III SA/Wa 3301/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-12

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota wypłacona przez emitenta obligacji jako przedpłacone odsetki, a następnie potrącona przy wcześniejszym wykupie obligacji, może być uznana za odsetki w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i tym samym korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota wypłacona przez emitenta jako przedpłacone odsetki, która została następnie potrącona przy wcześniejszym wykupie obligacji, nie może być w całości uznana za odsetki w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Tylko kwota stanowiąca faktyczne wynagrodzenie za okres korzystania z kapitału może być traktowana jako odsetki podlegające zwolnieniu. Pozostała część stanowi zwrot kapitału i podlega opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Spółka R. S.A. nabyła obligacje za 100.000.000 zł, otrzymując następnie przedpłacone odsetki. Emitent skorzystał z opcji wcześniejszego wykupu obligacji, potrącając z kwoty wykupu wypłacone wcześniej odsetki. Organy podatkowe uznały, że tylko część otrzymanych przez spółkę kwot stanowiła odsetki podlegające zwolnieniu, a pozostała część była zwrotem kapitału podlegającym opodatkowaniu. Spółka wniosła skargę, kwestionując kwalifikację prawną otrzymanych środków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. oddala skargę W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., określił R. SA z siedzibą w W. – dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "Bank" - zobowiązanie w wysokości 74.901.019 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r., III SA/Wa 726/10, uchylił decyzję organu odwoławczego, a ten uchylił decyzję organu I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu [...] października 2011 r. wydał decyzję, którą określił Spółce zobowiązanie w wysokości 71.602.551 zł. Organ I instancji stwierdził, że Spółka zaniżyła przychody podlegające opodatkowaniu. Stwierdzone nieprawidłowości powstały w związku z transakcją nabycia przez Spółkę obligacji (Q. - kwalifikowane papiery dłużne) i ich wcześniejszym wykupem przez emitenta. Decyzję tą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 24 maja 2006 r. Spółka przelała 100.000.000 zł na rzecz R. AG w W. z opisem "nabycie obligacji", które nastąpiło na podstawie ostatecznych warunków transakcji z dnia 17 maja 2006 r. oraz załącznika cenowego z dnia 22 maja 2006 r. Z dokumentów tych wynika, że w dniu 25 maja 2006 r. H. Limited (dalej H.) oddział w Singapurze jako emitent wyemituje obligacje o stałym miesięcznym oprocentowaniu, z terminem wykupu do dnia 26 maja 2026 r., a subskrybent (czyli Spółka) nabędzie obligacje za 100.000.000 zł. W dniu 25 maja 2006 r. Spółka nabyła obligacje, które następnie zostały zapisane na jej dobro na rachunku papierów wartościowych prowadzonym w R.. W związku z zakupem obligacji Spółka otrzymała w dniu 25 czerwca 2006 r. 604.500 zł oraz w dniu 25 lipca 2006 r. 604.500 zł, jako odsetki od obligacji liczone według stopy 0,6045% na rachunek bankowy Spółki prowadzony w R.. Po dwukrotnej wypłacie Spółce miesięcznych odsetek, emitent skorzystał z przysługującej mu opcji wcześniejszej spłaty odsetek, a następnie opcji odkupienia obligacji. W dniu 25 lipca 2006 r. na rachunek Spółki w R. wpłynęło 76.078.948,30 zł (opisana jako "wcześniejsza spłata odsetek za cały okres"). W dniu 25 sierpnia 2006 r. Spółka otrzymała ponadto 21.836.035 zł na rachunek ww. banku z tytułu wykupu obligacji przez emitenta. W wyniku rozliczenia nabytych obligacji Q., wydatkując 100.000.000 zł, uzyskała przychody w łącznej kwocie 99.123.983,30 zł, na którą to kwotę składają się: - odsetki za 2 miesiące w wys. 1.209.000 zł; - wcześniejsza spłata odsetek w wys. 76.078.948,30 zł; - wykup obligacji w wys. 21.836.035 zł. Odsetki od obligacji w łącznej kwocie 77.287.948,30 zł zostały przez Spółkę wyłączone z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654) - dalej "u.p.d.o.p." w związku z art. 24 ust. 1 lit. d) umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzonej w Singapurze w dniu 23 kwietnia 1993 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 38, poz. 139, zwanej dalej umową). Natomiast kwota 21.836.035 zł z tytułu wykupu obligacji przez emitenta została uznana przez spółkę jako przychód podlegający opodatkowaniu. Kwota 100.000.000 zł stanowiąca koszt nabycia kwalifikowanych papierów dłużnych (Q.) została przez Spółkę zaliczona do kosztów uzyskania przychodów 2006 r. Organ I instancji w wyniku analizy transakcji zakupu i wykupu papierów wartościowych Q. i oceny stanu faktycznego stwierdził w decyzji, że emitent dysponował kwotą 100.000.000 zł tylko przez okres 3 miesięcy, natomiast tylko za dwa miesiące zostały wypłacone odsetki zgodnie z umową w wysokości 604.500 zł za każdy miesiąc. Korzystanie z pieniędzy Spółki zakończyło się z dniem 25 sierpnia 2006 r., czyli z dniem wykupu obligacji. W związku z tym organ I instancji wyłączył z kwoty 76.078.948,30 zł (określonej jako "wcześniejsza spłata odsetek za cały okres") odsetki w wys. 604.500 zł za korzystanie z kapitału przez trzeci miesiąc, liczone według stopy określonej w umowie, tj. 0,6045% miesięcznie, a pozostałą kwotę w wys. 75.474.448,30 zł uznał za zwrot kapitału. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji powołał się na definicję odsetek zawartych w art. 11 ust. 5 umowy z uwzględnieniem komentarza do art. 11 OECD. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że za odsetki może być uznana kwota 1.813.500 zł stanowiąca wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy Spółki przez okres 3 miesięcy, czyli przez faktyczny okres korzystania z pożyczonego kapitału. Tylko bowiem ww. kwota spełnia definicję odsetek zawartą w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania i korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. Kwota 75.474.448,30 zł - niespełniająca definicji odsetek - stanowi zwrot zainwestowanego kapitału i jako przychód z działalności gospodarczej spółki podlega opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że emitent obligacji korzystał z kapitału subskrybenta przez krótszy czas niż zakładała to umowa subskrypcji i nie wystąpiła nadwyżka (dochód) powyżej kwoty wypłaconej przez subskrybenta, gdyż w wyniku rozliczenia transakcji emitent wypłacił spółce kwotę niższą niż zapłacił w momencie zakupu obligacji QDS. W związku z tym, zgodnie z umową, za odsetki może zostać uznana kwota stanowiąca wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy spółki. Organ uznał zatem, że za odsetki może być uznana kwota 1.813.500 zł, stanowiąca wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy spółki przez okres 3 miesięcy, czyli przez faktyczny okres korzystania z pożyczonego kapitału. Natomiast kwota 75.474.448,30 zł nie spełnia definicji odsetek, bowiem stanowi zwrot zainwestowanego kapitału i jako przychód z działalności gospodarczej spółki podlega opodatkowaniu. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie: - przepisów postępowania, to jest: 1. art. 121, art. 122 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) – dalej "O.p.", poprzez dowolną ocenę stanu faktycznego polegającą na subiektywnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego skutkującej wadliwym ustaleniem woli stron umowy nabycia obligacji, 2. art. 122 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, 3. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 O.p. przez działanie bez podstawy prawnej, 4. art. 121 O.p. poprzez prezentowanie odmiennej oceny prawnej analogicznych stanów faktycznych w znanych Spółce sprawach, 5. art. 121 § 1, art. 122 oraz 191 O.p. poprzez akceptację dla nieznajdującej uzasadnienia diametralnej zmiany stanowiska Dyrektora UKS w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego oraz przedstawienia przez Dyrektora UKS sprzecznych kwalifikacji podatkowych niepozwalających na ostateczne ustalenie stanowiska Dyrektora UKS, oraz akceptację dla fragmentarycznego i subiektywnego wyboru przez Dyrektora UKS ustaleń z postępowania kontrolnego, 6. art. 291 § 4 oraz art. 210 § 1 O.p. poprzez akceptację dla prowadzenia kontroli podatkowej przez Dyrektora UKS po dniu doręczenia protokołu kontroli, 7. art. 285a oraz art. 285b O.p. poprzez akceptację dla prowadzenia czynności kontrolnych przez Dyrektora UKS poza siedzibą Spółki bez jej zgody, 8. art. 210 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne wskazanie kwoty "różnicy podatku dochodowego do zapłaty", a w konsekwencji pozostawienie Spółki w niepewności co do treści rozstrzygnięcia decyzji, - prawa materialnego, to jest: 9. art. 12 ust. 1 pkt 1, w zw. z ust. 4 pkt 2, art. 14, art. 12 ust. 3a u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że przychód z tytułu odsetek należy oceniać w powiązaniu z przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji jako przychód będący w całości przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji, 10. art. 11 ust. 1 i 5 i art. 24 ust. 1 lit. d umowy o unikania podwójnego opodatkowania poprzez uznanie, że przedpłacone odsetki nie stanowią w całości odsetek w rozumieniu umowy, a w konsekwencji, że nie podlegają one przewidzianemu dla odsetek w umowie o upo zwolnieniu z opodatkowania w Polsce, 11. art. 27 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania poprzez jego niezastosowanie, 12. art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że Spółka nie ma prawa do ujęcia otrzymanych odsetek w całości jako zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu skargi Bank powtórzył dotychczasową argumentację w sprawie, a ponadto stwierdził, że zakwalifikowanie otrzymanych, przedpłaconych odsetek do przychodów ze zbycia (wykupu) obligacji, a nie do przychodów z odsetek od tych obligacji, nie znajduje uzasadnienia ani w świetle umowy zawartej między Emitentem a Bankiem, ani w opiniach przedstawionych przez Singapurski Urząd Skarbowy. Strona wywodziła, że dla oceny prywatnoprawnego charakteru płatności właściwe jest prawo prywatne Singapuru, a prawo publiczne Singapuru - dla kwalifikacji płatności w myśl umowy polsko-singapurskiej, co potwierdzają opinie Singapurskiego Urzędu Skarbowego, a także przedstawione opinie ekspertów. Zdaniem Banku samodzielne i dowolne (niepoparte na aktach sprawy, sprzeczne z tymi aktami) stworzenie i przedstawienie przez organy podatkowe koncepcji stanu faktycznego, jaki zdaniem organów ma miejsce w sprawie stanowi naruszenie art. 121, art. 122 i art. 191 O.p. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 122 O.p. Bank wskazał, że organ zaprezentował w decyzji stanowisko, z którego wynika, że postrzega stan faktyczny inaczej, niż prezentuje się on w rzeczywistości. Bank nie otrzymał żadnej kwoty odsetek w formie zaliczki. Sporne odsetki były przedpłacone, tj. zostały wypłacone z góry. Nie jest też prawdą, że "emitent; określając wartość wykupu obligacji przed terminem wykupu uwzględnił kwestię potrącenia; wypłaconych zaliczkowo odsetek". W ocenie Skarżącej organ podatkowy pominął okoliczność, że w gospodarce rynkowej występuje czynnik wartości pieniądza w czasie. Wartość wykupu obligacji przed terminem została ustalona w umowie między Spółką a Emitentem w wartości rynkowej, to jest z uwzględnieniem czynnika wartości pieniądza w czasie. Organ tymczasem nie dostrzegając tego czynnika, dokonuje próby odnalezienia racjonalności postępowania Spółki twierdząc, że otrzymuje ona zwrot kapitału obligacji w formie sztucznie rozdzielonej na odsetki i spłatę kapitału. Zdaniem Skarżącej kwestionowanie przez organ charakteru otrzymanych przez Bank płatności, przekwalifikowanie części otrzymanej kwoty i wywodzenie skutków podatkowych z czynności innych niż dokonane przez Bank miało miejsce bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy nie mógł stwierdzić bez powzięcia wątpliwości, że otrzymane przez Bank tytułem odsetek płatności nie stanowią odsetek. W związku z tym powinien wystąpić do sądu powszechnego w celu ustalenia istnienia bądź nie istnienia tego stosunku prawnego. Skarżąca zwróciła uwagę, że ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 432) reguluje zgodnie z art. 1 właściwość prawa dla stosunków z zakresu prawa prywatnego związanych z więcej niż jednym państwem, wskazując, że otrzymane tytułem odsetek środki stanowią odsetki w myśl prawa publicznego Singapuru. W ocenie Banku kwalifikacja ta