II OSK 1204/16

Dnia 7 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: sekretarz sądowy A.C. po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 659/15 w sprawie ze skargi L.S. i W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 659/15, uwzględnił skargę L. S. i W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną i uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Skargę kasacyjną od niniejszego wyroku wniósł K. C. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie wbrew obowiązkowi przepisu art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. i nie uchylenie wyrokiem decyzji Starosty Powiatu W. Nr [...] mimo, że zaistniały wszelkie podstawy jej uchylenia i spełnione zostały wszelkie przesłanki przewidziane zakresem zastosowania art. 135 p.p.s.a., przepisy warunkujące obowiązek zastosowanie przez WSA art. 135 p.p.s.a. W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie wyroku WSA we Wrocławiu na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz uchylenie decyzji Wojewody [...] oraz decyzji jej poprzedzającej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 135 p.p.s.a. reguluje uprawnienie sądu administracyjnego do orzekania w głąb sprawy, pozwalając na usunięcie z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnie z prawem. Stosowanie tego przepisu jest ściśle powiązane z przesłanką niezbędności dla końcowego załatwienia sprawy. Przepis ten nie reguluje generalnej kwestii usuwania każdego zaistniałego w sprawie stanu naruszenia prawa, ale kwestię głębokości orzekania przy usuwaniu stanu naruszenia prawa. Omawiany przepis nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku kompleksowej oceny zgodności z prawem wszystkich wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ale stanowi uprawnienie do orzekania w głąb sprawy z powiązaniu z ww. przesłanką. Wyeliminowanie z obrotu prawnego innego niż zaskarżony do sądu aktu wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy bez tego załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2990/15). W rozpoznawanej sprawie, zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdyż posiada wszelkie narzędzia prawne włącznie z wykładnią przepisów Prawa budowlanego przedstawioną w uzasadnieniu wyroku, aby rozpoznać sprawę merytorycznie w całości i wydać zgodną z prawem decyzję. Z kolejności przepisów, zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że zasadą winno być rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty. Sama istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania, sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony środek odwoławczy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła zatem potrzeba uchylania decyzji Starosty Powiatu W., jeżeli sprawa może być merytorycznie załatwiona przez Wojewodę [...]. Nieskorzystanie przez Sąd z przewidzianych w art. 135 p.p.s.a. uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia przez sąd prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2396/15). Dodatkowo, należy wskazać, że normy z art. 135 p.p.s.a. są normami o charakterze wynikowym, które regulują jeden ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Zarzuty naruszenia tych przepisów mogą zostać skuteczne sformułowane jedynie łącznie z zarzutami wskazującymi na konkretne naruszenia przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II OSK 202/16). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut za niezasadny, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.