III SA/Wr 897/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-29
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Maciej Guziński, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnych, dokonane po terminie wyznaczonym przez organ, ale przed upływem terminu określonego w przepisach unijnych, skutkuje uznaniem wniosku za złożony po terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnych, dokonane przez stronę skarżącą w terminie zakreślonym przez organ, konwaliduje czynność złożenia wniosku, a tym samym wniosek należy uznać za skutecznie złożony w pierwotnym terminie. Organ błędnie przyjął, że datą złożenia wniosku jest data usunięcia braków formalnych, a nie data jego pierwotnego złożenia. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2014. Wniosek zawierał braki formalne w postaci niedołączenia załączników graficznych. Organ wezwał do ich uzupełnienia, a strona uzupełniła je po terminie wyznaczonym przez organ, ale przed upływem terminu określonego w przepisach unijnych. Organ uznał wniosek za złożony po terminie, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Dodatkowo, stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikowalnej do płatności oraz naruszenia wymogów wzajemnej zgodności. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję przyznającą płatność w pomniejszonej wysokości. Strona wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej także Agencja, ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania L. G. (dalej skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. (nr [...]), którą Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. przyznał skarżącej płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
W dniu [...] maja 2014 r. strona zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. wnioskiem o przyznanie płatności na 2014 rok. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku strona zadeklarowała 125 działek ewidencyjnych wykorzystywanych rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych skarżący wskazał do jednolitej płatności (JPO) 96 działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. o do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez dostarczenie załączników graficznych dla wszystkich wskazanych we wnioski działek ewidencyjnych. Wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu [...] czerwca 2014 r. W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR strona złożyła korektę wniosku, w której dokonała podziału działki rolnej o powierzchni [...] ha na działki rolne R ([...] ha) i RR ([...] ha). Dla pozostałych działek rolnych podtrzymała dotychczasową deklaracje oraz złożyła brakujące załączniki graficzne.
Wezwaniem z dnia [...].09.2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieścisłości polegających na tym, że na działce rolnej Ł, DC, L w plonie głównym zadeklarowano roślinę, która nie odpowiada grupie upraw zadeklarowanej na tej działce. W dniu [...].09.2014 r. strona złożyła korektę wniosku, w której podtrzymała dotychczasową deklarację A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, CX, CY, CZ, DA, DB, DC, DD, DE, DF, DG, DI, DJ, YY.
W dniach od [...].10-[...].11.2014 r. gospodarstwo rolne strony poddane zostało przez Inspekcję Weterynaryjną w L. kontroli w zakresie spełniania wymogów wzajemnej zgodności (CC). Wyniki kontroli zostały utrwalone w raporcie z kontroli nr [...]. W trackie kontroli stwierdzono, iż posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia, (kod błędu BW 4.1). Ocena wagi stwierdzonej nieprawidłowości została oceniona na poziomie: zasięg: 5, dotkliwość: 5, trwałość: 3.
W dniu [...].02.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał decyzję, na mocy której przyznał stronie płatności na rok 2014 w wysokości [...] zł, w tym: jednolita płatność obszarowa, w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W uzasadnieniu wskazano, iż powierzchnia zadeklarowana do płatności JPO wyniosła [...] ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Została ona ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej, płatność JPO pomniejszono o kwotę w wysokości [...] zł, stanowiąca dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.
Wskazano, że dalsze pomniejszenie płatności JPO (o 5%) wynikało ze złożenia uzupełnionego wniosku [...].05.2014 r., czyli po upływie 5 dni po wyznaczonym terminie, który przypada na okres od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Pomniejszenie płatności JPO wynikało również z nieprzestrzegania norm oraz wymogów wzajemnej zgodności (kod błędu BW 4.1) , co skutkowało dalszym pomniejszeniem płatności o 5% tj. o kwotę [...] zł oraz zastosowania współczynnika korygującego.
W odwołaniu strona zarzuca naruszenie przepisów oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, brak dołożenia należytej staranności przy dokonywanych pomiarach zgłoszonych do dopłat działek ewidencyjnych.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił stan prawny obowiązujący w sprawie.
Dalej w uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie - z mającym w sprawie zastosowanie - art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm., dalej też: ustawa) - w związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE.L. 2009.316.65 z dnia 2 grudnia 2009 r., s. 65), dalej także jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009, wniosek o przyznanie płatności w roku 2014 składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu.
Natomiast stosownie do art. 23 ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, złożenie wniosku po wyznaczonym terminie, poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 75, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli opóźnienie będzie wyniosło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności obszarowe, płatność do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika. Podniósł, iż załączenie do wniosku materiału geograficznego jest niezbędne i brak jego stanowi brak formalny wniosku, który jest brakiem istotnym. Warunki, jakie powinien spełniać wniosek o płatności szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215.). Wskazał, że z treści rozporządzenia wynika, że materiał graficzny stanowi integralną część wniosku o przyznanie płatności na dany rok. Warunkiem uzyskania przez rolnika płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 było zatem wypełnienie materiału graficznego (dołączenie załączników graficznych), zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie. Podniesiono, że niedołączenie do wniosku wypełnionych materiałów graficznych, dotyczących działek ewidencyjnych i rolnych, które zgłoszono we wniosku do płatności, stanowi brak formalny wniosku, którego nieuzupełnienie w określonym terminie skutkuje pozostawieniem wniosku lub jego części bez rozpoznania.
Wskazano w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie strona złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w L. brakujące załączniki graficzne w dniu [...].05.2014 r., czyli po upływie 5 dni po ostatecznym terminie na składanie wniosków, który przypadał na dzień 15 maja 2014 roku. Powyższe spowodowało pomniejszenie płatności JPO o 5%, czyli o kwotę [...] zł, wynikającą z wyliczenia: 5% x [...] zł - (kwota JPO pomniejszona w wysokość dwukrotnej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną).
W ocenie Dyrektora OR ARiMR we Wrocławiu, art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Co więcej, za wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 wspomnianego rozporządzenia (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz odstępstwa przewidzianego w art. 22 w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy, prawodawca unijny nie przewiduje jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności wniosków złożonych po ostatecznym terminie na ich wniesienie. W związku z tym, regulacja kodeksowa (art. 64 § 2 kpa) ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem terminu z k.p.a. pozostaje bez wpływu na terminowość złożenia wniosku.
Według organu Agencji z przepisu art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku złożenia korekty (będącej wynikiem wezwania do usunięcia braków formalnych) po terminie 15 maja 2014r. wynika, że wniosek należy traktować jako złożony po ostatecznym terminie na jego złożenie. Natomiast poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków.
Dalej podniesiono w uzasadnieniu decyzji, że przyczyną pomniejszenia płatności JPO było także nieprawidłowości w zakresie wielkości powierzchni poszczególnych działek rolnych, stwierdzone w trakcie kontroli administracyjnej wniosku.
Wskazano w tym zakresie, że korzystając z danych LPIS, stwierdzono, iż działki ewidencyjne o numerach 445/6, 404/6, 445/8, 448/1, 422/4, 101/5, 419/4, 121/2, 331, 330 faktycznie mają inną - mniejszą powierzchnię niż ta, którą wykazano we wniosku, przez co łączna powierzchnia zgłoszona do płatności zmniejszyła się w stosunku do powierzchni deklarowanej. W efekcie powyższego łączna powierzchnia uprawniona do płatności wynosi [...] ha.
Podniesiono, że w toku sprawy strona nie przedstawiła dowodów (stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy) na poparcie jakoby powierzchnia kwalifikującą się do płatności w ramach spornych działek była zgodna z deklaracją zawartą we wniosku a wykluczony przez ARiMR fragment działek był wykorzystywany do celów rolniczych.
Tym dowodem nie mogły być przedstawione na płycie CD wydruki mapek ewidencyjnych. Bowiem dane z EGiB są wykorzystywane jedynie w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki rolnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Definicja zaś gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich określona w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady Nr 73/2009, na podstawie której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w EGiB. A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.
Wyjaśniono, iż płatności przyznawane są do faktycznie użytkowanego areału działek rolnych, w związku z czym wyłączone są z płatności wszystkie obszary niekwalifikujące się do płatności takie jak zabudowania, drogi, rowy, zakrzaczenia oraz zadrzewienia, co wynika wprost z art. 7 ust. 1a ustawy, w którym wskazano, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tym samym w przypadku stwierdzenia, iż powierzchnia zgłaszana do płatności przez wnioskodawcę jest większa niż wynika to z danych uzyskanych w kontroli administracyjnej, redukuje się ją o rozpoznane powierzchnie nieuprawnione, a dopłaty są naliczane do właściwej powierzchni.
Podniesiono także w uzasadnieniu, iż w trakcie kontroli stwierdzono naruszenie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ oznaczonej symbolem BW.4.1 tj. stwierdzono, że posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Wskazano, że nieprawidłowość polegała na tym, że spośród [...] sztuk bydła nastąpiło przekroczenie siedmiodniowego terminu zgłoszenia do Agencji przewozu bydła do siedziby stada.
Natomiast, zgodnie z przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugi rozporządzenia nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 roku ustanawiającego system identyfikacji w formie pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo elektronicznej. Informacje, o których mowa dotyczą zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli wraz z datami tych zdarzeń, w okresie ustalonym przez dane Państwo Członkowskie. Termin do zgłoszenia został ustalony w art. 7 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, na 7 dni.
Zgodnie tymi przepisami, posiadacz zwierzęcia, w przypadku wystąpienia zdarzenia sprzedaży, kupna, urodzin i śmierci bydła ma obowiązek zgłosić ten fakt, na formularzu udostępnionym przez ARiMR w terminie siedmiu dni Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Wskazano, iż prawidłowość dokonania zgłoszenia weryfikowana jest przez ARiMR zgodnie z art. 30 ust. 3 powołanej wyżej ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt poprzez kontrole w siedzibie stada.
Podniesiono w tym zakresie, że mając na względzie powyższe organ Agencji stwierdzonemu naruszeniu przypisał liczbę punktów, ustaloną w następujący sposób: - według kryterium zasięgu 5 punktów, według kryterium dotkliwości 5 punktów, według kryterium trwałości 3 punkty. W sprawie - stwierdzonej u rolnika niezgodności przypisano sumę 13 punktów, co dało 5% zmniejszenia naliczonej w danym roku płatności (załącznik nr 5 określający wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom).
W końcowej części uzasadnienia przedstawiono sposób obliczenia przyznanej płatności:
- powierzchnia deklarowana = [...] ha;
- powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej = [...] ha;
- zawyżenie powierzchni deklarowanej = [...] ha;
- procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, z wyliczenia: ([...]ha) * 100% = 0,928%.
Powierzchnia, dla której przyznano płatność z uwzględnieniem pomniejszenia: [...] - [...] * [...] ha = [...] ha.
Płatność wyliczona w wyniku zastosowania sankcji: [...] ha * [...] zł = [...] zł (rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 roku w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 rok (Dz. U. z 2014r., poz. 1602).
Ponadto kwota płatności JPO pomniejszona z uwagi na złożenie załączników po upływie 5 dni od dnia ostatecznego dnia na złożenie wniosku: 5% x [...] zł = [...] zł = [...] - [...] zł = [...] zł.
Wskazano, że w sprawie zastosowano także współczynnik korygujący. Podniesiono w tym zakresie, że zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r" poz. 302 z późn. zm.), w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Wskazano, że z uwagi, że łączna kwota przyznanych stronie płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi [...] zł (słownie: czterysta czterdzieści jeden tysięcy sześćset dziewiętnaście złotych trzydzieści osiem groszy), co przy kursie wymiany euro [...] zł stanowi kwotę [...] euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości [...] euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości [...]%. W konsekwencji powyższego, całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła [...] euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] złotych, co stanowi [...] euro.
Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) Nr 1605/2002 (Dz. U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący.
W konsekwencji strona płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte są zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia, w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014. Wskazano, że strona podlega zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2014 na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz § 14g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn. zm.).
Uwzględniając powyższe oraz mając na uwadze wyliczony na podstawie § 14g ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. wskaźnik zwrotu, przyznana została stronie płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w pomniejszonej wysokości (o 5%) w kwocie [...] zł.
W skardze, strona powyższej decyzji, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w sytuacji gdy nie powinien on znaleźć zastosowania, albowiem odwołujący się złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 w terminie,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego skutkujące wydaniem wadliwej decyzji, tj.
a) art. 64 § 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwą wykładnię objawiającą się w przyjęciu, że regulacja zawarta w tym przepisie, ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, co skutkowało uznaniem, że uzupełnienie wniosku w terminie zakreślonym przez organ wywołuje skutek od daty uzupełnienia wniosku, a nie od daty jego złożenia, co oznacza, że zawarte w tejże normie uregulowanie stanowi dopełnienie art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w związku z czym uzupełnienie wniosku w terminie zakreślonym przez organ wywołuje skutek od daty jego złożenia, a nie od daty uzupełnienia wniosku,
b) art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i bezrefleksyjne oparcie się (w zakresie wykładni rozwiązań normatywnych przewidzianych w art. 64 § 2 k.p.a. i art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 na niemających charakteru źródła powszechnie obowiązującego prawa wytycznych zawartych w treści Komunikatu Departamentu Płatności Bezpośrednich Nr 131/2014 z dnia 10.09.2014 r. w sprawie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania - Kampania 2014, w sytuacji gdy organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa,
c) art.7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli na miejscu celem ustalenia wielkości powierzchni poszczególnych, zadeklarowanych we wniosku, działek rolnych, w sytuacji gdy przepisy te, w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, wymagają przeprowadzenia dodatkowych dowodów oraz podjęcia wszelkich niezbędnych kroków celem sprawdzenia kwalifikowalności zadeklarowanych działek rolnych,
d) pkt 5 załącznika nr III tabeli nr II rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1.04.2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji pomniejszenie płatności JPO z uwagi na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów wzajemnej zgodności (CC) polegające na przekroczeniu siedmiodniowego terminu zgłaszania do Agencji przewozu bydła do siedziby stada, w sytuacji gdy przedmiotowa sankcja może być stosowana tylko w sytuacji nie zgłaszania faktu przewozu bydła do i z siedziby stada, co w przypadku skarżącej nie miało miejsca, albowiem zgłaszała ona przewóz bydła z siedziby stada,
e) art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie i pomniejszenie płatności JPO z uwagi na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów wzajemnej zgodności (CC), w sytuacji gdy owe nieprawidłowości są przez skarżącą niezawinione,
f) art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz pogłębiania ich kultury prawnej.
W związku z powyższym wniosła o: 1.uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, 2. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 3. zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. 2012 r. poz. 1164 ze zm., dalej też: ustawa), określających między innymi zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, przeprowadzania kontroli oraz wypłaty rolnikom tych płatności - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1 pkt 2 lit. a-c).
Należy zaznaczyć, że w myśl art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308 z późn. zm.), z dniem 15 marca 2015 r., straciła moc ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – z tym jednak zastrzeżeniem, że stosownie do treści art. 60 ust. 2 nowej ustawy, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1/ wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2/ zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia przyznania skarżącej płatność rolnej w pomniejszonej wysokości na rok 2014, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej odnośnie powierzchni kwalifikowalnej do płatności i terminowości złożenia wniosku oraz w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli w zakresie spełniania wymogów wzajemnej zgodności (CC).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/ 2009, jeżeli:
posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z ust. 1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wskazać należy, że istotnym jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w art. 7 przesłanek ustawowych, stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Wynika z powyższego, że płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar.
Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
Natomiast stosownie do art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ze zm.), system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
W myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanego dalej: "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1122/2009, system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/ 2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikacje każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej
Jak wynika z akt sprawy, w trakcie kontroli administracyjnej wniosku organ Agencji, korzystając z danych LPIS stwierdził, iż działki ewidencyjne o numerach 445/6, 404/6, 445/8, 448/1, 422/4, 101/5, 419/4, 121/2, 331, 330 faktycznie mają inną - mniejszą powierzchnię niż ta, którą wykazano we wniosku, przez co łączna powierzchnia zgłoszona do płatności zmniejszyła się w stosunku do powierzchni deklarowanej. W efekcie powyższego łączna powierzchnia uprawniona do płatności wynosi [...] ha. Wskazać należy, że strona nie przedstawiła dowodów (art. 3 ust. 3 ustawy) na poparcie swoich twierdzeń jakoby powierzchnia kwalifikującą się do płatności w ramach spornych działek była zgodna z deklaracją zawartą we wniosku a wykluczony przez ARiMR fragment działek był wykorzystywany do celów rolniczych.
Jak trafnie wskazał organ Agencji, tego dowodu nie mogą stanowić przedstawione przez stronę na płycie CD wydruki mapek ewidencyjnych. Spowodowane to jest tym, iż dane z tej ewidencji są wykorzystywane jedynie w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki rolnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.
Bowiem jak wynika z wcześniej wskazanych przepisów (art. 7 ust. 1a ustawy, art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009), jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar. w związku z czym wyłączone są z płatności wszystkie obszary niekwalifikujące się do płatności. Tym samym w przypadku stwierdzenia (tak jak w rozpatrywanej sprawie), iż powierzchnia zgłaszana do płatności przez wnioskodawcę jest większa niż wynika to z danych uzyskanych w kontroli administracyjnej, redukuje się ją o rozpoznane powierzchnie nieuprawnione, a dopłaty są naliczane do właściwej powierzchni. Tym samym w sprawie możemy mówić o nieprawidłowości skutkując zmniejszeniem płatności rolnej, z uwagi na kwalifikowalność powierzchni działek rolnych do płatności.
Odnośnie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ oznaczonej symbolem BW.4.1. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 roku ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylająca rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. U. UE. L. 2000.204.1), z wyjątkiem przewoźników, wszyscy posiadacze zwierząt zobowiązani są do: prowadzenia aktualnego rejestru, zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń; państwa członkowskie mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o przedłużenie maksymalnego siedmiodniowego terminu. W świetle powyższych sformułowań, nieuzasadniony jest argument, że nieprawidłowości musi polegać na jednoczesnym zgłoszeniu przywozu była do oraz z siedziby stada. Zgłoszeniem objęte jest każde zdarzenie.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2008r., Nr 204, poz. 1281 ze zm.), posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/ 2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła.
Jak wynika z akt sprawy, w trakcie przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie skarżącej stwierdzono, że posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego Agencji w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Jak wskazał organ w decyzji, stwierdzona nieprawidłowość polegała na tym, że 441 sztuk bydła nastąpiło z przekroczenie siedmiodniowego terminu zgłoszenia do Agencji przewozu bydła do siedziby stada. W konsekwencji uzasadnione stało się 5% zmniejszenia naliczonej w danym roku płatności, stosownie do wskazanych przepisów.
Sąd uznał jednak, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona, z powodu uznania przez organ Agencji, że datą wpływu wniosku o poznanie płatności była data uzupełnienia braków formalnych wniosku, a nie data doręczenia wniosku do Biura Powiatowego Agencji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zatem przepisów k.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy k.p.a. stosuje się wprost.
Do takich przepisów należą art. 8 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie podlega przywróceniu.
W niniejszej sprawie skarżąca w dniu [...] maja 2014 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2014. W związku nie dołączeniem załączników graficzny do wniosku, pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ wezwał skarżącą do usunięcia tego braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez dostarczenie załączników graficznych. Skarżąca otrzymała wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku w dniu [...] czerwca 2014 r.. Niemniej powyższy brak formalny uzupełniła w dniu [...] maja 2014 r.
Jednakże organ stwierdził, że dniem złożenia wniosku o płatność nie jest dzień pierwotnego złożenia wniosku ([...] maja 2014 r.), lecz dzień, w którym został usunięty brak formalny wniosku ([...] maja 2014r.) i wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, powołując art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Zgodnie z powołanym przez organ przepisem art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych odmawia się przyznania płatności
W ocenie Sądu stanowiska organu, że data usunięcia braku formalnego wniosku o płatność decyduje o zachowaniu terminu złożenia wniosku w rozumieniu art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 - nie można podzielić.
Mając na uwadze specyfikę postępowania w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 rozróżnia poprawki do wniosku oraz korekty oczywistych błędów.
Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów (ust. 1). Bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Szwecję zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego. W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2 (ust. 2). Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3). Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.
Z powyższego wynika, że regulacja przewidziana w art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy merytorycznych zmian wniosku, zaś przepis art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczy oczywistych błędów, które nie wpływają na zakres żądania, a więc przede wszystkim kwestii związanych z brakami, błędami formalnymi. Stwierdzony w niniejszej sprawie przez organ brak formalny wniosku w postaci braku załączników graficznym mieści się w dyspozycji art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Brak formalny wniosku może być poprawiony w każdym czasie, z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego dotyczących usuwania błędów formalnych podania. W świetle przywołanego powyżej przepisu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, organ może wezwać do poprawy wniosku o przyznanie płatności. Wezwanie do usunięcia braków może być dokonane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawie przyznania płatności stosuje się przepisy k.p.a. W myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jeżeli strona uzupełnił brak formalny wniosku natychmiast, przed terminie zakreślonym przez organ nastąpi konwalidacja czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności. W tej sytuacji wniosek należało zatem uznać za skutecznie złożony w wymaganym terminie, a nie jak twierdził organ w dniu usunięcia braku formalnego wniosku.
Zwrócić należy uwagę, że przedstawione wyżej stanowisko co do skutków usunięcia w zakreślonym przez organ terminie braków formalnych wniosku o płatności prezentowane jest – chociaż z nieco inną motywacją – w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 29/15 oraz z dnia 24 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 226/15, a także wyroki WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawach I SA/Ke 343/15 i 344/15 oraz z dnia 3 września 2015 r. w sprawie I SA/Ke 422/15 wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie III SA/Wr 334/15).
Przypomnienia wymaga, że w sprawie bezsporne jest, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2014 w dniu [...] maja 2014 r., czyli w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przed upływem terminu określonego w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wniosek zawierał jednak braki formalne określone przez organ w wezwaniu do ich usunięcia. Zgodzić się trzeba z organem administracji rolnej, że wymienione dokumenty zawierające braki (załączniki graficzne) stanowią integralną cześć wniosku. W związku z tym organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącą do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Skarżąca przed upływem zakreślonego terminie tj. w dniu [...] maja 2014 r. usunął wymienione braki formalne wniosku.
Powyższe oznacza, że skarżąca uzupełniał wniosek w zakreślonym terminie tym samym konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności i wniosek ten wywołał skutki prawne od dnia jego złożenia
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 8 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. z związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także z naruszeniem przepisów art. 21 oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Naruszenie art. 8 k.p.a. wynikało z tego, że organ po wezwaniu skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku uznał następnie zgodne ze swoim oczekiwaniem zachowanie skarżącego za niemające znaczenia dla dalszego biegu postępowania. Takie postępowanie organu podważa zaufanie obywateli do organów państwa, co prowadzi do naruszenia zasady zaufania jako ogólnej zasady postępowania administracyjnego sformułowanej w k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną dotyczącą kwestii zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnych na rok 2014 wraz z załącznikami graficznymi.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło