II OZ 706/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-06

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, złożony po upływie roku od uchybionego terminu, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie posiada fachowej wiedzy i została ustanowiona dla niej pomoc prawna po upływie terminu?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, złożony po upływie roku od uchybionego terminu, jest niedopuszczalny, chyba że wystąpił wyjątkowy przypadek. Brak fachowej wiedzy strony lub ustanowienie pomocy prawnej po upływie terminu nie stanowią takich wyjątkowych okoliczności. Sąd odrzuca taki wniosek na podstawie art. 87 § 5 w zw. z art. 88 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca K. W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem WSA w Warszawie z 2005 r. Skarżąca twierdziła, że wyrok został oparty na fałszywej mapie. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a brak wiedzy skarżącej nie stanowił przypadku wyjątkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2631/15 odrzucające wniosek K. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05 postanawia: oddalić zażalenie. 6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2631/15 odrzucił wniosek K. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05. Sąd wskazał, że pismem z dnia 12 października 2015 r. K. W. wniosła o "unieważnienie niewłaściwie wydanego wyroku w dniu 13.12.2005 r. o całkowite unieważnienie wydanej dec. [...]". Zarządzeniem z dnia 28 października 2015 r. wezwano skarżącą do wskazania, w jakim trybie i na jakiej podstawie wnosi o unieważnienie wydanego wyroku, w szczególności czy pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 812/05 lub wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. prawomocnego orzeczenia. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym 4 listopada 2015 r.) K. W. wskazała, że skarga "dotyczy wydanego wyroku Sądu WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 roku, który był wydany na rażąco łamanym prawie". W piśmie wskazano, że "Prosiliśmy się Wysokiego Sądu o zezwolenie nam na wyjaśnienie nin. sprawy mając w ręku dowody, że dec. [...] nie ma prawa bytu ponieważ jest wykonana na fałszywej mapie z 2002 roku (...) Pani Sędzina nie zezwoliła nam na wyjaśnienie, na złożenie i przedstawienie Wysokiemu Sądowi jako niezbity dowód że zostało dokonane przestępstwo i na tym przestępstwie Wojewoda M. wydał decyzję [...]". Skarżąca wskazała, że wnosi "o unieważnienie wydanego wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r.". Następnie pismem z dnia 12 listopada 2015 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2016 r. przyznano skarżącej K. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 17 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy pismo skarżącej zatytułowane "skarga" stanowi wniosek o wznowienie postępowania sądowego lub wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca żąda wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt VII SA/Wa 812/05, albowiem w ocenie strony orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym, jakim były mapy z ewidencji gruntów. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wskazując, że skarżąca nie posiada fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie przedmiotowego żądania w terminie określonym w obowiązujących przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał art. 85, art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., a następnie podkreślił, że zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Natomiast wniosek uznaje się za niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 812/05 został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Stosownie bowiem do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Sąd wskazał, że co prawda w niniejszej sprawie brak jest informacji, kiedy dokładnie skarżąca dowiedziała się o wskazywanej przez siebie podstawie wznowienia, tj. o fakcie, że dokument, na którym oparto wydane orzeczenie, został podrobiony. Jednak w swoich pismach skarżąca wskazała m.in., że zwracała się do Sądu "o zezwolenie nam na wyjaśnienie nin. sprawy mając w ręku dowody, że dec. [...] nie ma prawa bytu ponieważ jest wykonana na fałszywej mapie z 2002 roku". Zatem już w postępowaniu w sprawie VII SA/Wa 812/05 skarżąca twierdziła, że mapy stanowiące podstawę wydania decyzji [...] zostały podrobione. W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpił wyjątkowy przypadek. Nie jest wyjątkowym przypadkiem fakt, że skarżąca nie posiada fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie przedmiotowego żądania. Mogłoby to bowiem nastąpić w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach typu działanie siły wyższej np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14, Lex nr 1528768). W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, to wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy art. 87 § 5 w zw. z art. 88 p.p.s.a. Sąd wniosek odrzucił. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie: 1) art. 86 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania; 2) art. 87 § 5 p.p.s.a. poprzez nieuznanie sytuacji strony za wyjątkowy przypadek umożliwiający złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy nie spełnia ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (por. B. Dauter, Komentarz do art. 88 p.p.s.a., (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05 został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Stosownie bowiem do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Jak wynika z pisma z dnia 2 listopada 2015 r., złożonego przez skarżącą w niniejszym postępowaniu, już w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05 skarżąca twierdziła, że mapy stanowiące podstawę wydania decyzji [...] zostały podrobione. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Należało zatem rozważyć, czy w sprawie nie wystąpił wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że nie posiada ona fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie skargi o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, takiego wyjątkowego przypadku nie stanowi. Wyjątkowym przypadkiem w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest także wskazana w zażaleniu okoliczność ustanowienia dla strony radcy prawnego po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Okoliczność taka mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu, jednakże w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy zostałby złożony w terminie otwartym do złożenia środka zaskarżenia, nie zaś po prawie 10 latach od uchybionego terminu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniosek na podstawie art. 87 § 5 w zw. z art. 88 p.p.s.a. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło