I FZ 223/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1211/15, odrzucające skargę T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji 1.1. T.S. (dalej: Strona lub Żaląca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1211/15. Postanowieniem tym Sąd odrzucił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 5 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 2.1. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: P.p.s.a.). 2.2. W motywach takiego rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, że: - nie było możliwości doręczenia przesyłki z zaskarżoną decyzją Stronie osobiście jak i w sposób zastępczy; - doręczyciel zawiadomienie o tej przesyłce umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 6 sierpnia 2015 r.; - przesyłka została awizowana po raz kolejny w dniu 14 sierpnia 2015 r.; - nie została ona odebrana w 14 dniowym terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613; dalej: O.p.), tj. do dnia 20 sierpnia 2015 r.; - pomimo upływu tego terminu poczta nie zwróciła jednak przesyłki nadawcy, lecz w dniu 26 sierpnia 2015 r. przesyłkę wydała osobie upoważnionej do jej odbioru w imieniu adresata. Na podstawie przytoczonych wyżej okoliczności Sąd uznał, że - decyzja została doręczona, w trybie art. 150 § 2 O.p., czyli z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia; - skoro przesyłka zwierająca decyzję była awizowana w dniach 6 i 14 sierpnia 2015 r., to w myśl powołanego przepisu skutek doręczenia nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., a termin do wniesienia skargi upływał z dniem 21 września 2015r.; - późniejsze faktyczne wydanie pisma osobie upoważnionej nie mogło być uznane jako doręczenie prawne; - skarga złożona w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 września 2015 r. była więc spóźniona. 3. Zażalenie 3.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. 3.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie fikcji doręczenia decyzji, podczas gdy: - Strona nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odebrania przesyłki; - decyzja wydana została pełnomocnikowi sześć dni po upływie terminu do odbioru; - na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazano w sposób precyzyjny, gdzie umieszczono awizo. 3.3. W uzasadnieniu zażalenia zwróciła uwagę, że: - nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w skrzynce pocztowej, ani też powtórnego awizo; - pełnomocnik Strony odbierając przesyłkę nie miał wiedzy, że termin odbioru już upłynął; - Strona rozpoczęła procedurę reklamacyjną przewidzianą w art. 92 ust. 2 ustawy – Prawo pocztowe oraz § 4 rozporządzenia w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowej i przekazu pocztowego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. 4.2. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 63) wynika, że przesyłka zawierająca decyzję została wysłana na adres Strony. Wobec niemożności jej doręczenia bezpośrednio adresatowi oraz w sposób zastępczy, doręczyciel pozostawił w dniu 6 sierpnia 2015 r. zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Zostało ono umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a następnie, z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 14 sierpnia 2015 r. W przedstawionych okolicznościach prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że skutek doręczenia decyzji nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania. Przyjęcie takie zgodne było bowiem z art. 150 § 1-2 O.p. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w sytuacji doręczenia pisma, w sposób jak w niniejszej sprawie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczność, że pracownik poczty wydał przesyłkę pełnomocnikowi Strony po upływie owego 14-dniowego terminu nie niweczy wcześniejszego skutku doręczenia. Opisane w art. 150 O.p. doręczenie zastępcze jest równoważne z doręczeniem pisma stronie w sposób bezpośredni. W przypadku zastosowania fikcji prawnej doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma Stronie nie może, zatem być uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym. Do takiego doręczenia może dojść tylko raz, gdyż przepisy regulujące tryb doręczeń, skutki prawne łączą z doręczeniem w przepisanej formie, a nie tylko i wyłącznie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę, czy jej pełnomocnika. Tym samym późniejsze odebranie przesyłki i zaznajomienie się z decyzją, nie znosiło przewidzianych w art. 150 § 2 O.p. konsekwencji prawnych. Podobnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II FSK 1908/09, oraz wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08). 4.3. Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja zażalenia zmierzająca do obalenia domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Gołosłowne były twierdzenia co do nie otrzymania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki listowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. Oznaczało to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Tymczasem Żaląca, powołując się na brak zawiadomień, wskazała tylko, że wszczęła z tego powodu procedurę reklamacyjną. Twierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnym dowodem, tak co do złożenia reklamacji, jak i jej wyniku. Nie można zatem było uznać, aby obalono - odnotowane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej - fakty awizowania przesyłki. Gołosłowne były również twierdzenia Żalącej w zakresie nie określenia, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sposób precyzyjny miejsca pozostawienia awiza. Motywując takie stanowisko Strona wskazała, że: "Doręczyciel ma obowiązek nie tylko pozostawić awizo, ale też w sposób niebudzący wątpliwości wskazać na potwierdzeniu odbioru, gdzie awizo pozostawiono; potwierdzenie odbioru zalegające w aktach sprawy w sposób precyzyjny nie określa, gdzie zostało pozostawione; wątpliwości budzi fakt adnotacji zawartych na zwrotnym poświadczeniu odbioru". Tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, w jakim miejscu były pozostawiane awiza. Doręczyciel poczty oznaczył czytelnie, że zawiadomienie o pozostawieniu pism umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Nie było więc podstaw do uwzględnienia przedstawionych zapatrywań Strony. Z powyższych względów próbę podważenia przez Żalącą okoliczności płynących z potwierdzenia odbioru przesyłki listowej uznać należało za bezskuteczną. Zarzuty naruszenia art. 150 § 2 O.p. były niezasadne. Złożona w dniu 22 września 2015 r. skarga do Sądu pierwszej instancji była spóźniona, a skoro tak, to po myśli art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało ją odrzucić. 4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.