wynika w sposób naturalny z uznania otrzymanych przez Bank odsetek za odsetki w myśl singapurskiego prawa prywatnego. Zgodnie z art. 31 ww. ustawy, zobowiązanie wynikające z papieru wartościowego innego niż weksel i czek podlega prawu państwa, w którym papier wartościowy został wystawiony lub wyemitowany. Ocena na gruncie prawa prywatnego, czy otrzymane przez Bank płatności zostały mu wypłacone rzeczywiście tytułem odsetek, powinna więc nastąpić na gruncie prawa Singapuru. W świetle zaś polskiego prawa prywatnego, zgodnie z art. 359 Kodeksu cywilnego wysokość oprocentowania okresy, za które należne są odsetki oraz terminy płatności odsetek mogą być ustalane przez strony umowy zgodnie z ich wolą. Kwestionowanie zatem przez organ, że Bank otrzymał od Emitenta odsetki we wskazanej przez Bank i wynikającej z umowy między nim a Emitentem kwocie, jest pozbawione podstawy prawnej. Skarżąca rozwinęła zarzut naruszenia przez organ art. 122 O.p. przez przedstawienie, jako prawidłowego, sposobu rozliczenia dokonanych transakcji nieznajdującego podstawy w przepisach prawa ani zgromadzonym materiale dowodowym. Jej zdaniem organ bezpodstawnie przyjął, że kwota odsetek musi odpowiadać dokładnej ilości czasu posiadania obligacji przez Bank, a przekonanie o potrzebie powiązania wysokości odsetek z wyliczonym w dniach czasem posiadania obligacji nie znajduje racjonalnych podstaw, gdyż powiązanie takie nie wynika z umowy między Bankiem a Emitentem i nie jest przyjęte w praktyce rynkowej. Skarżąca wyraziła stanowisko że według organu Bank jakoby otrzymał odsetki od obligacji obliczone w wysokości identycznej, jak dla danych kwot byłyby obliczone odsetki wypłacane z dołu przy założeniu maksymalnego czasu subskrypcji obligacji. Skarżąca podkreśliła, że w momencie otrzymania przychodu z tytułu przedpłaconych odsetek nie mógł obliczyć wysokości odsetek zwolnionych według przyjętej przez organ podatkowy metody ich ustalania. Bank w momencie otrzymania płatności tytułem odsetek nie mógł wiedzieć, w którym momencie nastąpi wykup obligacji przez Emitenta. Przyjęty przez organ sposób wyliczenia odsetek zwolnionych jest arbitralny i niemożliwy do zastosowania. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 2, i art. 12 ust. 3a u.p.o.d.p. Bank wyjaśnił, że uznaje za niezasadne powiązanie przychodu z tytułu odsetek z przychodem z tytułu wykupu obligacji poprzez uznanie przychodu z tytułu odsetek za przychód z wykupu obligacji (zwrot kapitału). Niedopuszczalność przekwalifikowania płatności potwierdza fakt odrębności zasad opodatkowania na gruncie u.p.o.d.p. dochodów z tytułu odsetek i wykupu obligacji, brak wpływu wystąpienia lub nie nadwyżki nad wysokością zaangażowanego kapitału na definicję odsetek oraz brak związku między okresem faktycznego korzystania z kapitału, a charakterem odsetkowym płatności. Ponadto odnosząc się do definiowania odsetek jako wynagrodzenia za okres faktycznego korzystania z kapitału Bank stwierdził, że nie neguje takiego stanowiska. Jednak, jak zresztą wymaga tego u.p.o.d.p., strony ustaliły wartość wypłaty na poziomie rynkowym, dyskontując nominał przyszłej wypłaty do wartości bieżącej przyszłego pieniądza (odsetek). Ekonomiczną przyczyną wypłaty odsetek jest bowiem nie samo posiadanie kapitału Banku przez Emitenta, ale wartość takiego świadczenia, która może być przekazana Emitentowi także z uwzględnieniem wartości pieniądza w czasie w kwocie odsetek przedpłaconych przed pierwotnie ustalonym terminem. Skarżąca argumentowała, że definicja odsetek z umowy polsko-singapurskiej odwołuje się do ustawodawstwa państwa, w którym dany dochód powstaje. Dodatkowo także zgodnie z prawem Singapuru należy określić, czy dany dochód podlega zwolnieniu lub obniżce na mocy przepisów budżetowych zawartych w ustawodawstwie singapurskim dotyczącym popierania rozwoju gospodarczego, a w konsekwencji, czy dany dochód z odsetek podlega zwolnieniu lub obniżce w Singapurze. W konsekwencji, kwalifikacja dokonana przez władze Singapuru determinuje zastosowanie zwolnienia dochodu z odsetek z podatku w Polsce. Bank natomiast uzyskał opinię Singapurskiego Urzędu Skarbowego z 18 lutego 2008 r. i z 30 września 2011 r., z których wynika, że odsetki oraz odsetki przedpłacone stanowią dochód z tytułu odsetek na mocy SITA (Singapurska ustawa o podatku dochodowym) oraz postanowień DTA (tj. umowy polsko-singapurskiej) i będą zwolnione z singapurskiego podatku dochodowego zgodnie z art. 13 (l)(a) SITA. W opinii Banku jego prawo do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.o.d.p. wynika w sposób oczywisty z przepisów umowy polsko-singapurskiej i u.p.o.d.p. Skarżąca wywodziła, że należne i otrzymane przedpłacone odsetki od obligacji, które Bank otrzymał od Emitenta tytułem odsetek, są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, o ile są zwolnione z opodatkowania na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, czyli w stanie faktycznym umowy polsko-singapurskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt III SA/WA 2267/12 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że fundamentalną kwestią jest rozstrzygnięcie, czy sporna kwota stanowiła zwrot kapitału. Sąd zaznaczył, że organ nie przeanalizował kwestii związanej z możliwością uzależnienia wartości odsetek od wartości pieniądza w czasie, co może znaleźć odzwierciedlenie w kwocie odsetek zapłaconych przed pierwotnie ustalonym terminem. Tym samym organ nie uzasadnił w sposób przekonujący braku możliwości zakwalifikowania spornej kwoty jako odsetek. To istotne, bowiem Spółka - uzasadniając twierdzenie, że są to odsetki - powoływała się na dwie opinie singapurskiego urzędu skarbowego z dnia 18 lutego 2008 r. i z dnia 30 września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2575/13 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji marginalnie potraktował to co powinno stanowić istotę wykładni art. 11 ust.5 umowy czyli czy przedpłacone odsetki to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że rozpoznawana sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2575/13, wydanego na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2267/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie pragnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że istotę wykładni art. 11 ust.5 umowy stanowi kwestia czy przedpłacone odsetki to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w czasie. Kwestia ta, jak się wskazuje w Komentarzu do Modelowej Konwencji, jak i w piśmiennictwie (zob. wersja komentarza do art. 11 ust. 3 z 2005 r., tł. K. Bany, Warszawa 2006, pkt 20 oraz J. Banach, Polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Warszawa 2006 r. str. 217, a także Z. Kukulski i W. Nykiel [w:] Model Konwencji OECD, Komentarz, red. B. Brzeziński, Gdańsk, str. 787-788) stanowi istotę odsetek. Zgodnie z tymi poglądami: "Za odsetki w rozumieniu art. 11 ust. 5 umowy należy uważać każdą kwotę (wszelkiego rodzaju roszczenia wynikające z długów) wypłaconą z tytułu posiadania papierów wartościowych (obligacji), która jest wypłacona przez emitenta tych papierów ponad kwotę zapłaconą przez subskrybenta, tzn. narosłe odsetki oraz premie i nagrody zapłacone przy wykupie lub przy emisji obligacji. W przypadku zaś odkupienia (przed upływem okresu, na jaki zostały wyemitowane) tego rodzaju papierów przez emitenta, odsetkami jest różnica między ceną emisyjną, a ceną odkupu. Wskazuje się przy tym, że dla definicji odsetek z art. 11 ust. 5 umowy istotne są dwie cechy charakterystyczne. Pierwsza, to istnienie nadwyżki (kwota wpłacona przez emitenta musi przewyższać wysokość nominalną obligacji) i istnienie roszczenia, by zaistniała podstawa do wypłaty wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Obie te przesłanki mogą zaistnieć łącznie, aby dany przychód uznać za odsetki. Potwierdzeniem zależności odsetek od okresu korzystania z kapitału jest określenie procentowe stawki odsetek w odniesieniu do czasu korzystania z kapitału (stawki miesięczne, roczne). W związku z tym nie można uznać za odsetki, jako wynagrodzenie za okres korzystania z kapitału, kwoty zaliczek wypłacanych odsetek za okres, w którym emitent w niniejszej sprawie nie korzystał z kapitału wskutek wykonania opcji wcześniejszego wykupu obligacji, wcześniejszego zwrotu kapitału. Działania podejmowane przez emitenta (opcja przedpłaty odsetek, opcja wykupu obligacji przed terminem zapadalności) wynikają z treści umowy. Zawarte w tej umowie uregulowania, jak i podjęte przez emitenta działania w ramach tych zapisów, skutkujące w przypadku wcześniejszego wykupu obligacji (przed terminem zapadalności), przy wcześniejszym zrealizowaniu opcji zaliczkowej wypłaty odsetek (opcja przedpłaty odsetek) za cały okres subskrypcji, ustalenia i zapłaty kwoty wykupu obligacji w kwocie niższej, niż kwota główna – wartość nominalna (niższa niż 100.000.000 zł) wynikały z konieczności potrącenia z kwoty wykupu należnej subskrybentowi obligacji kwoty odpowiadającej zaliczkowo wypłaconej kwocie odsetek za czas, w którym emitent korzystał z kapitału. To oznacza, że na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. i art. 11 ust. 5 umowy kwota wolna od podatku to kwota 1.813.500 zł, bowiem spełnia wymóg definicji odsetek. Natomiast kwota 75.474.448,30 zł nie może być uznana jako odsetki. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że zarzuty te są niezasadne. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym zmianę stanowiska co do identycznego stanu faktycznego. Wyjaśnić należy, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu Sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych Sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania. Z art. 282a § 1 O.p. wynika, że kontrola podatkowa nie może być ponownie wszczęta w zakresie spraw rozstrzygniętych decyzją ostateczną. Organy, zgodnie z art. 122 O.p. są obowiązane w toku postępowania do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu. Dopóki zatem postępowanie nie zostanie zakończone decyzją ostateczną organy podatkowe mogą zbierać dowody w celu realizacji zasady ogólnej prawdy obiektywnej. Oznacza to, że kontrola podatkowa może być wielokrotnie prowadzona w sprawie, chyba, że sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną organu podatkowego. W związku z powyższym należy uznać za bezzasadny zarzut Skarżącej o braku możliwości przeprowadzenia ponownie czynności kontrolnych i udokumentowania ich kolejnym protokołem kontroli. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut Skarżącej, iż po doręczeniu protokołu kontrolowanemu wygasa prawo do gromadzenia materiału dowodowego. W ocenie Sądu sposób prowadzenia postępowania przez organy podatkowe nie naruszył zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. Również za niezasadny należy uznać zarzutu naruszenia art. 285 b O.p. Wyjaśnić należy, że organ I instancji, stosownie do zaleceń zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...], został zobowiązany do ponownej analizy zebranego materiału dowodowego oraz ponownej oceny prawnej. Czynności te mogły być wykonane w ramach toczącego się postępowania kontrolnego oraz nie wiązały się z koniecznością ich przeprowadzenia w siedzibie Skarżącej. Strona miała świadomość, że postępowanie kontrolne jest kontynuowane, gdyż organ I instancji pismem z dnia 20 maja 2011 r. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania kontrolnego i pismem z dnia 15 lipca 2011 r. zawiadomił Stronę o niezakończeniu kontroli podatkowej. Z uwagi na zmianę oceny prawnej sprawy, będącej wynikiem ponownej analizy zebranego materiału dowodowego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej sporządził i doręczył protokół kontroli z dnia 29 lipca 2011 r. zawierający nową ocenę prawną zebranego materiału dowodowego, szczegółowo opisanego w protokole kontroli z dnia 5 maja 2009 r. Powyższe działania umożliwiły Stronie dwukrotne wypowiedzenie się w sprawie oraz złożenie korekty zeznania CIT-8. Spółka miała zatem możliwość i uczestniczyła w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. W obydwu protokołach, tj. z dnia 5 maja 2009 r. i z dnia 29 lipca 2011 r. przedstawiony jest ten sam stan faktyczny, a różnice sprowadzają się do odmiennej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Ocena prawna oparta została na mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisach. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło