I GZ 660/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4520/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4520/15, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu Sąd podał, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącego kwestionuje fakt doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu II instancji, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi, liczonego od dnia doręczenia decyzji. Kwestionowana nieprawidłowość doręczenia jednakże nie mogła w ocenie Sądu być przesłanką do przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej w ogóle nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie można przyjąć, by doszło do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o jego przywrócenie jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Na marginesie, Sąd zwrócił uwagę, iż podniesione okoliczności, co do organizacji biura (tj. że budynek posiada trzy odrębne wejścia) i związane z tym kłopoty z doręczeniem korespondencji nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika, gdyż prawidłowa organizacja pracy biura, oznaczenie jego położenia leży po jego stronie. Uznał również, iż okoliczność korzystania przez pełnomocnika z usługi powiadomienia sms-owego o próbie doręczenia przesyłki nie dowodził braku winny w uchybieniu terminu, gdyż może skutkować ona tylko możliwością złożenia reklamacji jej wykonania. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 276/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2016 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustali, czy i kiedy doszło do prawidłowego doręczenia tej decyzji, od którego to momentu rozpoczął bieg termin, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Podniósł, że powinien mieć przy tym na uwadze zarówno akta sprawy, jak również to, że z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy zwracał się z reklamacją usługi powiadomienia sms o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej dotyczącej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. wyjaśnił, iż "w piśmie z dnia 20 listopada 2015 r. złożył reklamację w obejmującą zweryfikowanie przyczyn niedoręczenia zawiadomienia sms o pozostawieniu awizo, przy czym w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. wyraźnie wskazałem, iż chodzi o przesyłkę numer [...], zawierającej decyzję w przedmiotowej sprawie". Rozpoznając sprawę ponownie Sąd stwierdził, ze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zastępcze doręczenie decyzji w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: O.p.) nastąpiło 23 lipca 2015 r., a więc termin do wniesienia skargi mijał 24 sierpnia 2015 r. (ze względu art. 83 § 2 p.p.s.a.). Argumenty pełnomocnika jako świadczące o braku winy nie mogą znaleźć akceptacji. Organizacja biura w sposób umożliwiający prawidłowe jego funkcjonowanie leży w gestii pełnomocnika. Fakt, że korzysta on z powiadomienia sms - owego o próbie doręczenia przesyłki nie może wpłynąć na podważenie skuteczności jej doręczenia, oraz dowodzić, że awizo nie zostało pozostawione. Sąd wskazał, że jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Z pism reklamacyjnych przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego oraz nadesłanych przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. w szczególności z pisma Poczty Polskiej z 21 stycznia 2016 r. wynika jednoznacznie, iż przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy. Z żadnego z przedstawionych pism nie wynika, ażeby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego decyzję organu II instancji i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki. Sąd podkreślił, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 § 4 o.p. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucono: - niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego poprzez pominięcie, że adresatowi nie przysługiwało prawo wszczęcia postępowania reklamacyjnego wobec faktu niezrzeczenia się przed nadawcę przesyłki prawa dochodzenia roszczeń jak też niedoręczenia przesyłki w rozumieniu prawa pocztowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie podważył skuteczności doręczenia w drodze postępowania reklamacyjnego. - naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez: - przyjęcie, że z pismem poczty polskiej wynika jednoznacznie, że przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy podczas gdy z treści pisma wyraźnie wskazano brak możliwości zweryfikowania poprawności pierwszego i drugiego awizowania przesyłki; - uznanie, że skarżący ograniczył się do podniesienia twierdzeń niepopartych dowodami i pominięcie treści oświadczeń pracowników K. M. i K. P., których treść potwierdzała, iż pod adresem siedziby kancelarii nie było pozostawione awizo; - przyjęcie, iż nagranie rozmowy z kierownikiem placówki pocztowej nie stanowi dowodu potwierdzającego wadliwość doręczenia podczas gdy w rozmowie przyznano możliwość wadliwego powiadomienia sms o przesyłce; - pominięcie treści powtórnego awizowania, w którym nie wskazano miejsca, w którym pozostawiono przesyłkę oraz placówki pocztowej, w której można odebrać przesyłkę; - naruszenia art. 150 § 1a i 2 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma również powinno zawierać adnotację o miejscu jego pozostawienia oraz wskazanie placówki w której pozostawiono przesyłkę - naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia czy oświadczenia K. P. i K. M. Sąd uznał za wiarygodne, czy też odmówił im wiarygodności i w jakim zakresie; Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest data prawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki, zawierającej decyzję organu II instancji, od której to daty liczony jest termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił powyższą datę w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2015 r. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tzw. doręczenia właściwego - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata (§ 2 ww. przepisu). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Skoro w dniu 23 lipca 2015 r. nastąpiło doręczenie zastępcze to ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był poniedziałek 24 sierpnia 2015 r. (trzydziesty dzień terminu wypadał bowiem w sobotę 22 sierpnia 2015 r.). Podzielić należy stanowisko Sądu, że z pism reklamacyjnych przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego oraz nadesłanych przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. w szczególności z pisma Poczty Polskiej z 21 stycznia 2016 r. wynika jednoznacznie, że przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy. Z żadnego z przedstawionych pism nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego decyzję organu II instancji i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki. Ma rację Sąd, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 § 4 o.p. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W konsekwencji poczynionych ustaleń, uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.