I OSK 1134/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Monika Nowicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S.L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 273/15 w sprawie ze skargi kasacyjnej S.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2014r. r. sygn. akt II SA/Wa 1121/14 w sprawie ze skargi S.L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie dodatku specjalnego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 273/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1121/14, którym oddalono skargę S.L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2014 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania S.L. dodatku specjalnego. Pismem z 6 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) S.L., reprezentowany przez adwokata M.C., wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako podstawę wznowienia wskazując art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) dalej jako: "p.p.s.a." – nieważność polegającą na pozbawieniu skarżącego możności działania wskutek naruszenia przez Sąd przepisów prawa. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, iż podobnie jak we wszelkich innych toczących się przed Naczelnym Sądem sprawach, wypełniając wynikający z art. 175 § 1 p.p.s.a. wymóg dotyczący sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, udzielił pełnomocnictwa do dokonania tej jednej konkretnej czynności procesowej – tj. do sporządzenia skargi kasacyjnej, zatem skoro pełnomocnictwo upoważniało jedynie do sporządzenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd powinien przyjąć, iż skarga kasacyjna została wniesiona przez stronę osobiście, bowiem pełnomocnictwo wyraźnie określone jako mandat do sporządzenia skargi kasacyjnej nie jest równoznaczne z uznaniem (domniemaniem) pełnomocnictwa udzielonego do zastępowania i występowania w imieniu strony. Zdaniem skargi, w powyższej sytuacji Sąd, na podstawie art. 67 § 1 oraz art. 91 § 2 p.p.s.a., zobligowany był do dokonywania doręczeń pism procesowych oraz pisemnych zawiadomień o posiedzeniach osobiście skarżącemu, zaś z potwierdzenia odbioru zawiadomienia o rozprawie wynika jednoznacznie, że zostało ono doręczone adw. M.J., a nie skarżącemu i w tej sytuacji (w związku z nieprawidłowością zawiadomienia skarżącego), wyznaczona na dzień 12 lutego 2016 r., rozprawa powinna ulec odroczeniu, gdyż skarżący nie wnosił o jej rozpoznanie w jego nieobecności. Z uwagi na powyższe, a także w związku z faktem, iż od października 2015 r. skarżący zaniechał korzystania z usług adw. M.J. na rzecz adw. M.C., brak doręczenia mu zawiadomienia skutkował jego nieobecnością na rozprawie – skonkludowano w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia sądu administracyjnego wówczas, gdy postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia a w przypadku braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuca, w przeciwnym wypadku wyznaczy rozprawę. Natomiast na rozprawie, stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie, sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Skarga S.L. o wznowienie postępowania została złożona w terminie wskazanym w art. 277 p.p.s.a. (rozprawa i wyrok 12 lutego 2016 r., skarga wniesiona 6 maja 2016 r.), a jej podstawą był art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Badając zatem skargę z punktu widzenia warunków wskazanych w ww. art. 280 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym uznał, że zachowuje ona te wymogi, zatem z formalnego punktu widzenia jest dopuszczalna, toteż skierował ją do rozpoznania na rozprawie. Na rozprawie, stosownie do art. 281, Naczelny Sad zbadał przede wszystkim dopuszczalność skargi z punktu widzenia istnienia ustawowej przesłanki wniesienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Dokonując oceny wskazanej podstawy wznowienia, wskazać należy, że określenia "zdolność sądowa" i "zdolność procesowa" zostały zdefiniowane w art. 25 i w art. 26 p.p.s.a. Z kolei brak należytej reprezentacji dotyczy zarówno przedstawicielstwa ustawowego, jak i pełnomocnictwa (np. strona niebędąca osobą fizyczną nie była reprezentowana przez właściwy organ). Pozbawienie strony możliwości działania oznacza natomiast pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Ponadto należy stwierdzić, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. W postępowaniu o wznowienie którego wystąpił S.L. nie można stwierdzić, aby S.L. został pozbawiony możliwości działania. W postępowaniu o sygn. akt I OSK 723/15 toczącym się ze skargi kasacyjnej S.L. reprezentowany był przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, na ręce którego dokonywane były doręczenia pism w toku sprawy i który zawiadamiany był o wszelkich czynnościach podejmowanych przez Sąd. Obowiązek zawiadamiana pełnomocnika wynikał wprost z art. 67 § 5 p.p.s.a., który nakazuje doręczanie pism ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Mając na uwadze treść udzielonego pełnomocnictwa zauważyć trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie naruszył w żaden sposób tego obowiązku. Pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy I OSK 723/15, k. 52, wskazywało na to, iż skarżący umocował adwokat M.J. do (cyt.) "zastępowania/ reprezentowania/ obrony mnie w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 października 2014 r. (sygnatura akt II SA/Wa 1121/14)". Tak sformułowane pełnomocnictwo w pełni uzasadniało uznanie, iż ustanowiony w sprawie adwokat umocowany jest do działania w całym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a nie tylko do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż ta czynność zaznaczona była tylko dodatkowo jako szczególna. Gdyby wolą udzielającego pełnomocnictwa było ograniczenie umocowania pełnomocnika jedynie do konkretnych czynności, to powinien on był sformułować swoje pełnomocnictwo tak, żeby nie pozostawiało ono jakichkolwiek wątpliwości co do jego intencji. Przy tak sformułowanym pełnomocnictwie jakiego udzielił skarżący w żadnym razie nie można przyjąć, aby zawiadomienie o terminie rozprawy, wyznaczonej na dzień 12 lutego 2016 r., doręczone do rąk adwokata, wysłane zostało nieprawidłowo, a skarżący – z uwagi na niedoręczenie mu zawiadomienia – został pozbawiony możności działania. Tym samym nie można uznać, aby zachodziła sytuacja, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby wznowienie postępowania. Podniesiony na rozprawie argument, że zawiadomienia o rozprawie nie otrzymała bezpośrednio adwokat skarżącego M.J., ale doręczono je jej kancelarii nie jest prawdziwe w świetle dokumentacji sprawy. Na k. 70 akt I OSK 723/15 – zawiadomienie o rozprawie skierowane do adw. M.J. – pod jej imienną pieczątką widnieje podpis, zaś z adnotacji doręczającego wynika, iż przesyłka została doręczona adresatowi. Z kolei argument, iż pełnomocnik przebywa w szpitalu nie ma o tyle istotnego znaczenia, że jeśli istotnie tak było obowiązkiem pełnomocnika było podając takie czynności, które zapewniłyby obronę mocodawcy (udzielenie substytucji). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.