II SA/Gl 1033/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-26
Skład orzekający: Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, może w okresie obowiązywania tego zakazu ubiegać się o zwrot lub wydanie prawa jazdy kategorii C i CE, mimo że nie były one objęte zakresem zakazu sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, nie może w okresie obowiązywania tego zakazu ubiegać się o zwrot lub wydanie prawa jazdy kategorii C i CE. Pomimo że zakaz sądowy dotyczył jedynie kategorii B, przepisy ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności art. 12 ust. 2, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, a także w interpretacji przed nowelizacją, wykluczają możliwość wydania lub zwrotu prawa jazdy innych kategorii, jeśli zakaz obejmuje kategorię B. Celem tych przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez eliminację z niego kierowców, którzy wykazali się rażącym naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
K.S. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Po uprawomocnieniu się wyroku, Starosta cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. K.S. złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii C i CE. Starosta odmówił wydania tych uprawnień, powołując się na art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. K.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym rozszerzenie zakazu sądowego na kategorie nieobjęte tym zakazem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt II [...] Sąd Rejonowy w Z. II Wydział Karny uznał K. S. za winnego popełnienia występku z art. 178a § 1 kodeksu karnego, polegającego na tym, że w dniu 20 września 2013 r. w miejscowości H. na ul. [...] kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...], będąc w stanie nietrzeźwości. W punkcie 4 sentencji wyroku Sąd Rejonowy w Z. orzekł wobec K. S. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B na okres 3 lat. Wyrok uprawomocnił się z dniem [...] r.
W dniu [...] r. odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] r., został doręczony do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z.. W związku z powyższym Starosta [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o cofnięciu K. S. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B na okres 3 lat.
W dniu [...] r. K. S. złożył w organie wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C, CE.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j.: Dz. U. 2015, poz. 155 z późn. zm.) Starosta [...] odmówił wydania K. S. prawa jazdy kategorii C i CE. W uzasadnieniu organ przywołał fakt wydania wobec strony prawomocnego wyroku, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których przewidziana jest kategoria B na okres 3 lat. Od [...] r. obowiązuje nowy stan prawny w sprawach związanych z wydawaniem praw jazdy, regulowany przez przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
- AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- B+E,C1+E,C+E,D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Przepisy przejściowe do ustawy o kierujących pojazdami nie zawierają przepisu, który pozwalałby właściwemu organowi na wydanie prawa jazdy kategorii C, CE w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. B.
Od decyzji wydanej przez organ I instancji odwołanie w przepisanym terminie wniósł reprezentowany przez r. pr. P.T. K. S.. W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji i jej zmianę poprzez wydanie prawa jazdy kategorii C, C+E. Powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik wskazał, iż organ I instancji nie może rozszerzyć zakazu kierowania pojazdami określonej kategorii ponad te, które są orzeczone przez sądowy zakaz.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu przywołało opisany wyżej wydany wobec K. S. prawomocny wyrok karny i zrelacjonowało przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego. Następnie Kolegium wskazało, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Natomiast w myśl art. 12 ust. 2 ww. ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii m.in. C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (Kolegium zacytowało w tym miejscu treść art. 12 ust. 2 ww. ustawy).
Następnie Kolegium wskazało, że zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest natomiast odpowiedź na pytanie, czy w okresie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym, strona może ubiegać się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, C+E jeśli takie kategorie posiadała w chwili orzeczenia w stosunku do niej środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, do których potrzebne są uprawnienia kategorii B.
Kolegium wskazało, iż o ile wykładnia przepisów art. 12 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, a szczególnie zawartego w nich zwrotu "wydanie prawa jazdy", sprawiała pewne trudności interpretacyjne i była przedmiotem rozważań wielu sądów administracyjnych, tak w obecnym kształcie, przyjętym poprzez nowelizację ustawy w dniu 26 czerwca 2014 r., ustawodawca zdecydował się na doprecyzowanie kwestii wydawania prawa jazdy, dodając do art. 12 ust. 2 ustawy zapis: "przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia /.../".
Tym samym ustawodawca rozwiał wszelkie wątpliwości interpretacyjne co do ww. przepisu, który to w obecnym kształcie wyraźnie wskazuje, iż starosta jest zobligowany do niewydawania prawa jazdy kategorii między innymi: C, C+E w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, przy czym zakaz ten odnosi się nie tylko do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii (innego niż kategoria B), w czasie trwania zakazu, ale dotyczy również kierowców posiadających już takie uprawnienia poprzez wstrzymanie możliwości ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B.
Zestawiając postanowienia art. 12 ustawy o kierujących pojazdami z treścią art. 178a § 1 w zw. z art. 42 Kodeksu karnego i art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego nietrudno dostrzec, że wspólnym celem tych unormowań jest bezpieczeństwo w komunikacji, wszak zachowania kwalifikowane, stypizowane w art. 178a Kodeksu karnego, godzą w bezpieczeństwo ruchu. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu alkoholu.
Należy zatem twierdzić, zdaniem Kolegium, że inne rozumienie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, wobec których orzeczono sądownie taki sam zakaz, ale - co najważniejsze - byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych, jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji.
Nie do zaakceptowania jest, w odczuciu Kolegium, sytuacja, w której osoba z orzeczonym sądownie zakazem prowadzenia pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B mogłaby - w okresie obowiązywania zakazu - wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów (np. samochodów ciężarowych kat. D, C, C+E) w stanie nietrzeźwości.
Pismem z dnia [...] r., skorygowanym następnie i uzupełnionym pismem z dnia [...] r., reprezentowany przez pełnomocnika, r. pr. P.T., K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:
art. 42 ustawy Kodeks karny, poprzez rozszerzenie przez organ administracyjny zakazu prowadzenia pojazdów wydanego przez Sąd Rejonowy w Z., Wydział II Karny również na kategorie C, C+E,
art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu ustalonym przed 25 października 2014 r., poprzez zastosowanie przez organy I i II instancji nowych, mniej korzystnych dla skarżącego przepisów, pomimo iż zmiana przepisów nastąpiła 25 października 2014 r., czyli 6 miesięcy po uprawomocnieniu się wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Z., Wydział II Karny.
Pełnomocnik zarzucił też naruszenie przepisów prawa procesowego, tj:
art. 6 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy w granicach jedynie przepisu art. 12 ustawy o kierujących pojazdami z pominięciem innych przepisów dotyczących przedmiotowej sprawy (m.in. przepisów ustawy Kodeks karny),
art. 7 k.p.a., poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej, polegające na nieodniesieniu się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy,
art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nienależyte i niewystarczająco wyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz utrudnianie wydania dokumentacji dotyczącej postępowania,
art. 77 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, tzn. ograniczenie się w postępowaniu poprzedzającym wydanie wadliwej decyzji jedynie do przepisów ustawy o kierujących pojazdami, oraz poprzez brak szerokiego odniesienia do zaistniałego stanu faktycznego,
art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy, poprzez przekroczenie kompetencji organu, który cofnął uprawnienia skarżącego w szerszym zakresie, niż zakres wyznaczony przez Sąd karny.
Zarzuty te pełnomocnik rozwinął w uzasadnieniu, przywołując na ich poparcie adekwatne, zdaniem pełnomocnika, orzeczenia sądów administracyjnych.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, co do meritum odpowiada obowiązującemu prawu, pozostaje też w pełnej zgodności z funkcją i celami norm regulujących kwestie bezpieczeństwa użytkowników dróg i czasowej eliminacji z ruchu drogowego kierowców stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa. Tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy w tym miejscu wskazać, że uzasadniając osnowę zaskarżonej decyzji, Kolegium, w ślad za organem I instancji, przywołało obecne brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który to ustęp stanowi, iż "przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D".
Kolegium przywołało zatem ww. przepis w brzmieniu przyjętym nowelizacją ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz. U. 2014, poz. 970), przypominając jedynie poprzednie brzmienie przywołanego ustępu, odnoszące się do osoby "ubiegającej się o wydanie uprawnień" i wskazując, że zwrot ten rodził w orzecznictwie istotne wątpliwości interpretacyjne.
Uszło jednak zapewne uwadze Kolegium, że jak trafnie podniósł w skardze pełnomocnik skarżącego, art. 3 ustawy nowelizującej przewiduje, iż znowelizowany art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ma zastosowanie wobec osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Nowego brzmienia art. 12 ust. 2 nie można zatem odnieść do sytuacji skarżącego albowiem wyrok w sprawie uznania go za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzekający wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B uprawomocnił się przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji sprawę wniosku K. S. o zwrot prawa jazdy rozpatrywać winny organy nie na podstawie obecnego brzmienia art. 12 ust. 2 przywołanej ustawy lecz na podstawie przepisu tego w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Jak to jednak zostanie to poniżej wykazane, nowelizacja, zdaniem Sądu, w istocie nie zmieniła wymowy art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a jedynie stanowiła jej swoiste doprecyzowanie w celu uniknięcia wątpliwości interperetacyjnych mogących w skutkach doprowadzić do sytuacji, w której kierowca skazany za prowadzenie samochodu osobowego w stanie nietrzeźwości mógłby bez przeszkód w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B prowadzić np. samochody ciężarowe bądź przewożące ludzi autobusy. Sąd świadomy jest w tej mierze rozbieżności poglądów wyrażanych w sądach administracyjnych odnośnie interpretacji dawnego brzmienia przywołanej normy. Zdaniem jednak Sądu błędne byłoby takie interpretowanie poprzedniego brzmienia art. 12 ust. 2 ustawy, które prowadziłoby do zniweczenia celu przepisu, jakim było i jest obecnie zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom dróg.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, wskazane wyżej uchybienie Kolegium nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym samym, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ani nie uprawnia, ani nie obliguje Sądu do uchylenia z tego powodu zaskarżonej decyzji.
Wskazać w tym miejscu należy, że pogląd, iż nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowiła jedynie doprecyzowanie brzmienia poprzedniego, a tym samym już w dawnym brzmieniu przepis ten obejmował nie tylko wydanie nowych uprawnień lecz także nie dopuszczał do tolerowania udziału w ruchu drogowym osób posiadających kategorie prawa jazdy inne niż orzeczony sądownie zakaz, został w ostatnim czasie wyrażony w szeregu najnowszych wyroków NSA. Poglądy wyrażone w tychże wyrokach tut. skład orzekający w pełni podziela.
I tak w wyroku z dnia 29 października 2015 r. sygn, akt I OSK 382/14, dotyczącym decyzji wydanej przez organ w 2013 r., a więc pod rządem brzmienia art. 12 ust. 2 sprzed nowelizacji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu, iż "Zgodnie z art. 12 ust.2 pkt. 1 2 i 3 osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, a ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, prawo jazdy nie może być wydane w zakresie kategorii A, AM, A1, A2, C1, C, D1, D, B+E, C1+E, D1+E, D+E, ,C+E, D1+E.
Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie.
Za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia nie tylko językowa, która ma pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy prawnej, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości.
Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E)".
Skład orzekający NSA sformułował w konsekwencji ogólną tezę, iż "Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami /.../"
W wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14 Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażając identyczny pogląd, wskazał dodatkowo, porównując brzmienie art. 12 ust. 2 z okresu sprzed i po nowelizacji, iż: "Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnym stanie prawnym regulującym omawianą kwestię. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970, dalej jako: ustawa zmieniająca) nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:". W porównaniu do poprzedniej treści dodane zostały słowa: "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Z uzasadnienia projektu do ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wynika, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Pozwala to przyjąć, iż we wskazanym zakresie nowelizacja miała na celu doprecyzowanie przepisów rodzących trudności interpretacyjne w praktyce i w orzecznictwie sądowym, w tym poprzez nadanie art. 12 ust. 2 nowego brzmienia, eliminującego wątpliwości w kwestii czy przepis ten obejmuje swym zakresem tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały".
Także w wyroku z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt 678/14 Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażając analogiczny pogląd, zaakcentował dodatkowo m.in., iż w dacie ferowania wyroku przez sąd karny jak również w dacie orzekania przez organy obowiązywała wersja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami sprzed nowelizacji, zgodnie z którą prawo jazdy nie może zostać wydane min. osobie w stosunku, do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. "W orzecznictwie powstała kontrowersja - czy użyte w tym przepisie sformułowanie "wydane" odnosi się do osób, które nie nabyły jeszcze uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych czy też odnosi się także do podmiotów, które zostały pozbawione tych uprawnień na mocy wyroku sądowego i które domagają się wydania zabranego im wcześniej prawa jazdy. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie I KZP 29/13 wypowiedział się, że wyrażenie "wyda" zawarte w art. 12 ust. 2 ustawy odnosi się do tych osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy a nie do tych, którym zostało one odebrane na mocy wyroku skazującego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie nie podziela tego poglądu i uważa, że użyte w art. 12 ust. 2 ustawy słowo "wyda" jako pojęcie pojemne odnosi się także do osób, które ubiegają się o zwrot odebranego im prawa jazdy na mocy wyroku zapadłego w sprawie karnej. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji w której brak by było w ustawie regulacji dotyczącej kwestii zwrotu (wydania) prawa jazdy po zakończeniu okresu wyznaczonego wyrokiem karnym. Ustawodawca wychodząc naprzeciw rozbieżności w wykładni znowelizował ten przepis z dniem 25 października 2014 r. przez wprowadzenie do art. 12 ust. 1 dodatkowo słów "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy". Doprecyzowanie tego przepisu utwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w przekonaniu, że słowo "wyda" w zamyśle ustawodawcy odnosiło się również do sytuacji, która wystąpiła w badanej sprawie, a która miała miejsce przed nowelizacją wspomnianego przepisu".
W pełni podzielając wyrażone w powyżej przywołanych wyrokach przekonanie, zdaniem tut. Sądu prawidłowo zatem co do meritum organ I instancji odmówił dokonania zwrotu prawa jazdy, poprawnie w konsekwencji Kolegium, pomimo wskazanego powyżej uchybienia w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy. Zarówno postępowanie przed organem I instancji, jak też postępowanie odwoławcze odpowiadały wymogom k.p.a., a sprawa wbrew twierdzeniom skargi, podlegała wnikliwej analizie. Zaskarżona decyzja odpowiada nadto wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zawierając wszystkie wskazane w przepisie tym elementy.
Nietrafne są także sformułowane w skardze zarzuty co do naruszenia przez organy, zdaniem pełnomocnika skarżącego, art. 42 kodeksu karnego. Organy nie rozszerzyły bowiem orzeczonej wyrokiem kary za występek, albowiem nie leży to w ich właściwości, a jedynie, na podstawie norm prawa administracyjnego, zastosowały konstrukcję przewidzianą w ustawie o kierujących pojazdami jako skutek orzeczenia przez sąd karny odpowiedniego zakazu. Organy nie naruszyły też art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego (stanowiącego, iż "Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu") albowiem decyzję wskazaną w przepisie tym i w pełni zgodną z jego treścią organ I instancji wydał (nr 604/2014) orzekając o cofnięciu wobec skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B na okres 3 lat. Obecnym zaś przedmiotem postępowania, zgodnie z treścią skargi, nie jest decyzja o cofnięciu uprawnień lecz decyzja w przedmiocie odmowy wydania (zwrotu) prawa jazdy w zakresie kategorii nie objętych orzeczonym w wyroku zakazem, a tym samym nie pozostająca w związku z przywołaną przez pełnomocnika normą
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło