II FSK 245/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-03
Skład orzekający: Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie prokury samoistnej w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w której brakuje zarządu, pozwala na reprezentację tej spółki w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustanowienie prokury samoistnej w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet w sytuacji braku zarządu, pozwala na reprezentację tej spółki w postępowaniu sądowym. Prokurent samoistny, działając jednoosobowo, jest uprawniony do reprezentowania spółki na mocy art. 28 § 1 p.p.s.a., a jego umocowanie nie jest ograniczone przez przepisy dotyczące reprezentacji zarządu, zgodnie z art. 205 § 3 k.s.h.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na rezygnację członka zarządu i brak uzupełnienia składu zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny pierwotnie zawiesił postępowanie, jednak po analizie Krajowego Rejestru Sądowego stwierdził, że spółka posiada ustanowioną prokurę samoistną. Sąd rozważał, czy prokurent samoistny może reprezentować spółkę w sytuacji braku zarządu.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13 w sprawie ze skargi "T." sp. z o.o. w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 26 marca 2013 r., nr ITPB3/423-46a/13/AW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia podjąć zawieszone postępowanie.
1. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 586/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi "T." sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca", "spółka", "strona"), uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów (organu upoważnionego: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
2. Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wniósł organ.
3. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, że w dniu 21 kwietnia 2015 r. członek zarządu Spółki W. K. zrezygnował z funkcji członka zarządu, zaś do dnia złożenia wniosku braki w zarządzie nie zostały uzupełnione.
4. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.").
5. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (wykonanego ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości https://ems.ms.gov.pl) wynika, że spółka wprawdzie nie ma powołanego zarządu, ale ustanowiono w niej prokurę samoistną (M. K.).
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Jak wynika z treści art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie natomiast do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne (jaką niewątpliwie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
6.2. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwestię powoływania oraz zakresu umocowania organów i "osób uprawnionych do działania w jej imieniu" regulują przede wszystkim przepisy Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), w tym w szczególności art. 205 k.s.h. Stosownie do unormowań w nim zawartych jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa nie zawiera zaś żadnych postanowień w tym przedmiocie do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§ 1). Jednakże zgodnie § 3 tego przepisu, przepis § 1 nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze.
6.3. Prokura jest pełnomocnictwem szczególnego rodzaju o ustawowo określonym zakresie umocowania. Stosownie do treści art. 109¹ § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można jej ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (§ 2). Prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw a poza jej zakresem, stosownie do treści art. 109³ k.c. pozostaje umocowanie do czynności, które pozbawiają przedsiębiorcę prawa korzystania z przedsiębiorstwa jak jego zbycie, dokonanie czynności prawnej na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz zbywanie i obciążanie nieruchomości. W przypadku prokury jednoosobowej (samoistnej) prokurent działa jednoosobowo. Stosownie do art. 205 § 3 k.s.h. ustanowienie w spółce zarządu wieloosobowego nie ogranicza uprawnień prokurenta samoistnego. Ustanowiony w art. 205 § 1 k.s.h., bądź też w analogicznych rozwiązaniach wynikających z umowy spółki, mechanizm kontrolny dotyczy bowiem członków zarządu, a nie prokurentów. Jeżeli więc w spółce ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. także A. Kidyba. Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. VII,, wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2205/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 205/14, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
6.4. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prokurent spółki M. K. legitymuje się prokurą samoistną (jednoosobową), co oznacza, że jest umocowany – zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. – do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
6.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. postanowił z urzędu podjąć zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło