III SA/Po 447/15

Dnia 2 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej: "strona") od decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Marszałek Województwa W. unieważnił stronie egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B i T zdany w dniach [...] i [...] stycznia 2007 r. w [...]. Powyższa decyzja doręczona została dnia [...] stycznia 2013 r. Doręczenie decyzji nastąpiło w miejscu zamieszkania strony do rąk dorosłego domownika (matki) G. B. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia wniesione zostało dnia [...] marca 2013 r. We wniosku o przywrócenie terminu odwołujący podał, że decyzja została odebrana przez jego matkę, która przesyłkę tę schowała, zapominając - w związku z natłokiem zajęć i późnymi powrotami odwołującego z pracy - przekazać ją odwołującemu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Kolegium wskazało, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, jako że odbiór korespondencji w miejscu zamieszkania odwołującego potwierdził dorosły domownik, który poprzez ów odbiór zobowiązał się do jej przekazania adresatowi. Odwołanie zostało złożone po upływie terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, a okoliczności podane przez odwołującego, w ocenie Kolegium, nie stanowią przesłanki do przywrócenia tego terminu. Z kolei w postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., przywołując okoliczności związane z doręczeniem decyzji organu I instancji, ponownie uznało, że odwołanie złożone zostało po upływie terminu określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, wnosząc o uchylenie postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a także postanowienia z tego samego dnia o stwierdzeniu uchybienia tego terminu, podniosła zarzut naruszenia: 1) art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dokonane w dniu [...] stycznia 2013 r. doręczenie spełnia kryterium wynikające z tego przepisu i pozwala przyjąć domniemanie prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego skarżącego, podczas gdy doręczenie to – bez adnotacji na odwrocie poświadczenia odbioru pisma lub pouczenia o skutkach pokwitowania odbioru, że dorosły domownik, który odbiera korespondencję kierowaną do adresata zobowiązuje się do oddania jej adresatowi – nie pozwala na przyjęcie rzeczonego domniemania, 2) art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne przyjęcie, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu skarżący podał, że przyjęcie założenia, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru, nie ma podstaw w art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], o odmowie przywrócenia terminu, zarejestrowana została w tut. Sądzie pod sygn. akt III SA/Po 448/15. Z kolei skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt III SA/Po 447/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), co powoduje konieczność oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy podejmuje wspomniane powyżej postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w przypadku gdy strona występując z odwołaniem nie dochowa terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Termin ten został uregulowany w art. 129 § 2 K.p.a., który stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Na gruncie kontrolowanej sprawy istota sporu sprowadza się do oceny skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, a więc do uznania, czy na gruncie art. 129 § 2 K.p.a. wobec skarżącego w ogóle rozpoczął bieg przewidziany w nim termin do złożenia odwołania. Jak bowiem wynika z tego przepisu czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia decyzji stronie, a zatem uznanie, że do tego doręczenia nie doszło implikuje konieczność przyjęcia, że termin ten nie rozpoczął swego biegu, ergo nie mogło dojść do jego uchybienia. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że decyzja Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] stycznia 2013 r. Doręczenie to nastąpiło w miejscu zamieszkania skarżącego, do rąk dorosłego domownika (matki skarżącego), z zachowaniem przesłanek przewidzianych w art. 43 K.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Skarżący kwestionując skuteczność rzeczonego doręczenia wskazuje na brak adnotacji na odwrocie poświadczenia odbioru pisma lub pouczenia o skutkach pokwitowania odbioru o tym, że dorosły domownik odbierając korespondencję kierowaną do skarżącego zobowiązuje się do jej oddania skarżącemu. Stanowisko to nie może jednakże odnieść zamierzonego skutku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się bowiem, że domniemanie doręczenia pisma w sposób zastępczy określony w art. 43 K.p.a. może być wzruszone przez adresata pisma ale nie jest wystarczające tylko to, że na pokwitowaniu doręczenia (potwierdzeniu doręczenia) nie ma adnotacji, że osoba, której pismo doręczono zobowiązała się oddać pismo adresatowi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1558/11, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2408/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; nota bene na ostatnie z przywołanych orzeczeń powołuje się sam skarżący). Przywołany powyżej art. 43 K.p.a. określa przesłanki skutecznego doręczenia pisma, a nie wymagania, które powinien spełniać pisemny dowód doręczenia pisma (pokwitowanie). O ile podjęcie się oddania pisma adresatowi jest warunkiem koniecznym skutecznego doręczenia pisma w sposób określony w art. 43 K.p.a., to adnotacja o tym na pokwitowaniu jest jedynie dowodem na okoliczność, iż osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Brak takiej adnotacji nie może sam przez się przesądzać, że określona osoba, której doręczono pismo nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W takiej sytuacji okoliczność, czy osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi może być wykazywana w inny sposób, przy pomocy innych środków dowodowych. Również adresat pisma może wykazywać, że osoba, której doręczono pismo nie przyjęła obowiązku oddania pisma. To że stosowane w toku doręczenia pism formularze (potwierdzenia odbioru, pokwitowania) zawierają stwierdzenie (adnotacje), komu doręczono pismo oraz o tym, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi, ma służyć eliminowaniu sporów co do okoliczności doręczenia, co nie wyklucza dowodzenia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki skutecznego doręczenia, jeżeli na pokwitowaniu doręczenia pisma nie ma adnotacji, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Skarżący tymczasem w istocie nie kwestionuje tego, że jego matka podjęła się – odbierając kierowaną do niego przesyłkę – oddania jej skarżącemu, lecz ogranicza się wyłącznie do podważenia skuteczności doręczenia w rozważanym trybie, poprzez okoliczność braku na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tejże przesyłki adnotacji o tym zobowiązaniu. Także w znajdującym się w aktach administracyjnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący podnosi jedynie, że jego matka zapomniała poinformować go o przesyłce i przekazać mu ją celem zapoznania z jej treścią. W tych okolicznościach skarżący nie wzruszył domniemania doręczenia wynikającego z art. 43 K.p.a. W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 43 K.p.a., a w dalszej kolejności także art. 129 § 2 K.p.a. Przyjmując, że do skutecznego doręczenia decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2012 r. doszło w dniu [...] stycznia 2013 r. odwołanie wniesione dnia [...] marca 2013 r. złożone zostało z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a., który to termin upłynął dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. prawidłowo zatem - w oparciu o art. 134 K.p.a. - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, o czym mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., nie doszukał się naruszeń, które w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. skutkowałyby koniecznością wyeliminowania skarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tych okolicznościach skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, o czym na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono w sentencji wyroku.