III SA/Kr 361/15
WyrokWSA w Krakowie2016-02-16
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą określić kwotę należności celnych i podatku VAT po upływie trzech lat od powstania długu celnego, jeśli dług ten powstał w wyniku czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne mogą określić kwotę należności celnych i podatku VAT po upływie trzech lat od powstania długu celnego, jeśli dług ten powstał w wyniku czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje pięcioletni termin na powiadomienie dłużnika, zgodnie z art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 56 Prawa celnego. Sąd podkreślił, że do zastosowania tego przepisu nie jest wymagane prawomocne orzeczenie stwierdzające popełnienie przestępstwa, a jedynie stwierdzenie przez organy celne, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia zagrożony sankcją karną.Stan faktyczny
Skarżący importował ręczniki bawełniane, deklarując ich wartość celną. W wyniku kontroli postimportowej organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość, opierając się na informacjach uzyskanych od chińskiej administracji celnej, które wskazywały na wyższą wartość transakcyjną towaru. W konsekwencji wydano decyzje określające kwotę należności celnych i podatek od towarów i usług. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia oraz oparcie ustaleń na niezweryfikowanych dokumentach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Asystent Sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skarg R. A. Firma Importowo-Handlowo-Usługowa na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego, z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług skargi oddala.
Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...], [...], utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r.,:
-- nr [...] określającą skarżącemu R. A. - prowadzącemu działalność pod nazwą – Firma Importowo-Handlowo-Usługowa R. A. (dalej; skarżącemu) – kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości, 13.481,00 zł z tytułu importu 48.156 szt. ręczników bawełnianych o wartości celnej 131.104,00 zł, objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r., kwalifikowanego według kodu CN 6302 60 00 90.
- nr [...] określającą skarżącemu kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości,14.643,00 zł z tytułu importu 42.996 szt. ręczników bawełnianych o wartości celnej 140.190,00 zł , objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r., kwalifikowanego według kodu CN 6302 60 00 90,
Nadto decyzjami z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...] oraz nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołań skarżącego utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego:
- z dnia [...] 2014 r., znak [...], określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości, tj. 36.113,00 zł oraz poinformował skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 28.941,00 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 4.680,00 zł.
- z dnia [...] 2014 r., znak [...], określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości, tj. 33.772,00 zł oraz poinformował skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 28.941,00 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 4.831,00 zł.
Powyższe decyzje zostały wydane następującym stanie prawym i faktycznym:
W dniu [...] 2011 r. za zgłoszeniem celnym SAD nr [...] oraz nr [...], skarżący zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu towar opisany w zgłoszeniu jako bielizna toaletowa, ręczniki bawełniane z materiałów włókienniczych pętelkowych, odpowiednio:
- na fakturze: 48.156 sztuk, 617 opakowań; kontener: [...], zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 17 stycznia 2011 r., opiewającej na kwotę 6.185 USD,
- na fakturze: 42.228 sztuk, 651 opakowań; kontener: [...], zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 17 stycznia 2011 r., opiewającej na kwotę 5.991,24 USD.
Wystawcą ww. faktur była firma W Limited z N (Cypr), będąca pośrednikiem w zakupie przedmiotowego towaru od chińskiego sprzedawcy, tj. od firmy B Co. Ltd.
Do zgłoszeń celnych dołączono: faktury ww. chińskiego sprzedawcy:
- o nr [...] z dnia 12 stycznia 2011r. , opiewającą na kwotę 5.703,72 USD,
- o nr [...] z dnia 12 stycznia 2011 r. opiewająca na kwotę 5.568,96 USD.
Obie faktury wystawione na W Limited z N, świadectwo pochodzenia CN [...] z dnia 14 stycznia 2011r., konosament [...] oraz [...], deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B Import-Expoert Trade Co. Ltd. a W Limited z N, CMR dotyczący usługi transportu towaru na trasie H /DE/- S /PL/) oraz oświadczenie dotyczące płatności.
Odpowiednio w dniach [...] i [...] 2011 r. towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi został zwolniony do deklarowanej procedury, bez rewizji celnej i bez weryfikacji zgłoszenia celnego. Następnie w firmie skarżącego została przeprowadzona kontrola postimportowa, w ramach której poddano weryfikacji faktury o nr: [...], [...] z dnia 12 stycznia 2011r., wystawione na W Limited z N przez B H Import-Expoert Trade Co. Ltd.. Wniosek o weryfikację przedmiotowych faktury organ uzasadnił tym, że wartość towaru, była wielokrotnie niższa od średnich wartości towaru, objętego tym samym kodem CN importowanego na obszar Unii Europejskiej. Wniosek o weryfikację został przekazany do władz chińskich w ramach współpracy celnej określonej w Umowie między Wspólnotą Europejską, a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L 375 z 23.12.2004).
W odpowiedzi Główny Urząd Celny Chińskiej Republiki Ludowej pismem z dnia 21 marca 2014 r. przekazał władzom celnym informację, z której wynikało, że z ewidencji administracji chińskiej dotyczących towaru objętego konosamentem:
- nr [...], łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 11895,00 kg, ilości sztuk – 48.156 w 617 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...] (dla takiego nr kontenera weryfikowano wartość towarów), wynosi 43.237,41 USD. Przy czym rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu są tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011r. oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami,
- nr [...], łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 13035,00 kg, ilości sztuk – 42.996 w 651 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...], wynosi 46.233,60 USD. Rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu są tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia 18.01.2011r. oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia [...] 2014 r.:
- nr [...] określił skarżącemu kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości 13.481,00 zł, z tytułu importu 48.156 szt. ręczników bawełnianych o wartości celnej 131.104 zł objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według zgłoszeni celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r., kwalifikowanego według kodu CN 6302 60 00 90, powiadomił o jej retrospektywnym zaksięgowaniu oraz poinformował o obowiązku zapłaty odsetek
- nr [...] określającą skarżącemu kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego zaksięgowaniu retrospektywnemu w wysokości 14.643,00 zł, z tytułu importu 42.996 szt. ręczników bawełnianych o wartości celnej 140.190 zł objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według zgłoszeni celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r., kwalifikowanego według kodu CN 6302 60 00 90, powiadomił o jej retrospektywnym zaksięgowaniu oraz poinformował o obowiązku zapłaty odsetek
Podstawą obliczenia kwoty długu celnego była wartość transakcyjna towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym, określona w wysokości:
- 43.237,41 USD organu weryfikującego fakturę,
- 46.233,60 USD organu weryfikującego fakturę,
Ustalenie wartości celnej towaru zostało dokonane na podstawie art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10. 1992 r. ze zmianami; Dz.Urz. polskie wydanie specjalne z 2004 r., rozdz. 2, t, 4, str. 307; dalej: WKC.
Równolegle do postępowania celnego, Naczelnik Urzędu Celnego, wszczął postępowanie podatkowe dotyczące wskazanego wyżej zgłoszenia celnego i decyzjami z dnia [...] 2014 r.
- nr [...], określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości, tj. 33.772,00 zł oraz poinformował skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 28.941,00 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 4.831,00 zł.
- nr [...], określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości, tj. 36.113,00 zł oraz poinformował skarżącego, że do zapłaty pozostaje kwota 28.941,00 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 4.680,00 zł.
W odwołaniach od powyższych decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości zarzucając im rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 59 prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotach decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz gołosłownym przyjęciu, że dług celny powstał w skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postepowania karnego,
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez oparcie ustaleń dotyczących rzekomej ceny transakcyjnej zadeklarowanych towarów na bliżej "nieokreślonym wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez nieokreślone organy Chińskiej Republiki Ludowej oraz ustalenie, że " wydruk z ewidencji administracji chińskiej" spełnia kryteria autentyczności dokumentu,
- art. 122 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poczynienie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,
- art. 123 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym bez udziału skarżącego, polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu się na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej",
- art. 86 ust. 1 Prawa celnego przez całkowicie wadliwe nadanie macy "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej". Zdaniem skarżącego wskazany dokument stanowić może jedynie dowód jaką kwotę skarżący deklarował w swoim rozliczeniu podatkowym. Kwota ta nie stanowi ceny transakcyjnej.
W odwołaniach od decyzji określających wysokość podatku od towarów i usług, skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie szeregu przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść przedmiotowych decyzji, w szczególności art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwe, nieostateczne i zaskarżone decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. (sygn. akt [...] oraz akt [...]).
Decyzjami z dnia 18 lutego 2015 r. Dyrektor Izby Celnej, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów odwołań organ odwoławczy wskazał, że procedura weryfikacji faktur nr: [...], [...] została wdrożona w wyniku kontroli postimportowej przeprowadzanej u skarżącego. W piśmie skierowanym do chińskich władz celnych poinformowano m.in., że wartość towarów na fakturze dołączonej do wniosku jest niższa w porównaniu z towarem tego samego rodzaju, zgłaszanym w tym samym czasie przez inne podmioty. Wątpliwości organu potwierdziła analiza cen podobnych towarów oferowanych do sprzedaży na krajowych stronach internetowych. Ceny jednostkowe towarów, występujące na weryfikowanej fakturze, były wielokrotnie niższe od średnich wartości podobnego towaru importowanego na obszar celny Wspólnoty. Chińskie organy celne, weryfikujące przedmiotową fakturę, przekazały wydruk z ewidencji administracji chińskiej dotyczący towaru objętego konosamentem:
- nr [...], z którego wynikało, że łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 11895,00 kg, ilości sztuk - 48156 w 617 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...], wynosiła 43.237,41 USD, przy czym rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu były tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia 18.01.2011 roku oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami,
- nr [...], z którego wynikało, że łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 13035,00 kg, ilości sztuk – 42.996 w 651 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...], wynosiła 46.233,60 USD, a rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu są tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 roku oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami.
Organ odwoławczy podkreślił, że powyższe dokumenty, jako autentyczne zostały przekazane przez chińską administrację celną w ramach realizacji Umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zostały przyjęte przez Naczelnika Urzędu Celnego za dokumenty potwierdzające faktyczną wartość transakcyjną sprowadzonych towarów. Przedmiotowe dokumenty zostały sporządzone i przekazane przy zastosowaniu zasad ustalonych w umowie międzynarodowej z zachowaniem obowiązujących w jej ramach procedur. Nawiązanie do numeru konosamentu, podmiotu wysyłającego towar z Chin, daty eksportu, wagi brutto towaru, rodzaju towaru pozwoliło powiązać w sposób jednoznaczny dokument chiński z importem będącym przedmiotem niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy wskazał również, że postępowanie weryfikacyjne, dotyczące faktur nr [...] nr [...] jest postępowaniem o odmiennym charakterze niż postępowanie celne w sprawie wartości celnej towaru. W postępowaniu weryfikacyjnym biorą udział tylko organy celne państwa importującego i organy celne państwa eksportującego (jako przeprowadzający weryfikację). Postępowanie to nie kończy się wydaniem decyzji, natomiast kończy się przekazaniem organom celnym państwa importującego informacji, czy wynik weryfikacji jest pozytywny, czy negatywny. Zatem niezasadny jest zarzut o pozbawieniu skarżącego możliwości odniesienia się do pozyskanego w ramach umowy o współpracy dowodu od chińskich władz celnych. Skarżący w trakcie postępowania, był powiadamiany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym także z informacjami uzyskanymi od chińskich władz celnych.
Organ odwoławczy podkreślił także, że postępowanie prowadzone było z uwzględnieniem wszystkich zasad, w tym przede wszystkim zasad określonych w przepisach art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie można też uznać, że doszło do naruszenia art. 86 ust. 1 Prawa celnego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ I instancji w zakresie ustalenia wartości celnej towaru zastosował swojego rodzaju " proceduralna protezę", prowadzącą do wyłączenia stosowania przepisów art. 32 i art. 33 WKC, podczas gdy, jeżeli organ dążyłby do zweryfikowania wskazanej przez niego wartości (zadeklarowana wartość transakcyjna to odpowiednio: 6.185,28 USD i 5.991,24 USD), powinien uczynić to w oparciu o procedury opisane w art. 32 i 33 WKC, a nie w oparciu o specyficzną wykładnię art. 29 WKC - organ odwoławczy wskazał, że w przypadku postępowania weryfikacyjnego chińskie władze celne nie były zobowiązane, do ustalania wartości towarów eksportowanych przez B H Import-Export Trade Co. Ltd., w tym uwzględniania jakości towaru, wielkości obrotu i innych czynników mogących mieć wpływ na wartość towaru, lecz przekazania informacji, które, co do zasady, znajdują się w posiadaniu organu będącego adresatem wniosku o pomoc. Wniosek weryfikacyjny dotyczył bowiem m.in. sprawdzenia, czy wystawiona przez ten podmiot faktura jest autentyczna, a wartość towaru w niej określona odpowiada wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu wywozowym. Na etapie postępowania weryfikacyjnego nie można mówić o kwestionowaniu, czy ustalaniu wartości transakcyjnej, zarówno przez polskie, jak i przez chińskie organy celne. Na tym etapie nie mają zastosowania przepisy WKC (art, 29 ust, 1 oraz art. 30-33 WKC, ani tym bardziej Rozporządzenia Wykonawczego do WKC ( art. 181 a RWKC).
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego i całkowicie dowolnym przyjęciu że "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego". W tej kwestii zdaniem organu odwoławczego jest właściwa interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC. Organ powołał wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06 oraz z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne: ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi więc stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego tez wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego).
Jak podkreślił organ odwoławczy w przedmiotowych sprawach zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu [...] 2011 r. W dniu 20 września 2012 r., postanowieniem sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej, po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia ABW, na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art. 37 § 1 kks, wszczął śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1.01.2010 r. do 30.01.2012 r. w Krakowie, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem m.in. spółki W E Ltd. z Cypru - odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnych, tj. o przestępstwo z art. 87 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 6 § 1 kks oraz w sprawie narażenia w okresie od 1.01.2010 r. do 30.01.2012 r. , Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 kks i art. 76 § 1 kks i art. 55 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i a art. 6 § 2 kks. Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego, w dniu 30.07.2014 r. wszczął postępowanie karne skarbowe o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 kks oraz art. 87 § 3 kks, w związku z art. 6 § 2 kks, pod pozycją [...], a postanowieniem Prokuratury Okręgowej sygn. [...] z dnia 08.08.2014 r. sprawa ta została połączona ze sprawą prowadzoną pod. Sygn. [...] przez Prokuraturę Okręgową Wydział Do Spraw Przestępczości Gospodarczej. Naczelnik Urzędu Celnego, korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego, po stwierdzeniu, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnie należnych opłat celnych przywozowych, był czyn, podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych, wydał w dniu [...] 2014 r., decyzje celne, po upływie trzech lat od powstania długu celnego, zgodnie z brzmieniem przepisów, o których mowa powyżej. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro już w 2012 r. prokurator Prokuratury Okręgowej dokonał kwalifikacji czynu, w jednoznaczny sposób wskazując, iż czyny, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną, Naczelnik Urzędu Celnego, w prawidłowy sposób zastosował dłuższy, pięcioletni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych.
Natomiast w decyzjach dotyczących określenia kwoty podatku od towarów i usług organ odwoławczy powołał art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ustawy o podatku od towarów i usług oraz wskazał, że zaskarżone i utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., nr [...], nr [...] w sprawach celnych, z momentem doręczenia decyzji, jako prawidłowe należy przyjąć elementy zgłoszenia celnego, które zmieniono zaskarżoną decyzją i jako prawidłową należy przyjąć prawnie należną kwotę cła. Zatem mając na uwadze prawidłowe ustalenie wartości celnej towarów, określenie prawnie należnej kwoty cła, zmianę elementów zgłoszenia celnego, w myśl art. 29 ust. 13 i ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, zaistniały przesłanki do zmiany podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jako że kwota tego podatku obliczona i wykazana w zgłoszeniu celnym była nieprawidłowa. W konsekwencji, zgodnie z art. 33 ust. 2 o podatku od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Celnego, słusznie wydał decyzje określające podatek w prawidłowej wysokości 33.772,00 zł. oraz 36.113,00 PLN. W związku z tym, że Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014r., [...] i [...], którymi określono kwoty należności wynikających z długu celnego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 13.481,00 zł oraz 14.643,00 zł, z tytułu importu towaru o wartości 131.104,00 zł oraz 140.190,00 zł objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wg. zgłoszenia celnego SAD nr [...] nr [...] z dnia [...] 2011 r.
W skargach do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie R. A. zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 56 prawa celnego w zw. z art. 221. ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, że "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego ww. dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej ww. czynu - przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie - względnie czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa,
2. art. 121. § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1 Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2011 r. (SAD nr [...]) przez organ I-ej instancji w sposób niebudzący zaufania stron, poprzez:
oparcie ustaleń dotyczących rzekomej ceny transakcyjnej zadeklarowanych towarów na bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez bliżej nieokreślone organy Chińskiej Republiki Ludowej, bez ustalenia podmiotu który dokonał ww. zgłoszenia, bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń dotyczących procedury dotyczącej jego wystawienia czy też zasad zgłaszania towarów do ewidencji obowiązującej w Chińskiej Republice Ludowej,
ustalenie, iż, ww. "wydruk z ewidencji administracji chińskiej spełnia kryteria wskazane w Komentarzu przygotowanym nr 6 Komitetu Kodeksu Celnego, Sekcję Ustalania Wartości Celnej tj. autentyczność dokumentu nie jest kwestionowana a informacje zawarte w dokumencie są właściwe dla poparcia zadeklarowanych szczegółów danych natomiast a contrario dokumenty przedłożone przez skarżącego tj. faktura zakupu przedmiotowego towaru oraz świadectwo pochodzenia wystawione przez organy Chińskiej Republiki Ludowej nie spełniają ww. kryteriów,
3. art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez zaniechanie przez organ I-ej instancji przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a wartością wskazaną w bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej", w szczególności poprzez zaniechanie zwrócenia się do organów Chińskiej Republiki Ludowej o przedłożenie dokumentów źródłowych w postaci np. faktur VAT będących podstawą zgłoszenia do ewidencji podatkowej,
4. artykułu 123. § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2011 r. (SAD nr [...]) przez organ I-ej instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,
5. artykułu 86. ust. 1. prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I-ej instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,
II. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23. ust. 3 ustawy prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, iż należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] 2011 r. (SAD nr [...]) wynosi 13.481 PLN oraz (SAD nr [...]) wynosi 14.643 PLN.
Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I - ej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i prawnych nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji uzasadniały zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
Przede wszystkim wskazać należy, że Sąd orzekający w przedmiotowej spawie w pełni podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 336/15 oraz sygn. akt III SA/Kr 1065/15 dotyczących również skarżącego, wydanych w identycznych stanach prawnych i faktycznych.
Nie ulega wątpliwości, że organy celne, działając w ramach posiadanych uprawnień dokonały w przedmiotowych sprawach kontroli postimportowej i stwierdziły, że już wstępna analiza danych zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych SAD nr [...] oraz nr [...], z dnia [...] 2011 r. wskazywała, iż wartość celna towarów objętych tymi zgłoszeniami w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej i unijnej administracji celnej. Rozbieżności te spowodowały wszczęcie procedury weryfikacyjnej. Ponieważ przedmiotowy towar był importowany z Chińskiej Republiki Ludowej, procedurę weryfikacyjną faktur o nr [...], [...] z 12 stycznia 2011 r. przeprowadzono w oparciu o "Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych " (Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004).
Przeprowadzona weryfikacja potwierdziła wątpliwości organu celnego. W szczególności chińskie organy celne, przekazały polskim organom celnym wydruk z ewidencji administracji chińskiej dotyczący towaru objętego konosamentem:
- nr [...], z którego wynikało, że łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 11895,00 kg, ilości sztuk - 48156 w 617 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...], wynosiła 43.237,41 USD, przy czym rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu były tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r. oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami,
- nr [...], z którego wynikało, że łączna wartość transakcji dla towaru o wadze brutto 13035,00 kg, ilości sztuk – 42.996 w 651 opakowaniach, wywożonego z Chin w kontenerze [...], wynosiła 46.233,60 USD, a rodzaj towaru, waga, ilość sztuk, ilość opakowań oraz nr konosamentu są tożsame z danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] 2011 r. oraz z załączonymi do tego zgłoszenia dokumentami.
Dokumenty powyższe prawidłowo zostały uznane przez organy celne za dokumenty potwierdzające faktyczna wartość transakcyjną sprowadzonego przez skarżącego z Chin towaru. Okoliczność ta uzasadniała wszczęcie postepowań celnych w zakresie wartości celnej towaru objętych ww. zgłoszeniami celnymi. A równolegle do tych postępowania Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo wszczął postępowania podatkowe, celem określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.
Postępowania te zostały przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną przepisami Działu IV Ordynacji podatkowej i wbrew zarzutom skarg, nie naruszono art.121, art.122, czy art.123 § 1 tej ustawy.
Polskie organy celne uzyskały od chińskiej administracji celnej dokumenty potwierdzające łączną wartość towaru wywożonego z Chin na kwotę 43.237,41 USD oraz 46.233,60 USD. Dokumenty te, stanowiące dowód na okoliczność wartości transakcyjnej towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym, organy pozyskały w sposób legalny i zgodny z postanowieniami umowy, o której wyżej mowa.
Wartość transakcyjna to cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Kwoty 43.237,41 USD oraz 46.233,60 USD zostały zadeklarowana przez chińskiego sprzedawcę tego towaru organom administracji chińskiej i wprowadzone do chińskiej ewidencji urzędowej i dlatego polskie organy celne zasadnie przyjęły kwoty: 43.237,41 USD oraz 46.233,60 USD jako kwoty faktycznie należne za towar objęty dokumentem SAD nr [...] oraz nr [...] z [...] 2011 r.
Zdaniem Sądu, organy nie miały obowiązku, ani potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia przez skarżącego transakcji dotyczącej przedmiotowego towaru. Przesłane przez chińską administrację celną dokumenty uzasadniały przyjęcie kwot 43.237,41 USD oraz 46.233,60 USD za ceny transakcyjne, w związku z tym art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: WKC) – nie ma zastosowania. W niniejszym postępowaniu celnym wartość transakcyjna towarów została ustalona przez organ celny w wyniku postępowania weryfikacyjnego i nie budzi ona żadnych wątpliwości, a w konsekwencji nie zachodziła konieczność ustalania tej wartości przy użyciu metod określonych w art. 30 - 32 WKC. Zarzuty skargi dotyczące dwuetapowego postępowania w zakresie ustalania wartości celnej są bezprzedmiotowe. Skarżący bowiem nie zakwestionował poprawności dokonanych przez organ obliczeń.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisu 56 ustawy Prawo celne w zw. z art. 221 ust. 4 WKC,
Zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne przepisu art. 221 ust. 4 WKC, termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy Prawo celne. Przepis ten z kolei stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowych sprawach zarzut naruszenia powyższych przepisów jest nieuzasadniony. Z uzasadnień decyzji organu I instancji wynika, że już we wrześniu 2012 r. zostało wszczęte śledztwo przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej na podstawie art. 151a § 1 w zw. z art. 37 § 1 kks. Nadto 30 lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postepowanie karne skarbowe o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 1 kks oraz art. 87 § 3 kks, w związku z art. 6 § 2 kks, pod pozycją Rks [...], a postanowieniem Prokuratury Okręgowej sygn. [...] z dnia 8 sierpnia 2014 r. sprawa ta została połączona ze sprawą prowadzoną pod. Sygn. [...] przez Prokuraturę Okręgową Wydział Do Spraw Przestępczości Gospodarczej.
Jednocześnie podkreślić należy, że przepis art. 221 ust. 4 WKC nie wymaga, aby istniało orzeczenie stwierdzające fakt popełnienia przestępstwa, ani nawet aby wszczęte było postępowanie karne. Organy celne we własnym zakresie decydują i oceniają, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacja czynu, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC leży w kompetencji organów celnych, powołanych do określania kwoty należności celnych wywozowych lub przywozowych.
Z powyższych względów Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego, że skoro skarżący nie został powiadomiony o wszczęciu śledztwa w 2012 r., to nie ma wobec niego zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że już w 2012 r. prokurator, dokonując kwalifikacji czynu, jednoznacznie wskazał, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego, w momencie jego popełnienia zagrożony był sankcją karną, co uzasadniało zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC.
Stanowisko to, jak słusznie wskazał organ odwoławczy wynika z wyroku ETS z dnia 18 grudnia 2007 r. (C-62/06, publ. LEX nr 354391). W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie organy zasadnie zastosowały wobec skarżącego dłuższy, pięcioletni termin powiadomienia wynikający z powołanych przepisów. A skoro powstanie długu celnego miało miejsce w dniu [...] 2011 r., to pięcioletni termin upłynął w dniu [...] 2016 r. Natomiast skarżącemu doręczono przedmiotowe decyzje organu pierwszej instancji w dniu 27 listopada 2014 r, z więc na długo przed upływem wskazanego terminu przedawnienia. Zatem zarzut przedawnienia jest niezasadny.
Za nieuzasadnione uznał Sąd także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji działały na podstawie i zgodnie z przepisami prawa, stosownie do zasady wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, nie doszło także do naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych nie oznacza, że rozstrzygnięcie sprawy będzie zgodne z wolą strony postępowania, a niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, będzie uznane za naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych.
Reasumując należy stwierdzić, że decyzje określające kwotę należności wynikające z długu celnego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD [...] oraz SAD [....] z dnia [...] 2011 r., obliczona od ustalonej przez organy celne wartości celnej tego towaru - jest zgodna z prawem.
Zmiana wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego dokonana powyższymi decyzjami obligowała organy celne do prawidłowego określenia wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Treść decyzji podatkowych jest bowiem ściśle związana z treścią decyzji celnych, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U.2011.177.1054), podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło.
Odnosząc się do argumentacji skarg w sprawach podatkowych wskazać należy, że skarżący nie kwestionował wysokości należności podatkowych. Również kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby organy celne orzekające w przedmiocie tych należności naruszyły obowiązujące przepisy.
Zarówno decyzje wydana w sprawie wartości celnej towarów oraz kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, jak i decyzje określające podatek od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowych towarów zostały wydane na podstawie obowiązujących przepisów. Dowody, na których oparto przedmiotowe decyzje oraz motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wskazane przez organy w uzasadnieniach tych decyzji.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122, czy art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a nadto wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji jakie zebrane dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia przesądziły o wydaniu zaskarżonych decyzji. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień procesowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a przyjętą przez organ ocenę dowodów nie należało uznać za pozbawioną znamion dowolności.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło