ustawy przez jego niezastosowanie i niewezwanie wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych braków złożonego wniosku w terminie siedmiu dni. Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienie oraz wydanie interpretacji indywidualnej zgodnie z żądaniem skarżącego a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ w rzeczywistości nie zrozumiał istoty zadanego pytania oraz kluczowych elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Podkreślił, że to, iż w ramach swojej działalności nie jest on w stanie uzyskać ani ustalić informacji związanych z zajętymi nieruchomościami, nie jest brakiem w opisie stanu faktycznego, jak twierdzi organ, lecz istotnym elementem tego stanu faktycznego, będącym w istocie przyczyną i podstawą złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ nie był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, gdyż zostały mu przedstawione wszelkie informacje niezbędne do wydania interpretacji. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie – po obszernym przedstawieniu zasad wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego - wskazał m.in., że istotne jest, aby określony we wniosku stan faktyczny został przedstawiony w sposób wyczerpujący, zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że to oznacza, iż wniosek powinien zawierać wszystkie istotne elementy z punktu widzenia możliwości dokonania jego oceny prawnej przez właściwy organ podatkowy. Wspierając się przywołanymi orzeczeniami sądów administracyjnych podał ponadto, że przedstawienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący należy rozumieć jako opisanie go bardzo dogłębnie, dokładnie i szczegółowo, w taki sposób, by można było prawidłowo ocenić przedmiot wątpliwości interpretacyjnych przedstawionych do analizy organu podatkowego. W sytuacji, gdy wnioskodawca stwierdzi, że nie wie czy w stanie faktycznym wystąpi jeden z jego elementów wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji, organ nie może ocenić skutków prawnopodatkowych stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji. To na podmiocie oczekującym udzielenia interpretacji ciąży obowiązek dokładnego i wnikliwego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, który należy rozumieć jako pewien zbiór faktów składających się na sprawę interpretacyjną, czyli każdego elementu zdarzenia, które zaszło lub zachodzi w rzeczywistości i składa się na określony stan rzeczy. Z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) stanowi jedyną faktyczną podstawę udzielonej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywoływać określone w ustawie skutki prawne. Powtórzone zostały argumenty z zaskarżonego postanowienia z ponownym podkreśleniem, że wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie takiego wniosku zainteresowanego, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia realizującego funkcje przypisane tej instytucji prawnej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej organ podtrzymał swoje stanowisko, że ewentualne wezwanie nie doprowadziłoby do usunięcia braków formalnych wniosku, skoro skarżący wskazał w nim, że nie ma możliwości ustalenia niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwalniających z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności sprzedaży nieruchomości. W konkluzji o identycznej treści, jak w zaskarżonym postanowieniu, organ stwierdził, że przy niemożliwości ustalenia przez wnioskodawcę, będącego zgodnie z art. 18 ustawy o VAT podatnikiem podatku od towarów i usług, niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwalniających z opodatkowania czynności sprzedaży nieruchomości podatkiem od towarów i usług, zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy, brak jest podstaw do wydania interpretacji indywidualnej, co obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji. Reprezentujący skarżącego radca prawny wniósł na powyższe postanowienie skargę, opartą na zarzucie naruszenia przepisów prawa, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ramach zgłoszonego zarzutu wskazał na naruszenie następujących przepisów Ordynacji podatkowej: 1) art. 14b § 1 przez błędne przyjęcie, że wnioskowana przez skarżącego interpretacja indywidualna nie może zostać wydana, ponieważ w złożonym wniosku przedstawił on stan faktyczny niekompletny, a tym samym niepozwalający na wydanie takiej interpretacji, podczas gdy stan faktyczny został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia; 2) art. 233 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 w związku z art. 14h przez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sytuacji, gdy postanowienie to powinno zostać uchylone jako wydane z naruszeniem: a) art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości i stwierdzenie, że wnioskodawca nie przedstawił w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji informacji niezbędnych do jej wydania, podczas gdy stan faktyczny został opisany w sposób kompletny i pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, b) art. 14h przez niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, pomimo upływu przewidzianego do tego terminu, c) art. 169 § 1 przez jego niezastosowanie i niewezwanie wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych braków złożonego wniosku w terminie siedmiu dni. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Kwestionując stanowisko organu skarżący zwrócił uwagę, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ nie zrozumiał istoty stanu faktycznego opisanego we wniosku. Podkreślił, że brak możliwości uzyskania, innych niż wskazane we wniosku, informacji oraz dokumentów związanych z zajętymi nieruchomościami, jak również niemożność ustalenia czy dłużnikowi przysługiwały wobec tych nieruchomości zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz czy dłużnik nie ponosił odpowiednich nakładów i nie skorzystał z odliczenia VAT nie jest, jak twierdzi organ, brakiem opisu stanu faktycznego a kluczowym elementem tego stanu faktycznego, będącym w istocie przyczyną i podstawą złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Niemożliwość uzyskania wskazanych informacji stanowi okoliczność obiektywną, niezależną od woli skarżącego i niedającą się przezwyciężyć jego działaniem, która rzutuje na jego obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług. Skarżący nie zgodził się przy tym z argumentacją organu, że opisany stan faktyczny był jakoby niedookreślony czy hipotetyczny. Wskazał, że w sposób stanowczy opisał znane mu elementy tego stanu oraz te elementy, których poznanie nie jest w ocenie skarżącego obiektywnie możliwe. Oponował przeciwko sugerowaniu przez organ, że w rozpatrywanej sprawie skarżący żąda wykładni przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie ze względu na okoliczności, których nie zna, czy też nie potrafi przedstawić. W swoim stanowisku skarżący wskazał bowiem, że to bierność egzekwowanego dłużnika, uniemożliwiająca ustalenie pewnych okoliczności, a tym samym niepewność co do niektórych elementów stanu faktycznego stanowi uzasadnienie zastosowania określonych norm prawa podatkowego. W ocenie skarżącego to z powodu braku wiedzy o istnieniu okoliczności pozwalających na skorzystanie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, powinien on wystawić fakturę VAT dokumentującą dostawę niepodlegającą zwolnieniu a w konsekwencji naliczyć i pobrać podatek w związku z mającą nastąpić dostawą budynków. Zasadą jest opodatkowanie dokonywanej dostawy, zatem normy przewidujące ewentualne zwolnienie mają charakter wyjątkowy i nie powinny być stosowane w sposób skutkujący rozszerzeniem katalogu stanów faktycznych objętych takim zwolnieniem. Niedający się usunąć brak wiedzy o istnieniu okoliczności uzasadniających zastosowanie zwolnienia od podatku, zdaniem skarżącego jest przesłanką uzasadniającą odstąpienie od stosowania norm przewidzianych dla przypadku dokumentowania zwolnienia od podatku dokonywanej dostawy budynków, a w to miejsce zastosowania norm prawa podatkowego dotyczących dokumentowania dostawy opodatkowanej. Według skarżącego uznać należy, że przedstawił wszystkie okoliczności pozwalające na merytoryczne rozstrzygnięcie, czy jego stanowisko jest prawidłowe. Wskazał i podkreślił, że nie pyta, czy ustalone przez niego okoliczności nakazują zastosowanie określonych norm prawnopodatkowych, ale czy niemożność ustalenia pewnych okoliczności nakazuje stosowanie wskazanych przez niego norm. Wypełniony został wymóg wskazania wszystkich elementów istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Twierdził, że stan faktyczny został opisany w sposób wyczerpujący, a odmowa wydania interpretacji w oparciu o ten stan stanowi naruszenie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie jest uprawniony do odmowy wydania interpretacji podatkowej ze względu na zawiły i skomplikowany charakter przedstawionego stanu faktycznego i merytoryczną trudność przedstawionego zagadnienia, jak również wskazany w zaskarżonym postanowieniu brak wiedzy organu w przedmiocie możliwego rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia. Wsparł się dodatkowo poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, m.in. co do tego, że odmowa wszczęcia postępowania ma charakter formalny i dotyczy sytuacji, w których brak jest w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej skarżący podniósł, że organ powinien wskazać wnioskodawcy ewentualne braki i wezwać do ich uzupełnienia, czego nie uczynił. W obowiązującym stanie prawnym nie ma natomiast możliwości odstąpienia przez organ od takiego wezwania z uwagi na subiektywne odczucie, że wezwanie takie będzie bezcelowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wnosząc o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi podał m.in., że organ wydając interpretację rozstrzyga, czy wnioskodawca prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Z przepisów Ordynacji podatkowej można wywieść normę nakazującą organowi przedstawienie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego w odniesieniu do opisanego zdarzenia i pytania wskazanego przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Na tle powyższej tezy organ stwierdził, że aby odpowiedzieć na postawione we wniosku skarżącego pytania, w istocie ocenie musiałby być poddany opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) a nie przepis (przepisy) prawa podatkowego. Zgodnie natomiast z art.14b § 1 ww. ustawy – to przepis prawa a nie stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest przedmiotem interpretacji. Okoliczność, że przepis prawa jest interpretowany na potrzeby przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) zasady tej nie zmienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) kontrola ta jest ograniczona do oceny zgodności z prawem działania organów administracji. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz.270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., kontrola sądowoadmnistracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Po zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skargę należało uznać za zasługującą na uwzględnienie. Naruszono przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa wszczęcia postępowania, dla której jako podstawę prawną organ wskazał art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej na podstawie odesłania zawartego w art. 14h ww. ustawy. Na jego podstawie organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie o udzielenie interpretacji indywidualnej zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie o udzielenie interpretacji nie może być wszczęte. Poza sporem jest, że skarżący jest zainteresowanym w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zatem powodem odmowy wszczęcia postępowania mogła być wymieniona powyżej "inna przyczyna". Organ uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania wskazał na brak istotnych informacji w opisie zdarzenia przyszłego jako uniemożliwiający mu merytoryczne rozstrzygnięcie zawartych we wniosku zagadnień. W szczególności przyjął, że stan sprawy nie jest wystarczający do jednoznacznej oceny czy egzekucyjna sprzedaż nieruchomości przez komornika będzie opodatkowana , czy też zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT będzie korzystać ze zwolnienia od podatku. W ocenie organu powyższe informacje są bezwzględnie konieczne do wydania interpretacji indywidualnej; bez nich nie jest możliwa ocena stanowiska przedstawionego przez wnioskodawcę. Równocześnie co do zastosowania, zgodnie z art. 169 § 1Ordynacji podatkowej, wezwania do usunięcia braków w zakreślonym terminie zastrzegł, że przy tak przedstawionym zdarzeniu przyszłym jak w rozpatrywanej sprawie, gdy wnioskodawca wskazuje, że nie ma możliwości ustalenia niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności sprzedaży nieruchomości – "opisany stan sprawy nie zostanie uzupełniony". Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organ w istocie wyszedł poza problem przedstawiony we wniosku. Skarżący zwrócił się bowiem o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości i związanych z tym jego obowiązków w przedmiocie wykazania podatku do zapłaty oraz obowiązku pobrania i wpłacenia podatku wynikającego z tej faktury. Stosownie do tak zarysowanego przedmiotu interpretacji we wniosku zostały wskazane jako podlegające wyjaśnieniu przepisy art. 18, art. 106c pkt 2, art. 106e oraz art. 108 ustawy o VAT. W pytaniach przyporządkowanych do przedstawionego zdarzenia przyszłego istotę wątpliwości stanowiła kwestia wykazania w fakturze VAT wystawianej przez komornika sądowego ( w imieniu i na rzecz dłużnika – art. 106c pkt 2 ww. ustawy) kwoty podatku do zapłaty a w następstwie tego wystawienia - obowiązku zapłaty podatku, stosownie do art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Problem prawny w sprawie zawiązał się w szczególności w kontekście art. 106e ust. 1 pkt 19 lit.a omawianej ustawy, z którego wynika, że w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku, m.in. na podstawie art. 43 ust. 1, faktura powinna zawierać wskazanie przepisu, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie od podatku. Przedmiotem sprzedaży, która ma być dokonana przez skarżącego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest nieruchomość zabudowana, z budynkami określonego rodzaju i budowlami. Dostawa taka jest objęta zwolnieniem, którego warunki są określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Problem polega na tym, że komornik, który zgodnie z art. 18 cyt. ustawy występuje jako płatnik podatku od dostawy – jak wskazał we wniosku o interpretację, wyczerpał wszystkie swoje możliwości uzyskania danych i informacji pozwalających ustalić, czy znajdzie zastosowanie wyżej wymienione zwolnienie. Przedstawiając powyższe trzeba przyznać rację skarżącemu, który zarzucił organowi, że ten niewłaściwe odczytuje istotę problemu prawnego występującego w sprawie. Sąd uważa, że to wytknięcie jest słuszne, ponieważ opisane zdarzenie oraz zadane pytania nie dotyczą przecież przysługiwania zwolnienia, lecz sytuacji odmiennej, w której tle tylko występuje kwestia zwolnienia. Skarżący oczekuje wyjaśnienia co do zakresu swoich obowiązków podatkowych w sytuacji, gdy nie ma on możliwości uzyskania, innych niż wskazane we wniosku, informacji oraz dokumentów związanych z zajętymi nieruchomościami, w związku z czym występuje niemożność ustalenia czy dłużnikowi przysługuje wobec nieruchomości objętych egzekucyjną sprzedażą zwolnienie od podatku od towarów i usług, na zasadzie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Rozstrzygnięcie tak zarysowanego problemu zdaniem Sądu nie wymaga, wbrew stanowczemu stwierdzeniu organu w tym zakresie, jednoznacznego określenia we wniosku elementów związanych ze spełnieniem przesłanek zwolnienia. Za nietrafne trzeba uznać stanowisko organu, że skoro żądanie wnioskodawcy sprowadza się do uzyskania odpowiedzi na pytania dotyczące udokumentowania fakturą VAT sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, przy niemożliwości ustalenia przez wnioskodawcę niezbędnych informacji dotyczących ewentualnego spełnienia przesłanek zwalniających z opodatkowania czynności sprzedaży nieruchomości podatkiem od towarów i usług zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, to brak jest podstaw do wydania interpretacji indywidualnej i obliguje to organ do odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie. Jak organ sam wskazał istotą wystąpienia o interpretację jest pytanie w zakresie udokumentowania fakturą VAT i związanych z tym obowiązków skarżącego jako płatnika. W tej sytuacji bezzasadne było nawiązywanie w niniejszej sprawie (w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r.) do wyroku tut. Sądu z dnia 23 października 2014 r. , wydanego w sprawie I SA/Go 479/14. W tamtej sprawie, w której skarżący wystąpił o interpretację, chodziło bowiem o wykładnię przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, zatem problem prawny dotyczył bezpośrednio zwolnienia od podatku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie istotą podniesionego problemu interpretacyjnego są skutki podatkowe związane z dokumentowaniem przez komornika egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości oraz wynikające z tego jego obowiązki co do zapłaty podatku. Nieporozumieniem jest również stawianie tezy, że jest to sytuacja, gdy wnioskodawca stwierdzi, że nie wie czy w stanie faktycznym wystąpi jeden z jego elementów wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji, a w której to organ nie może ocenić skutków prawnopodatkowych stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji. W ocenie Sądu przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego spełnia wymogi Ordynacji podatkowej, w szczególności określone w art. 14b § 2 tej ustawy. Zostało w nim wyczerpująco przedstawione zdarzenie przyszłe, jak też przedstawiono własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia. Zważywszy na istotę przedstawionego problemu, brak było podstaw do twierdzenia przez organ, że zaprezentowanie określonych okoliczności faktycznych dotyczących przesłanek zwolnienia jest niezbędne, aby w sprawie w ogóle mogła zostać wydana interpretacja. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, następuje wtedy, gdy kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. W tym znaczeniu w rozpoznawanej sprawie nie występowały przyczyny, z powodu których postępowanie nie mogło być wszczęte, a w konsekwencji nie mogła być wydana indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, zawierająca w myśl art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W sytuacji zatem, gdy podanie złożyła osoba zainteresowana, w przewidzianej formie, wniosek był zindywidualizowany przez opis zdarzenia przyszłego, powinno nastąpić jego merytoryczne rozpatrzenie i wydanie interpretacji indywidualnej a nie formalne rozpatrzenie tej sprawy przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rolą organu będzie zatem wydanie interpretacji indywidualnej, stosownie do treści art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej . Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit.c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowił zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło