II FSK 1535/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 1214/15 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 2 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 i 2011 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1214/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 2 października 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 i 2011 r. Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco: Decyzją z 29 grudnia 2014 r. Wójt Gminy T. uchylił ostateczną decyzję tego organu z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 18.662 zł i za rok 2011 w kwocie 18.926 zł oraz ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 10.963 zł oraz za rok 2011 w kwocie 11.115 zł. Organ ustalił, że na spornej nieruchomość w latach 2010 i 2011 działalność gospodarcza faktycznie była prowadzona, wykazywane były przychody z działalności gospodarczej oraz koszty jej prowadzenia, a nie istniały przy tym względy techniczne uniemożliwiające gospodarcze wykorzystanie spornych nieruchomości. Brak możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej można uwzględnić jedynie w razie zaistnienia przeszkód technicznych o charakterze trwałym i ciągłym, faktyczne uniemożliwiających prowadzenie działalności. Decyzją z 2 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do problemu zaistnienia kwestii technicznych, uniemożliwiających gospodarcze wykorzystanie nieruchomości, organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że względy te w sprawie nie występują. Podkreślił, że w salach weselnych, mieszczących się w budynku użytkowanym na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej organizowano liczne imprezy okolicznościowe. Tym samym w ocenie organu nie została spełniona przesłanka negatywna określona w art.1a ust. 1 pkt 3) ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: u.p.o.l.). W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 1, art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z 187, art. 240 § 4, art. 190 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 188 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niewyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ oraz przyczyn, z powodu których pominął przedkładane przez skarżącego dowody o wyłączeniu z działalności gospodarczej posiadanej przez niego nieruchomości, naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), WSA w Rzeszowie stwierdził, że strona aktywnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu w sprawie na każdym etapie - była informowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, doręczono jej odpis postanowienia o dopuszczeniu dowodów w sprawie, w odpowiedzi na które wyraziła swoje stanowisko. Również kwestionowana przez skarżącego dokładność i zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego, a tym samym kompletność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń Sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do podnoszonych przez podatnika zarzutów w kwestii względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., sąd administracyjny pierwszej instancji podkreślił, że pojęcie to nie obejmuje okoliczności, które jedynie utrudniają gospodarcze wykorzystanie nieruchomości. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy podatnik, mimo istnienia faktycznych problemów w dostępie do gminnej kanalizacji ściekowej, był w stanie na spornej nieruchomości prowadzić działalność gospodarczą. Dla opodatkowania nieruchomości w wyższej stawce, wystarczającym jest ustalenie, że na nieruchomości prowadzona jest jakakolwiek działalność gospodarcza. Skoro zatem wykazano, że na nieruchomości podatnika w latach 2010 i 2011 prowadzona była działalność gastronomiczna znacznych rozmiarów, organy zasadnie przyjęły, że przesłanka względów technicznych nie wystąpiła w kontrolowanej sprawie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 1a ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2) i pkt 3) u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów, skutkującą nieprawidłowym przyjęciem przez WSA w Rzeszowie, że będące przedmiotem sprawy nieruchomości Skarżącego w spornym okresie nie podlegały względom technicznym, które uniemożliwiałyby wykorzystanie tych nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) P.p.s.a., gdyż uchybienia popełnione przez organ w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego i poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych uzasadniały uwzględnienie skargi; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie wyjaśnia w sposób wystarczający motywów rozstrzygnięcia i nie pozwala na weryfikację toku rozumowania Sądu, a w konsekwencji utrudnia przeprowadzenie kontroli instancyjnej wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie zarzuty o charakterze materialnym i procesowym są wzajemnie powiązane, bowiem wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego wprost rzutuje na zakres postępowania dowodowego, które powinno być przeprowadzone w sprawie. Z tego też względu zarzuty te rozpoznać należy łącznie. Zagadnienie opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy było już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wypracował w tym zakresie bogaty dorobek orzeczniczy. Przykładowo, w wyroku z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12, NSA uznał, że "podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą". W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia , których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej". Podobne stanowisko zajął NSA w m.in. z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13, co daje podstawę do wniosku, że w odniesieniu do omawianego problemu wykształciła się jednolita linia orzecznicza. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszym składzie, podziela w pełni przedstawione powyżej poglądy, w związku z czym uznaje, że sąd administracyjny pierwszej instancji - kontrolując postępowanie podatkowe z perspektywy materialnoprawnej - przyjął prawidłową wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2) i pkt 3 u.p.o.l. Przedstawiona wykładnia spornych przepisów prawa materialnego wyznaczała zakres niezbędnego postępowania dowodowego w kontrolowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji sprawie. WSA w Rzeszowie prawidłowo ocenił zaskarżone rozstrzygnięcie również w jego proceduralnym aspekcie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodziła przesłanka braku możliwości wykorzystania spornych nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Analiza akt sprawy doprowadziła sąd administracyjny pierwszej instancji do prawidłowej konstatacji, że fakt utrudnień związanych z wykorzystaniem nieruchomości, nie powoduje, że przestaje ona być związana z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą. Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje ocenę WSA w Rzeszowie, że w postępowaniu podatkowym prawidłowo został ustalony stan faktyczny sprawy, w konsekwencji czego, zarzuty naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. uznać należało za chybione. Również uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, stosownie do treści art. 184 P.p.s.a.