I OSK 1391/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-19
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Maciej Dybowski, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który nie powiadomił przełożonego o ukaraniu za wykroczenie, może uchylić się od odpowiedzialności dyscyplinarnej, powołując się na niezapoznanie się z treścią rozporządzenia regulującego ten obowiązek?Ratio decidendi
Policjant, zwłaszcza z wieloletnim stażem, ma obowiązek znać przepisy prawa związane z pełnioną służbą, w tym przepisy dotyczące obowiązku informowania o ukaraniu za wykroczenie. Niezapoznanie się z treścią rozporządzenia nie zwalnia go z odpowiedzialności za niewykonanie tego obowiązku, ponieważ obowiązek zapoznania się z treścią aktów prawnych jest czynnością wynikającą z polecenia służbowego, a obowiązkiem przełożonego nie jest weryfikowanie, czy funkcjonariusz się do niego zastosował.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta R. P., który został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niepowiadomieniu przełożonego o ukaraniu go karą nagany prawomocnym wyrokiem sądu. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach orzeczeń, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie o winie i karze nagany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił to orzeczenie, wskazując m.in. na nierozpatrzenie wniosku dowodowego o opinię biegłego z zakresu badania pisma ręcznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i oddalił skargę R. P., zasądzając od niego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 840/15 w sprawie ze skargi R. P. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od R. P. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym wyrokiem z 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 840/15 uchylił orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2015 r., nr [...] o uznaniu R. P. (dalej: "skarżący") winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z [...] października 2014 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Na skutek wydania postanowienia o zmianie zarzutów, skarżącemu zarzucono, że nie powiadomił pisemnym raportem, drogą służbową przełożonego w sprawach osobowych - Komendanta Powiatowego Policji w [...] o ukaraniu go karą nagany wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny w Hrubieszowie z 10 marca 2014 r., sygn. akt II Ka 440/14, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zdarzenia, tj. uprawomocnienia się wyroku. Stanowiło to przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm., dalej: "ustawa o Policji" lub "ustawa"), w związku z § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644, dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych praw i obowiązków policjantów" lub "rozporządzenie").
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2015 r., nr [...] uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
[...] Wojewódzki Komendant Policji orzeczeniem z [...] lutego 2015 r., nr [...] uchylił ww. orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].
Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z [...] lutego 2015 r., nr [...] uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. [...] Wojewódzki Komendant Policji orzeczeniem z [...] marca 2015 r., nr [...] uchylił powyższe orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].
Komendant Powiatowy Policji w [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, orzeczeniem z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania, [...] Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie dyscyplinarne.
W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania dyscyplinarnego wynika, że skarżący nie miał zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Popełnił je, na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Skarżący nie złożył wraz z apelacją do Sądu Okręgowego w Zamościu wniosku o doręczenie wyroku, przez co w sposób nieumyślny popełnił przewinienie dyscyplinarne, bowiem do [...] lipca 2014 r. nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 13 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków policjantów, tj. nie powiadomił Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wydaniu prawomocnego wyroku.
Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że skarżący, pomimo że był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, która odbyła się 27 czerwca 2014 r., nie podjął żadnych starań w zakresie ustalenia rozstrzygnięcia apelacji przez Sąd Okręgowy w Zamościu. Dopiero po uzyskaniu informacji, że Komendant Powiatowy Policji w [...] ma zamiar wszcząć postępowanie dyscyplinarne za niepowiadomienie o wyroku Sądu, skarżący udał się [...] września 2014 r. do Sądu Rejonowego w Hrubieszowie, gdzie dowiedział się, że Sąd Okręgowy w Zamościu utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji oraz nałożył na skarżącego obowiązek pokrycia kosztów sądowych. Wówczas skarżący sporządził raport, informujący Komendanta Powiatowego Policji w [...] o ukaraniu go karą nagany przez Sąd Rejonowy w Hrubieszowie. Nieumyślność działania skarżącego oraz podjęcie starań zmierzających do zmniejszenia skutków przewinienia dyscyplinarnego stanowiły przesłanki złagodzenia wymiaru kary. Organ wskazał, że uwzględnił również wcześniejszą niekaralność skarżącego oraz dotychczasowy przebieg służby.
Skarżący na powyższe orzeczenie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając mu naruszenie:
- art. 135g ust. 1 w związku z art. 132 ust. 1-2, ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez rażąco dowolną ocenę materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne;
- art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jednostronną ocenę materiału dowodowego, ukierunkowaną na nałożenie na skarżącego nadmiernej dolegliwości, przejawiającą się w uwypukleniu okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, przy jednoczesnym pominięciu faktów świadczących o braku winy skarżącego;
- art. 135c ust. 2 ustawy o Policji, poprzez niezasadne uznanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, prowadzącego je rzecznika dyscyplinarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2015 r.
Sąd I instancji podniósł, że w toku postępowania dyscyplinarnego skarżący zanegował, aby przedstawiono mu treść rozporządzenia, jak również, aby złożył podpis świadczący o tym, że [...] lipca 2013 r. został zapoznany z pismem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, znak [...], dotyczącym tego rozporządzenia. Sąd wskazał, że skarżący kilkakrotnie wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego w celu stwierdzenia, czy podpis na karcie zapoznania się z treścią przedmiotowego aktu prawnego został nakreślony przez niego. Dowód ten nie został uwzględniony. Rzecznik dyscyplinarny uznawał pierwotnie, że dowodu nie da się przeprowadzić, bowiem przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 306), nie przewidują możliwości powołania biegłego. Później stwierdził, że okoliczność ta została wyjaśniona poprzez przesłuchanie świadków podinsp. P. L. i sierż. P. K. Ponadto zauważył, że z karty opisu stanowiska pracy obwinionego wynika, że jest odpowiedzialny za podnoszenie swoich kwalifikacji poprzez udział w doskonaleniu zawodowym i samokształceniu. Pogląd ten podzielił przełożony dyscyplinarny w postanowieniu nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. oraz wyższy przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu, który stwierdził dodatkowo, że skarżący jako doświadczony funkcjonariusz pełniący służbę od 15 lat, nie może zasłaniać się nieznajomością wewnętrznych procedur obowiązujących w Policji. Tym bardziej, że w przeszłości informował Komendanta Powiatowego Policji w [...] o zakończeniu postępowania karnego, które było prowadzone w jego sprawie.
Zdaniem Sądu I instancji z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Przepis art. 135e ust. 1 ustawy o Policji nie wymienia katalogu dowodów, które mogą być przeprowadzone w postępowaniu dyscyplinarnym. Przemawia za tym użycie zwrotu "w szczególności". Rzecznik dyscyplinarny obowiązany jest zbierać materiał dowodowy i podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Nie można zatem przyjąć, że ustawodawca ograniczył, bądź wyłączył możliwość przeprowadzenia określonych dowodów, np. dowodu z opinii biegłego. Sąd nie podzielił również stanowiska organów, że wniosek dowodowy nie podlegał uwzględnieniu, gdyż okoliczności przedstawione przez obwinionego zostały wyjaśnione przez świadków. Z zeznań świadków P. L. i P. K. wynika, że owi funkcjonariusze nie widzieli, aby skarżący zapoznawał się z rozporządzeniem lub podpisywał się na karcie zapoznania się z tym aktem prawnym. Nie widzieli również, aby inna osoba złożyła podpis za skarżącego. Wyjaśnili, że pisma przeznaczone do wiadomości i zapoznania się, są wyłożone w sali odpraw, która jest ogólnie dostępna dla funkcjonariuszy Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Pisma pozostają na sali odpraw, dopóki ostatni policjant nie zapozna się z ich treścią. Nie można zatem przyjąć, że okoliczność która miała zostać udowodniona "jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy". W ocenie Sądu nie można również domniemywać, że skarżący powinien był znać treść rozporządzenia. Skarżący nie jest bowiem, prawnikiem i nie pracuje na stanowisku związanym ze stosowaniem prawa. W tej sytuacji, skoro nie występowała żadna przesłanka negatywna wymieniona w art. 135f ust. 7 ustawy o Policji, zaś dowód wnioskowany przez skarżącego zmierzał wprost do wyjaśnienia sprawy, dowód ten powinien zostać przeprowadzony.
Za niezasadny Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia art. 135c ust. 2 ustawy o Policji.
Sąd I instancji podał, że w ocenie skarżącego w toku postępowania zaistniała potrzeba przesłuchania rzecznika dyscyplinarnego M. D. w charakterze świadka, na okoliczność zapoznania skarżącego z treścią rozporządzenia, w trakcie odprawy do służby [...] lipca 2013 r. Sąd wskazał, że w niespornym jest, że ww. dacie M. D. dokonywała odprawy skarżącego do służby. Przełożony dyscyplinarny postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmówił wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego podnosząc, że dowód ten jest zbędny do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Sądu aczkolwiek uzasadnienie postanowienia jest lakoniczne, to zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a zwłaszcza z notatki urzędowej z [...] października 2014 r. sporządzonej przez kom. M. D. nie wynika bowiem, aby poleciła ona skarżącemu zapoznanie się z treścią rozporządzenia, ewentualnie aby widziała, że skarżący zapoznał się z tym aktem prawnym i złożył podpis na karcie zapoznania. Przyznała zatem okoliczności zawarte w tezie dowodowej postawionej przez skarżącego. W tym stanie rzeczy uznać trzeba, że skarżący nie wykazał skutecznie, aby zaistniała jedna z ustawowych przesłanek wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu.
Sąd I instancji wskazał, że rozpoznając ponownie odwołanie, Komendant Wojewódzki Policji w [...] dostosuje się do przedstawionych wskazań. W obliczu konieczności doprowadzenia dowodu z opinii biegłego organ zdecyduje, czy przeprowadzenie tego dowodu i ewentualnie innych czynności (np. zebranie próbek pisma pochodzących od skarżącego) nastąpi w trybie art. 135l ustawy, czy też zakres postępowania dowodowego powoduje konieczność zastosowania art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a to § 13 pkt 4 rozporządzenia, poprzez uznanie, że obowiązek złożenia raportu o ukaraniu za wykroczenie dotyczy jedynie funkcjonariuszy, którzy w sposób czynny zostali zapoznani z treścią tego przepisu,
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegające na:
- błędnym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: “P.p.s.a.") i uchyleniu orzeczenia, podczas gdy nie było podstaw do jego zastosowania, a istniały podstawy do zastosowania art. 151 P.p.s.a.,
- naruszeniu art. 141 §.4 P.p.s.a., poprzez wadliwą ocenę faktów, które organ ustalił, zgodnie z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art 80 K.p.a. oraz art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135h ust. 1, art. 135i ust, 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, na skutek czego Sąd błędnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylił zaskarżone orzeczenie.
Zdaniem organu z ustalonego stanu faktycznego i dowodów zebranych w postępowaniu dyscyplinarnym jasno wynika, że skarżący był informowany o treści obowiązku wynikającego z § 13 pkt 4 rozporządzenia, a nadto miał możliwość zapoznania sie z treścią rozporządzenia. Co więcej, sama czynność zapoznania się z treścią tego rozporządzenia jest w słubie policji czynnością do wykonania z tzw. polecenia służbowego, co potwierdza treść i konstrukcja karty zapoznania się, gdzie wyraźnie widać sformułowanie przełożonego o treści "polecam do zapoznania" lub "polecam zapoznać się". Zatem Sąd I instancji błędnie przyjął, że to na przełożonym funkcjonariusza ciąży obowiązek czynnego zapoznania swoich podwładnych z treścią powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Organ podniósł, że zapoznanie się funkcjonariusza z treścią rozporządzenia było jego obowiązkiem, wynikającycm z polecenia służbowego. Z tego względu ustalenie okoliczności czy skarżący zapoznał się faktycznie z treścią rozporządzenia czy też nie, nie ma dla żadnego znaczenia. Podkreślił, że obowiązkiem przełożonego, który wydał polecenie zapoznania się z aktem prawnym czy pismem, nie jest sprawdzanie i weryfikowanie czy do tego polecenia dany funkcjonariusz się zastosował.
Jednocześnie organ stwierdził, że skarżący musiał wiedzieć o istniejącym obowiązku, wynikającym z § 13 pkt 4 rozporządzenia, albowiem już wcześniej także popełnił wykroczenie i wówczas stosowny raport przełożonemu złożył.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10). Okoliczność zaś, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., ale tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej mającej zastosowanie w sprawie.
Wyjaśnić również należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, jak też i ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji jako podstawa wydanego w sprawie wyroku. Podstawę prawną rozstrzygnięcia podważać bowiem można poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), zaś ustalenia stanu faktycznego poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym, konfrontując treść art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz wskazany kierunek jego wykładni z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw aby uznać, że uzasadnienie to nie spełnia określonych wskazanym przepisem wymogów konstrukcyjnej i merytorycznej poprawności, a w konsekwencji, że nie realizuje funkcji perswazyjnej, czy też funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji, prawidłowo realizując obowiązek kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, działając w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy, w uzasadnieniu skarżonego wyroku, odniósł się do zasadniczych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów, jak i sfery prawa, istotnych z punktu widzenia okoliczności przedmiotowej sprawy, co w konsekwencji prowadzi do wniosku o niezasadności naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. odnosi się do skutków stwierdzenia przez sąd administracyjny I instancji naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że ewentualny zarzut naruszenia tego przepisu przez sąd administracyjny mógłby być postawiony (w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego bądź przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego) na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 P.p.s.a. Natomiast z przepisu 151 P.p.s.a. wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepisy te mają charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy te mogą być więc naruszone tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. Ponadto w judykaturze od początku funkcjonowania dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego zwraca się uwagę na to, że art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., podobnie jak art. 151 P.p.s.a., są tzw. przepisami wynikowymi, a warunkiem ich zastosowania w ramach kontroli kasacyjnej jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10). Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem złamania przez organ innych norm prawnych, co oznacza, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c czy art. 151 P.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca, chcąc powołać się na zarzuty złamania tych regulacji, bezwzględnie zobowiązana jest bezpośrednio powiązać takie zarzuty z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, jej zdaniem, uchybił sąd pierwszej instancji (por. wyroki NSA: z 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10, z 13 stycznia 2011 r., II GSK 1387, z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 87/10, z 27 maja 2011 r., I OSK 1311/10). Skarżący kasacyjnie ograniczył jednak swój zarzut jedynie do wskazania na naruszenie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., co nie jest wystarczające do jego uwzględnienia. W tych okolicznościach uznać zatem należy, że skarżąca kasacyjnie strona nie podważyła skutecznie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.
Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, nie jednak poprzez jego błędną wykładnię ale poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Zgodnie z tym przepisem policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o ukaraniu za wykroczenie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie może uchylić się od odpowiedzialności za niewypełnienie obowiązku określonego w powyższym przepisie powołując się na okoliczność niezapoznania z treścią wskazanego rozporządzenia. Jest bowiem funkcjonariuszem z wieloletnim stażem, zobowiązanym do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a tym bardziej do zapoznania się z treścią wiążących go przepisów prawnych dotyczących wszak bezpośrednio pełnionej przezeń służby, tym bardziej, że są to przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a więc będące ogólnie dostępne. Jak wynika z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie według następującej roty: "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej". Treść ślubowania w sposób jednoznaczny wskazuje, że funkcjonariusza Policji, skoro ma obowiązek chronić porządek prawny i przestrzegać prawa, obciąża również obowiązek znajomości tych przepisów prawa, które są związane z pełnioną przez niego służbą. Aby umożliwić wypełnienie tego obowiązku w jednostce, w której skarżący pełnił służbę, pisma do zapoznania, w tym akty prawne, wykładane są w sali odpraw wraz z kartą zapoznania. Czynność zapoznania się z treścią aktów prawnych jest czynnością do wykonania z tzw. polecenia służbowego, co wynika z treści i konstrukcji karty zapoznania, w której posłużono się sformułowaniem przełożonego "polecam zaznajomić". Oznacza to, że obowiązkiem skarżącego, wynikającym z polecenia służbowego, było zapoznanie się z treścią przedłożonego pisma, wskazującego na zmiany wprowadzone w obowiązujących przepisach rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. Obowiązkiem przełożonego nie było natomiast sprawdzanie i weryfikowanie czy do polecenia dany funkcjonariusz się zastosował. Z pewnością inaczej przedstawia się sytuacja, gdy przedłożony do zapoznania dokument wiąże się bezpośrednio z pełnioną w danym czasie służbą, gdy jego znajomość jest niezbędna do prawidłowego jej odbycia. Wówczas zasadnym jest przeprowadzenie kontroli zaznajomienia się z treścią dokumentu. W sytuacji takiej jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, to na skarżącym spoczywał obowiązek zapoznania się z treścią przedłożonego pisma i jeżeli nie wywiązał się z tego obowiązku, to nie może to stanowić okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku określonego w § 13 pkt 4 rozporządzenia. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że obowiązek niezwłocznego informowania bezpośredniego przełożonego w pisemnym raporcie m.in. o ukaraniu za wykroczenia wynikał z § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151 poz. 1261). Skarżący jest funkcjonariuszem z 15 letnim stażem i z pewnością treść aktu prawnego określającego prawa i obowiązki oraz przebieg służby policjantów musiała być mu znana, na co wskazuje przedłożenie przez skarżącego w poprzednio obowiązującym stanie prawnym pisemnego raportu o zakończeniu postępowania karnego prowadzonego w jego sprawie.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie zachodziła wskazana w zaskarżonym wyroku konieczność uzupełniania materiału dowodowego i weryfikacji podpisu skarżącego na karcie zapoznania z ww. rozporządzeniem. Skoro istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało oparte na przepisie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło