II SA/Rz 1295/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-01-22
Skład orzekający: WSA Ewa Partyka, WSA Magdalena Józefczyk, WSA Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, usytuowanego w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki, może zostać wydana bez szczegółowej analizy wpływu inwestycji na działkę sąsiednią i bez uwzględnienia interesów jej właściciela, zwłaszcza gdy możliwe jest inne usytuowanie budynku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującej analizy zgodności projektu budowlanego z przepisami, w szczególności z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd podkreślił, że usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy dopuszczalne jest tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy niemożliwy jest inny wariant inwestycyjny minimalizujący negatywne oddziaływanie na działkę sąsiednią, a taka ocena musi uwzględniać interesy obu stron.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych, w tym dotyczące odległości budynku od granicy działki sąsiedniej, wpływu inwestycji na działkę sąsiednią oraz braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. S. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi K. S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267, dalej: k.p.a.).
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne;
Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. B. i B. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. 1831/1, 1831/2 położonych w miejscowości K. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2011 r.
Nr [...] znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. B. i B. B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. 1831/1, 1831/2 położonych w miejscowości K. Powyższą decyzję wydano na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: P.b.) oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu podano, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestorzy przedłożyli komplet dokumentów wymaganych przez art. 35 P.b., tj. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami oraz zaświadczeniami o przynależności projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję Burmistrza [...] o warunkach zabudowy
z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...]. Rozpatrując ponownie sprawę wezwano inwestorów do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej, w celu wyeliminowania uchybień stwierdzonych w/w decyzją Wojewody [...].
Po uzupełnieniu i przedłożeniu projektu budowlanego Starosta [...] uznał, że wnioskodawcy spełnili wszystkie wymagania określone w art. 32 ust. 4 P.b.,
i w związku z powyższym wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego
i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] złożyła skarżąca zarzucając naruszenie przepisów P.b. oraz przepisów techniczno-budowlanych. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na nieudostępnieniu do wglądu całości akt sprawy. Wskazała na brak oceny wpływu planowanej inwestycji na działkę sąsiednią oraz nieuwzględnienie pogorszenia warunków użytkowania tej działki na skutek realizacji obiektu.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor dołączył dokumenty wymagane art. 33 ust. 2 P.b. Projekt budowlany sporządzono zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133). Posiada on wymagane opinie, uzgodnienia, ostateczną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto został on sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i legitymujące się zaświadczeniami o wpisie na listę członków samorządu zawodowego, aktualnymi na dzień opracowania projektu. Organ odwoławczy stwierdził, że usytuowanie budynku gospodarczego ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5m od granicy z działką nr ewid. 1830, jest dopuszczalne zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690; dalej: Rozporządzenie), gdyż działka inwestorów posiada szerokość ok. 14m. Zaprojektowany dojazd do budynku poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej i drogę wewnętrzną spełnia wymogi stawiane przepisem § 14 Rozporządzenia, a wody opadowe z obiektu odprowadzane będą powierzchniowo, na teren działki inwestorów. Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące naruszenie ochrony interesów osób trzecich. Projektowana inwestycja nie pozbawi odwołującej dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności i dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Stwierdził ponadto, że zarzuty dotyczące braku udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie znajdują uzasadnienia, gdyż z akt wynika, iż skarżąca brała w nim udział na każdym etapie postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożyła K. S., wnosząc o rozstrzygnięcie wskazanych zarzutów. Ponawiając w całości zarzuty podniesione w odwołaniu, zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 35 ust. 1 P.b. nakazującego zgodność projektu budowlanego
z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
- naruszenia przepisów zawartych w rozdziale XII rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U.
z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.; dalej: r.w.t.d.);
- naruszenie przepisów Rozporządzenia;
- nieuwzględnienie w postępowaniu zatwierdzającym projekt budowlany
i udzielającym pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zastrzeżeń do projektu wpływających bezpośrednio na decyzję w sprawie;
- naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak możliwości czynnego udziału strony w trwającym postępowaniu.
W uzasadnieniu podniosła, że planowany dojazd do budynku gospodarczego nie spełnia wymagań prawidłowego dojazdu do nieruchomości. Zdaniem skarżącej istnieje rozbieżność w przebiegu i wyznaczeniu drogi między mapą do celów projektowych i mapą załączoną do warunków zabudowy. Mapa do celów projektowych nie odzwierciedla stanu rzeczywistego w terenie i nie uwzględnia warunków użytkowania terenu. Dane w opisie technicznym do projektu zagospodarowania działki budowlanej tj. zestawienie powierzchni i kubatury budynku gospodarczego nie są zgodne z podanymi danymi w opisie technicznym projektu architektoniczno - budowlanego. Ponadto jak podaje skarżąca, w postępowaniu nie został uwzględniony obszar oddziaływania działki nr ewid. 1832, stanowiącej drogę dojazdową do nieruchomości, na której zaprojektowana została zamierzona inwestycja. Wskazała, iż brak udziału strony w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowanie z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie
z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2011r. K. S. podtrzymała w całości zarzuty i stanowisko zawarte w złożonej do tut. Sądu skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 736/11 oddalił skargę na powyższą decyzję Wojewody [...]. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie orzekające organy były zobowiązane do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w oparciu o treść art. 4 P.b. stanowiącego, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Mając na uwadze przepisy § 12 ust. 3 pkt 1, § 13, § 60, § 271 – 273 Rozporządzenia oraz fakt, iż działka inwestora posiada szerokość ok. 14m Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie istnieje możliwość realizacji budynku gospodarczego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią. Nie naruszono również przepisów r.w.t.d., gdyż jego przepisy stosuje się do dróg publicznych, a działka nr ewid. 1832, której ochrony domaga się skarżąca jest drogą polną stanowiącą współwłasność, w tym m.in. skarżącej. Uznano, że organ orzekający w sprawie nie naruszył gwarancji procesowych przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego, gdyż skarżąca brała czynny udział w tym postępowaniu. Stwierdził ponadto, że brak ustaleń obszaru oddziaływania działki nr ewid. 1832 nie jest uchybieniem w tej sprawie, ponieważ planowana inwestycja dotyczy działek nr ewid. 1831/1, 1831/2, a strony ustalone w tym postępowaniu brały w nim udział będąc powiadamiane o podejmowanych czynnościach.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1262/12 uchylił w/w wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż większość zarzutów formułowanych
w skardze kasacyjnej nie mogła zostać uwzględniona, jednakże zarzut naruszenia
§ 12 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia uznał za zasadny, z uwagi na nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji wyczerpującej i wnikliwej wykładni tego przepisu w kontekście ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych. Według Sądu zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia minimalna odległość budynku od granicy sąsiedniej działki budowlanej powinna wynosić 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Tym samym zmniejszenie tej odległości do 1,5 m ma charakter wyjątkowy, który wchodzi w rachubę wówczas, gdy zachodzą po temu wyjątkowo uzasadnione przyczyny. Usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż określone w § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia dopuszcza się wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy niemożliwy jest inny wariant inwestycyjny, szczególnie taki, który minimalizuje negatywne oddziaływanie na działkę sąsiednią. Ocena dopuszczalności takiej lokalizacji winna ponadto obejmować szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie oraz interesów właścicieli działki sąsiedniej w kontekście dotychczasowego sposobu, w jaki korzysta on ze swojej nieruchomości.
Wskazał ponadto, iż zgodnie § 12 ust. 2 Rozporządzenia sytuowanie budynku
w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, dopuszcza się
w przypadku, jeżeli możliwość taką przewiduje m.in. decyzja o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu tego rodzaju decyzja wydana na potrzeby niniejszej sprawy nie upoważniała inwestorów do realizacji obiektu w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Przytoczyć także należy przepis art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnia prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA).
Taką wykładnię prawa w odniesieniu do § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 przedstawił NSA w uzasadnieniu swego wyroku z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1262/12 wydanym w niniejszej sprawie.
Poza sporem pozostaje kwestia, że budynek gospodarczy zaprojektowano w odległości 1,5 m od granicy z działką nr 1830 należącą do skarżącej.
NSA wskazał, że zgodnie z zasada określoną w § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia minimalna odległość, jaka powinna dzielić budynek na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną, powinna wynosić – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy – 3 m. Tym samym zmniejszenie tej odległości do 1,5 m, stosownie do § 12 ust. 2 i 3 Rozporządzenia, ma charakter nadzwyczajny, mogący wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy zachodzą po temu wyjątkowo uzasadnione przyczyny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2312/10, LEX nr 1138137). Sformułowanie zawarte w obu tych przepisach wskazuje, iż usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy "dopuszcza się", o ile spełnione zostaną ściśle określone przesłanki. Taka lokalizacja budynku podlega szczególnej regulacji (zob. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1250/05, LEX nr 289263).
Przy wykładni § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia nie można pomijać jego ust. 2, w myśl którego sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w przywołanym wyżej ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według NSA dowodzi ona, że odległość mniejszą niż 3 m w przypadku budynków takich, jak projektowany budynek gospodarczy, można dopuścić tylko w przypadku, gdy możliwość tę przewiduje m.in. decyzja o warunkach zabudowy terenu. NSA podkreślił, iż tego rodzaju decyzja wydana w niniejszej sprawie, czyli decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r., nie upoważnia inwestorów do posadowienia tego budynku w odległości innej niż wynikająca z zasad ogólnych. Nie odnosi się ona zresztą w ogóle do kwestii odległości budynku od granicy z działką skarżącej. Mowa w niej jedynie o długości elewacji frontowej, która przebiega równolegle do granicy, natomiast o odległości budynku od granicy decyduje ta jego krawędź, która jest do granicy prostopadła. Tę ostatnią można wyliczyć, uwzględniając maksymalne dopuszczone w decyzji o warunkach zabudowy wartości szerokości elewacji frontowej oraz powierzchni zabudowy projektowanego budynku, tj. odpowiednio 10 m i 60 m2, powiększone o margines odchylenia wynoszący 20%. W projekcie budowlanym przyjęto te wartości, wobec czego ściana prostopadła do granicy – przy ścianie równoległej liczącej 11,18 m oraz powierzchni 72m2 – musiała wynieść 6,44 m. Według NSA nie oznaczało to jednak, że konieczne było usytuowanie budynku w odległości jedynie 1,5 m od granicy z działką skarżącej, skoro według zatwierdzonego projektu jego przeciwległą krawędź, z wejściem do budynku, dzieli od drugiej granicy działki odległość aż 6,3 m, a od nieprzekraczalnej linii zabudowy uwidocznionej w załączniku do decyzji o warunkach zabudowy – 3 m. Możliwe było więc przesunięcie usytuowania budynku w kierunku wspomnianej linii, co pozwoliłoby zachować zarówno odległość wymaganą na podstawie przepisu ogólnego, jak i parametry określone decyzją o warunkach zabudowy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z faktu, że przepis § 12 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia dopuszcza sytuowanie budynku (zatem także budynku gospodarczego) ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, nie oznacza, że zaprojektowanie w taki sposób usytuowania budynku jest już wystarczającą przesłanką do uznania, iż spełnione zostały warunki do takiej lokalizacji budynku.
Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej nie może bowiem ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości minimalnych, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie (por. uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1250/05, LEX nr 289263 i z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Tych zagadnień nie można tracić z pola widzenia podczas wykładni przepisów Rozporządzenia, w szczególności tych, które na zasadzie wyjątku dopuszczają odstępstwo od innych określonych w nim warunków techniczno-budowlanych. To one muszą uzasadniać dopuszczenie lokalizacji budynków przy granicy z działką sąsiednią, i to w odległości mniejszej niż ogólnie przewidziana, co oznacza potrzebę rozważenia interesu obu zainteresowanych stron, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy-Prawo budowlane i z uwzględnieniem regulacji art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej k.c.), mogących usprawiedliwiać takie nadzwyczajne rozwiązanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1955/06, LEX nr 510767). Stosownie do przywołanego przepisu k.c. właściciel gruntu powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jeżeli przyczyną tych zakłóceń miałaby być nieodpowiednia lokalizacja budynku, ochrona właściciela nieruchomości sąsiedniej, polegająca na umożliwieniu mu prawidłowego zabudowania jego działki lub innego jej zagospodarowania, powinna być zapewniona głównie podczas rozstrzygania o pozwoleniu na budowę (tak E. Janeczko, Dopuszczalność sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, Rejent 2001, nr 10, s. 17-19).
NSA podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji powinien mieć na uwadze, że usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż wynikająca z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia dopuszcza się wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy niemożliwy jest inny wariant inwestycyjny, szczególnie taki, który minimalizuje negatywne oddziaływanie na działkę sąsiednią. Konieczne zatem jest dogłębne rozważenie przyjętych rozwiązań w projekcie budowlanym, nie tylko zresztą przewidzianych w nim warunków lokalizacyjnych, ale i innych jego rozwiązań mogących mieć wpływ na tę działkę, m.in. tych dotyczących odprowadzania wody z powierzchni dachowej obiektu. Wymaga to jednak uwzględnienia także interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości w kontekście dotychczasowego sposobu, w jaki korzysta on ze swojej nieruchomości oraz ewentualnych zamiarów, jakie żywi w tej materii, szczególnie w sytuacji, gdy działka nie jest zabudowana.
Taka wykładnia w/w przepisów Rozporządzenia jest dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stosownie do powołanego wcześniej art. 190 zd. 1 P.p.s.a. wiążąca i już ta okoliczność wobec wyżej przedstawionego stanu była wystarczającą przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Jednakże nie była to jedyna podstawa takiego orzeczenia przez tut. Sąd.
Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji są zbyt lakoniczne, przez co naruszają art. 107 § 3 k.p.a. Brak w nich szczegółowych ustaleń, np. w zakresie, na który zwrócił uwagę NSA. Mimo, iż organ architektoniczno – budowlany nie mógł weryfikować okoliczności ustalonej w ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie warunków zabudowy w zakresie dostępu do drogi publicznej, jednakże powinien skonkretyzować i uszczegółowić wskazane w decyzji o warunkach zabudowy ogólne parametry projektowanego budynku wynikające z Rozporządzenia i innych przepisów prawa budowlanego, w tym te związane z dostępem do drogi publicznej (wskazana w uzasadnieniu wyroku NSA glosa P. Daniela do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 71/11 – Samorząd Terytorialny 2012, nr 11, str. 85). Brak takich szczegółowych ustaleń powoduje, iż decyzje w tym zakresie wymykają się spod kontroli sądowej. To organy bowiem mają obowiązek ustalenia stanu faktycznego stosownie do zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a wynik tych ustaleń i dowody, na których je oparto winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Wbrew regułom wynikającym z w/w przepisów k.p.a. organy poprzestały jedynie na stwierdzeniu, iż projekt budowlany zawiera zastrzeżenie, że wody powinny być odprowadzone na teren własnej działki inwestorów, co jest zgodne z § 28 ust. 2 Rozporządzenia. Brak natomiast jakichkolwiek ustaleń czy rzeczywiście rozwiązania zaprojektowane i zastosowane odpowiadają takim warunkom, tym bardziej, że skarżąca – co podkreślono na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. – zarzucała, iż ukształtowanie terenu ma powodować spływanie wód opadowych z dachu budynku gospodarczego, które uprzednio mogły wsiąkać w glebę na teren jej działki. Konieczne więc jest dokonanie ustaleń także pod kątem § 29 Rozporządzenia i sformułowanego tam zakazu zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie Sądu naruszenia przepisów postępowania w w/w zakresie ustalenia stanu faktycznego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że projektowana inwestycja może naruszać w/w przepisy Rozporządzenia.
Sąd administracyjny jest sądem prawa i badając legalność zaskarżonych decyzji nie jest władny wyręczać organy w dokonywaniu ustaleń faktycznych, które mają być podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Jak wcześniej wskazano naruszenia prawa procesowego mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nieudostępnienie skarżącej akt sprawy administracyjnej nie mogło mieć takiego wpływu, skoro skarżąca aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, złożyła swoje zastrzeżenia a następnie je wyartykułowała w odwołaniu. Odrębną sprawą pozostaje, czy organ odniósł do tych zastrzeżeń i zarzutów.
Sąd nie podziela także zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Miejskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 1 ust. 1 tego aktu prawnego, odnosi się on do dróg publicznych, tymczasem droga – działka nr 1832 jest drogą polną i nie należy do którejkolwiek kategorii dróg publicznych, przewidzianych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.).
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., biorąc przy tym pod uwagę, iż nie przedłożono dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W ponownym postępowaniu organy ustalą szczegółowo stan faktyczny sprawy i ocenią zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa budowlanego, mając przy tym na uwadze wykładnię § 12 Rozporządzenia dokonaną przez NSA na kanwie niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności jednak, z uwagi na upływ czasu od wydania w sprawie ostatecznej decyzji i możliwe zmiany w stanie faktycznym organy zbadają, czy prowadzenie tego postępowania co do zasady nie jest bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło