I SA/Po 1672/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-02-24

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sytuacji, gdy podatnik pyta o prawidłowość sposobu wyliczenia przychodu podatkowego, a nie o sam fakt powstania przychodu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ wniosek dotyczył weryfikacji sposobu wyliczenia przychodu podatkowego, a nie oceny prawnopodatkowej zdarzenia przyszłego. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych regulują sposób określenia przychodu u zbywcy, a nie zasady ustalania ceny zbycia przez strony umowy. Ocena prawidłowości wyliczenia przychodu wykracza poza zakres postępowania interpretacyjnego.
Stan faktyczny
Spółka X wystąpiła do Ministra Finansów o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą wysokości przychodu z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego przez uczestników programu najmu z dojściem do własności. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy weryfikacji sposobu wyliczenia przychodu, a nie interpretacji przepisów prawa. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie przez Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka X wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Spółki X w P. na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Wnioskiem złożonym w dniu [...] lutego 2015 r. Spółka X (dalej: X, Spółka), wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu - upoważnionego przez Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia w jakiej wysokości Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej przez uczestników programu najmu z dojściem do własności, wykonywanego w ramach realizacji polityki mieszkaniowej Miasta P.. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Działalność X regulują przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Głównym wspólnikiem Spółki jest Miasto P., które posiada [...]% udziałów w kapitale X. Dążąc do zatrzymania ludności w wieku produkcyjnym w granicach miasta oraz do zwiększenia ilości dzieci w rodzinie poprzez wsparcie w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Miasto P. nawiązało współpracę z X w zakresie inwestycji w modelu najmu z dojściem do własności. Rozwiązanie to polega na wybudowaniu budynków w celu wynajmowania znajdujących się w nich wyodrębnionych lokali mieszkalnych i użytkowych oraz miejsc postojowych. Jednocześnie najemcy będzie przysługiwało prawo do nabycia wynajmowanego lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz miejsca postojowego, po spełnieniu określonych warunków. Z kolei środki uzyskane ze sprzedaży pozwolą Spółce na sfinansowanie wkładu własnego w realizację kolejnych inwestycji w ramach budownictwa czynszowego lub najmu z dojściem do własności. W złożonym wniosku Spółka opisała ponadto okoliczności uzasadniające przyjętą formułę działania oraz planowane warunki programu najmu z dojściem do własności, kryteria doboru uczestników programu, warunki wynajmu oraz warunki docelowego wykupu mieszkania. W związku z powyższym Spółka zadała organowi podatkowemu następujące pytanie: w jakiej wysokości Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej przez uczestników programu najmu z dojściem do własności, wykonywanego w ramach realizacji polityki mieszkaniowej Miasta P.? Prezentując własne stanowisko w sprawie X wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze oraz wartości pieniężne. Wymieniony art. 12 ust. 3 wprowadza szczególne zasady rozpoznawania przychodów związanych z działalnością gospodarczą, osiągnięte w roku podatkowym, za które uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Z kolei ust. 4 zawiera katalog wpływów, które nie są uznawane za przychody podatkowe. Natomiast art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Transakcja jest realizowana między podmiotami niezależnymi. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w przypadku cen transakcyjnych (art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz wydane na tej podstawie rozporządzenie) - takie transakcje uznaje się za zawarte na warunkach rynkowych. W konsekwencji organ podatkowy jest uprawniony do określenia przychodu danego podmiotu z tytułu zbycia praw majątkowych lub rzeczy w wysokości wartości rynkowej w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - cena zastosowana przez strony w tej transakcji znacznie odbiega od wartości rynkowej zbywanej rzeczy lub prawa majątkowego oraz - nie ma przyczyny uzasadniającej różnicę pomiędzy ceną zbycia rzeczy lub prawa majątkowego ustaloną w umowie a wartością rynkową zbywanej rzeczy lub prawa majątkowego. W ocenie Spółki, w przypadku wykupu lokalu mieszkalnego X będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości ceny sprzedaży netto ustalonej zgodnie z następującą formułą: - wartość rynkowa udziału w nieruchomości gruntowej przypadającego na dany lokal na dzień podpisania umowy przenoszącej własność lokalu, ustalona na podstawie aktualnego operatu szacunkowego - koszty wytworzenia (budowy) lokalu mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (sfinansowane z partycypacji, z kredytu lub obligacji oraz ze środków własnych Spółki) + marża zysku Spółki - rabat w wysokości kwoty kapitału zadłużenia przypadającego na dany lokal mieszkalny, faktycznie spłaconej przez uczestnika programu w okresie trwania umowy najmu w czynszu regulowanym. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu - działając w imieniu Ministra Finansów na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h Op., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku X z dnia [...] lutego 2015 r. (data wpływu [...].02.2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia w jakiej wysokości Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej przez uczestników programu najmu z dojściem do własności, wykonywanego w ramach realizacji polityki mieszkaniowej Miasta P.. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika zatem, że X oczekuje od Organu potwierdzenia prawidłowości ustalenia wysokości przychodu podatkowego powstałego z tytułu zbycia nieruchomości, zgodnie z zaprezentowaną przez Spółkę formułą. Zdaniem Organu, ocena przedstawionego we wniosku stanowiska Spółki w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest niemożliwa. Ocena tej kwestii nie może być przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, bowiem wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić należy, że samo wskazanie przepisu prawa podatkowego, jako budzącego wątpliwości interpretacyjne, nie zawsze jest wystarczające do uzyskania interpretacji. Na podstawie wskazanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organ może dokonać jedynie oceny, czy opisane przez wnioskodawcę przysporzenie jest przychodem w rozumieniu tej ustawy. Fakt ten jednak Spólce nie przysparza trudności, bowiem kwestią wymagającą rozstrzygnięcia nie jest ustalenie, czy w opisanej we wniosku sytuacji powstanie przychód podatkowy, a potwierdzenie prawidłowości w ustaleniu wysokości przychodu powstałego z tytułu zbycia nieruchomości, zgodnie z zaprezentowaną przez Spółkę formułą. Tej kwestii przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jednak nie normują. Przepisy tej ustawy nie mogą służyć ocenie zasad ustalania wysokości przychodów przyjętych przez Wnioskodawcę. W zażaleniu z dnia [...] maja 2015 r. X wniósł o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając naruszenie art. 14b § 1 Op. poprzez przyjęcie, że wniosek o wydanie interpretacji w swietle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponadto w opinii Spółki, działania organu naruszają art. 2 i 7 Konstytucji, a zaskarzone postanowienie nadto narusza art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sprawie wydania interpretacji sprzecznie z powołanymi przepisami oraz w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności z uwagi na wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oraz nieprawidłowe rozpoznanie zakresu wniosku podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej, art. 125 Op., poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. na zaledwie [...] dni przed dniem upływu terminu na wydanie interpretacji indywidualnej, co przemawia za celowym zwlekaniem z rozpatrzeniem wniosku Spółki. Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu - działając w imieniu Ministra Finansów, jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, akcentując istotę i charakter interpretacji podatkowych wydawanych w indywidualnych sprawach, wyjaśnił, że instytucja ta opiera się na przyznaniu podatnikowi prawa do pytania o zakres i sposób stosowania przepisów normujących dowolny podatek w indywidualnej sprawie tego podatnika. A zatem, przedmiotem pytania mogą być tylko takie przepisy prawa podatkowego, które zawierają normy adresowane do wnioskodawcy (do których mógłby się on zastosować). Wyjaśniono także, że treść wniosku wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Dokonując ponownej analizy treści wniosku z dnia [...] lutego 2015 r., organ podatkowy stwierdził, że celem podatnika jest otrzymanie interpretacji indywidualnej, w której organ dokona weryfikacji sposobu wyliczenia przychodu podatkowego. Wobec tego organ uznał, że okoliczność, iż przepis prawa interpretowany jest na potrzeby przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie zmienia zasady określonej art. 14b § 1 i art. 14c § Op. W skardze z dnia [...] lipca 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik X wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] maja 2015 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej polegające na wydaniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, pomimo niewystąpienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie, 2. art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie przez Organ podatkowy indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sytuacji, w której złożony przez Spółkę wniosek spełniał ustawowe wymogi i Organ podatkowy był obowiązany wydać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dla zdarzenia przyszłego w nim przedstawionego, w szczególności poprzez: - błędne odczytanie stanowiska podatnika przedstawionego we wniosku o wydanie wiążącej interpretacji, tj. uznanie za stanowisko podatnika początku wywodu logicznego, zamiast jego podsumowania, albowiem Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nieprawidłowo przyjął, iż podatnik wyraził opinię, że "w przypadku wykupu lokalu mieszkalnego X będzie zobowiązany do rozpoznania przychodu w wysokości ceny sprzedaży netto ustalonej zgodnie z następującą formułą (...)", zamiast "w przypadku programu najmu z dojściem do własności występują racjonalne przyczyny przemawiające za rozpoznaniem przychodu podatkowego z tytułu zbycia nieruchomości na poziomie ceny sprzedaży netto ustalonej zgodnie z formułą (...)", - błędne uznanie, iż Wnioskodawca oczekiwał od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu analizy i oceny samej metodologii określania ceny sprzedaży, podczas gdy w przypadku przedmiotowego wniosku wątpliwości Spółki dotyczyły wysokości przychodu podatkowego, jaki należy rozpoznać dla celów kalkulacji podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, - błędne uznanie, iż "w rozpatrywanej sprawie w istocie musiałby być poddany (zinterpretowany) opis zdarzenia przyszłego (weryfikacja sposobu wyliczenia przychodu podatkowego), a nie przepisy prawa". Tymczasem sposób wyliczenia przychodu podatkowego (tj. metodologia kalkulacji ceny w formie formuły) został zaprezentowany w celu kompletnego przedstawienia zdarzenia przyszłego. Tym samym formuła kalkulacyjna stanowi element zdarzenia przyszłego nie podlegający ocenie (interpretacji) przez Organ, - błędne uznanie, iż zakres art. 14b Ordynacji podatkowej nie obejmuje wykładni przepisów prawa podatkowego w zakresie ustalania wysokości przychodu podatkowego, podczas gdy zasady ustalania podstawy opodatkowania (w tym wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania) z mocy art. 217 Konstytucji stanowią przepisy prawa podatkowego, - błędne uznanie, iż jedynym adresatem norm zawartych w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest Organ podatkowy, a co za tym idzie - przepis ten nie wpływa na prawa i obowiązki podatnika, w szczególności nie zobowiązuje go do rozpoznania przychodu podatkowego w prawidłowej wysokości, - wbrew twierdzeniom podniesionym w uzasadnieniu postanowienia - nieuwzględnienie całokształtu rozwiązań konstrukcyjnych przyjętych przez ustawodawcę w rozdziale 1a Ordynacji podatkowej, a także celu, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzaniu przepisów regulujących instytucję interpretacji indywidualnej w obecnym kształcie. 3. art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sprawie wydania interpretacji sprzecznie z powołanymi przepisami oraz w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności z uwagi na wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oraz nieprawidłowe rozpoznanie zakresu wniosku podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej, 4. art. 125 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. na zaledwie [...] dni przed dniem upływu terminu na wydanie interpretacji indywidualnej, co przemawia za celowym zwlekaniem z rozpatrzeniem wniosku Spółki. Skoro Organ uznał, iż wymaga nie wymaga merytorycznego rozpoznania niezrozumiała jest prawie 3-miesięczna zwłoka z wydaniem postanowienia odmawiającego wydania interpretacji, 5. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez działanie w sposób sprzeczny z zasadami państwa prawa, tj. wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania interpretacyjnego oraz wydanie postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie, pomimo wykazania przez Spółkę w złożonym zażaleniu licznych uchybień formalnych i merytorycznych popełnionych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu przy wydawaniu pierwszego postanowienia. W szczególności dotyczy to błędnego rozpoznania stanowiska podatnika i nieprawidłowego określenia zakresu żądania Spółki przedstawionego we wniosku o wydanie wiążącej interpretacji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest stanowisko Ministra Finansów przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym, ocena stanowiska skarżącego, w trybie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, nie jest możliwa. Organ interpretacyjny uznał bowiem, że odpowiadając na postawione we wniosku pytanie w istocie musiałby przesądzić o weryfikacji sposobu wyliczenia przychodu podatkowego. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowi o metodologii ustalania ceny sprzedaży, a tym samym o wysokości przychodu podatkowego, a zatem organ nie może dokonać rozszerzającej jej wykładni i rozstrzygnąć podnoszone zagadnienia Spółki. Zaznaczył, że z treści wniosku nie wynikało w żaden sposób, aby intencją skarżącego było uzyskanie interpretacji w zakresie jego obowiązków lub praw podatkowych. Organ podkreślił nadto, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie mieścił się w zakresie określonym w art. 14b O.p. Według przeciwnego poglądu X, zadaniem organu w niniejszej sprawie było rozwianie wątpliwości podatnika, czy w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym zaistnieją przesłanki do wydania decyzji o określającej wysokość przychodu z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej (sprzedaż netto) przez uczestników programu najmu z dojściem do własności, wykonywanego w ramach realizacji polityki mieszkaniowej. W jego przekonaniu, opisana we wniosku sytuacja wraz z oceną prawną dotyczy zastosowania przepisów o charakterze materialnym określających prawa i obowiązki podatnika (Spółki). W ocenie Sądu stanowisko organu interpretacyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a przeciwna argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte. Podkreślić należy, że przepisu art. 165a Ordynacji podatkowej nie należy interpretować rozszerzająco. Taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji prowadziło do wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań zwrócić należy uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się m.in., że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Z istoty interpretacji wynika zatem, że nie rodzi ona dla zainteresowanego wiążących skutków prawnych. Zastosowanie się do interpretacji zależy od woli zainteresowanego. Dopiero zastosowanie się do indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez jej adresata może spowodować powstanie ochrony prawnej - na podstawie art. 14k i art. 14m Op. i to wyłącznie w przypadku zmiany lub uchylenia interpretacji, do której zainteresowany się zastosował, lub nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego nie mają też mocy formalnie wiążącej w stosunku do organów podatkowych. Uchylenia przez sąd administracyjny indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie można zasadnie oceniać jako rozstrzygnięcia, z punktu widzenia obowiązującego prawa, korzystnego lub niekorzystnego. Uchyleniu podlega bowiem w istocie wyłącznie informacja o możliwości zastosowania i wykładni określonych przepisów prawa, która nie miała mocy formalnie wiążącej ani w stosunku do zainteresowanego ani też w relacji do stosujących prawo organów podatkowych. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.: 1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz 2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści. Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 O.p.). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy O.p., nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. To, że przedstawiony stan faktyczny może odnosić się do przyszłości i zdarzeń przyszłych powoduje, że każdorazowo jest stanem hipotetycznym. Podatnik zadaje pytanie, jakie konsekwencje podatkowe miałoby jego działanie, gdyby takowego się podjął. W związku z powyższym organy podatkowe w istocie nie stosują przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazują, czy dany przepis znajduje lub nie zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 657/13, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także zaznaczyć, ze interpretacja indywidualna nie jest uniwersalnym instrumentem, mającym na celu rozwianie wątpliwości podatnika dotyczących interpretacji jakichkolwiek przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2658/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś Minister Finansów nie ma obowiązku udzielania porad prawnych, tym bardziej, że kompetencje z tego zakresu nie wynikają z norm obowiązującego prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2159/12, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zaznaczyć, że choć w art. 14b § 1 O.p. mowa jest o tym, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydaje się na wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie, to błędne jest rozumienie tego przepisu w ten sposób, że każdy wniosek podatnika o wydanie interpretacji podatkowej w jego indywidualnej sprawie zobowiązuje organ podatkowy do wydania takiej interpretacji. Leżące u podstaw wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych prawo podatnika do uzyskania informacji o sposobie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego nie ma bowiem charakteru absolutnego. Jego realizacja nie jest bezwarunkowa, a wręcz przeciwnie, obwarowana została przez ustawodawcę pewnymi przesłankami, na jakich prawo to może znaleźć swój wyraz w procesowej formie pisemnej interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie podatnika. Warunki te, to nie tylko wymogi formalne wniosku o jej udzielenie, jak obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz przedstawienie własnego stanowiska, ale w równym stopniu także kryteria materialnoprawne, tj. związane m.in. z tym, o co pyta podatnik. To właśnie ta ostatnia kwestia stanowiła w sprawie zasadniczą oś sporu między stronami. W ocenie Sądu użyte w art. 14b § 1 O.p. pojęcie przepisów prawa podatkowego można rozumieć szeroko, tj. jako odnoszące się także do przepisów procesowych (a nie tylko materialnoprawnych), niemniej jednak nie można stracić z pola widzenia - istotnego na gruncie indywidualnych interpretacji podatkowych - aspektu, że ich przedmiotem mogą być tylko takie przepisy, których potencjalnym adresatem jest podatnik, a nie organ podatkowy. Konstatacja ta pozostaje w zgodzie z ratio legis wprowadzenia omawianej instytucji do O.p. Zaznaczyć w tym miejscu jeszcze raz należy, że celem interpretacji indywidualnej jest wskazanie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega - na gruncie prawa podatkowego - skutki prawne przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w przypadku błędnego stanowiska wnioskodawcy wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 517/14, LEX nr 1499912). W ocenie Sądu, trafnie organ interpretacyjny wywodzi, że sformułowane we wniosku pytanie nie dotyczyło wątpliwości w zakresie prawnopodatkowej oceny zdarzenia przyszłego, lecz weryfikacji wyliczenia przychodu podatkowego. Regulacje zawarte w art. 14 ust. 1 -3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie dotyczą zasad ustalania ceny zbycia rzeczy lub praw majątkowych przez strony umowy. Przepisy regulują wyłącznie sposób określenia przychodu powstającego u zbywcy z tytułu tej sprzedaży. Zasadnie organ przyjął, że ocena czy wartość przychodu z tytułu zbycia nieruchomości jest prawidłowa, czy ewentualnie uzasadnienie znacznej różnicy jest właściwe, tj. definitywne potwierdzenie braku przesłanek odpowiedniego stosowania w przedmiotowej sprawie art. 14 ust. 1 – 3 cytowanej ustawy nie może zostać dokonana w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ocena ta pozostaje w gestii właściwego organu podatkowego, bowiem przepisy nie wskazują kryteriów jej dokonania. Zauważyć ponadto należy, że treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego, co oznacza, że wydający interpretację organ podatkowy związany jest merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki podatnik przedstawi we wniosku. Innymi słowy, organ podatkowy uprawniony jest do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyłącznie w zakresie wynikającego z wniosku - przedmiotu sprawy, który zakreślają: pytanie i stanowisko prawne zainteresowanego, dotyczące możliwości zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do przedstawionego w tym wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zdaniem Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że tak rozumiany zakres przedmiotowy wniosku, jaki złożył skarżący, nie mieści się w zakresie normatywnym, wynikającym z treści art. 14b § 1 i § 2 O.p. W kontekście poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 Op. są bezzasadne. W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonego aktu Sąd uznał, że organ interpretacyjny właściwie zastosował przepisy art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p., albowiem złożony przez skarżącego wniosek nie spełniał wymogów warunkujących wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło