II GZ 301/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1265/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji uprawnionych lekarzy do przeprowadzania badań lekarskich w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1265/15, odrzucił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji uprawnionych lekarzy do przeprowadzania badań lekarskich w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że [...] – dalej: skarżąca – 7 grudnia 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem SKO w Ł., skargę na decyzję tego organu z dnia 15 października 2015 r. Wymieniona decyzja została odebrana przez skarżącą w dniu 4 listopada 2015 r. Powyższe wynika z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, wystawionego z urzędu (duplikat nie został opatrzony własnoręcznym podpisem adresata potwierdzającym odbiór przesyłki). Uzasadniając odrzucenie skargi WSA w Łodzi wskazał, że organ administracji dysponuje duplikatem dowodu doręczenia decyzji SKO w Ł. Wynika z niego, że decyzja SKO została doręczona osobiście skarżącej w dniu 4 listopada 2015 roku w Urzędzie Pocztowym [...]. Powyższe wynika również, z załączonego wydruku ze strony internetowej "Śledzenie przesyłek – Tracking emonitoring.poczta-polska.pl." Sąd I instancji podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej złożył jej oświadczenie, że przesyłka zawierająca decyzję SKO W Ł została doręczona w dniu 8 listopada 2015 roku. Samo zaś oświadczenie nie mogło skutecznie podważyć daty doręczenia wynikającej z załączonego do akt sprawy duplikatu dowodu doręczenia. Oświadczenie to nie mogło być uznane za wiarygodne, gdyż dzień 8 listopada 2015 roku wypadał w niedzielę. W tym dniu urzędy pocztowe, poza jednym wyznaczonym, mieszącym się w [...] są nieczynne (powyższe informacje są dostępne na stronie internetowej –http://www.poczta-polska.pl/). Nie jest więc możliwe odebranie znajdujących się tam przesyłek. Skarżąca nie przedstawiła też żadnego dowodu na zgłoszenie i przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego z właściwym urzędem pocztowym w celu wykazania, że przesyłka została doręczona w dniu 8 listopada 2015 roku. Skarżąca nie wykazała, że wystawiony przez Urząd Pocztowy Łódź [...] duplikat zwrotnego potwierdzenia zaskarżonej decyzji zawiera nieprawdziwe (błędne) dane, co do daty odbioru przesyłki o nr [...] W ocenie WSA postępowanie reklamacyjne przeprowadzone przez SKO w Ł. wykazało, że przesyłkę skarżąca odebrała osobiście w placówce pocztowej w dniu 4 listopada 2015 roku. Powyższe potwierdza wystawiony z urzędu duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, skoro decyzja organu została doręczona skarżącej w dniu 4 listopada 2015 r. (środa), to trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął 4 grudnia 2015 r., (piątek) Oznacza to, że złożona przez skarżącą 7 grudnia 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej – k. 9 akt sądowych) skarga wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W związku z tym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarga z dnia 7 grudnia 2015 r., została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i przez to zaistnienie przesłanki do jej odrzucenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że przesyłkę zawierająca zaskarżoną decyzję SKO odebrała w dniu 8 listopada 2015 r. Jednocześnie duplikat potwierdzenia odbioru nie zawiera literalnej adnotacji, że na jego oryginale znajduje się własnoręczny podpis skarżącej. Tym samym duplikat nie może stanowić podstawy do uznania daty odbioru decyzji SKO. W ocenie autora zażalenia nie wiadomo, na jakiej podstawie na duplikacie potwierdzenia odbioru znalazła się informacja o osobistym odbiorze przesyłki przez skarżącą. Poczta Polska nie przedstawiła – w toku postępowania reklamacyjnego zainicjowanego przez organ – dokumentu z własnoręcznym podpisem skarżącej. (oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa łączy skutki procesowe, jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek niewyjaśnione wątpliwości. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, kiedy skarżącej skutecznie doręczono decyzję SKO w Ł., a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tą decyzję, gdyż w ocenie Sądu I instancji złożenie skargi po upływie tego terminu doprowadziło do odrzucenia skargi. Należy zwrócić uwagę, że zarówno z treści zaskarżonego postanowienia, jak i z akt sprawy wynika, iż Sąd I instancji nie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, co do zasadniczej okoliczności, która stała się przyczyną odrzucenia skargi. Odrzucenie skargi może bowiem nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 4 września 2015 r., II GSK 1772/15). Przyjmując, że skarżąca otrzymała decyzję w dniu 4 listopada 2015 r., Sąd I instancji oparł się wyłącznie na duplikacie potwierdzenia odbioru, który znajduje się w aktach administracyjnych, nie wyjaśniając w szczególności tego, czy decyzję rzeczywiście odebrała skarżąca. Należy zauważyć, że na blankiecie "Duplikatu" potwierdzenia odbioru w miejscu podpisu odbiorcy, widnieje adnotacja: "Potwierdza się z urzędu odebrał osobiście adresdat [...]". Jednakże ani z treści blankietu "Duplikatu" potwierdzenia odbioru i wszelkich naniesionych nań adnotacji nie wynika, na jakiej podstawie (w oparciu o jakie dowody) poczta “stwierdziła", że doręczenie przesyłki z decyzją organu nastąpiło w dniu 4 listopada 2015 r., a Sąd I instancji to przyjął jako faktyczną podstawę odrzucenia skargi z uwagi na niedochowanie terminu do jej wniesienia. W konsekwencji należy uznać, iż przyjęcie, że termin do wniesienia skargi upłynął 4 grudnia 2015 r. było przedwczesne. Z uwagi na wątpliwości wynikające z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru, w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić w jakiej dacie w rzeczywistości decyzja została odebrana. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA nr 3, poz. 42 z 2008 r.) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).