I SA/Kr 52/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Centrum "Ż" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność wydania wystąpień pokontrolnych dotyczących zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej postanawia: 1. skargę odrzucić, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony od skargi wpis sądowy w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych. Centrum "Ż" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na wystąpienia pokontrolne dotyczące zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej w sprawach znak: [...]. Odpowiadając na skargę Starosta N. wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że wystąpienie pokontrolne nie należy do aktów i czynności, które podlegają kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone wystąpienia pokontrolne nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyjaśnić należy, że akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, jest skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zaskarżone wystąpienia pokontrolne nie należą ani do decyzji ani do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. Nie można ich też zaliczyć do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akty lub czynności, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą mieć bowiem władczy charakter, aby mogły zostać poddane kontroli sądu administracyjnego, a tego przymiotu wystąpieniu pokontrolnemu przypisać nie można. Zaskarżone w niniejszej sprawie wystąpienia pokontrolne zostały wydane w ramach kontroli przeprowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2014 nr 256) oraz uchwały Rady Powiatu Nowotarskiego nr 78/XI/2015 z dnia 24 września 2015 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek prowadzonych przez podmioty nie będące jednostkami samorządu terytorialnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz.Urz. Wojew. Małopol. z 2015 r. poz. 5880). Zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanej uchwały osoba wskazana przez Starostę może przeprowadzić kontrolę dokumentacji w zakresie wynikającym z ustawy. Zgodnie z ust. 7 wyniki przeprowadzonej kontroli kontrolujący przedstawia w protokole, który w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, podpisuje kierownik kontrolowanego podmiotu. Zgodnie z kolei z ust. 8 kierownik kontrolowanego podmiotu może odmówić podpisania protokołu, składając wyjaśnienie na piśmie o przyczynach tej odmowy w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Wezwania do zwrotu dotacji zawarte w zaskarżonych wystąpieniach pokontrolnych nie rodzą obowiązku, a jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym wystąpienie pokontrolne kończy etap kontroli i w przypadku braku dobrowolnego zwrotu przez stronę dotacji, stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia może być poddane kontroli sądu administracyjnego. Samo wystąpienie pokontrolne nie jest jednakże aktem władczej ingerencji organu i nie podlega egzekucji administracyjnej, zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Reasumując, stwierdzić należy, że wystąpienie pokontrolne nie podlega kontroli sądu administracyjnego, albowiem zawiera jedynie ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, nie będąc rozstrzygnięciem nadzorczym, ani aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, przedmiotem zaskarżenia nie może być akt ze sfery postępowania kontrolnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 469/15, z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 583/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2111/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 395/15, powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że zalecenie zawarte w wystąpieniu pokontrolnym nie mieści się we wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzygnięciach, gdyż nie dotyczy bezpośrednio uprawnień ani obowiązków strony wynikających z przepisu prawa. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie stronie skarżącej wpisu Sąd orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.