I GZ 339/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4669/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4669/15 odmówił Z. R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA w W. podniósł, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze, nie został dostatecznie uzasadniony. Skarżący jedynie ogólnikowo stwierdził, że kwota podatku jest bardzo wysoka w zestawieniu z jego dochodami oraz że aktualnie jest osobą bezrobotną utrzymującą się z zasiłku. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową (np. stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych). Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo podkreślił, że gdy strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania takich okoliczności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. R. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie skarżącego z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika, aby wnosząc wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji strona miała obowiązek przedstawiać dowody uzasadniające przywołane w nim okoliczności. Skarżący podkreślił, że określono mu zobowiązanie podatkowe w kwocie znacznie przewyższającej kwotę zasiłku dla bezrobotnych, która jest powszechnie znana. Skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi jego egzystencji i zdrowiu. Ponadto skarżący wskazał, że sąd powinien działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowody z urzędu a nie odmawiać wstrzymania wykonania decyzji. Do zażalenia skarżący załączył wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13). Sąd I instancji prawidłowo przytoczył treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i poprawnie przeanalizował treść wniosku skarżącego, badając go pod kątem możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa we wskazanym przepisie, tj. możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację majątkową skarżącego. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową. Zarówno z wniosku, jak i z zażalenia nie można wywieść, jaka jest kondycja finansowa skarżącego i czy brak zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną sytuacje majątkową. Z wniosku skarżącego nie wynikają dane, obrazujące choćby w przybliżeniu wydatki skarżącego (opłaty np. za czynsz, media) oraz poziom zgromadzonych przez niego środków. Skarżący, mimo pozostawania bez pracy, nie przedstawił dokumentów na uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Skarżący wskazał jedynie, że zakończył działalność gospodarczą. Jednakże fakt zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza, że skarżący wciąż jest bez pracy – wskazuje jedynie, że zakończył on prowadzenie działalności gospodarczej. W tej sytuacji, Sąd I instancji badając wniosek nie dysponował żadnymi dokumentami, które potwierdzałyby wiarygodność oświadczenia złożonego przez skarżącego na temat jego sytuacji majątkowej. Należy zauważyć, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13; z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II GZ 466/15). Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, zawartym w zażaleniu, że Sąd I instancji uznając za zbyt słabo udowodnione przywołane przez skarżącego okoliczności powinien działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu dowody uzupełniające z dokumentów. Powyższy przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. To skarżący chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu – powinien wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić Sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. uzasadnienie z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 185/16). W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z "uzupełniającego postępowania dowodowego". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.